Bu tədqiqat universitet idman obyektlərinin inzibati idarə edilməsini rəhbərlərin və müəllimlərin qiymətləndirmələri əsasında araşdıran təsviri sorğu tədqiqatıdır. Tədqiqat Əlcəzairdəki Mohamed Khider University of Biskra idman kompleksində çalışan 5 rəhbər və 20 müəllimin hamısını əhatə edir. Məlumat toplama vasitəsi iki ayrı sorğu formasıdır: ekspert qiymətləndirməsindən sonra rəhbər forması 19 maddədən, müəllim forması 20 maddədən ibarət olmuş və hər iki forma üç əsas ox üzrə təşkil edilmişdir. Tədqiqatçılar məlumatları Cronbach alfa etibarlılıq əmsalı, arifmetik orta və standart kənarlaşmadan istifadə etməklə qiymətləndirmişlər.
Üç tədqiqat oxu; inzibati idarəetmənin universitet idmanına təsiri, maddi imkanların idman performansı və nəticələrində rolu və rəhbər çatışmazlığının idman obyektləri və tələbələr üzərində mənfi əks-sədaları şəklindədir. Rəhbər qrupunda bu oxların orta göstəriciləri müvafiq olaraq 2,40, 2,30 və 2,20; bütün oxların orta göstəricisi 2,30 kimi verilmişdir. Müəllim qrupunda eyni üç oxun orta göstəriciləri 2,28, 2,18 və 2,27; bütün oxların orta göstəricisi isə 2,21-dir.
Rəhbər qrupunda maddələr üzrə ən yüksək orta göstəricilərdən ikisi idarəetmənin universitet idmanını inkişaf etdirməsi və təşviq etməsi ilə universitet idmanındakı uğursuzluğun maliyyə resurslarının çatışmazlığı ilə əlaqəli olması maddələrində 2,80 kimi bildirilmişdir. Eyni qrupdakı ən aşağı dəyər rəhbərlərin ölkədaxili təlim kurslarına və ya xarici ölkələrdə təcrübələrə göndərilərək yenidən hazırlanması maddəsində 1,40-dır. Müəllim qrupunda zəif idman obyekti idarəçiliyinin universitet idmanının uğursuzluq səbəblərindən biri olması maddəsi 2,45 ilə yüksək; mövcud imkanların yetərliliyinə dair qiymətləndirmə isə 1,65 ilə aşağı səviyyədədir.
Tədqiqatın mühüm elmi məhdudiyyəti ondan ibarətdir ki, tədqiqatçılar nəticə bölməsində inzibati idarəetmənin idman obyektləri üzərində “significant” təsiri olduğunu ifadə etsələr də, bildirilən statistik təhlillər yalnız Cronbach alfa, arifmetik orta və standart kənarlaşmadan ibarətdir. Məqalədə p-dəyəri, hipotez testi, korrelyasiya, reqressiya və ya başqa inferensial əhəmiyyətlilik testi verilmir. Buna görə nəticələr iştirakçıların təsviri qiymətləndirmələri kimi oxunmalı; “statistik cəhətdən əhəmiyyətli səbəbli təsir sübut edilmişdir” şəklində şərh olunmamalıdır.
Tədqiqatçılar nəticələrə əsaslanaraq universitetlərdə əlavə idman obyektlərinin yaradılmasını, kifayət qədər idman avadanlığının təmin edilməsini, obyektlərin layihələndirilməsi və tikintisinə ekspertlərin, texniklərin və rəhbərlərin cəlb edilməsini, idman obyekti idarəçiliyi üzrə ixtisaslaşmış əməkdaşların təyin edilməsini və obyektlərə cavabdeh personalın müntəzəm təlim proqramları ilə dəstəklənməsini tövsiyə edirlər.
Tədqiqatın əsas problemi nədir?
Tədqiqatın əsas problemi universitet idmanının yalnız tələbələrin idman bacarıqlarından və ya idman proqramlarından asılı olmadığı; obyektlərin fiziki keyfiyyətinin, maddi resurslarının və xüsusilə bu resursların necə idarə edilməsinin də idman fəaliyyətlərinin həyata keçirilməsinə təsir etdiyi düşüncəsidir.
Tədqiqatçılar universitetlərin istedadlı idmançıların müəyyən edilməsi, idman klublarına və milli komandalara idmançı qazandırılması, tələbə turnirlərinin təşkili və universitet idmanının inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm qurumlar olduğunu vurğulayırlar. Bu strukturun düzgün işləyə bilməsi üçün idman obyektlərinin yalnız mövcud olmasının deyil, planlaşdırma, təşkilatçılıq, resurslardan istifadə, texniki xidmət və idarəetmə baxımından səmərəli fəaliyyət göstərməsinin də zəruri olduğu müdafiə olunur.
Tədqiqatda verilən əsas tədqiqat sualı universitet müəssisələrindəki idman obyektlərinin inzibati idarə edilməsinin mövcud vəziyyətinin nə olduğu və bu idarəetmə formasının idman tətbiqlərinə necə təsir etdiyidir.
İdman obyekti idarəçiliyi nələri əhatə edir?
Bu tədqiqatdakı idman obyekti idarəçiliyi idman zalı və ya meydança kimi fiziki strukturun yalnız gündəlik istifadəsini deyil; planlaşdırma, təşkilatçılıq, qərarvermə, büdcə və materiallardan istifadə, texniki xidmət, digər qurumlarla koordinasiya, personalın səriştəliliyi və idman fəaliyyətlərinin dəstəklənməsi kimi inzibati vəzifələrin hamısını ifadə edir.
Beləliklə, “obyektin mövcud olması” ilə “obyektin səmərəli idarə edilməsi” eyni şey deyil. Universitetin idman zalına malik olması fiziki infrastrukturu göstərdiyi halda, obyektin texniki xidmət büdcəsinin ayrılması, proqramların planlaşdırılması, personalın hazırlanması və fəaliyyətlərin təşkil edilməsi idarəetmə ölçüsünə daxildir.
Tədqiqatın baş kütləsi və seçməsi necə formalaşdırılıb?
Tədqiqatın baş kütləsi Mohamed Khider University of Biskra idman kompleksində çalışan 5 rəhbər və 20 müəllimdən, ümumilikdə 25 nəfərdən ibarətdir. Tədqiqatın seçməsi də həmin 25 nəfərdən ibarət olmuşdur.
Mənbə bu seçimi mass survey method adlandırır. Baş kütlə və seçmə ölçülərinin eyni olması səbəbindən tədqiqatda seçilmiş kiçik alt seçmə əvəzinə müəyyən edilmiş tədqiqat baş kütləsinin hamısı araşdırmaya daxil edilmişdir.
Ümumilikdə 25 sorğu forması paylanmış və 25 formanın hamısı geri qaytarılmışdır.
Tədqiqat hansı dövrü əhatə edir?
Mənbənin verdiyi zaman əhatəsi 2022-ci ilin noyabr ayının əvvəlindən 2023-cü ilin may ayının sonuna qədərdir. Məkan əhatəsi Mohamed Khider University of Biskra-nın idman obyektləridir. İnsan əhatəsi isə bu obyektlərdə çalışan rəhbərlər və müəllimlərdir.
Tədqiqatın müstəqil və asılı dəyişənləri hansılardır?
Mənbə tədqiqatın müstəqil dəyişənini inzibati idarəetmə, asılı dəyişənini universitet idman obyektləri kimi müəyyən edir.
Bununla belə, tədqiqatda müstəqil dəyişən eksperimental şəkildə dəyişdirilməmiş və asılı dəyişən üzərində nəzarətli müdaxilə aparılmamışdır. Buna görə “independent/dependent variable” adlandırması mənbənin tədqiqat çərçivəsini əks etdirir; tədqiqat eksperimental səbəbiyyət testi deyil.
Sorğu necə hazırlanıb?
Tədqiqatçılar başlanğıcda rəhbərlər üçün 18, müəllimlər üçün 21 ifadə hazırlamışlar. Məlumat toplama vasitəsinin keçərliliyini qiymətləndirmək məqsədilə University of Biskra nəzdindəki Institute of Physical Activity Science and Technology-dən 7 müəllim heyəti üzvünün rəyi alınmışdır.
Ekspertlərdən maddələrin dil formalaşdırılmasını, aydınlığını, mövzu ilə əlaqəsini və müvafiq ox altında düzgün yerləşdirilib-yerləşdirilmədiyini qiymətləndirmələri; zəruri hesab etdikləri maddələrin silinməsini, dəyişdirilməsini və ya yeni maddələrin əlavə edilməsini təklif etmələri istənmişdir.
Bu qiymətləndirmədən sonra:
- rəhbər sorğusu 18 maddədən 19 maddəyə yüksəlmiş,
- müəllim sorğusu 21 maddədən 20 maddəyə enmiş,
- hər iki vasitə üç oxa bölünmüşdür.
Mənbə bu prosesi “validity of the research tool” adlandırır. Lakin faktor təhlili, konstrukt keçərliliyi əmsalı və ya başqa kəmiyyət keçərlilik testi bildirilməmişdir. Buna görə bildirilən keçərlilik qiymətləndirməsi əsasən ekspert rəyinə əsaslanan məzmun/uyğunluq qiymətləndirməsidir.
Cronbach Alfa Nəyi Ölçür?
Cronbach alfa eyni ölçmə vasitəsindəki maddələrin birlikdə nə dərəcədə ardıcıl davrandığını qiymətləndirən daxili tutarlılıq etibarlılıq əmsalıdır; bu tədqiqatda rəhbər və müəllim sorğularının üç oxu ilə ümumi ballarının etibarlılığı Cronbach alfa ilə qiymətləndirilmişdir.
Cronbach alfa üçün geniş istifadə olunan riyazi göstərim belədir:
\[ \alpha=\frac{k}{k-1}\left(1-\frac{\sum_{i=1}^{k}\sigma_i^2}{\sigma_T^2}\right) \]
Bu tənlik məqalənin daxilində verilmir; tədqiqatda istifadə edilən metodun nə demək olduğunu izah etmək məqsədilə verilmiş ümumi statistik düsturdur.
- \(\alpha\): Cronbach alfa etibarlılıq əmsalıdır.
- \(k\): şkaladakı maddələrin sayıdır.
- \(\sigma_i^2\): hər bir maddənin variasiyasıdır.
- \(\sigma_T^2\): bütün maddələrin ümumi balının variasiyasıdır.
Düsturun məntiqi maddələrin bir-biri ilə nə qədər birgə hərəkət etdiyini qiymətləndirməkdir. Maddələr tamamilə bir-birindən müstəqil davrandıqda daxili tutarlılıq zəifləyir; eyni konstruktı ardıcıl şəkildə ölçən maddələrdə alfa adətən yüksəlir. Lakin alfa təkbaşına sorğunun elmi cəhətdən “doğru” və ya təkölçülü olduğunu sübut etmir.
| İştirakçı qrupu | 1-ci ox | 2-ci ox | 3-cü ox | Bütün oxlar |
|---|---|---|---|---|
| Rəhbərlər (n=5) | 0,78 | 0,84 | 0,84 | 0,82 |
| Müəllimlər (n=20) | 0,75 | 0,81 | 0,78 | 0,78 |
Müəlliflər öz mənbələrinə əsaslanaraq 0,60 səviyyəsində etibarlılıq əmsalının qəbul edilə biləcəyini bildirir və əldə etdikləri dəyərləri praktik tətbiq baxımından yüksək/qəbul edilə bilən kimi qiymətləndirirlər.
Burada seçmə ölçüsü də unudulmamalıdır: rəhbər formasının alfa əmsalları yalnız 5 rəhbərin cavablarından, müəllim formasının əmsalları isə 20 müəllimin cavablarından hesablanmışdır. Məqalə alfa əmsalları üçün etibar intervalı və ya qeyri-müəyyənlik təhlili təqdim etmir.
Arifmetik orta nəyi göstərir?
Arifmetik orta iştirakçıların bir maddəyə və ya oxa verdikləri balların mərkəzi səviyyəsini ümumiləşdirir. Ümumi forma:
\[ \bar{x}=\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}x_i \]
şəklindədir. Burada \(\bar{x}\) orta, \(n\) cavab sayı və \(x_i\) hər iştirakçının balıdır. Bu düstur da məqalənin orijinal tənliyi deyil; istifadə edilən statistikanın tədris xarakterli izahıdır.
Mənbə ortalamaları “High”, “Medium” və “Low” kimi təsnif edir. Bununla belə, PDF-də istifadə olunan cavab şkalasının variantları və bu üç kateqoriya arasındakı dəqiq bal hədləri açıqlanmır. Buna görə Verianla mənbədə olmayan hədd dəyərləri yaratmır.
Standart kənarlaşma nəyi göstərir?
Standart kənarlaşma cavabların orta ətrafında nə qədər yayıldığını göstərir. Kiçik standart kənarlaşma cavabların bir-birinə daha yaxın, böyük standart kənarlaşma isə daha səpələnmiş olduğunu bildirir.
Seçmə standart kənarlaşmasının geniş istifadə olunan göstərimi belədir:
\[ s=\sqrt{\frac{\sum_{i=1}^{n}(x_i-\bar{x})^2}{n-1}} \]
Lakin mənbə hansı proqram təminatından istifadə etdiyini və ya standart kənarlaşmada hansı hesablama variantını seçdiyini bildirmir. Buna görə düstur yalnız standart kənarlaşmanın məntiqini öyrətmək üçündür; məqalənin hesablama protokolunun tam təkrarı kimi təqdim edilmir.
Məqalədəki “Significant Impact” İfadəsi Statistik Əhəmiyyətlilikdirmi?
Xeyr; mənbə xülasə və nəticə bölməsində “significant impact” ifadəsini işlətsə də, bildirilən təhlillərdə p-dəyəri və ya inferensial əhəmiyyətlilik testi yoxdur, buna görə ifadə Verianla-da “mühüm/təsirli rol” kimi şərh edilməli və “statistik cəhətdən əhəmiyyətli təsir sübut edildi” mənasına çevrilməməlidir.
Tədqiqatçıların bildirdiyi statistik əməliyyatlar bunlardır:
- Cronbach alfa etibarlılıq əmsalı,
- arifmetik orta,
- standart kənarlaşma.
Mənbədə aşağıdakılar bildirilmir:
- p-dəyəri,
- əhəmiyyətlilik həddi \(\alpha\),
- t-testi,
- ANOVA,
- korrelyasiya əmsalı,
- reqressiya əmsalı,
- etibar intervalı,
- təsir ölçüsü.
Beləliklə, tədqiqat rəhbər və müəllim rəylərini ədədi olaraq təsvir edir; idarəetmənin obyekt nəticələrinə səbəbli təsirinin böyüklüyünü statistik modellə qiymətləndirmir.
Tədqiqatın Metodu və Nəticələri
Üç tədqiqat oxu
Rəhbər və müəllim sorğularının hər ikisi üç əsas ox ətrafında strukturlaşdırılmışdır:
- İnzibati idarəetmənin universitet idmanına təsiri.
- Maddi imkanların universitet idman obyektlərində performans və nəticələrin yaxşılaşdırılmasındakı rolu.
- Rəhbər çatışmazlığının idman obyektləri və tələbələr üzərində mənfi təsiri.
| Ox | Rəhbər ort. | Rəhbər SS | Rəhbər qiymətləndirməsi | Müəllim ort. | Müəllim SS | Müəllim qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| İnzibati idarəetmənin universitet idmanına təsiri | 2,40 | 0,27 | Yüksək | 2,28 | 0,34 | Orta |
| Maddi imkanların performans və nəticələrdə rolu | 2,30 | 0,49 | Orta | 2,18 | 0,30 | Orta |
| Rəhbər çatışmazlığının mənfi təsiri | 2,20 | 0,32 | Orta | 2,27 | 0,51 | Orta |
| Bütün oxlar | 2,30 | 0,29 | Orta | 2,21 | 0,18 | Orta |
Rəhbərlərin birinci ox üzrə nəticələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| İnzibati idarəetmənin universitet idmanı üzərində təsirinin olması | 2,40 | 0,75 | Yüksək |
| Zəif inzibati idarəetmənin idman tətbiqinə mane olması | 2,20 | 0,63 | Orta |
| İdarəetmənin universitet idmanını inkişaf etdirməsi və təşviq etməsi | 2,80 | 0,63 | Yüksək |
| İdman obyektlərinin inzibati idarə edilməsində qərarvermə müstəqilliyi | 2,40 | 0,36 | Yüksək |
| İdman fəaliyyətlərinə qatılan tələbələrə maddi/mənəvi təşviqin verilməsi | 2,40 | 0,68 | Yüksək |
| Vəzifələri yerinə yetirməyə kömək edən rəhbərlərin yetərliliyi | 2,60 | 0,57 | Yüksək |
| İdman obyektlərinin inzibati idarə edilməsinə mane olan amillərin mövcudluğu | 2,40 | 0,51 | Yüksək |
Bu oxda ən yüksək orta 2,80 ilə universitet idmanını inkişaf etdirmə və təşviq etmə maddəsinə aiddir. Ən aşağı orta 2,20 ilə zəif idarəetmənin idman tətbiqinə mane olması maddəsində görülür.
Rəhbərlərin maddi imkanlara dair nəticələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| Maddi və ya maliyyə dəstəyinin mənbəyi | 2,40 | 0,89 | Yüksək |
| Ayrılmış büdcənin ehtiyaclar üçün kifayət etməsi | 1,80 | 0,83 | Orta |
| Qurumda zəruri alət və avadanlığın mövcudluğu | 2,20 | 0,83 | Orta |
| Büdcənin bir hissəsinin texniki xidmət və yenilənməyə ayrılması | 2,40 | 0,54 | Yüksək |
| Universitet idmanındakı uğursuzluğun maliyyə resurslarının çatışmazlığı ilə əlaqəsi | 2,80 | 0,44 | Yüksək |
| Büdcənin universitetdən kənar fəaliyyətləri dəstəkləyə bilməsi | 2,20 | 0,83 | Orta |
Bu oxun ən güclü tapıntısı maliyyə resurslarının çatışmazlığı ilə universitet idmanındakı uğursuzluğu əlaqələndirən maddənin 2,80 ilə ən yüksək orta göstəriciyə malik olmasıdır. Ayrılmış büdcənin ehtiyacları qarşılayıb-qarşılamadığına dair orta isə 1,80-dir.
Rəhbərlərin idarəçi səriştəliliyinə dair nəticələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| İxtisaslı/səriştəli rəhbərlərin mövcudluğu | 2,40 | 0,54 | Yüksək |
| Uğurlu idmançıların təşviq edilməsi | 2,40 | 0,89 | Yüksək |
| Digər qurumlarla təşkilatçılıq və koordinasiya | 2,60 | 0,54 | Yüksək |
| Rəhbərlərin onlara verilən vəzifələri yaxşı yerinə yetirməsi | 2,20 | 0,44 | Orta |
| Məsul şəxslərin düzgün və geniş idarəetmə anlayışına malik olması | 2,20 | 0,44 | Orta |
| Rəhbərlərin ölkədaxili kurslar və ya xarici ölkələrdə təcrübələrlə yenidən hazırlanması | 1,40 | 0,54 | Aşağı |
Bu cədvəldə ən aşağı dəyər 1,40-dır və rəhbərlərin yenidən hazırlanmasına dair maddəyə aiddir. Tədqiqatçılar müzakirədə bu nəticəni inzibati idarəetməyə cavabdeh personalın yenidən hazırlanmasına kifayət qədər diqqət göstərilmədiyini göstərən tapıntı kimi şərh edirlər.
Müəllimlərin inzibati idarəetmə qiymətləndirmələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| Təmsil edilən komandanın işlərini idarə etməkdə tam azadlığın verilməsi | 2,40 | 0,75 | Yüksək |
| Mövcud idarəetmə sisteminin əldə edilən nəticələrə görə qiymətləndirilməsi | 2,25 | 0,63 | Orta |
| Universitet idmanında istifadə olunan inzibati idarəetmənin məqsədlərə çatması | 2,25 | 0,63 | Orta |
| Universitet idmanını idarə edən kadrların qiymətləndirilməsi | 1,85 | 0,36 | Orta |
| Rəhbərlərin idmançıların ehtiyaclarını qarşılamağa çalışması | 2,40 | 0,68 | Yüksək |
| Zəif idarəetmənin mövcud imkanların qiymətləndirilə bilməməsinə səbəb olması | 2,30 | 0,57 | Orta |
| Zəif idman obyekti idarəçiliyinin universitet idmanının uğursuzluq amillərindən biri olması | 2,45 | 0,51 | Yüksək |
Bu qrupda ən yüksək orta 2,45 ilə zəif idman obyekti idarəçiliyinin universitet idmanının uğursuzluq səbəblərindən biri olub-olmadığını soruşan maddədə görülür.
Müəllimlərin maddi imkan qiymətləndirmələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| Universitet idman yarışlarında iştirak üçün təşviq alınması | 2,40 | 0,50 | Yüksək |
| İdarəetmənin idman obyektlərində müasir və səmərəli elmi siyasətlərdən istifadə etməsi | 2,30 | 0,47 | Orta |
| Universitet idmanının uğursuzluğunun yalnız maliyyə resurslarının çatışmazlığından qaynaqlanması | 2,05 | 0,60 | Orta |
| İdarəetmənin idman fəaliyyətləri üçün tikililər və oyun meydançaları təmin etməsi | 2,40 | 0,50 | Yüksək |
| Mövcud imkanların ümumi qiymətləndirilməsi | 1,65 | 0,48 | Aşağı |
| İdarəetmənin idman fəaliyyəti zamanı zəruri imkanlarla dəstək verməsi | 1,95 | 0,51 | Orta |
Burada mühüm bir nüans var. Müəllimlər müəyyən təşviq və tikili/oyun meydançası maddələrini 2,40 ilə yüksək qiymətləndirdikləri halda, “mövcud imkanlar” maddəsini 1,65 ilə aşağı qiymətləndirmişlər. Bu nəticələr müəyyən resursların mövcud olması ilə bütün ehtiyacların yetərli səviyyədə qarşılandığı qavrayışının eyni şey olmadığını göstərir.
Bundan əlavə, “universitet idmanının uğursuzluğunun yalnız maliyyə resurslarının çatışmazlığından qaynaqlanması” maddəsi 2,05 ilə orta səviyyədədir. Beləliklə, müəllim nəticələri maliyyə resurslarının çatışmazlığını təkbaşına bütün problemləri izah edən səbəb kimi göstərmir.
Müəllimlərin idarəetmə səriştəliliyi və təşkilatçılıq nəticələri
| Maddə | Orta | SS | Mənbə qiymətləndirməsi |
|---|---|---|---|
| Universitet idmanında iştirak təcrübəsi | 2,30 | 0,75 | Orta |
| İdarəetmənin rəhbərlərə yaxşı təlim verməsi | 2,30 | 0,63 | Orta |
| Yarışlarda iştirak edəcək idmançılar barədə qərarvermə müstəqilliyi | 2,10 | 0,63 | Orta |
| Universitet idman rəhbərləri və sədrlərlə əlaqənin mövcudluğu | 2,30 | 0,36 | Orta |
| İdman yarışlarındakı mövcud idarəetmənin qiymətləndirilməsi | 2,25 | 0,68 | Orta |
| Universitet idmanının inkişafı üçün idarəetmə planlarının və ya proqramlarının mövcudluğu | 2,35 | 0,57 | Yüksək |
| İnzibati idarəetmənin universitet idmanının inkişaf etdirilməsində rolunun qiymətləndirilməsi | 2,30 | 0,51 | Orta |
Bu oxda ən yüksək dəyər 2,35 ilə universitet idmanının inkişafı üçün idarəetmə planlarının və ya proqramlarının mövcudluğuna dair maddədədir. Ən aşağı dəyər 2,10 ilə müəllimlərin hansı idmançıların yarışda iştirak edəcəyi barədə qərarvermə müstəqilliyinə dair maddədədir.
Rəhbər və müəllim rəyləri birlikdə necə oxunmalıdır?
İki qrup tamamilə eyni qiymətləndirmə vermir. Rəhbərlər inzibati idarəetmənin universitet idmanına təsiri oxunu 2,40 ilə “yüksək” qiymətləndirdiyi halda, müəllimlərdə eyni oxun ortası 2,28 və mənbənin təsnifatı “orta”dır. Maddi imkanlar oxu hər iki qrupda orta səviyyədədir.
Rəhbərlər üçün üçüncü oxun ortası 2,20, müəllimlər üçün 2,27-dir. Bu yaxın dəyərlər idarəçi səriştəliliyi, təşkilatçılıq və idarəetmə problemlərinin hər iki qrupda tamamilə nəzərdən qaçırılmadığını göstərir; lakin mənbə bu qrup fərqlərini statistik olaraq test etməmişdir.
Buna görə 2,40 ilə 2,28 və ya 2,20 ilə 2,27 arasındakı fərqlərin “statistik cəhətdən əhəmiyyətli” olduğunu demək mümkün deyil.
Mənbənin müzakirədəki əsas şərhləri
Tədqiqatçılar inzibati idarəetmənin universitet idmanının inkişaf etdirilməsində mühüm olduğunu və zəif idarəetmənin məqsədlərə çatmağı əngəlləyə biləcəyini müdafiə edirlər.
Maliyyə resurslarının çatışmazlığı da mühüm problemlərdən biri kimi şərh edilir. Rəhbər qrupunda büdcənin ehtiyacları qarşılama qiymətləndirməsinin nisbətən aşağı olması və maliyyə resurslarının çatışmazlığına dair maddənin yüksək orta alması bu şərhin əsas dayaqlarındandır.
Tədqiqatçılar həmçinin qurumun digər təşkilatlarla koordinasiya yaratdığını, lakin idarəetmə personalının yenidən hazırlanmasına kifayət qədər əhəmiyyət verilmədiyini qiymətləndirirlər.
Müəllim məlumatlarında bəzi idman sahələri və avadanlıqların mövcud olduğu, yarışlarda iştiraka dəstək verildiyi görünsə də, ümumi “mövcud imkanlar” qiymətləndirməsinin aşağı olması resurs yetərliliyinin bütün aspektlərdə güclü olmadığını düşündürən tapıntıdır.
Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr
- Araşdırılan Biskra Universiteti idman kompleksindəki rəhbərlər və müəllimlər inzibati idarəetməni universitet idmanı ilə əlaqəli mühüm amil kimi qiymətləndirirlər.
- Maddi resurslar və obyekt imkanları hər iki qrupun qiymətləndirmələrində mühüm tədqiqat oxudur.
- Rəhbər qrupunda maliyyə resurslarının çatışmazlığı mühüm problemlərdən biri kimi önə çıxır.
- Rəhbər qrupunda rəhbərlərin yenidən hazırlanmasına dair maddə ən aşağı qiymətləndirmələrdən biridir.
- Müəllim qrupunda mövcud imkanların ümumi qiymətləndirilməsi aşağı səviyyədədir.
- Müəllimlər zəif idman obyekti idarəçiliyini universitet idmanının uğursuzluğu ilə əlaqələndirən maddəyə yüksək qiymət vermişlər.
- Tədqiqatçılar idarəetmə ixtisaslaşması, personal təlimi, əlavə obyekt və avadanlıq yatırımı tövsiyə edirlər.
Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr
- İnzibati idarəetmənin idman performansına statistik cəhətdən əhəmiyyətli səbəbli təsiri p-dəyəri ilə göstərilməmişdir.
- Yaxşı idarəetmənin tələbələrin idman performansını müəyyən faiz artırdığı göstərilməmişdir.
- Daha çox büdcənin müəyyən ölçüdə performans artımı yaradacağı hesablanmamışdır.
- Rəhbər və müəllim qrupları arasındakı fərqlər inferensial statistika ilə test edilməmişdir.
- Tapıntılar Əlcəzairdəki bütün universitetlərə və ya başqa ölkələrə birbaşa ümumiləşdirilməmişdir.
- Tələbələr birbaşa tədqiqat seçməsinin hissəsi deyil; tələbələrlə bağlı bəzi nəticələr rəhbər və müəllim qiymətləndirmələrinə əsaslanır.
- Uzunmüddətli obyekt performansı və ya tələbə iştirakındakı dəyişiklik izləmə tədqiqatı ilə ölçülməmişdir.
Metodoloji və hesabatvermə məhdudiyyətləri
Tək qurum: Tədqiqat yalnız Mohamed Khider University of Biskra idman kompleksində aparılmışdır.
Kiçik tədqiqat baş kütləsi: Tədqiqat ümumilikdə 25 nəfəri əhatə edir; rəhbər qrupu yalnız 5 nəfərdir.
Öz-bildiriş məlumatları: Tapıntılar sorğu cavablarına əsaslanır; birbaşa obyekt performans sensoru, texniki xidmət qeydi və ya tələbə performans testi istifadə edilməmişdir.
Şkala təfərrüatı çatışmır: PDF sorğunun cavab variantlarını və “yüksək/orta/aşağı” təsnifatının dəqiq hədlərini açıqlamır.
Keçərlilik proseduru məhdud şəkildə bildirilib: Yeddi ekspertin qiymətləndirməsi verilib, lakin konstrukt keçərliliyi/faktor təhlili bildirilməyib.
Etibarlılıq seçməsi kiçikdir: Xüsusilə rəhbər sorğusunun Cronbach alfa dəyərləri n=5 əsasında hesablanmışdır; mənbə əmsalların etibar intervallarını bildirmir.
Hipotezlər açıq müəyyənləşdirilməyib: Metod bölməsi nəticələrin “hipotezlərin təsdiqlənib-təsdiqlənmədiyini” müəyyən etmək üçün təhlil edildiyini bildirir; lakin məqalə mətnində ayrıca və açıq H1/H2 formasında hipotezlər verilmir.
Inferensial test yoxdur: Mənbə yalnız arifmetik orta və standart kənarlaşma bildirdiyinə görə “significant” sözü statistik əhəmiyyətlilik sübutu kimi oxunmamalıdır.
Tədqiqatçıların tövsiyələri
- Universitet müəssisələrində əlavə idman obyektlərinin yaradılması və kifayət qədər idman avadanlığının təmin edilməsi.
- İdman obyekti layihələndirmə və tikintisinə idman üzrə məsul şəxslərin, ekspertlərin, texniklərin və rəhbərlərin cəlb edilməsi.
- Universitet idman obyektlərini idarə etmək üçün idman obyekti idarəçiliyi üzrə mütəxəssislərin təyin edilməsi.
- İdman obyekti rəhbərləri və personalı üçün idarəetmə və idman administrasiyası ekspertləri ilə birlikdə təlim/inkişaf kurslarının təşkili.
- Universitetlərdə idman fəaliyyətlərinə cavabdeh bölmələrin rolunun gücləndirilməsi və daha çox tələbənin istədiyi idman növlərinə cəlb edilməsi.
Mənbə və Metod Qeydi
Orijinal başlıq: The Reality of Managing Sports Facilities in University Institutions.
Müəlliflər: Kaddour Azzeddine; Tahir Yasmine.
Müəllif sırası: Kaddour Azzeddine birinci, Tahir Yasmine ikinci müəllifdir.
Birinci müəllifin afiliyasiyası: University of Biskra, Algeria.
İkinci müəllifin afiliyasiyası: University of Algiers 3, Algeria.
Corresponding author: Kaddour Azzeddine.
Corresponding author e-poçtu: azzeddine.kaddour@univ-biskra.dz
Bərabər töhfə / bərabər birinci müəlliflik: Mənbədə göstərilməyib.
Jurnal: Journal of Sport Science Technology and Physical Activities.
Cild / nömrə: Vol. 23, No. 1.
Nəşr dövrü: June 2026.
Səhifələr: 189–202.
ISSN: 1112-4032.
eISSN: 2543-3776.
DOI: 10.5281/zenodo.19518575.
Göndərilmə tarixi: 09/07/2025.
Qəbul tarixi: 03/10/2025.
Nəşr tarixi: 01/06/2026.
Mənbə növü: Original Research Paper; təsviri sorğu tədqiqatı.
Resenziya prosesi: Jurnalın rəsmi siyasəti double-blind peer review və ən azı iki müstəqil rəyçi qiymətləndirməsindən istifadə etdiyini bildirir.
Nəşriyyat: Institute of Physical and Sports Education, Abdelhamid Ibn Badis University of Mostaganem, Algeria.
Lisenziya: Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0.
Rəsmi məqalə keçidi: https://revue.univ-mosta.dz/index.php/jsstpa/article/view/1452
DOI qeydi: DOI Zenodo ad sahəsindədir; lakin jurnalın rəsmi səhifəsi bu DOI-ni dərc olunmuş jurnal məqaləsinin DOI-si kimi göstərir. Tədqiqat preprint kimi deyil, dərc olunmuş jurnal məqaləsi kimi təqdim edilir.
Açar sözlər: Management; Sports Management; Sports facilities; university sports; University institution.
Tədqiqat qurumu: Mohamed Khider University of Biskra idman kompleksi.
Tədqiqat ölkəsi: Algeria.
Tədqiqat dövrü: 2022-ci ilin noyabrının əvvəli–2023-cü ilin mayının sonu.
Tədqiqat baş kütləsi: 5 rəhbər + 20 müəllim = 25 nəfər.
Tədqiqat seçməsi: Eyni 5 rəhbər və 20 müəllim; mənbənin ifadəsi ilə mass survey method.
Məlumat toplama vasitəsi: Sorğu.
Rəhbər formasının ilkin halı: 18 maddə.
Rəhbər formasının son halı: 19 maddə, 3 ox.
Müəllim formasının ilkin halı: 21 maddə.
Müəllim formasının son halı: 20 maddə, 3 ox.
Ekspert qiymətləndirməsi: University of Biskra Institute of Physical Activity Science and Technology-dən 7 akademik.
Etibarlılıq metodu: Cronbach alfa.
Rəhbər forması üzrə ümumi Cronbach alfa: 0,82.
Müəllim forması üzrə ümumi Cronbach alfa: 0,78.
Statistik təhlil: Cronbach alfa, arifmetik orta və standart kənarlaşma.
Bildirilməyən inferensial təhlillər: p-dəyəri, t-testi, ANOVA, korrelyasiya, reqressiya, etibar intervalı və təsir ölçüsü bildirilməyib.
Müstəqil dəyişən: Administrative management.
Asılı dəyişən: University sports facilities.
Mühüm şərh məhdudiyyəti: Mənbə “significant impact” ifadəsini işlədir; lakin statistik əhəmiyyətlilik testi bildirilmədiyinə görə bu ifadə statistik p-dəyəri mənasında şərh olunmamalıdır.
Sorğu şkalası məhdudiyyəti: PDF cavab variantlarını və yüksək/orta/aşağı təsnifat hədlərini açıq şəkildə vermir.
Hipotez hesabatı məhdudiyyəti: Məqalə təhlillərin hipotezləri qiymətləndirmək üçün aparıldığını bildirir; lakin formal hipotezlər ayrıca şəkildə yazılmayıb.
Maliyyələşdirmə: Məqalədə ayrıca maliyyələşdirmə bəyanatı yoxdur.
Maraqların toqquşması: Məqalədə ayrıca maraqların toqquşması bəyanatı yoxdur.
Məlumatların əlçatanlığı: Ayrı məlumat əlçatanlığı bəyanatı və ya açıq məlumat deposu verilməyib.
CRediT / müəllif töhfələri: Ayrı müəllif töhfəsi bəyanatı yoxdur.
Etika komitəsi / iştirakçı razılığı: Araşdırılan məqalədə ayrıca etika komitəsi nömrəsi və ya məlumatlandırılmış razılıq bəyanatı görünmür.
Şərh yazın
E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib