Dihidrokuersetin (DHQ), taxifolin olarak da bilinen ve antioksidan özellikleri nedeniyle nörodejenerasyon araştırmalarında incelenen bir flavonoiddir. Bu çalışma, düşük doz DHQ'nun genetik olarak oluşturulmuş iki ayrı nörodejenerasyon fare modelinde — Alzheimer hastalığı benzeri APPswe/PS1dE9 (APP/PS1) modeli ve FUS ile ilişkili amyotrofik lateral skleroz benzeri FUS[1-359]-Tg modeli — hastalıkla ilişkili histolojik, biyokimyasal ve davranışsal göstergeleri değiştirip değiştirmediğini araştırmaktadır. DHQ her iki modelde de içme suyuyla hedef doz olarak 0,6 mg/kg/gün uygulanmıştır. Sonuçlar bazı histolojik ve işlevsel göstergelerde yarar gösterirken birçok temel hastalık özelliğinin düzelmediğini ortaya koymuştur; dolayısıyla çalışma tam tedavi değil, kısmi preklinik nöroproteksiyon göstermektedir.

Alzheimer benzeri APP/PS1 deneyinde sekiz aylık dişi transgenik fareler ve aynı soydan wild-type kontroller dört ay süreyle DHQ veya normal su almıştır. On iki aylık yaşta farelere open field, conditioned taste aversion, pellet displacement, light–dark box, elevated O-maze, step-down avoidance ve Y-maze testleri uygulanmış; daha sonra beyinde Congo red ile amiloid plaklar, GFAP immünofloresansı ile astrosit aktivasyonu ve prefrontal kortekste malondialdehyde (MDA) ile oksidatif stres değerlendirilmiştir.

DHQ, APP/PS1 farelerinde korteks ve talamustaki küçük amiloid plakların (<100 µm²) yoğunluğunu azaltmıştır. Kortekste küçük plaklar için post hoc karşılaştırma p=0,0469, talamusta p=0,0016'dır. Daha büyük plak sınıfları anlamlı biçimde değişmemiş ve hipokampusta hiçbir plak boyutu kategorisinde anlamlı tedavi etkisi saptanmamıştır. Bu sonuç DHQ'nun tüm beyindeki toplam amyloid patolojisini ortadan kaldırdığını değil, belirli bölgelerde özellikle küçük plak sınıfında sınırlı bir etki oluşturduğunu göstermektedir.

Prefrontal korteks MDA düzeyi untreated APP/PS1 farelerinde wild-type kontrollere göre yüksektir. DHQ, APP/PS1 grubundaki MDA'yı anlamlı biçimde düşürmüştür (p=0,0183). Bununla birlikte DHQ verilen APP/PS1 farelerin MDA düzeyi DHQ verilen WT grubundan hâlâ anlamlı biçimde yüksek kalmıştır (p=0,0398). Bu nedenle sonuç, oksidatif stres göstergesinin güçlü biçimde azaldığını destekler; bütün gruplar açısından eksiksiz biyokimyasal normalleşme kanıtlamaz.

GFAP-positive astrocyte alanı açısından belirgin tedavi etkisi bulunmamıştır. Başka bir ifadeyle DHQ, bu deney koşullarında APP/PS1 modelindeki astrogliosis'i açık biçimde ortadan kaldırmamıştır. Bu sonuç önemlidir; çünkü biyokimyasal ve bazı davranışsal düzelmeler meydana gelirken bütün nöroinflamatuvar/histolojik göstergeler aynı yönde değişmemiştir.

Öğrenme testlerinde de seçici bir tablo vardır. Conditioned taste aversion deneyinde untreated APP/PS1 fareler LiCl eşleşmesinden sonra sucrose tercihlerini şans düzeyinin üzerinde sürdürerek öğrenme bozukluğu göstermiştir; DHQ verilen APP/PS1 grubunda sucrose tercihi artık %50 şans düzeyinden anlamlı biçimde farklı değildir. Y-maze testinde DHQ verilen APP/PS1 fareler untreated mutantlardan daha yüksek doğru seçim yüzdesi göstermiştir (p=0,0233) ve bazı denemelerde su ödülüne ulaşma gecikmesi azalmıştır. Buna karşılık pellet displacement ve step-down avoidance testlerinde DHQ, mutantların hipokampus bağımlı performans bozukluğunu anlamlı biçimde düzeltmemiştir.

İkinci deneyde iki aylık erkek FUS[1-359]-Tg fareler ve wild-type littermate kontroller kullanılmıştır. FUS[1-359]-Tg modeli, insan FUS proteininin kesilmiş bir formunu nöronal hücrelerde ifade eden ve hızlı ilerleyen ALS-benzeri motor nöron patolojisi oluşturan genetik bir modeldir. DHQ uygulamasından sonra lumbar spinal cord'da Nissl boyamasıyla motor nöronlar, pole test, wire test ve rotarod ile motor fonksiyon; ayrıca felç benzeri belirtiler, vücut ağırlığı değişimi, sıvı/yem tüketimi ve tüy durumu değerlendirilmiştir.

Untreated FUS[1-359]-Tg farelerde ventral horn motor nöron yoğunluğu WT kontrollere göre anlamlı biçimde azalmıştır. DHQ verilen FUS farelerinde motor nöron yoğunluğu untreated FUS grubundan daha yüksektir (p=0,0471) ve DHQ verilen FUS grubunun nöron yoğunluğu WT grubundan istatistiksel olarak ayırt edilememiştir (p=0,6964). Bu, çalışmanın en belirgin histolojik ALS bulgusudur.

Buna rağmen histolojik koruma motor performansa tam olarak dönüşmemiştir. DHQ verilen ve verilmeyen FUS fareleri pole, wire ve rotarod testlerinde WT farelerden anlamlı biçimde daha kötü performans göstermeye devam etmiştir. Ayrıca çalışma sonunda ALS-benzeri belirtiler gösteren fare oranı DHQ ve vehicle FUS grupları arasında anlamlı biçimde farklı değildir (p=0,3405). Dolayısıyla “motor nöron sayısı korundu” ile “ALS motor fonksiyonu düzeldi” aynı sonuç değildir.

DHQ genel fizyolojik durumda bazı iyileşmeler sağlamıştır. Untreated FUS farelerdeki düşük vücut ağırlığı artışı DHQ ile kısmen düzelmiş (p=0,0482), sıvı tüketimi yükselmiş (p=0,0406), yem tüketimi untreated FUS grubuna göre artmış (p=0,0146) ve kötü tüy durumuna sahip farelerin oranı azalmıştır (p=0,0481). Bununla birlikte genel coat-state skorundaki yükselme yalnız güçlü bir istatistiksel eğilim düzeyindedir (p=0,0707).

Çalışmanın insan sağlığı açısından yorum sınırı kritiktir. APP/PS1 ve FUS[1-359]-Tg genetik fare modelleri insan Alzheimer hastalığı veya ALS'nin bütün biyolojisini temsil etmez. Ayrıca yalnız tek bir DHQ dozu kullanılmış; pharmacokinetics, kan–beyin bariyeri geçişi, dose-response ilişkisi, soluble Aβ türleri ve synaptic proteinler doğrudan ölçülmemiştir. 0,6 mg/kg/gün fare dozu insan için önerilen tedavi dozu değildir ve doğrudan insana çevrilemez.

Araştırmanın temel sorusu nedir?

Çalışmanın temel sorusu, düşük doz ve uzun süreli DHQ uygulamasının yalnız toksinle oluşturulan yapay nörodejenerasyon modellerinde değil, hastalığın genetik özelliklerini taşıyan fare modellerinde de ölçülebilir nöroprotektif etki oluşturup oluşturamayacağıdır.

Alzheimer hastalığı ve amyotrofik lateral skleroz birbirinden farklı nörodejeneratif hastalıklardır. Bununla birlikte her ikisinde de oksidatif stres, inflamasyon, hücresel stres yanıtının bozulması ve nöronal hasar gibi kesişen biyolojik süreçler bulunmaktadır.

DHQ'nun antioksidan ve antiinflamatuvar özellikleri daha önce çok sayıda deneysel sistemde incelenmiş olsa da araştırmacılar genetik nörodejenerasyon modellerindeki düşük doz, uzun süreli kullanım verisinin sınırlı olduğunu belirtmektedir. Çalışmanın iki model kullanmasının nedeni de aynı molekülün iki farklı genetik nörodejenerasyon bağlamında benzer veya farklı koruyucu özellikler gösterip göstermediğini değerlendirmektir.

Dihidrokuersetin (DHQ) Nedir ve Neden 0,6 mg/kg/gün Doz Seçildi?

DHQ veya taxifolin doğal kaynaklarda bulunan bir flavonoiddir; çalışmada 0,6 mg/kg/gün doz, daha önce 0,25–1,0 mg/kg/gün aralığında bildirilen düşük doz nöroprotektif/antiinflamatuvar etkilerin ortasında yer alan ve uzun süreli uygulamada etkinlik olasılığı ile istenmeyen etkileri sınırlama hedefini dengeleyen bir doz olarak seçilmiştir.

DHQ'nun kimyasal ve farmakolojik özelliklerinden biri güçlü antioxidant kapasitedir. Reactive oxygen species (ROS), yüksek düzeylerde DNA, protein ve lipidlerde hasara yol açabilir. Nöronların enerji gereksiniminin yüksek olması ve merkezi sinir sisteminin oksidatif hasara duyarlılığı nedeniyle oxidative stress, birçok nörodejeneratif sürecin ortak bileşenlerinden biridir.

DHQ'nun pratik kullanımı açısından önemli sorunlardan biri düşük su çözünürlüğü, sınırlı bioavailability ve hızlı elimination'dır. Araştırmacılar buna rağmen çok yüksek doz yerine düşük ve sürekli oral uygulamayı tercih etmiştir.

Çalışmadaki hedef doz:

0,6 mg DHQ / kg vücut ağırlığı / gün

şeklindedir.

DHQ içme suyunda çözündürülmüş ve hayvanların gerçek günlük sıvı tüketimi ile vücut ağırlıkları düzenli olarak izlenerek su içindeki DHQ konsantrasyonu ayarlanmıştır. Nihai su konsantrasyonu yaklaşık 0,0045 mg/mL olmuştur. Bu değer kaynağın bildirdiği 1 mg/mL aqueous solubility sınırından iki mertebeden fazla düşüktür.

Çözelti 4–5 günde bir değiştirilmiş, pratikte haftada iki kez taze hazırlanmıştır. Metal parçalar içermeyen özel içme şişeleri kullanılmış, çözelti yaklaşık 22 °C'nin altında tutulmuş ve musluk suyunun yaklaşık nötr pH'sında hazırlanmıştır.

Araştırmacılar distilled/deionized water yerine normal musluk suyu kullanmıştır; gerekçe, uzun süre yalnız deiyonize su tüketiminin kemirgenlerde sıvı ve elektrolit homeostasisini etkileyebilmesidir.

Buradaki “continuous administration” ifadesi hayvana sürekli enjeksiyon yapıldığı anlamına gelmez. Fareler normal günlük içme davranışları sırasında DHQ içeren suya ad libitum erişmiştir.

APPswe/PS1dE9 ve FUS[1-359]-Tg Modelleri Neyi Temsil Ediyor?

APPswe/PS1dE9 fareleri insan APP ve presenilin-1 genlerindeki Alzheimer ile ilişkili değişiklikleri taşıyarak amyloid-plaque ağırlıklı Alzheimer-benzeri patoloji oluştururken, FUS[1-359]-Tg fareleri kesilmiş insan FUS proteini ifade ederek hızlı motor nöron kaybı ve ALS-benzeri motor bozukluk oluşturan ayrı bir genetik nörodejenerasyon modelidir.

APPswe/PS1dE9 modeli

APP/PS1 fareleri mutant insan amyloid precursor protein (APP) geni ile mutant human presenilin-1 (PS1) geni taşır. Kaynak APP'de Swedish mutation K594N/M595L ve PS1'de exon 9 deletion bulunduğunu belirtmektedir.

Bu farelerde yaş ilerledikçe extracellular amyloid plaques oluşur ve yaklaşık 10 aylık yaş civarında belirgin amyloid patolojisi ortaya çıkar. Model aynı zamanda öğrenme, memory ve emotionality testlerinde Alzheimer-benzeri değişiklikler gösterebilir.

Çalışmada sekiz aylık dişi APP/PS1 fareleri seçilmiştir. Yazarlar dişi transgenik farelerin bu modelde Alzheimer-benzeri patolojiye erkeklerden daha yüksek duyarlılık göstermesini seçim gerekçesi olarak vermektedir.

FUS[1-359]-Tg modeli

FUS, “fused in sarcoma” adı verilen bir RNA-binding proteinidir. İnsanlarda bazı FUS değişiklikleri ALS ile ilişkilidir.

FUS[1-359]-Tg modelinde insan FUS proteininin kesilmiş formu nöronal hücrelerde ifade edilir. Model synaptic dysfunction, protein aggregation, cellular stress response bozuklukları, mitochondrial dysfunction ve motor nöron kaybı gibi ALS ile ilişkili özellikler geliştirmektedir.

Bu çalışmada FUS deneyinde erkek fareler kullanılmıştır ve tedavi iki aylık yaşta başlamıştır.

APP/PS1 ve FUS deneylerinin cinsiyet, yaş, hastalık modeli, tedavi süresi ve sonlanım ölçütleri farklıdır. Bu nedenle iki model “hangisinde DHQ daha güçlü?” sorusuna doğrudan nicel karşılaştırma yapmak için tasarlanmamıştır.

Randomizasyon, körleme ve örneklem büyüklüğü

Her iki çalışmada fareler tedavi öncesinde vücut ağırlığı ve doğum tarihine göre randomize edilmiştir. Deneyciler bütün ölçümlerde grup atamasına kör tutulmuştur; fare kimliklerinde yalnız bireysel numaralar kullanılmış, tedavi veya genotype bilgisi kod içinde gösterilmemiştir.

APP/PS1 çalışması dört gruptur:

Toplam 29 fare kullanılmıştır. Grup sayılarının eşit olmamasının nedeni kaynakta transgenic breeding kısıtları, yaş/cinsiyet uyumlu hayvanların sınırlı bulunması ve 3Rs etik ilkelerine uyum olarak açıklanmaktadır.

FUS çalışması üç gruptur:

Bu deneyde toplam 40 fare kullanılmıştır.

Güç analizi neden önemlidir?

Araştırmacılar deneyden önce a priori power analysis yapmıştır. Önceki aynı fare modellerindeki sonuçlara dayanarak Cohen's f ≥0,6 büyüklüğünde büyük etkiler varsayılmıştır.

G*Power 3.1.9.7 ile α=0,05 ve 1−β=0,80 kullanıldığında APP/PS1 iki faktörlü tasarım için en az 25, FUS tek yönlü tasarım için en az 30 hayvan hesaplanmıştır. Gerçekte sırasıyla 29 ve 40 hayvan çalışmaya alınmıştır.

Bununla birlikte sensitivity analysis, özellikle APP/PS1 transgenic gruplarındaki n=5–6 örneklem büyüklüklerinin küçük etkileri algılamak için yeterli olmadığını göstermektedir:

• APP/PS1 n=5–6/grup: yaklaşık Cohen's d ≥1,9 büyüklüğündeki etkiler,
• WT n=9/grup: d ≥1,4,
• FUS vehicle–FUS DHQ n=14/grup: multiple-comparison düzeltmesi sonrasında d ≥1,3

büyüklüğündeki etkileri %80 güç düzeyinde saptayabilmektedir.

Bu değerlerin ortak mesajı şudur: çalışma özellikle büyük etkileri yakalamak için yeterlidir; küçük veya orta büyüklükte gerçek biyolojik etkiler “istatistiksel olarak anlamlı değil” sonucunun altında kalmış olabilir.

Hayvan bakım ve etik koşulları

Fareler deneylerden önce yedi gün acclimatization sürecinden geçirilmiştir. Oda sıcaklığı 22 ± 1 °C, nem %55 ± 2 ve ışık–karanlık döngüsü 12 saat / 12 saat olarak düzenlenmiştir. Reverse light cycle kullanılmış; ışıklar 20:00'de açılmış, 08:00'de kapatılmış ve davranış deneyleri hayvanların aktif olduğu karanlık fazda yürütülmüştür.

APP/PS1 fareler kafes başına üç hayvan olacak şekilde barındırılmış, FUS fareleri ise tek tek barındırılmıştır.

İnsancıl sonlanım ölçütleri arasında ciddi motor dysfunction, 30 saniye içinde kendini doğrultamama, yem veya suya ulaşamama ve %20'den fazla ciddi vücut ağırlığı kaybı bulunmaktadır.

Congo red ile amiloid plak analizi

Brain sections üzerinde Congo red boyaması uygulanmış ve confocal microscopy ile cortex, hippocampus ve thalamus bölgeleri incelenmiştir.

Plaklar dört yüzey alanı sınıfına ayrılmıştır:

• <100 µm²,
• 100–200 µm²,
• 200–500 µm²,
• >500 µm².

Her hayvanda on brain section değerlendirilmiştir. Plak sayısı ilgili region of interest alanına normalize edilerek plaques/mm² biçiminde raporlanmıştır.

Image threshold, boya şiddetindeki küçük teknik farklılıklar nedeniyle bütün görüntüler için tek sabit değer olarak tutulmamış; her görüntüde 0–255 ölçeğinde 60–80 aralığında plaque signal ile background ayrılacak şekilde ayarlanmıştır.

Önemli bir bias-control ayrıntısı olarak görüntüler quantification öncesinde rastgele numerik kodlarla etiketlenmiş ve gruplar bütün ölçümler tamamlandıktan sonra açılmıştır.

GFAP neyi ölçüyor?

GFAP — Glial Fibrillary Acidic Protein, astrocytes için yaygın kullanılan bir belirteçtir. Alzheimer-benzeri nöroinflamasyon bağlamında GFAP-positive alanın artması reactive astrocyte activation veya astrogliosis ile uyumlu kabul edilir.

Brain sections anti-GFAP antibody ile boyanmış; DAPI ile cell nuclei işaretlenmiş ve QuPath 0.4.3 ile GFAP-positive alan değerlendirilmiştir.

Her hayvan için dört kesit analiz edilmiş ve her kesitin sonucu hayvan düzeyinde ortalamaya dönüştürülmüştür.

MDA neyi ölçüyor?

Malondialdehyde (MDA), lipid peroxidation sırasında oluşabilen ve biyolojik dokularda oxidative stress göstergesi olarak sık kullanılan bir moleküldür.

Bu çalışmada MDA prefrontal cortex dokusunda competitive inhibition ELISA ile ölçülmüştür. Absorbance 450 nm'de okunmuş, konsantrasyon beş noktalı standard curve üzerinden hesaplanmış ve sonuçlar wet tissue mass'e normalize edilerek ng/mg tissue şeklinde ifade edilmiştir.

DHQ Alzheimer Benzeri Modelde Neyi Düzeltti, Neyi Düzeltemedi?

DHQ, APP/PS1 farelerinde korteks ve talamustaki küçük amiloid plakları, MDA düzeyini, Y-maze ve conditioned taste aversion ile ölçülen bazı öğrenme göstergelerini ve bazı anxiety-like davranışları olumlu yönde etkilerken hipokampal plak yükünü, GFAP astrogliosis'i, pellet displacement ve step-down performansını anlamlı biçimde düzeltmemiştir.

Amiloid plak sonucu: bölge ve boyut seçici etki

Korteks sonucu dikkatle okunmalıdır. Overall treatment main effect istatistiksel olarak anlamlı değildir; anlamlılık belirli bir plaque-size kategorisinin post hoc karşılaştırmasında ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla “korteksteki tüm amyloid yükü azaldı” demek kaynak verisini aşar.

Talamusta hem treatment main effect hem treatment × plaque-size interaction anlamlıdır ve küçük plak sınıfındaki azalma daha belirgindir.

Hipokampusta ise anlamlı tedavi etkisi görülmemiştir.

GFAP sonucu

Kortekste GFAP-positive area üzerinde genotype güçlü etki gösterirken treatment etkisi p=0,6890 ve genotype × treatment interaction p=0,8998'dir.

Hipokampusta da treatment p=0,3237 ve genotype × treatment interaction p=0,3463 ile anlamlı değildir.

Yazarların tartışmasındaki yorum da bu sonuçla uyumludur: kullanılan DHQ protokolü APP/PS1 farelerde astrosit aktivasyonunu belirgin biçimde azaltmamıştır.

MDA sonucu

Bu yüzden “MDA tamamen normal seviyeye döndü” ifadesi ayrıntılı sonuçla tam uyumlu değildir. En doğru ifade, DHQ'nun mutantlarda yükselmiş MDA düzeyini anlamlı biçimde azalttığı fakat bütün karşılaştırmalarda tam WT düzeyine getirmediğidir.

Conditioned taste aversion neyi test ediyor?

Bu testte fare önce tatlı sucrose çözeltisiyle olumsuz bir fizyolojik deneyim olan LiCl enjeksiyonunu ilişkilendirmeyi öğrenir. Sonraki recall aşamasında sağlıklı associative learning oluşmuşsa hayvan daha önce olumsuz deneyimle eşleşen sucrose çözeltisini tercih etmekten kaçınmalıdır.

Kaynak sucrose preference'i şu formülle hesaplamaktadır:

\[ \text{Sucrose preference (\%)}= \frac{\text{tüketilen sucrose miktarı}} {\text{tüketilen sucrose miktarı}+\text{tüketilen su miktarı}} \times100 \]

Formül neyi hesaplar? Toplam sıvı tüketiminin yüzde kaçının sucrose çözeltisinden geldiğini.

%50 neden önemlidir? İki şişeli seçimde %50, iki seçenek arasında belirgin tercih bulunmayan chance level olarak kullanılmıştır.

LiCl challenge sonrasında untreated APP/PS1 grubunun sucrose preference değeri %50 chance level'ın anlamlı biçimde üzerinde kalmıştır (p=0,0028). Bu, olumsuz eşleşmenin yeterince öğrenilemediğine işaret eder.

DHQ verilen APP/PS1 grubunda ise sucrose preference %50 chance level'dan anlamlı biçimde farklı değildir (p=0,347). Yazarlar bunu conditioned taste aversion öğrenmesinin iyileşmesi olarak yorumlamaktadır.

Ancak kaynak ayrıntılı metninde untreated APP/PS1 ile DHQ APP/PS1 arasındaki tek bir doğrudan post hoc p değerini bu sonuç için ayrıca raporlamamaktadır. Bu nedenle sonuç “DHQ kesin olarak X puan artırdı” şeklinde sayısallaştırılmamalıdır.

Y-maze sonucu

Y-maze'ın bu sürümünde fareler spatial cues kullanarak su bulunan doğru kola ulaşmayı öğrenmektedir.

Üç yönlü repeated-measures ANOVA:

• genotype effect: p<0,0001,
• treatment effect: p=0,0087,
• trial effect: p<0,0001,
• genotype × treatment interaction: p=0,0077

göstermiştir.

DHQ verilen APP/PS1 farelerde water reward'a ulaşma gecikmesi belirli trials sırasında untreated APP/PS1 grubuna göre daha kısa olmuştur; trial 2/day 1 için p<0,0001 ve trial 1/day 5 için p=0,0081'dir.

Daha önemlisi doğru seçimlerin yüzdesi DHQ verilen APP/PS1 grubunda untreated mutantlara göre anlamlı biçimde yüksektir (p=0,0233).

Pellet displacement neden düzelmedi?

Pellet displacement testi, bir tüp içindeki küçük yem pelletlerinin fare tarafından dışarı çıkarılmasına dayanır ve source framework içinde hippocampal function ile ilişkilendirilmektedir.

Untreated ve DHQ-treated APP/PS1 farelerin displaced-pellet sayıları arasında hiçbir ölçüm zamanında anlamlı fark saptanmamıştır. 15, 30, 45, 60, 75 ve 90 dakika karşılaştırmalarının tümünde p>0,4'tür.

Cumulative curve AUC'si açısından da untreated APP/PS1 ve DHQ APP/PS1 farkı anlamlı değildir (p=0,3755).

Yazarlar bu işlevsel iyileşme eksikliğini hipokampusta plaque density'nin anlamlı biçimde düzelmemesi ve GFAP-positive astrogliosis'in tedaviden belirgin biçimde etkilenmemesiyle ilişkilendirmektedir. Bu bağlantı tartışma yorumudur; mekanizma doğrudan deneysel olarak kanıtlanmamıştır.

Step-down avoidance sonucu

Step-down avoidance, contextual memory için kullanılan passive avoidance testidir. Fare ilk gün platformdan metal grid üzerine indiğinde 50 Hz, 0,8 mA, 1 saniyelik electrical footshock alır. İkinci gün shock verilmeden platformdan inme gecikmesi ölçülür.

Sağlıklı öğrenme gerçekleştiğinde hayvan ikinci gün platformdan inmekte daha uzun süre beklemelidir.

WT farelerde ikinci gün latency artmıştır. APP/PS1 gruplarında ise untreated ve DHQ-treated farelerde anlamlı öğrenme artışı görülmemiştir.

Treatment main effect p=0,749 ve genotype × treatment interaction p=0,972'dir. Yani DHQ bu testte APP/PS1 contextual-memory bozukluğunu anlamlı biçimde düzeltmemiştir.

Anksiyete benzeri davranış

Elevated O-maze ve light–dark box testleri açık/aydınlık ve kapalı/karanlık alan arasında seçim davranışı üzerinden anxiety-like phenotype hakkında bilgi sağlar.

Untreated APP/PS1 fareler elevated O-maze'de open arm'a çıkmak için daha uzun latency ve daha az open-arm exit göstermiştir. Bazı genotype × treatment interactions da anlamlıdır.

Bununla birlikte bütün anxiety ölçütlerinde doğrudan ve tek yönlü güçlü treatment main effect bulunmamıştır. Örneğin O-maze exit latency için treatment p=0,9398, total exits için p=0,562'dir.

Bu nedenle en güvenli yorum, DHQ'nun bazı anxiety-like abnormalities üzerinde partial normalization pattern gösterdiği, fakat bütün emotionality endpoints üzerinde genel ve tek biçimli bir “anksiyete tedavisi” etkisinin kanıtlanmadığıdır.

Open-field neden önemli bir kontrol?

Open-field testinde toplam locomotor activity büyük ölçüde treatment tarafından değişmemiştir. Rearing, grooming ve freezing gibi ölçümlerde de anlamlı DHQ treatment effect görülmemiştir.

Bu sonuç, Y-maze veya anxiety testindeki bazı farkların basitçe “DHQ fareleri genel olarak daha fazla hareket ettirdi” açıklamasıyla yorumlanmasını zorlaştırır.

DHQ ALS Benzeri Modelde Motor Nöronları Korurken Motor Testleri Neden Düzelmedi?

FUS[1-359]-Tg modelinde DHQ ventral spinal cord'daki motor nöron yoğunluğunu anlamlı biçimde korumuş, fakat hızlı ilerleyen hastalıkta motor performans yalnız nöron sayısına bağlı olmadığı için pole, wire, rotarod ve ALS-benzeri belirti başlangıcı anlamlı biçimde düzelmemiştir; yazarlar neuromuscular, glial, vascular ve muscle pathology'nin devam eden katkısını olası açıklama olarak tartışmaktadır.

Nissl boyaması ne gösterdi?

Nissl staining, nöron hücre gövdelerindeki Nissl granules gibi yapıları görünür hale getirerek nöronal morfoloji ve hücre sayımında kullanılan histolojik yöntemdir.

Lumbar spinal cord L3–L5 bölgelerinde transverse sections hazırlanmıştır. Büyük cell body, belirgin nuclear envelope ve yoğun stained nucleolus gösteren motor neurons sayılmıştır.

Altı spinal-cord section kullanılmış ve kesitler arasında 80 µm bırakılmıştır. Histological analysis için grup başına n=5–7 hayvan kullanılmıştır.

Untreated FUS[1-359]-Tg farelerin motor neurons'larında shrunken cell bodies ve daha az belirgin nuclei görülmüştür.

Neuronal-density analysis:

• overall group difference: F=6,435; p=0,0096,
• untreated FUS vs WT: p=0,0085,
• untreated FUS vs DHQ FUS: p=0,0471,
• DHQ FUS vs WT: p=0,6964.

Son karşılaştırmanın anlamlı olmaması, DHQ-treated FUS grubundaki nöron yoğunluğunun bu örneklemde WT grubundan ayırt edilemediğini gösterir. Ancak bu, bütün spinal motor system'in veya hayvanın motor fonksiyonunun tamamen normale döndüğü anlamına gelmez.

ALS-benzeri belirti oranı

Deney sonunda ALS-benzeri belirtiler gösteren mutant fare yüzdesi DHQ-treated ve untreated FUS grupları arasında anlamlı biçimde farklı değildir:

p=0,3405 — Fisher's exact test.

Dolayısıyla DHQ'nun bu çalışmada felç benzeri sendrom başlangıcını veya görülme oranını anlamlı biçimde değiştirdiği söylenemez.

Pole test

Fare 60 cm yüksekliğinde, 1,1 cm çapında dikey bir wooden bar üzerine yerleştirilir ve aşağı inmesi için geçen süre ölçülür.

Hem untreated hem DHQ-treated FUS fareler WT grubundan anlamlı biçimde farklıdır:

• untreated FUS vs WT: p<0,0001,
• DHQ FUS vs WT: p=0,0004.

Bu sonuç tedavinin motor coordination deficit'i tam olarak düzeltmediğini göstermektedir.

Wire test

Fare 0,3 cm çapındaki horizontal wire üzerinde maksimum 180 saniye tutunmaya çalışır. Düşmeye kadar geçen süre motor strength, coordination ve grip performance hakkında bilgi verir.

Hem untreated hem DHQ FUS grupları WT'den daha kısa tutunma süresi göstermiştir:

• untreated FUS vs WT: p=0,0063,
• DHQ FUS vs WT: p=0,0014.

Rotarod

Rotarod 15 rpm sabit hızda çalıştırılmış ve maksimum test süresi 600 saniye olarak belirlenmiştir. Rod üzerinde daha uzun kalma süresi daha iyi motor coordination/endurance anlamına gelir.

Untreated ve DHQ-treated FUS farelerin ikisi de WT grubundan anlamlı biçimde daha kısa süre rod üzerinde kalmıştır:

• untreated FUS vs WT: p=0,0003,
• DHQ FUS vs WT: p=0,0167.

Yazarların genel yorumu, histolojik motor-neuron korumasının hızlı ilerleyen FUS proteinopathy'de whole-animal motor performance'ı düzeltmek için yeterli olmamış olabileceğidir.

Genel fizyolojik durum

Burada “coat state iyileşti” cümlesinin iki farklı ölçümü ayırması gerekir. Sürekli coat-state index değeri yalnız trend göstermiştir; fakat kötü coat score kategorisine giren hayvan oranındaki azalma p<0,05 düzeyinde anlamlıdır.

Çalışmanın mekanizma açısından gerçekten ölçtüğü ve ölçmediği şeyler

Yazarlar tartışmada Nrf2/HO-1, SIRT1, TLR4/NF-κB/NLRP3/caspase-1 ve başka mekanizmaların önceki DHQ literatüründe gösterildiğini açıklamaktadır. Bunlar mevcut deneyin biyolojik gerekçesini güçlendiren önceki literatür mekanizmalarıdır; mevcut çalışmada doğrudan ölçülmüş yeni pathway sonuçları değildir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

APP/PS1 deney akışı

1. Sekiz aylık dişi APP/PS1 ve WT littermates seçildi.
2. Fareler body weight ve doğum tarihine göre randomize edildi.
3. DHQ veya normal tap water gruplarına ayrıldı.
4. DHQ hedef dozu 0,6 mg/kg/gün olacak şekilde drinking water'a eklendi.
5. Tedavi yaklaşık dört ay sürdürüldü.
6. On iki aylık yaşta yaklaşık iki haftalık behavioral-test bataryası uygulandı.
7. Davranış testlerinden sonra beyin dokuları toplandı.
8. Congo red ile amyloid plaques, anti-GFAP ile astrogliosis ve ELISA ile MDA incelendi.

APP/PS1 davranış testleri

Y-maze kaynak-içi yöntem farkı

Y-maze yöntem bölümünün bir cümlesi farelerin beş gün boyunca günde iki 10 dakikalık trial'a, trial'lar arasında bir saat olacak biçimde alındığını söyler.

Aynı yöntem paragrafında birkaç satır sonra ise beş gün boyunca günde iki 15 dakikalık trial'ın 3–4 saat arayla uygulandığı yazılmıştır.

Kaynak bu iki tanımın neden farklı olduğunu açıklamamaktadır. Bu nedenle Verianla tek bir süreyi doğru kabul ederek diğerini silmemektedir.

Histolojik hazırlık

Hayvanlar terminal isoflurane anesthesia altında euthanize edilmiş ve PBS ile perfused edilmiştir. İlgili dokular 4% paraformaldehyde ile post-fixation işlemine alınmıştır.

Brain histology'de 8 µm section'lar değerlendirilmiş ve seçilmiş consecutive analyzed sections arasında 80 µm mesafe bırakılmıştır.

Congo-red plaque analysis için hayvan başına on section kullanılmıştır.

GFAP analysis için hayvan başına dört section değerlendirilmiştir.

FUS spinal-cord analysis için lumbar L3–L5 bölgelerinde 8 µm transverse sections hazırlanmış, altı section'dan elde edilen motor-neuron counts hayvan düzeyinde ortalamaya dönüştürülmüştür.

İstatistiksel analiz

GraphPad Prism 8.0 kullanılmıştır. Veri dağılımının normalliği Shapiro–Wilk testiyle değerlendirilmiştir.

Kaynakta kullanılan testler:

• iki grup ve normal dağılım: t-test,
• iki grup ve normal olmayan dağılım: Mann–Whitney U-test,
• ikiden fazla normal dağılımlı grup: one-way, two-way veya three-way ANOVA,
• post hoc multiple comparison: Tukey ve ilgili plaque analizlerinde Sidak,
• repeated measurements: repeated-measures ANOVA,
• sphericity problemi bulunan Y-maze ve pellet-displacement analizlerinde Greenhouse–Geisser correction,
• normal olmayan çoklu grup: Kruskal–Wallis + Dunn,
• kategorik oranlar: Fisher's exact test,
• chance-level karşılaştırması: one-sample t-test.

İstatistiksel anlamlılık sınırı:

p < 0,05

olarak belirlenmiştir.

Hiçbir data point analizden çıkarılmamıştır.

ANOVA'da “genotype effect”, “treatment effect” ve “interaction” ne anlama gelir?

Genotype effect, WT ve mutant gruplar arasında DHQ'dan bağımsız genel fark olup olmadığını sorar.

Treatment effect, genotype'dan bağımsız biçimde DHQ alan ve almayan gruplar arasında genel fark olup olmadığını sorar.

Genotype × treatment interaction ise DHQ'nun etkisinin WT ve mutant farelerde aynı olup olmadığını test eder.

Interaction anlamlı olduğunda “tedavi herkeste aynı etkiyi yaptı” demek doğru değildir; treatment effect genotype'a bağlı biçimde değişiyor olabilir.

p değeri neyi söyler, neyi söylemez?

p değeri, kullanılan model ve null hypothesis altında gözlenen fark kadar veya daha uç bir sonuç elde etme olasılığıyla ilişkilidir. p<0,05 çalışmada istatistiksel significance için kullanılan eşiktir.

p değeri:

• etkinin ne kadar büyük olduğunu tek başına söylemez,
• tedavinin klinik açıdan önemli olduğunu kanıtlamaz,
• p>0,05 olduğunda “kesinlikle hiçbir etki yoktur” anlamına gelmez.

Bu son nokta özellikle APP/PS1'in n=5–6'lık transgenic grupları açısından önemlidir; güç analizi küçük etkilerin kolaylıkla kaçabileceğini göstermektedir.

İki modelin sonuçlarının özet matrisi

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

• Düşük doz oral DHQ, APP/PS1 ve FUS[1-359]-Tg farelerde bazı hastalıkla ilişkili sonlanımları olumlu yönde değiştirmiştir.
• APP/PS1 modelinde etki amyloid plaque boyutu ve brain region açısından seçicidir.
• Korteks ve talamusta küçük amyloid plaques azalmıştır.
• Hipokampal plaque burden anlamlı biçimde düzelmemiştir.
• Prefrontal-cortex MDA anlamlı biçimde azalmıştır.
• GFAP-positive astrogliosis belirgin biçimde rescue edilmemiştir.
• Conditioned taste aversion ve Y-maze sonuçları bazı öğrenme göstergelerinde iyileşmeyle uyumludur.
• Pellet displacement ve step-down deficits devam etmiştir.
• FUS modelinde DHQ-treated farelerde spinal motor-neuron density untreated mutantlardan daha yüksektir.
• FUS modelinde bazı genel physiological measures iyileşmiştir.
• FUS modelinde motor-test deficits ve ALS-like symptom rate anlamlı biçimde düzelmemiştir.
• Her iki modelde de DHQ etkisi “kısmi”dir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

• DHQ'nun insanlarda Alzheimer hastalığını tedavi ettiği gösterilmemiştir.
• DHQ'nun insanlarda ALS'yi tedavi ettiği gösterilmemiştir.
• 0,6 mg/kg/gün fare dozu insan tedavi dozu değildir.
• DHQ bütün amyloid plaques'i temizlememiştir.
• Hipokampal pathology tamamen düzelmemiştir.
• Astrogliosis'in düzeldiği gösterilmemiştir.
• MDA'nın bütün kontrol karşılaştırmalarına göre tam normalleştiği söylenemez.
• FUS modelinde paralysis onset veya motor function anlamlı biçimde düzelmemiştir.
• Motor-neuron preservation, motor recovery ile eşdeğer değildir.
• Bu çalışma DHQ'nun hangi moleküler signaling pathway üzerinden etki oluşturduğunu doğrudan kanıtlamamıştır.
• Tek doz kullanıldığı için optimum doz veya dose-response ilişkisi bilinmemektedir.
• DHQ'nun brain concentration veya BBB penetration düzeyi bu çalışmada ölçülmemiştir.
• Uzun dönem insan güvenliği veya klinik efficacy bu deneyden çıkarılamaz.

Çalışmanın güçlü yönleri

İki bağımsız genetik model: Araştırma yalnız toxin-induced nörodejenerasyon kullanmamış, Alzheimer ve ALS benzeri iki genetik model incelemiştir.

Uzun süreli düşük doz yaklaşımı: Özellikle APP/PS1 kolunda aylar süren voluntary drinking-water administration değerlendirilmiştir.

Çok katmanlı ölçüm: Behavior, histology, oxidative-stress marker ve physiological endpoints aynı araştırma içinde değerlendirilmiştir.

Randomization ve blinding: Grup ataması randomize edilmiş ve assay'lerde experimenter blinding uygulanmıştır.

A priori power analysis: Örneklem sayıları önceden güç analiziyle gerekçelendirilmiş ve sonrasında sensitivity power analysis yapılmıştır.

Olumsuz sonuçların raporlanması: Motor-function rescue, hippocampal learning ve astrogliosis gibi düzelmeyen endpoints açıkça raporlanmıştır.

Temel sınırlılıklar

Tek DHQ dozu: Dose-response çalışması yapılmamıştır.

Pharmacokinetics yok: Plasma concentration, brain concentration ve elimination kinetics doğrudan ölçülmemiştir.

BBB ölçümü yok: Kan–beyin bariyeri DHQ permeability'si bu deneyde ölçülmemiştir.

Soluble Aβ ölçülmedi: Amyloid plaques incelenmiş, soluble Aβ species doğrudan değerlendirilmemiştir.

Synaptic proteins ölçülmedi: Behavioral improvement'ın synaptic mechanism'ı doğrudan test edilmemiştir.

Küçük APP/PS1 grupları: n=5–6 mutant gruplar yalnız büyük treatment effects için yeterli istatistiksel güce sahiptir.

Tek AD ve tek ALS genetik modeli: Bulgular diğer genetik veya sporadic disease modellerine otomatik olarak genellenemez.

Cinsiyetler model arasında farklı: APP/PS1 kolu dişi, FUS kolu erkek farelerden oluşmuştur.

Kısmi functional translation: Histological benefit bütün behavior veya motor endpoints'e dönüşmemiştir.

Kaynak içi zamanlama farklılıkları: Figure 1A hafta etiketleri, FUS final-timepoint anlatımı ve Y-maze trial süreleri birbirleriyle tam uyumlu değildir.

Gelecek araştırmalar için kaynakta belirtilen ihtiyaçlar

• DHQ dose-response deneyleri,
• pharmacokinetic analysis,
• BBB permeability measurements,
• soluble Aβ species ölçümü,
• synaptic-protein analizi,
• daha büyük APP/PS1 kohortları,
• alternative AD models,
• alternative ALS models — yazarlar SOD1 transgenic modelini özellikle örnek vermektedir,
• histolojik koruma ile functional outcome arasındaki ayrışmanın mekanistik analizi.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün başlık: Efficacy of Low Dose of Dihydroquercetin (DHQ) in Two Genetic Models of Neurodegeneration: Insights from FUS[1-359]-Tg and APPswe/PS1dE9 Paradigms

Yazarlar: Ekaterina Lysikova; Kseniia Sitdikova; Aigerim Makhambetova; Kirill Chaprov; Anna Gorlova; Andrey Kostin; Polina Novikova; Alexei Lyundup; Sholpan Askarova; Michail S. Kukharsky; Alexey Deykin; Tatyana Strekalova.

Eş katkı: Ekaterina Lysikova, Kseniia Sitdikova ve Aigerim Makhambetova kaynakta eş katkıda bulunan yazarlar olarak işaretlenmiştir.

Sorumlu yazar: Tatyana Strekalova.

Sorumlu yazar e-posta: tatslova@gmail.com; tatyana.strekalova@pharm.ox.ac.uk

Kurum 1: Laboratory of Medical Sciences, Medical Research Council, London, UK.

Kurum 2: Center for Life Sciences, National Laboratory Astana, Nazarbayev University, Astana, Kazakhstan.

Kurum 3: Laboratory of Genetic Technology and Gene Editing for Biomedicine and Veterinary, National Research Belgorod State University, Belgorod, Russia.

Kurum 4: Institute of Physiologically Active Compounds at Federal Research Center of Problems of Chemical Physics and Medicinal Chemistry of Russian Academy of Sciences, Chernogolovka, Russia.

Kurum 5: Research and Education Resource Center, Peoples Friendship University of Russia (RUDN University), Moscow, Russia.

Kurum 6: Department of Normal Physiology, Sechenov University, Moscow, Russia.

Kurum 7: Department of Psychiatry and Neuropsychology, Maastricht University, Maastricht, The Netherlands.

Dergi: Cells.

Yayınevi: MDPI, Basel, Switzerland.

Cilt / sayı / makale numarası: 15(17), 1598.

DOI: 10.3390/cells15171598.

Academic Editor: Jacques P. Tremblay.

Gönderim: 5 Ağustos 2026.

Revizyon: 24 Ağustos 2026.

Kabul: 31 Ağustos 2026.

Yayın: 2 Eylül 2026.

Kaynak türü: Özgün araştırma makalesi; iki bağımsız genetik nörodejenerasyon fare modelinde kontrollü preklinik hayvan çalışması.

Hakemlik: Cells hakemli bir dergidir; MDPI'nin güncel yayın bilgileri single-anonymized peer review sistemi kullandığını belirtmektedir.

Lisans: Creative Commons Attribution — CC BY 4.0.

Preprint durumu: Kaynak PDF ayrı bir preprint sürümü belirtmemektedir. Hedefli bibliyografik kontrolde aynı başlık için ayrı bir preprint kaydı tespit edilmemiştir.

Anahtar kelimeler: Alzheimer's disease; amyotrophic lateral sclerosis; dihydroquercetin; antioxidants; APPswe/PS1dE9 mice; FUS[1-359]-Tg mice.

DHQ: Dihydroquercetin; taxifolin olarak da bilinen flavonoid.

Hedef doz: 0,6 mg/kg/gün.

Uygulama: Tap water içinde oral ve voluntary chronic administration.

Yaklaşık drinking-water konsantrasyonu: 0,0045 mg/mL; gerçek liquid intake ve body weight'e göre ayarlanmıştır.

APP/PS1 deney örneklemi: WT vehicle n=9; WT DHQ n=9; APP/PS1 vehicle n=5; APP/PS1 DHQ n=6; toplam n=29.

APP/PS1 cinsiyet / başlangıç yaşı: Dişi; 8 ay.

APP/PS1 treatment duration: Kaynak prose ve Figure 1 caption'a göre yaklaşık dört ay; 12 aylık yaşta behavioral evaluation.

APP/PS1 kaynak-içi zaman notu: Figure 1A'nın görsel kutuları “Weeks 1–32: Treatment” ve “Weeks 32–34: Behavioral tests” yazmaktadır; bu etiketler 8–12 aylık dört aylık treatment açıklamasıyla tam uyumlu değildir.

FUS deney örneklemi: WT vehicle n=12; FUS vehicle n=14; FUS DHQ n=14; toplam n=40.

FUS cinsiyet / başlangıç yaşı: Erkek; 2 ay / 60 gün.

FUS kaynak-içi zaman notu: Kaynak metin yaklaşık 1,5 aylık treatment ve 3,5 aylık final age bildirirken Figure 1B motor testlerini day 95 ve tissue collection'ı +24 h olarak göstermekte; Figure 6 ALS symptoms'u 105 days of age olarak etiketlemektedir. Bu fark kaynak tarafından açıklanmamıştır.

Randomization: Body weight ve date of birth temelinde.

Blinding: Bütün assay'lerde group assignment experimenter'a kapalı tutulmuştur.

Power software: G*Power 3.1.9.7.

A priori power: α=0,05; 1−β=0,80; Cohen's f=0,6.

APP/PS1 minimum planned N: 25; enrolled 29; actual power 0,816.

FUS minimum planned N: 30; enrolled 40; actual power 0,800.

Statistical software: GraphPad Prism 8.0.

Normality: Shapiro–Wilk.

Statistical tests: t-test; Mann–Whitney U; one-, two- and three-way ANOVA; repeated-measures ANOVA; Tukey HSD; Sidak multiple comparisons; Kruskal–Wallis + Dunn; Fisher's exact; one-sample t-test.

Greenhouse–Geisser correction: Y-maze ve pellet-displacement repeated-measures analizlerinde sphericity için kullanılmıştır.

Significance threshold: p<0,05.

Excluded data points: Kaynağa göre hiçbir data point analizden çıkarılmamıştır.

APP/PS1 histoloji: Congo red amyloid-plaque analysis; GFAP immunofluorescence; prefrontal-cortex MDA competitive inhibition ELISA.

Congo-red imaging: LSM880 confocal laser scanning microscope; QuPath 0.4.3.

Plaque classes: <100, 100–200, 200–500 ve >500 µm².

GFAP: anti-GFAP 1:1000; secondary goat anti-rabbit IgG 1:1000 Alexa Fluor 568; DAPI nuclei counterstain.

MDA ELISA: Competitive inhibition ELISA; absorbance 450 nm; values ng/mg wet tissue.

FUS histoloji: Lumbar spinal cord L3–L5; Nissl/cresyl-violet motor-neuron analysis.

FUS motor tests: Pole test, wire test, rotarod.

Pole: 1,1 cm çap, 60 cm yükseklik.

Wire: 0,3 cm çap, 60 cm yükseklik, maksimum 180 s.

Rotarod: 15 rpm sabit hız, maksimum 600 s.

Temel APP/PS1 bulgusu: Cortex ve thalamus küçük amyloid plaques azaldı; MDA düştü; bazı learning/anxiety endpoints iyileşti; hippocampal plaque, GFAP, pellet displacement ve step-down rescue edilmedi.

Temel FUS bulgusu: Motor-neuron density korundu ve bazı general physiological endpoints iyileşti; ALS-like symptom rate ve motor-test deficits anlamlı biçimde rescue edilmedi.

MDA yorum notu: Abstract “normalized MDA levels” ifadesini kullanmaktadır; ayrıntılı post hoc sonuçta DHQ-treated APP/PS1 MDA untreated APP/PS1'den düşük fakat DHQ-treated WT'den hâlâ yüksektir. Makalede bu nedenle “azalma/kısmi normalleşme” dili tercih edilmiştir.

Y-maze yöntem notu: Kaynak aynı paragrafta günde iki 10 dakikalık trial / 1 saat ara ve günde iki 15 dakikalık trial / 3–4 saat ara şeklinde iki farklı protokol tarifi vermektedir; fark açıklanmamıştır.

Etik: European Directive 2010/63/EU; Nazarbayev University Local Ethics Committee, N02-2023 (20 Mart 2023) ve N05-2023 (21 Kasım 2023); ARRIVE guidelines.

Informed Consent: Uygulanamaz; insan katılımcı çalışması değildir.

Veri erişilebilirliği: Çalışmanın özgün katkıları makale ve Supplementary Materials içinde sunulmaktadır; ek talepler sorumlu yazara yönlendirilebilir.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmektedir.

Finansman: Ministry of Higher Education and Science of the Republic of Kazakhstan AP23485236 ve BR24992841; Russian Federation State Task FZWG-2021-0016; FFSG-2024-0020; IPAC RAS State Target FFSG-2024-0023; ayrıca Aqua-Synapse 101086453 EU / H2020-MSCA-RISE-2020 Marie Skłodowska-Curie grant agreement desteği.

Yazar katkıları: Conceptualization: S.A., M.S.K., T.S.; methodology: E.L., A.G., T.S.; software: E.L., K.S.; validation: E.L., K.S., P.N., K.C., A.G.; formal analysis: E.L., A.G., K.C., P.N., A.M., M.S.K.; investigation: E.L., A.M., A.G., P.N., K.C., K.S.; resources: A.D., A.L., S.A., M.S.K., T.S.; data curation: A.K., S.A., A.G.; original draft: K.S., A.G., S.A., P.N., A.K., K.C., T.S.; review/editing: A.M., K.S., A.L., A.D., M.S.K.; visualization: K.S., E.L., A.M., A.G.; supervision: K.C., A.L., T.S.; project administration: A.K., A.D., A.L., M.S.K., T.S.; funding acquisition: A.K., A.D., S.A., T.S.

Temel bilimsel sınır: Bulgular iki genetik mouse modeline aittir ve insanlarda Alzheimer/ALS tedavi etkinliği veya güvenliği göstermez.

Temel yöntemsel sınırlılık: Tek DHQ dozu, küçük APP/PS1 transgenic grupları, doğrudan pharmacokinetic/BBB ölçümü bulunmaması, soluble Aβ ve synaptic proteins ölçülmemesi ve yalnız birer AD/ALS modelinin kullanılması.