Dpep hujayra membranasidan o‘ta oladigan va ATF5, CEBPB hamda CEBPD deb ataluvchi bZIP transkripsiya omillarining funksiyasini buzish uchun ishlab chiqilgan hujayraga kiruvchi decoy peptiddir. Ushbu tadqiqot Dpepning o‘zi ta’sirini qayta baholashdan ko‘ra, Dpepni pro-apoptotik BH3-mimetic ABT-263 va gipometillovchi dori decitabine bilan birlashtirish turli saraton hujayralarida kuchliroq ta’sir hosil qiladimi va bu kombinatsiyalar Dpepga qarshilik rivojlantirgan hujayralarda ham ishlaydimi, shuni tekshiradi. Tadqiqot odamlarda davolash sinovi emas; asosiy tajribalar hujayra kulturasida bajarilgan, Dpep + ABT-263 kombinatsiyasi esa qo‘shimcha ravishda A375 melanoma hujayralaridan yaratilgan immunitet tanqis sichqon ksenograft modelida sinovdan o‘tkazilgan.

In vitro tajribalarda melanoma kelib chiqishli A375-ATCC, yo‘g‘on ichak saratoni kelib chiqishli HCT116, glioblastoma kelib chiqishli T98G, ko‘krak bezi saratoni kelib chiqishli MCF7, surunkali miyeloid leykoz kelib chiqishli K562 va o‘tkir miyeloid leykoz kelib chiqishli MOLM-14 hujayralari baholangan. Dpepning o‘zi A375-ATCC, HCT116, T98G va MCF7 hujayralarida taxminan 20 µM; K562 da taxminan 9 µM va MOLM-14 da taxminan 10 µM IC50 qiymatlarini ko‘rsatgan. ABT-263 bilan Dpep kombinatsiyasi o‘rganilgan oltita asosiy hujayra liniyasining barchasida sezilarli sinergik ta’sir ko‘rsatgan. Dpep + decitabine kombinatsiyasi A375-ATCC, HCT116, T98G, MCF7 va K562 da sezilarli sinergiya ko‘rsatgan; MOLM-14 da esa sinergiya tomon tendensiya qayd etilgan.

Tadqiqotchilar mos doza kombinatsiyalari bilan kulturadagi o‘sma hujayralarining katta qismini yo‘q qilishni maqsad qilganlar. Dpep + ABT-263 kombinatsiyasida oltita asosiy hujayra liniyasining to‘rttasida 20–40 µM Dpep bilan 1–2 µM ABT-263 qo‘llanib, hujayra soni %90 dan ortiq kamaytirilgan. ABT-263 ga ayniqsa sezgir MOLM-14 hujayralarida 20 µM Dpep + 10 nM ABT-263 bilan %90 dan ortiq hujayra yo‘qolishi kuzatilgan bo‘lsa, ABT-263 ga nisbatan chidamli K562 hujayralarida 10 µM Dpep + 2 µM ABT-263 bilan taxminan %80 hujayra yo‘qolishi kuzatilgan.

Dpep + decitabine + ABT-263 uchlik kombinatsiyalarida ham hujayra liniyasiga bog‘liq dozalar qo‘llanib, o‘rganilgan barcha asosiy hujayra liniyalarida hujayra sonini %90 dan ortiq kamaytiradigan kamida bitta kombinatsiya aniqlangan. Oltita liniyaning beshtasida kamida bitta uchlik kombinatsiya uchun sezilarli sinergiya kuzatilgan; MOLM-14 da esa sinergiya tomon statistik tendensiya qayd etilgan. Aksincha, ABT-263 + decitabine juftligi K562 dan tashqari sinov qilingan hujayra liniyalarida sezilarli sinergiya ko‘rsatmagan. Bu natija uchlik kombinatsiyalardagi ta’sir faqat ABT-263 bilan decitabinening bir-birini kuchaytirishidan iborat emasligini qo‘llab-quvvatlaydi.

Tadqiqotning muhim qismi dori qarshiligiga bag‘ishlangan. HCT116 hujayralari in vitro sharoitida 5 µM dan boshlanib 10, 15 va 20 µM gacha oshirilgan Dpep bosimi ostida tanlanib, chidamli holga keltirilgan; bu hujayralarning Dpep IC50 qiymati taxminan 20 µM dan >40 µM gacha ko‘tarilgan. Shunga qaramay, Dpep + ABT-263 va Dpep + decitabine kombinatsiyalari chidamli HCT116 hujayralarida kuchli sinergik javob hosil qilgan va uchlik kombinatsiyalar bilan chidamli hujayra sonini %90 dan ortiq kamaytiradigan sharoitlar topilgan. A375 melanoma hujayralaridan in vivo Dpep yoki Dpep123 davolashi ostida qayta o‘sgan o‘smalardan olingan ikki xil chidamli hujayra liniyasida ham xuddi shunday kombinatsion davolashlar Dpep qarshiligini yenga olgan.

Sichqon melanoma ksenograft tajribasida Dpep va ABT-263 alohida qo‘llanganda o‘sma o‘sishini sekinlashtirgan va yashab qolish muddatini uzaytirgan; kombinatsiya esa har ikkala monoterapiyaga qaraganda kuchliroq o‘sma bostirilishi va uzoqroq yashab qolishni ta’minlagan. Dpep + ABT-263 guruhida 10 sichqondan 4 tasi 60 kunlik davolash oxiriga yetgan. Keyin davolash to‘xtatilgan va hayvonlar yana 30 kun kuzatilgan; 60-kunda tirik qolgan hayvonlarda kuzatuv oxirida palpatsiya yoki gistologiya bilan o‘sma aniqlanmagan. Maqolaning Highlights bo‘limi bu natijani qo‘shtirnoq ichida “%40 cure rate” deb atasa-da, bu ibora faqat ushbu sichqon ksenograft tajribasiga tegishli va odamlardagi klinik tuzalish darajasi sifatida talqin qilinmaydi.

Tadqiqot Dpepning klinik davolash sifatida odamlarda samarali yoki xavfsiz ekanini ko‘rsatmaydi. Nude mouse ksenograft modeli to‘liq immun tizimiga ega emas; faqat bitta o‘sma turi Dpep + ABT-263 kombinatsiyasi bilan in vivo sinovdan o‘tkazilgan va bemor o‘smalaridan bevosita olingan namunalar o‘rganilmagan. Tadqiqot natijasi kombinatsiyalar preklinik jihatdan yanada chuqurroq o‘rganishga arziydiganini qo‘llab-quvvatlaydi; odamlarda isbotlangan davolash samaradorligini ko‘rsatmaydi.

Tadqiqotning asosiy muammosi nima?

Saraton hujayralarining o‘sishi faqat bitta signal yo‘liga bog‘liq emas. Hujayra yashashini qo‘llab-quvvatlovchi transkripsion dasturlar, anti-apoptotik oqsillar va epigenetik o‘zgarishlar bir vaqtning o‘zida ishga tushishi mumkin. Bu holat bitta nishonga qaratilgan davolash dastlab samarali bo‘lsa ham, vaqt o‘tishi bilan qarshilik rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Dpep avval ko‘plab o‘sma hujayrasi turlarida o‘sish va yashab qolishni bostiruvchi eksperimental peptid sifatida ishlab chiqilgan. Biroq avvalgi tadqiqotlar Dpep davolashi ayrim o‘smalarni uzoq vaqt bostirganiga qaramay, o‘smalarning bir qismi davom etayotgan davolash ostida qayta o‘sishi mumkinligini ko‘rsatgan. Bu holat Dpep qarshiligi ham boshqa saraton davolashlaridagi qarshilik muammosiga o‘xshash tarzda o‘rganilishi kerakligini ko‘rsatadi.

Ushbu tadqiqotning ikkita asosiy savoli bor:

1. Dpep boshqa antisaraton agentlari bilan birlashtirilganda o‘zi kutilganidan kuchliroq, ya’ni sinergik ta’sir hosil qila oladimi?
2. Bu kombinatsiyalar Dpepga qarshilik rivojlantirgan saraton hujayralarini ham bostira oladimi?

Dpep Nima va ATF5, CEBPB hamda CEBPD ni Qanday Nishonga Oladi?

Dpep hujayra ichiga kirishni ta’minlovchi penetratin ketma-ketligini CEBPD ning leucine-zipper mintaqasidan olingan decoy ketma-ketligi bilan birlashtiradigan va ATF5, CEBPB hamda CEBPD ning funksional dimerlashuviga raqobat qilib, ushbu transkripsiya omillari faolligini bostirish uchun ishlab chiqilgan eksperimental peptiddir.

ATF5, CEBPB va CEBPD nima?

ATF5, CEBPB va CEBPD, basic leucine zipper — bZIP oilasiga mansub transkripsiya omillaridir. Transkripsiya omili muayyan genlarning qanchalik ifodalanishini boshqaradigan oqsildir.

Bu uchta oqsil gen ekspressiyasini boshqarish uchun leucine zipper mintaqalari orqali bir-biri bilan yoki o‘z juftlari bilan dimer hosil qilishi kerak. Boshqacha aytganda, ikki oqsil muayyan tuzilmaviy interfeys orqali juftlashadi va funksional kompleks hosil qiladi.

Dpep ushbu tuzilmaviy zaruriyatdan foydalanadi. Peptid nishon oqsillarning leucine zipper mintaqalari bilan o‘zaro ta’sirlasha oladigan “decoy”, ya’ni soxta juftlashish sherigi kabi harakat qiladigan tarzda ishlab chiqilgan. Shu tariqa normal ATF5/CEBPB/CEBPD dimerlashuv tarmog‘ini buzib, ularning transkripsion faolligini kamaytirish ko‘zda tutiladi.

Hujayraga kiruvchi peptid nimani anglatadi?

Oqsil yoki peptidlarning aksariyati hujayra membranasidan o‘z-o‘zidan samarali o‘ta olmaydi. Dpepning N-terminal qismida joylashgan penetratin ketma-ketligi peptidning hujayra ichiga yetib borishini qo‘llab-quvvatlovchi cell-penetrating motif vazifasini bajaradi.

Shu sababli Dpepni ikki funksional qismning birikmasi sifatida ko‘rish mumkin:

• hujayra ichiga kirishni ta’minlovchi penetratin mintaqasi,
• ATF5/CEBPB/CEBPD leucine zipper o‘zaro ta’sirlarini nishonga oluvchi decoy mintaqasi.

Tadqiqotda ishlatilgan peptidlar ketma-ketliklari

Peptidlar %10 glycerol tutuvchi PBS pH 7,2 da eritilgan, 2 mM aliquotlar holida −80 °C da saqlangan va tajribalarda zarur konsentratsiyalargacha suyultirilgan.

Dpepmut tajribasi nega muhim?

Peptidning saraton hujayralari sonini kamaytirishi o‘z-o‘zicha nishonlangan leucine zipper mexanizmi to‘g‘ri ekanini isbotlamaydi; peptidning boshqa, nospetsifik ta’sirlari ham bo‘lishi mumkin.

Shu sababli tadqiqotchilar leucine zipper o‘zaro ta’sirining kritik aminokislotalarini buzuvchi Dpepmutdan foydalanganlar. T98G hujayralarida Dpepmutning o‘zi Dpepga nisbatan ancha past faollik ko‘rsatgan va ABT-263 bilan sinergiya hosil qilmagan.

Mualliflar bu natijani Dpep + ABT-263 sinergiyasi to‘liq yuzaga chiqishi uchun leucine zipper tuzilmasi muhim ekanini va ta’sirni faqat umumiy yoki tasodifiy peptid ta’siri bilan izohlab bo‘lmasligini qo‘llab-quvvatlovchi dalil sifatida talqin qiladilar.

Bu tajriba kuchli spetsifiklik nazorati bo‘lsa-da, barcha mumkin bo‘lgan off-target mexanizmlarni o‘z-o‘zicha inkor etadigan keng qamrovli molekulyar xaritalash emas.

ABT-263 nega kombinatsiya sherigi sifatida tanlangan?

ABT-263, boshqa nomi bilan navitoclax, pro-survival BCL2 oilasidagi BCL2, BCLXL va BCL-W/BCL2L2 oqsillarini nishonga oluvchi BH3-mimetic birikmadir.

Apoptoz hujayraning dasturlashtirilgan o‘lim mexanizmidir. Saraton hujayralari BCL2 oilasi kabi anti-apoptotik oqsillardan foydalanib, o‘lim signallariga qarshilik ko‘rsatishi mumkin.

Avvalgi Dpep tadqiqotlarida pro-apoptotik BMF oshgani va survivin/BIRC5 kabi yashashni qo‘llab-quvvatlovchi oqsillar kamaygani bildirilgan. Shu sababli tadqiqotchilar Dpep hujayrani apoptoz tomon yo‘naltiradigan muhitda BCL2 oilasini ABT-263 bilan qo‘shimcha bostirish kuchliroq hujayra o‘limini keltirib chiqarishi mumkinligini taxmin qilganlar.

Biroq ushbu tadqiqot “apoptotic threshold” izohini batafsil molekulyar tajribalar bilan bevosita isbotlamagan. Muhokama bo‘limida bu mexanizm aniq ravishda gipoteza va biologik asos sifatida taqdim etilgan.

Decitabine nega kombinatsiya sherigi sifatida tanlangan?

Decitabine, DNA methylation darajasini kamaytira oladigan gipometillovchi agentdir. Saraton hujayralarida ayrim o‘sma bostiruvchi va pro-apoptotik genlarning hypermethylation tufayli susaytirilishi davolashga qarshilikka hissa qo‘shishi mumkin.

Dpepga chidamli A375 hujayralarining transcriptome taqqoslanishida turli o‘sma bostiruvchi genlar pastga tartibga solingani va bu genlarning muhim qismi adabiyotda hypermethylation bilan bog‘liqligi ko‘rilgan. Ushbu kuzatuv decitabine ni Dpep bilan kombinatsiya qilish uchun biologik asos bergan.

Biroq tadqiqot chidamli hujayralarda har bir genning methylation holatini bevosita o‘lchab, “decitabine aynan shu genni demetillab qarshilikni buzdi” degan mexanistik zanjirni ko‘rsatmagan.

Bu Tadqiqotda Sinergiya Nimani Anglatadi?

Sinergiya ikki yoki uch agent birgalikda hosil qilgan hujayra kamaytiruvchi ta’sirning, agentlar bir-biridan mustaqil harakat qilganida kutiladigan birlashgan ta’sirdan kuchliroq bo‘lishidir; tadqiqot buni asosan Bliss independence modeli bilan, Dpep/Bpep–ABT-263 uchun esa qo‘shimcha ravishda Chou–Talalay asosidagi CompuSyn isobologramlari bilan baholagan.

Bliss independence yondashuvi

Manba Bliss modelidan foydalanadi, ammo uni tenglama shaklida yozmaydi. Quyidagi ifoda faqat usul qanday ishlashini tushuntirish uchun berilgan standart konseptual ko‘rsatishdir; tadqiqotning yangi topilmasi emas.

Ikki davolashdan keyin tirik qolgan hujayra fraksiyalari 0 bilan 1 orasida \(V_A\) va \(V_B\) bo‘lsa, agentlar bir-biridan mustaqil ishlagan holatda kutiladigan birgalikdagi yashab qolish taxminan:

\[ V_{A+B,\mathrm{beklenen}}=V_A\times V_B \]

shaklida ifodalanadi.

Masalan, A davolashdan keyin hujayralarning %60 i va B davolashdan keyin %50 si qolsa, mustaqillik sharoitida kutiladigan birgalikdagi yashab qolish:

\[ 0{,}60\times0{,}50=0{,}30 \]

ya’ni %30 bo‘ladi.

Agar amalda kombinatsiyadan keyin bundan sezilarli darajada kamroq hujayra tirik qolsa, ta’sir faqat ikki mustaqil ta’sirning ustma-ust tushishi bilan izohlab bo‘lmaydigan darajada kuchli bo‘ladi va sinergiya foydasiga baholanadi.

Manba grafiklaridagi chiziqli ustunlar ushbu mustaqillik farazi bilan hisoblangan kutiladigan hujayra sonlarini ko‘rsatadi. Statistik yulduzchalar ko‘plab panellarda kuzatilgan kombinatsiya natijasi bilan ushbu kutiladigan mustaqil qiymat o‘rtasidagi farqni taqqoslaydi.

Chou–Talalay isobologrammasi nima?

Tadqiqot T98G va MCF7 hujayralarida Dpep/Bpep bilan ABT-263 kombinatsiyalarini qo‘shimcha ravishda CompuSyn 1.0 dasturi va Chou–Talalay median-effect usuli bilan tahlil qilgan.

Isobologrammada bir xil biologik ta’sirni beradigan ikki dori vositasining turli doza kombinatsiyalari geometrik ko‘rsatiladi. Maqola ishlatgan normalized isobologram talqinida nuqtalarning diagonal mustaqil/additiv referens chizig‘ining chapida joylashishi sinergiyaga mos keladi.

Manba muayyan combination-index qiymatlari jadvalini bermaydi; shu sababli Verianla manbada bo‘lmagan CI raqamlarini yaratmaydi.

IC50 nimani anglatadi?

IC50, o‘rganilayotgan tajriba sharoitida bir agent o‘lchangan hujayra javobini taxminan %50 kamaytiradigan konsentratsiyadir. Ushbu tadqiqotda hujayralar 5–6 kun davolangan va qolgan hujayralar soni baholangan.

Shu sababli bu yerda IC50 bevosita odamdagi davolash dozasi degani emas. Hujayra kulturasida ishlatiladigan µM birlikdagi muhit konsentratsiyasidir.

Hujayra tirikligi nega metabolik test o‘rniga sanash bilan o‘lchangan?

Tadqiqotchilar solid-tumor kelib chiqishli hujayralarda hemocytometer yoki Countess II avtomatik hujayra hisoblagichidan foydalanganlar. Buning sababi Dpep avval hujayra metabolizmini o‘zgartirishi kuzatilganidir. Metabolik faollikka asoslangan ayrim viability assaylar hujayra aslida tirik qolayotgan bo‘lsa-da, metabolik holat o‘zgargani uchun noto‘g‘ri talqin qilinishi mumkin.

K562 va MOLM-14 kabi suspenziya hujayralarida esa Trypan Blue yordamida tirik va o‘lik hujayralar bevosita ajratilgan.

Manba ta’rifiga ko‘ra tiriklik foizining asosiy mantiqi:

\[ \text{Canlılık (\%)}= \frac{\text{canlı hücre sayısı}} {\text{toplam hücre sayısı}} \times100 \]

shaklida.

“WT” bu yerda nimani anglatadi?

Maqolada ishlatilgan WT — wild type iborasi bu kontekstda asosan Dpep qarshiligi uchun maxsus tanlanmagan boshlang‘ich saraton hujayra liniyalarini chidamli hosilalardan ajratish uchun ishlatiladi. “WT” bu yerda hujayralar normal yoki saratonsiz degani emas; ularning barchasi saraton kelib chiqishli hujayra liniyalaridir.

“Liquid tumor” nimani anglatadi?

Manbadagi “liquid tumor” iborasi K562 va MOLM-14 kabi gematologik malignitet kelib chiqishli hujayralarni anglatadi. K562 surunkali miyeloid leykoz, MOLM-14 esa o‘tkir miyeloid leykoz modelidir. “Suyuq o‘sma” iborasi jismonan suyuq o‘sma massasi degani emas.

Dpep Qarshiligi Qanday Hosil Qilindi va Qanday Yengildi?

Tadqiqot Dpep qarshiligini ikki xil yo‘l bilan modellashtirgan: HCT116 hujayralari laboratoriyada tobora ortib boruvchi Dpep konsentratsiyalariga duchor qilinib in vitro tanlangan, A375 chidamli hujayralari esa Dpep yoki Dpep123 ostida qayta o‘sgan sichqon melanoma ksenograftlaridan olingan; har ikkala modelda ham Dpepning ABT-263 va/yoki decitabine bilan kombinatsiyasi chidamli hujayralarni Dpepning o‘zidan kuchliroq bostirgan.

HCT116 qarshilik modeli

HCT116 hujayralari avval 5 µM Dpepga duchor qilingan. Tirik qolgan hujayralar yana barqaror proliferatsiyaga erishgani sari doza ketma-ket 10, 15 va 20 µM gacha oshirilgan.

Parallel nazorat kulturasi ayni muddat davomida ayni pasaj sharoitida saqlangan, ammo Dpep o‘rniga %10 glycerol/PBS tashuvchi olgan.

Hosil qilingan chidamli HCT116 hujayralari keyin 10 µM Dpep tutuvchi muhitda saqlangan.

Nazorat HCT116 hujayralarida Dpep IC50 taxminan 20 µM bo‘lgan bo‘lsa, chidamli hujayralarda >40 µM bo‘lgan. Bu hujayralarning Dpepga sezgirligi aniq kamayganini ko‘rsatadi.

Shu bilan birga, chidamli HCT116 hujayralarining ABT-263 va decitabine ga sezgirligi nazorat hujayralariga taxminan o‘xshash qolgan. Dpep + ABT-263 va Dpep + decitabine kombinatsiyalari chidamli hujayralarda yana kuchli sinergiya hosil qilgan; mos uchlik kombinatsiyalar bilan hujayra sonini %90 dan ortiq kamaytirish mumkin bo‘lgan.

A375 in vivo qarshilik modeli

Ikkinchi qarshilik modeli bevosita sichqonlarda o‘sgan A375-ATCC melanoma o‘smalaridan olingan.

Dpep yoki C-terminalidan 10 aminokislota qisqartirilgan faol Dpep123 shakli bilan davolangan ksenograftlar dastlab bostirilgan, ammo uzoq davolashdan keyin ayrim o‘smalar qayta o‘sgan.

Ushbu o‘smalardan kulturalar yaratilib:

• A375 Dpep-resistant#1,
• A375 Dpep-resistant#2

liniyalari olingan.

Tashuvchi bilan davolangan sichqon o‘smalaridan esa taqqoslash uchun A375 Dpep-responsive#1 va A375 Dpep-responsive#2 kulturalari yaratilgan.

Har ikkala chidamli A375 liniyasining Dpep IC50 qiymati taxminan 40 µM yoki undan yuqori bo‘lgan, decitabine va ABT-263 ga sezgirlik esa boshlang‘ich hujayralarga yaqinroq qolgan.

Dpepning ABT-263 va/yoki decitabine bilan kombinatsiyasi ushbu ikki chidamli A375 liniyasida ham sinergik javob ko‘rsatgan va uchlik kombinatsiyalar bilan %90 dan ortiq hujayra yo‘qolishini yuzaga keltiruvchi sharoitlar topilgan.

Transcriptome taqqoslanishi qarshilik haqida nimani ko‘rsatdi?

Tadqiqotchilar yangi RNA sequencing o‘tkazish o‘rniga avval nashr etilgan Plate-seq ma’lumotlar to‘plamini qayta tahlil qilganlar. A375 Dpep-resistant#1 va A375 Dpep-responsive#1 hujayralarining Dpep davolashdan oldingi hamda 20 µM Dpep bilan 48 soatlik davolashdan keyingi transkriptomlari taqqoslangan.

Qarshilik Dpepga berilgan barcha molekulyar javoblarning yo‘qolishi shaklida rivojlanmagan. A375-ATCC va responsive hujayralarda Dpepga javob beruvchi 37 genning 21 tasi chidamli hujayralarda ham umuman o‘xshash javob ko‘rsatgan.

Dpep berilishidan oldin resistant va responsive hujayralar orasida 200 dan ortiq differensial ifodalangan gen aniqlangan va ularning taxminan %70 i chidamli hujayralarda pastroq ifodalangan.

Bundan tashqari, Dpep davolashdan oldin farq qilgan va faqat responsive hujayralarda Dpepga javob berib farqni yanada kuchaytirgan 26 gen aniqlangan; ularning 20 tasi chidamli hujayralarda pastga tartibga solingan.

Chidamli hujayralarda yuqoriga tartibga solingan genlar orasida adabiyotda oncogene sifatida tavsiflangan 8 gen, pastga tartibga solingan genlar orasida esa tumor suppressor sifatida tavsiflangan 14 gen bo‘lgan.

Mualliflar ushbu naqshni Dpep qarshiligining bir qismi pro-survival oncogenic dasturlarning ortishi va apoptozni qo‘llab-quvvatlashi mumkin bo‘lgan tumor-suppressor dasturlarning kamayishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini qo‘llab-quvvatlovchi holat sifatida talqin qiladilar.

Biroq transcriptome taqqoslanishi faqat bitta A375 responsive/resistant jufti uchun batafsil bajarilgan. Shu sababli ushbu genetik/epigenetik naqsh barcha Dpepga chidamli saratonlarda umumiy mexanizm ekanini aytib bo‘lmaydi.

NK-92MI tajribasi nega o‘tkazilgan?

Natural killer — NK hujayralari malign hujayralarni o‘ldira oladigan tug‘ma immun tizimi hujayralaridir. Tadqiqotchilarning avvalgi ishlari Dpep bilan oldindan ishlov berilgan o‘sma hujayralari NK-92MI hujayralarining o‘ldiruvchi ta’siriga ko‘proq sezgir bo‘lib qolishini ko‘rsatgan.

Ushbu tadqiqotda HCT116 hujayralari 48 soat davomida:

• 20 µM Dpep,
• 20 µM Dpep + 1 µM ABT-263,
• 20 µM Dpep + 1 µM decitabine

sharoitlarida oldindan davolangan.

Keyin NK-92MI hujayralari effector-to-target nisbati 2,5:1 bo‘ladigan tarzda qo‘shilgan va ayni dori sharoitida yana 24 soat birgalikda kultura qilingan.

ABT-263 va decitabine bilan oldindan davolashlar o‘zlari HCT116 hujayralarini NK-92MI o‘ldirishiga Dpepga o‘xshash tarzda sezgirlashtirgan. Dpep + ABT-263 va Dpep + decitabine oldindan davolashlari esa agentlarning mustaqil ta’sirlaridan kutilganidan kuchliroq sezgirlashtirish ko‘rsatgan.

1 µM decitabine yoki ABT-263 ning NK-92MI hujayralarining o‘ziga 24 soatlik ta’siri mos ravishda taxminan %92 ± 2 tiriklik (N=6) va %100 ± 4 (N=3) deb bildirilgan.

NK-92MI hujayralarini decitabine bilan bevosita oldindan davolash HCT116 o‘ldirish natijasini sezilarli o‘zgartirmagani uchun mualliflar decitabinening sezgirlashtiruvchi ta’siri NK hujayrasidan ko‘ra HCT116 o‘sma hujayrasi tomonida yuz berishini talqin qilganlar.

Bu natija faqat HCT116 + NK-92MI tizimida ko‘rsatilgan; boshqa o‘smalarda yoki tirik organizmda endogenous NK hujayralari bilan ayni ta’sir yuz berishi ushbu tadqiqotda ko‘rsatilmagan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Hujayra kulturasi sharoitlari

A375-ATCC, HCT116, T98G, MCF7 va usul bo‘limida bildirilgan boshqa adherent hujayralar DMEM + %10 FBS + 100 U/mL penicillin–streptomycin muhitida 37 °C va %5 CO2 sharoitida saqlangan. K562 va MOLM-14 hujayralari RPMI 1640 + %10 FBS + penicillin–streptomycin muhitida ayni harorat va CO2 sharoitida o‘stirilgan.

Tegishli hujayralar mycoplasma bo‘yicha tekshirilgan va kontaminatsiya yo‘qligi tasdiqlangan.

Manba ichidagi hujayra ro‘yxati izohi: Cell Culture bo‘limi T98G, A375-ATCC, HCT116, MDA-MB-231 va MCF7 hujayralarini ro‘yxatlaydi, Cell Viability bo‘limidagi ro‘yxatda esa ayni kontekstda T98G, A375-ATCC, HCT116 o‘rniga A549 nomi ham mavjud. A549 asosiy natija rasmlarida qayta ishlatilmagan; MDA-MB-231 esa Dpep123 tajribasida ko‘rinadi. Bu farq manbada alohida tushuntirilmagan.

Hujayra tirikligi tajribalari

Hujayralar 96-well plastinkalarga ekilgan va tun davomida standart muhitda qoldirilgan. Keyin muhit %2 FBS tutuvchi DMEM yoki RPMI bilan almashtirilgan va Dpep, ABT-263, decitabine yoki ularning kombinatsiyalari qo‘shilgan.

Asosiy hujayra tirikligi tajribalarida davolash muddati umuman 5–6 kun.

Solid-tumor hujayralarining qolgan soni hemocytometer yoki Countess II avtomatik cell counter bilan aniqlangan. K562 va MOLM-14 hujayralari Trypan Blue exclusion bilan sanalgan.

Yakka agentlarga javoblar

MOLM-14 ning ABT-263 ga boshqa hujayralardan ancha sezgir bo‘lishi kombinatsiya tajribasida kerakli ABT-263 dozasi ham ancha past bo‘lishini tushuntiradi.

Dpep + decitabine juft kombinatsiyasi

Sezilarli sinergiya:

• A375-ATCC,
• HCT116,
• T98G,
• MCF7,
• K562

hujayralarida kuzatilgan.

MOLM-14 uchun sinergiya tomon tendensiya bildirilgan, biroq ayni statistik aniqlik darajasiga erishilmagan.

A375-ATCC, HCT116, T98G va MCF7 da 10–40 µM Dpep bilan 0,5–2 µM decitabine kombinatsiyalari yordamida hujayralarning %90 dan ortig‘i yo‘q qilinishi mumkin bo‘lgan.

K562 da 10 µM Dpep + 0,5 µM decitabine va MOLM-14 da 10 yoki 20 µM Dpep + 1 µM decitabine bilan %80 dan ortiq hujayra yo‘qolishi kuzatilgan.

Dpep + ABT-263 juft kombinatsiyasi

Ushbu kombinatsiya o‘rganilgan oltita asosiy hujayra liniyasining barchasida sezilarli sinergik faollik ko‘rsatgan.

Oltita liniyaning to‘rttasida 20–40 µM Dpep + 1–2 µM ABT-263 kombinatsiyalari hujayra sonini %90 dan ortiq kamaytirgan.

MOLM-14:

20 µM Dpep + 10 nM ABT-263 → %90 dan ortiq hujayra yo‘qolishi.

K562:

10 µM Dpep + 2 µM ABT-263 → taxminan %80 hujayra yo‘qolishi.

T98G va MCF7 da CompuSyn isobologrammalari ham sinergik o‘zaro ta’sirni qo‘llab-quvvatlagan.

Davolash tartibi muhim edimi?

A375-ATCC hujayralari uchun ikki protokol taqqoslangan:

1. 20 µM Dpep + 1 µM ABT-263 bilan to‘liq 5 kunlik birgalikdagi davolash,
2. avval 2 kun 20 µM Dpep, keyin 3 kun 20 µM Dpep + 1 µM ABT-263.

Ikki protokol o‘rtasida sezilarli samaradorlik farqi topilmagan. Bu tajriba N=3 sharoitida bajarilgan.

Bpep natijasi

Bpep Dpepdan boshqa leucine zipper ketma-ketligiga ega bo‘lsa-da, ayni ATF5/CEBPB/CEBPD nishon guruhiga yo‘naltirilgan. Bpep + ABT-263 kombinatsiyasi T98G va MCF7 hujayralarida Dpepga o‘xshash sinergik xatti-harakat ko‘rsatgan.

Bu topilma nishon transkripsiya omillari tarmog‘ining kombinatsiya javobidagi ahamiyatini qo‘llab-quvvatlaydi; ammo Dpep va Bpepning barcha molekulyar ta’sirlari bir xil degani emas.

ABT-263 + decitabine o‘zi sinergik edimi?

Umuman yo‘q. K562 dan tashqari sinov qilingan hujayra liniyalarida ABT-263 + decitabine juftligi sezilarli sinergiya ko‘rsatmagan.

Bu taqqoslash muhim; chunki Dpep tutuvchi uchlik kombinatsiyalarning kuchli ta’siri faqat ABT-263 bilan decitabine allaqachon o‘zlari kuchli sinergiya hosil qilishidan kelib chiqmaganini ko‘rsatadi.

Uchlik Dpep + ABT-263 + decitabine davolashi

Uchlik kombinatsiya ta’siri hujayra liniyasi va dozaga bog‘liq.

O‘rganilgan barcha asosiy hujayra liniyalarida mos doza kombinatsiyasi tanlanganda hujayra sonida %90 dan ortiq yo‘qotish beruvchi sharoit aniqlangan.

Oltita liniyaning beshtasida kamida bitta uchlik kombinatsiya sezilarli sinergiya ko‘rsatgan, MOLM-14 esa statistik ahamiyat tomon tendensiya ko‘rsatgan.

Manba hujayralarning %90 dan ortig‘i yo‘q qilingan ayrim tajribalarda juda oz hujayra qolishi sababli kombinatsiyalar o‘rtasidagi farqning statistik ahamiyatga yetishi qiyinlashishi mumkinligini ham qayd etadi.

Dpep123 tajribasi

Dpep123 Dpepning C-terminalidan 10 aminokislota qisqartirilgan faol shaklidir. A375-ATCC, T98G va MDA-MB-231 hujayralarida Dpep123 uchun dose–response tajribalari o‘tkazilgan.

Bundan tashqari, A375-ATCC ksenografti bo‘lgan sichqonlarga vehicle yoki 10 mg/kg Dpep123 berilgan. Ushbu kichik tajribada har bir guruh N=3. Manba o‘sma o‘sishi uchun p=0,042 va yashab qolish uchun p=0,0495 ni bildiradi.

Bu tajriba Dpep123 ning biologik faolligini qo‘llab-quvvatlaydi; kichik N=3 dizayni keng xavfsizlik yoki samaradorlik umumlashtirishi uchun yetarli emas.

Sichqon Ksenograft Tajribasidagi “%40 Tuzalish” Iborasi Aslida Nimani Anglatadi?

Maqolaning Highlights bo‘limidagi qo‘shtirnoq ichidagi “%40 cure rate” iborasi Dpep + ABT-263 berilgan 10 nude sichqonning 4 tasi 60 kunlik davolash oxiriga o‘smaga oid etik yakun nuqtasiga yetmasdan kelgani va tirik qolgan hayvonlarda davolash to‘xtatilgandan keyingi 30 kunlik kuzatuv oxirida palpatsiya yoki gistologiya bilan o‘sma aniqlanmaganini anglatadi; bu odamlarda %40 klinik tuzalish darajasi emas.

Sichqon modeli qanday qurilgan?

6–8 haftalik urg‘ochi NCR nude sichqonlarning flank sohalariga 1 × 10⁶ A375-ATCC melanoma hujayrasi teri ostiga yuborilgan.

O‘sma hajmi 100–200 mm³ ga yetganda hayvonlar davolash guruhlariga randomizatsiya qilingan.

Dpep + ABT-263 kombinatsiya tadqiqotida sichqonlarning flank sohalarida umuman uchta alohida A375 ksenografti yaratilgan.

O‘sma hajmi qanday hisoblangan?

Manba o‘sma hajmini quyidagi formula bilan hisoblagan:

\[ V= \frac{\text{uzunluk}\times\text{genişlik}^{2}}{2} \]

Bu yerda \(V\), mm³ birligidagi taxminiy o‘sma hajmidir. Uzunlik va kenglik tashqaridan o‘lchanadigan ikkita asosiy o‘sma o‘lchamidir.

Formula ikki caliper o‘lchovidan o‘sma hajmini taxminan kuzatish imkonini beradi; bu o‘smaning haqiqiy uch o‘lchamli geometriyasini bevosita tasvirlash bilan to‘liq hajm rekonstruksiyasi emas.

Davolash guruhlari

*Manba ichidagi doza nomuvofiqligi: Usul bo‘limi va 10-rasm izohi Dpep uchun 20 mg/kg deb yozadi. Natijalar bo‘limining 3.6 qismidagi bitta jumlada 20 µg/kg deb yozilgan. Bu yerda ikki alohida manba nuqtasida mos keluvchi 20 mg/kg qiymati ko‘rsatilgan va zidlik alohida saqlangan.

Ikki mustaqil tajriba o‘tkazilgan va har bir tajriba boshida umuman har guruhga 5 hayvon ishlatilgan. Vehicle guruhidagi bir hayvonda o‘sma hosil bo‘lmagani uchun u chiqarilgan va yakuniy vehicle N=9 bo‘lgan.

Har qanday bitta o‘sma 1000 mm³ etik yakun hajmiga yetganda tegishli sichqonga euthanasia qo‘llanib, survival tahlilida yakun nuqtasi sifatida qabul qilingan.

In vivo o‘sma o‘sishi va yashab qolish natijalari

Dpep va ABT-263 monoterapiyalari o‘sma o‘sishini vehicle ga nisbatan sezilarli sekinlashtirgan va survival muddatini uzaytirgan.

Kombinatsiya o‘sma o‘sishini Dpep va ABT-263 ning har biri alohida davolashidan kuchliroq bostirgan.

60 kunlik davolash oxiriga Dpep monoterapiya guruhida 2/10, Dpep + ABT-263 kombinatsiya guruhida esa 4/10 sichqon yetgan.

60-kunda tirik bo‘lgan hayvonlarda paypaslab aniqlanadigan o‘sma topilmagan. Davolashlar to‘xtatilgan va hayvonlar yana 30 kun kuzatilgan. Manba ushbu hayvonlarda kuzatuv oxirida palpatsiya yoki gistologiya bilan o‘sma ko‘rilmaganini va o‘smalar yo‘q qilingandek ko‘ringanini bildiradi.

Manba shuningdek Dpep, ABT-263 yoki kombinatsiya hayvonlarning o‘rtacha tana vazniga sezilarli ta’sir qilmaganini va ochiq nojo‘ya ta’sir kuzatilmaganini bildiradi.

Biroq tana vaznining o‘zgarmasligi keng qamrovli toksikologik tahlil emas. Organ toksikligi, gematologik toksiklik, farmakokinetik xavfsizlik yoki inson xavfsizligini ushbu tajribadan chiqarib bo‘lmaydi.

Statistik tahlillar

Manba umumiy hujayra kulturasi tajribalari mustaqil ravishda uch takror holida bajarilganini va natijalar o‘rtacha ± SEM sifatida berilganini bildiradi. Rasmlardagi N qiymatlari eksperimental sharoitga qarab alohida berilgan.

Asosiy testlar:

• ikki dumli Student t-testi: hujayra kulturasi taqqoslashlari,
• Mann–Whitney testi: Dpep123 va Dpep/ABT-263 ksenograft o‘sma o‘sishi taqqoslashlari,
• Kaplan–Meier: survival egri chiziqlari,
• log-rank testi: survival egri chiziqlari orasidagi farq,
• Bliss independence: dori kombinatsiyalarining mustaqillik kutilmasiga ko‘ra sinergiya baholashi,
• CompuSyn 1.0 / Chou–Talalay: tanlangan Dpep/Bpep + ABT-263 kombinatsiyalarining isobologram tahlili.

Statistik ahamiyat uchun p < 0,05 chegarasi ishlatilgan.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar

• Dpep o‘rganilgan oltita asosiy saraton hujayra liniyasining barchasida hujayra o‘sishi/yashab qolishini bostirgan.
• Dpep + ABT-263 kombinatsiyasi oltita asosiy hujayra liniyasining barchasida sinergik ta’sir ko‘rsatgan.
• Dpep + decitabine kombinatsiyasi beshta asosiy hujayra liniyasida sezilarli sinergiya, MOLM-14 da esa sinergiya tomon tendensiya ko‘rsatgan.
• Mos uchlik Dpep + ABT-263 + decitabine kombinatsiyalari o‘rganilgan barcha asosiy hujayra liniyalarida hujayra sonini %90 dan ortiq kamaytirishga erishgan.
• Dpepga in vitro tanlangan HCT116 va in vivo o‘smadan olingan A375 chidamli hujayralarida kombinatsion davolashlar Dpep monoterapiyasidan samaraliroq bo‘lgan.
• Dpepmutning ABT-263 bilan sinergiya hosil qilmasligi to‘liq Dpep faolligida leucine zipper tuzilmasi muhimligini qo‘llab-quvvatlaydi.
• Bpep + ABT-263 sinergiyasi ayni nishon transkripsiya omillari tarmog‘idan foydalanadigan boshqa decoy peptid ham kombinatsion ta’sir ko‘rsata olishini qo‘llab-quvvatlaydi.
• Dpep + ABT-263 A375 ksenograft sichqon modelida har ikki monoterapiyaga qaraganda kuchliroq o‘sma o‘sishini bostirish va survival bergan.
• Kombinatsiya guruhida 4/10 hayvon 60 kunlik yakun nuqtasiga yetgan va davolashsiz qo‘shimcha 30 kunlik kuzatuvda tirik qolgan hayvonlarda o‘sma aniqlanmagan.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Dpep odamlarda samarali saraton davolashi ekani isbotlanmagan.
• Dpep + ABT-263 kombinatsiyasi odamlarda %40 tuzalish beradi deb aytib bo‘lmaydi.
• Tadqiqot klinik faza I, II yoki III sinovi emas.
• Sichqonlarda tana vaznining o‘zgarmasligi odamlarda yoki hayvonlarda keng qamrovli xavfsizlik dalili emas.
• Dpep kombinatsiyalari barcha saraton turlarida ayni tarzda ishlashi ko‘rsatilmagan.
• Transcriptome natijalari barcha Dpep qarshilik mexanizmlari bir xil ekanini ko‘rsatmaydi.
• Dpep + ABT-263 sinergiyasining aniq molekulyar mexanizmi yechilmagan.
• Decitabine qaysi spesifik tumor-suppressor genlarini demethylate qilib Dpep qarshiligini buzishi bevosita ko‘rsatilmagan.
• NK-92MI sezgirlashtirish natijasi faqat HCT116 tizimida ko‘rsatilgan; tirik organizmda endogenous NK hujayralari bilan tasdiqlanmagan.
• Cell-line-derived nude mouse ksenograft modeli inson o‘sma geterogenligini va to‘liq immun mikro-muhitni qayta yaratmaydi.
• Bemor o‘smalaridan yangi olingan birlamchi hujayralar yoki patient-derived xenograft modellari ushbu tadqiqotda ishlatilmagan.

Tadqiqotning asosiy cheklovlari

Kombinatsiya sheriklari qamrovi: Tadqiqot asosan ABT-263 va decitabine ga qaratilgan. BCL2 oilasini nishonga oluvchi boshqa agentlar va alternativ hypomethylating dorilar baholanmagan.

Mexanizm tahlili cheklangan: Tadqiqotning asosiy maqsadi samarali kombinatsiyalarni aniqlash bo‘lgani uchun molekulyar sinergiya mexanizmlari chuqur sinovdan o‘tkazilmagan.

Qarshilik modellari soni cheklangan: Faqat cheklangan miqdorda Dpep-resistant hujayra liniyasi yaratilgan.

Transcriptome taqqoslanishi cheklangan: Gen tartibga solish farqlari batafsil faqat bitta A375 responsive/resistant juftida taqqoslangan.

In vivo qamrov cheklangan: Resurslar faqat A375 melanoma va Dpep + ABT-263 kombinatsiyasi bilan keng qamrovli ksenograft tajribasiga imkon bergan.

Nude mouse modeli: Cell-line-derived ksenograft modeli endogenous inson o‘smalarining geterogenligini, to‘liq o‘sma mikro-muhitini va to‘liq host immune response ni aks ettirmaydi.

Bemor materiali yo‘q: Yangi bemor o‘smasidan olingan hujayralar yoki bemor kelib chiqishli ksenograftlar sinovdan o‘tkazilmagan.

NK tajribasi cheklangan: Dpep/ABT-263/decitabine bilan NK-92MI sezgirlashtirish faqat HCT116 hujayralarida o‘rganilgan.

Klinik doza ekvivalentligi ko‘rsatilmagan: Tadqiqotchilar ABT-263 va decitabine uchun tanlangan kultura konsentratsiyalari adabiyotdagi inson serum darajalari bilan mos chegaralarda saqlanganini muhokama qiladilar; biroq bu Dpep kombinatsiyasi odamlarda xavfsiz, samarali yoki ayni farmakodinamik xatti-harakatni ko‘rsatishini isbotlamaydi.

Kelajakdagi tadqiqotlar

Mualliflar tavsiya qilgan keyingi bosqichlarga turli BCL2-family inhibitorlari va alternativ hypomethylating agentlarni Dpep bilan sinash, sinergiyaning molekulyar mexanizmini batafsil o‘rganish, ko‘proq mustaqil chidamli hujayra liniyalarini yaratish va transcriptome tahlilini kengaytirish kiradi.

Hayvonlar bo‘yicha bir nechta o‘sma turi, orthotopic modellar, patient-derived xenograft materiali va to‘liq immun tizimiga ega syngeneic modellarni qo‘llash tavsiya etiladi.

Bundan tashqari, yangi bemor o‘smalaridan olingan geterogen materiallarda kombinatsiyalarni sinash va Dpepning NK hujayralariga nisbatan hosil qilgan sezgirlashtirishini in vivo sharoitida ham NK-92MI, ham endogenous NK hujayralari bilan o‘rganish kerak.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl sarlavha: Dpep, a Cell-Penetrating Peptide Targeting ATF5, CEBPB and CEBPD, Synergistically Combines with ABT-263 and Decitabine to Inhibit Cancer Cell Growth and Overcome Dpep Resistance

Mualliflar: Qing Zhou; Trang Thi Thu Nguyen; James M. Angelastro; Markus D. Siegelin; Lloyd A. Greene.

Mualliflar tartibi: Manbada yuqoridagi tartibda berilgan.

Teng hissa / teng birinchi mualliflik: Manbada ko‘rsatilmagan.

Mas’ul muallif: Lloyd A. Greene.

Mas’ul muallif e-pochtasi: lag3@cumc.columbia.edu

Muassasa 1: Department of Pathology and Cell Biology, Vagelos College of Physicians & Surgeons, Columbia University Irving Medical Center, New York, USA.

Muassasa 2: Ronald O. Perelman Department of Dermatology, Perlmutter Cancer Center, NYU Grossman School of Medicine, NYU Langone Health, New York, USA.

Muassasa 3: Department of Molecular Biosciences, School of Veterinary Medicine, University of California Davis, Davis, USA.

Jurnal: Cells.

Bo‘lim: Cellular Pathology.

Nashriyot: MDPI.

Jild / son / maqola raqami: 15(9), 826.

DOI: 10.3390/cells15090826.

Yuborilgan: 7 aprel 2026.

Tahrir: 24 aprel 2026.

Qabul: 27 aprel 2026.

Nashr: 1 may 2026.

Academic Editor: Alessandro Poggi.

Manba turi: Original tadqiqot maqolasi; asosan in vitro saraton hujayralari kombinatsiyasi tadqiqoti va cheklangan preklinik mouse ksenograft tasdig‘i.

Taqriz: Cells taqrizdan o‘tadigan jurnaldir. Jurnalning amaldagi rasmiy siyosati single-anonymized peer review qo‘llanishini va peer review bosqichiga o‘tgan tadqiqotlar uchun kamida ikki taqrizchi hisobotini to‘plashini bildiradi.

Litsenziya: Creative Commons Attribution 4.0 — CC BY 4.0.

Preprint holati: Manba PDF alohida preprint qaydini ko‘rsatmaydi. Maqsadli bibliografik tekshiruvda ayni sarlavha uchun alohida preprint qaydi aniqlanmagan.

Kalit so‘zlar: cancer; anti-cancer; cell-penetrating peptide; Dpep; Bpep; ABT-263; decitabine; overcoming resistance; apoptosis; combination therapy.

Asosiy eksperimental maqsad: Dpepning ABT-263 va decitabine bilan kombinatsiyalari turli o‘sma hujayralarida sinergiya hosil qiladimi va Dpep qarshiligini yenga oladimi, shuni baholash.

Asosiy saraton hujayra liniyalari: A375-ATCC; HCT116; T98G; MCF7; K562; MOLM-14.

Qo‘shimcha ishlatilgan hujayra liniyasi: MDA-MB-231, Dpep123 tavsiflashida.

Manba ichidagi hujayra liniyasi hisobot farqi: Cell Culture bo‘limida MDA-MB-231 ro‘yxatlangan bo‘lsa, Cell Viability ro‘yxatining bir qatorida A549 keltirilgan; A549 asosiy natijalarda qayta ko‘rinmaydi.

Hujayra kulturasi harorati: 37 °C.

CO2: %5.

Asosiy davolash muddati: 5–6 kun.

Cell viability o‘lchovi: Solid-tumor hujayralarida hemocytometer yoki Countess II bilan bevosita hujayra sanash; K562 va MOLM-14 da Trypan Blue exclusion.

Synergy usullari: Bliss independence; tanlangan Dpep/Bpep + ABT-263 tajribalarida CompuSyn 1.0 va Chou–Talalay median-effect isobologrammalari.

Statistika: Two-tailed Student's t-test; in vivo o‘sma o‘sishi uchun Mann–Whitney; survival uchun Kaplan–Meier va log-rank.

Ahamiyat chegarasi: p < 0,05.

GraphPad Prism: 10.4.2.

R: 4.1.2.

Dpep-resistant HCT116 yaratish: 5 → 10 → 15 → 20 µM Dpep bilan stepwise in vitro selection; chidamli hujayralar keyin 10 µM Dpep tutuvchi muhitda saqlangan.

A375 qarshilik modeli: Dpep yoki Dpep123 ostida qayta o‘sgan A375-ATCC mouse ksenograftlaridan kultura yaratish.

Transcriptome ma’lumot manbai: Avval nashr etilgan Plate-seq ma’lumotlar to‘plami; GEO accession GSE244579.

NK modeli: NK-92MI.

NK co-culture nisbati: E:T = 2,5:1.

NK tajribasida HCT116 oldindan davolashi: 48 soat Dpep va/yoki ABT-263/decitabine, so‘ng ayni agentlar mavjudligida NK-92MI bilan 24 soat.

In vivo model: 6–8 haftalik urg‘ochi NCR nude sichqonlarda A375-ATCC teri osti melanoma ksenografti.

Inokulum: 1 × 10⁶ A375-ATCC hujayrasi.

Randomizatsiya o‘sma hajmi: 100–200 mm³.

Dpep + ABT-263 tadqiqoti: Umuman har bir sichqonda uch flank sohasida ksenograft.

Vehicle: %10 glycerol/PBS.

Dpep dozasi: Usul va 10-rasm izohida 20 mg/kg, intraperitoneal, haftasiga uch marta.

Manba ichidagi Dpep doza nomuvofiqligi: Natijalar 3.6 matnidagi bitta jumlada 20 µg/kg yozilgan. Manbada bu farq tushuntirilmagan.

ABT-263 dozasi: 50 mg/kg, intraperitoneal, haftasiga uch marta.

Davolash muddati: 60 kungacha.

Etik o‘sma yakuni: Har qanday bitta o‘smaning 1000 mm³ ga yetishi.

Qo‘shimcha kuzatuv: 60-kunda tirik qolgan sichqonlarda davolash to‘xtatilgandan keyin 30 kun.

Kombinatsiya yashab qolishi: 4/10 sichqon 60 kunlik davolash oxiriga yetgan.

Dpep monoterapiya yashab qolishi: 2/10 sichqon 60 kunlik davolash oxiriga yetgan.

“40% cure rate” talqin chegarasi: Maqolaning Highlights bo‘limida qo‘shtirnoq ichida ishlatilgan ibora; sichqon ksenograft modelidagi doimiy yashab qolish/o‘sma aniqlanmasligi natijasini anglatadi va inson klinik tuzalish darajasi emas.

Hayvon etik tasdig‘i: Columbia University IACUC, protocol AC-AABU1656; tasdiq 28 dekabr 2022.

Informed consent: Qo‘llanilmaydi; inson ishtirokchili tadqiqot emas.

Ma’lumotlardan foydalanish imkoniyati: Referens RNA-seq tadqiqotining xom va qayta ishlangan ma’lumotlari GEO GSE244579 ostida; joriy tadqiqotning xom ma’lumotlari Supplementary File S2 ichida berilgan.

Supplementary File S1: A375 Dpep-resistant#1 va Dpep-responsive#1 transcriptome taqqoslashlari.

Supplementary Figure S1: Dpep + decitabine yoki Dpep + ABT-263 oldindan davolashining HCT116 hujayralarini NK-92MI o‘ldirishiga sinergik tarzda sezgirlashtirishi.

Moliyalashtirish: NIH R01NS083795 (J.M.A.), R01NS113793 (M.D.S.), R21NS137660 (M.D.S.) va R01NS072050 (L.A.G.).

Manfaatlar to‘qnashuvi / intellektual mulk: J.M.A. va L.A.G. Bpep va Dpepni tavsiflovchi patentda ixtirochi sifatida ko‘rsatilgan. J.M.A., Q.Z. va L.A.G. Dpep123 ni tavsiflovchi patent arizasida ixtirochi sifatida ko‘rsatilgan. Mualliflar moliyalashtiruvchilar tadqiqot dizayni, ma’lumot to‘plash, tahlil, talqin, maqola yozish yoki nashr qarorida rol o‘ynamaganini bildiradilar.

Muallif hissalari: Conceptualization: Q.Z., M.D.S., L.A.G.; validation: Q.Z.; formal analysis: Q.Z., L.A.G.; investigation: Q.Z., T.T.T.N., J.M.A.; resources: J.M.A., M.D.S.; data curation: Q.Z., L.A.G.; original draft: L.A.G.; review/editing: barcha mualliflar; visualization: Q.Z., L.A.G.; supervision va project administration: L.A.G.; funding acquisition: J.M.A., M.D.S., L.A.G.

Asosiy klinik chegara: Dpep yoki Dpep kombinatsiyalari ushbu tadqiqotda odamlarda sinovdan o‘tkazilmagan.

Asosiy model chegarasi: Nude mouse cell-line-derived ksenograft modeli inson o‘sma geterogenligini, orthotopic mikro-muhitni va to‘liq host immune system ni ifodalamaydi.

Asosiy mexanizm chegarasi: Dpep + ABT-263 va Dpep + decitabine sinergiyasining batafsil molekulyar mexanizmi ushbu tadqiqotda bevosita yechilmagan.