Киндик тутугунун аномалиялары (umbilical cord abnormalities; UCA) киндик тутугунун узундугундагы, оролушундагы, инсерциясындагы, механикалык кысылышындагы, сезгенүү катышындагы же Вартон килкилдегинин түзүлүшүндөгү макроскопиялык же микроскопиялык бузулууларды камтыган структуралык аномалиялар тобу. Бул системалуу сереп UCA менен умбиликалдык тамыр тромбоэмболиясынын (umbilical vascular thromboembolism; UVTE) ортосундагы байланышты баалаган. PRISMA ыкмасы менен беш электрондук маалымат булагы изделип, протокол PROSPERO системасына катталып, каралган 1105 жазуунун ичинен 12 изилдөө серепке киргизилген. Бул 12 изилдөө 3 ретроспективдүү когорттук изилдөөдөн, 3 учурлар сериясынан жана 6 учур баянынан турат.

Киргизилген изилдөөлөр 1983–2025-жылдар аралыгын камтыйт. Жалпы 126 UVTE учурунун 84үндө кеминде бир киндик тутугунун аномалиясы билдирилген. Кайталанган аномалиялардын арасында стриктура, гиперкоилинг, өтө кыска же узун киндик тутугу, веламентоздук же фуркаттык инсерция, моюнга оролгон киндик, funisitis, чыныгы түйүн жана Вартон килкилдегинин аномалиялары бар. Бирок бир эле учурда бир нече киндик аномалиясы болушу мүмкүн болгондуктан, бул категориялардын сандарын бири-биринен көз карандысыз бейтаптардын саны катары кошууга болбойт.

Сереп анормалдуу оролуу, стриктура, киндик тутугунун анормалдуу узундугу, чыныгы түйүн жана плацентага анормалдуу инсерция сыяктуу UCAлар умбиликалдык тамыр тромбозу менен кайра-кайра чогуу билдирилгенин көрсөтөт. Ошентсе да, изилдөө дизайндарындагы гетерогендүүлүк, чакан үлгүлөр, учур баяндардын көптүгү, диагностикалык критерийлердин айырмачылыгы жана салыштырма маалыматтын чектелүү болушу себептүү мета-анализ жүргүзүлгөн эмес. Жалпы далилдин аныктыгы төмөн–орточо деңгээлде жана жыйынтыктар себептүүлүктүн далили эмес, гипотеза жаратуучу байланыш катары бааланууга тийиш.

Киндик тутугу плацентаны түйүлдүккө туташтырган жана түйүлдүктүн өсүшүнө зарыл болгон кычкылтек менен азык заттарды ташууга ортомчулук кылган жашоого маанилүү түзүлүш. Киндиктин нормалдуу анатомиялык түзүлүшү кан тамырларды тышкы механикалык таасирлерден коргоп, тамырларга плацента менен түйүлдүктүн ортосунда жетиштүү кан агымын сактоого мүмкүндүк берет. Киндиктин узундугу, оролушу, тамырларды курчаган Вартон килкилдеги, плацентага кирүү формасы жана механикалык чыңалуу бул кан айлануу системасынын физикалык өзгөчөлүктөрүн аныктайт.

Булак изилдөөдө UCA түшүнүгү кең мааниде алынган. Гиперкоилинг же гипокоилинг, чыныгы түйүндөр, стриктура же торсия, моюнга же денеге оролгон киндик, кыска киндик, узун киндик, веламентоздук, маргиналдык же фуркаттык инсерция, funisitis жана Вартон килкилдегинин бузулуулары каралган аномалиялардын катарына кирет.

Киндик Тутугунун Аномалиялары менен Тромбоздун Ортосунда Кандай Байланыш Табылды?

Серепте каралган 126 умбиликалдык тамыр тромбоэмболиясы учурунун 84үндө бир же бир нече киндик тутугунун аномалиясы билдирилген; эң көп кайталанган категориялардын арасында стриктура, гиперкоилинг, өтө кыска же узун киндик, моюнга оролгон киндик, funisitis жана чыныгы түйүн бар. Бирок изилдөөлөрдүн көбү чакан байкоочу сериялар же учур баяндар болгондуктан, бул чогуу кездешүү белгилүү бир аномалия тромбозго канча себептик тобокелдик кошорун сандык жактан далилдебейт.

Умбиликалдык тамыр тромбоэмболиясы эмнени билдирет?

Умбиликалдык тамыр тромбоэмболиясы (UVTE) киндик тутугундагы умбиликалдык артерияда же веналарда тромб пайда болушун камтыган тамыр бүтөлүү абалы. Умбиликалдык артерия тромбозу (umbilical artery thrombosis; UAT) өзгөчө артерияда пайда болгон тромбозду билдирет. Булак веналык жана артериялык тромбоздор ар кандай айкалышта болушу мүмкүн экенин жана айрым изилдөө серияларында веналык катышуу айкын болгонун көрсөтөт.

Virchow үчилтиги киндик тромбозу үчүн эмне үчүн маанилүү?

Булак тромбоздун пайда болушун түшүндүргөн жалпы алкак катары Virchow үчилтигине таянат: кан агымындагы стаз, эндотелийдин жабыркашы же дисфункциясы жана гиперкоагуляция. Киндик тутугунун өтө узун же кыска болушу, өтө оролушу, торсия, стриктура, чыныгы түйүн же анормалдуу инсерция сыяктуу анатомиялык өзгөчөлүктөр тамырга механикалык кысым жаратышы же агымды бузушу мүмкүн. Бул теориялык жактан стаз компонентин күчөтүшү мүмкүн. Жатын ичиндеги сезгенүү жана funisitis болсо эндотелийдин активдешүүсү менен байланышкан башка жол катары талкууланган.

Бул механизмдер биологиялык жактан маанилүү болгону менен, системалуу серептин өзү механикалык кысылуу же сезгенүү ар бир учурда тромбозго түздөн-түз себеп болорун эксперименттик түрдө көрсөтпөйт. Булак учурлардын жана байкоочу изилдөөлөрдүн маалыматтарын синтездейт.

Өтө оролуу жана стриктура

Киндиктин физиологиялык спиралдык түзүлүшү ийкемдүүлүктү жана механикалык туруктуулукту камсыз кылат. Тескерисинче, өтө оролуу, торсия же айкын стриктура тамыр көңдөйүнүн физикалык таасирлениши жана кан агымынын азайышы менен байланыштуу болушу мүмкүн. Серепте 14 гиперкоилинг жана 16 стриктура учуру билдирилген. Бул категориялар бири-бири менен дал келиши мүмкүн; бир эле киндик бир нече морфологиялык бузулууну алып жүрүшү мүмкүн.

Киндиктин анормалдуу узундугу

Серепте 16 өтө кыска киндик жана 11 өтө узун киндик учуру билдирилген. Булак кыска киндикти жалпысынан 40 cm ден төмөн жана узун киндикти 70 cm ден жогору деп аныктаган изилдөөлөрдү бирге баалайт; бирок киргизилген өзүнчө изилдөөлөрдүн биринде кыска киндик үчүн 35 cm чеги колдонулган. Ошондуктан бардык изилдөөлөр бирдей морфологиялык диагностикалык критерийлерди колдонгон деп болжолдоого болбойт.

Өтө узун киндик оролуу, түйүн жана торсия сыяктуу механикалык окуяларга көбүрөөк мүмкүнчүлүк бере алат, ал эми өтө кыска киндик чыңалуу жана кан айлануунун чектелиши менен байланыштуу болушу мүмкүн. Сереп бул өзгөчөлүктөр тамыр стазы жана киндик тамырларындагы бузулган агым менен биологиялык жактан байланыштуу болушу мүмкүн экенин талкуулайт.

Чыныгы түйүн жана моюнга оролгон киндик

Чыныгы түйүн киндиктин физикалык жактан өзүнө түйүлүшүн билдирет. Моюнга оролгон киндик болсо киндиктин түйүлдүктүн мойнунун айланасында жайгашышы. Серепте 11 чыныгы түйүн жана 12 моюнга оролгон киндик учуру билдирилген. Бул табылгалар механикалык кысылуу мүмкүнчүлүгүн көрсөтөт; бирок моюнга оролгон киндик кеңири таралган акушердик табылга болушу мүмкүн болгондуктан, анын бар экенинен эле тромбоз же терс fetal натыйжа чыгарылбашы керек.

Веламентоздук, маргиналдык жана фуркаттык инсерция

Нормалдуу учурда киндик тамырлары плацентага корголгон түзүлүштүн ичинде жетет. Веламентоздук инсерцияда тамырлар мембраналардын ичинде корголбогон бөлүк аркылуу өтүп, кысылууга же жарылууга көбүрөөк сезимтал болушу мүмкүн. Фуркаттык инсерцияда киндик тамырлары плацентага жеткенге чейин бири-биринен бөлүнөт. Сереп веламентоздук же фуркаттык инсерция тромбоз менен бирге билдирилген беш учурду жалпылайт.

Булак ошондой эле түстүү Doppler сүрөттөөсү өзгөчө веламентоздук инсерцияны төрөткө чейин таанууга жардам бере аларын, бирок бардык назик киндик патологияларын кадимки ультрасонография менен ишенимдүү кармоо мүмкүн эмес экенин белгилейт.

Вартон килкилдеги эмне үчүн маанилүү?

Вартон килкилдеги умбиликалдык тамырларды курчап, механикалык коргоо берген желатин сымал тутумдаштыргыч ткань. Азайган, жетишсиз же геморрагиялык Вартон килкилдеги тамырлардын тышкы басымдан корголушун төмөндөтүшү мүмкүн. Системалуу серепте Вартон килкилдегинин үч аномалиясы категория катары билдирилген; айрым өзүнчө изилдөөлөр Вартон килкилдегинин кан куюлушун же жетишсиздигин да сүрөттөгөн.

Funisitis жана сезгенүү

Funisitis — киндик тутугунун сезгениши жана серепте 13 учурда билдирилген аномалиялардын арасында. Булакта талкууланган механизм боюнча fetal сезгенүү нейтрофилдердин миграциясы, Вартон килкилдегине сезгенүү инфильтрациясы жана эндотелийдин активдешүүсү менен байланыштуу болушу мүмкүн. Бул процесс тамыр дубалынын жабыркашы жана тромбоз үчүн биологиялык жол түзүшү мүмкүн; бирок системалуу сереп бул механизм бардык учурларга тиешелүү экенин далилдебейт.

Серепте билдирилген аномалиялардын бөлүштүрүлүшү

Маанилүү сандык түшүндүрмө: Жогорудагы категориялардын суммасы 84төн чоң. Мунун себеби бир UVTE учурунда бир нече киндик аномалиясы болушу мүмкүн. Ошондуктан категориялардын сандарын көз карандысыз учурлардын жалпы саны же таралуунун үлүшү катары кошууга болбойт.

Киндик Тутугунун Тромбозун Төрөткө Чейин Ишенимдүү Аныктоого Болобу?

Ар бир учурда ишенимдүү аныктоо мүмкүн эмес. Булак көптөгөн UCA жана киндик тромбозу учурлары төрөттөн кийин плацентаны жана киндикти макроскопиялык жана гистологиялык изилдөө маалында тааныларын; кадимки пренаталдык ультрасонография айрыкча майда тромбоздук окуяларды же айрым киндик патологияларын өткөрүп жибериши мүмкүн экенин билдирет. Түстүү Doppler жана 3D/3D Doppler сыяктуу ыкмалар айрым аномалияларды көрсөтүүдө пайдалуу болушу мүмкүн, бирок стандартташтыруу жана кошумча ырастоо талап кылынат.

Пренаталдык ультрасонографиянын максаттары

Серептин талкуусуна ылайык, пренаталдык баалоодо киндиктин плацентага инсерциясы, оролуу формасы жана тамыр Doppler өзгөчөлүктөрү, өзгөчө жогорку тобокелдиктеги кош бойлуулуктарда, көбүрөөк көңүл бурууну талап кылышы мүмкүн. Авторлор гестациялык диабет же түшүндүрүлбөгөн полигидрамниоз сыяктуу шарттары бар кош бойлуулуктарда бул баалоолордун маанисин баса белгилешет.

Бирок системалуу сереп белгилүү бир ультрасонографиялык скрининг протоколу перинаталдык өлүмдү азайтарын текшерген интервенциялык изилдөө эмес. Киндикти кадимки скрининг кылуунун клиникалык натыйжаларга таасирин аныктоо үчүн чоң, көп борборлуу жана проспективдүү изилдөөлөр зарыл.

Төрөттөн кийинки патологиялык изилдөө

Булак өлүү төрөлүү учурларында плацентаны жана киндик тутугун макроскопиялык жана микроскопиялык баалоонун маанисин баса белгилейт. Мунун себеби айрым тромбоз жана UCA түрлөрү пренаталдык мезгилде аныкталбай, төрөттөн кийинки анатомиялык же гистопатологиялык изилдөө менен гана түшүнүктүү болушу мүмкүн.

Үй-бүлөгө колдоо жана кийинки кош бойлуулуктар

Сереп өлүү төрөлүүнү башынан өткөргөн үй-бүлөлөрдө акушердик патология гана эмес, психологиялык колдоо да маанилүү экенин талкуулайт. Авторлор эненин психикалык саламаттыгын баалоону, үй-бүлөлөргө UCAны башкаруу жана мүмкүн болгон процесстер тууралуу кеңеш берүүнү жана кийинки кош бойлуулуктарда перинаталдык же төрөттөн кийинки депрессияга сезимталдыкты өзүнчө эске алууну сунуштайт. Булар серептин клиникалык кам көрүү боюнча талкуулары; изилдөөнүн негизги UCA–тромбоз байланышынын сандык жыйынтыгы эмес.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Колдойт: Каралган адабиятта умбиликалдык тамыр тромбозу менен анормалдуу оролуу, стриктура, киндиктин анормалдуу узундугу, чыныгы түйүн, анормалдуу инсерция, funisitis жана айрым Вартон килкилдеги аномалиялары кайра-кайра чогуу билдирилген. UCAлардын пренаталдык мезгилде толук таанылбай калышы жана айрым тромбоздордун төрөттөн кийинки патологиялык изилдөөдө гана табылышы маанилүү клиникалык маселе.

Колдобойт: Белгилүү бир UCA тромбозго сөзсүз себеп болот деген, кайсы бир жалгыз киндик аномалиясы үчүн ишенимдүү жеке тобокелдик пайызын эсептөөгө болот деген, бардык UCA өлүү төрөлүүгө алып келет деген же белгилүү ультрасонографиялык протокол өлүмдү азайтат деген тыянактар бул системалуу сереп менен далилденген эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Сереп PRISMA принциптерин аткарган жана протокол International Prospective Register of Systematic Reviews (PROSPERO) системасында CRD420251087525 номери менен катталган. Изилдөөнүн PICO алкагында популяция — умбиликалдык тамыр тромбозу билдирилген жалгыз түйүлдүктүү кош бойлуулуктар; экспозиция — киндик тутугунун аномалиялары; салыштыруучу бар болсо UCA же тромбоз жок кош бойлуулуктар; натыйжа болсо UAT, умбиликалдык вена тромбозу же UVTE өзгөчөлүктөрү менен байланышкан fetal/neonatal натыйжалар.

Адабияттарды издөө

Издөө 14 октябрь 2025 күнү PubMed, Scopus, Embase, Cochrane Library жана ClinicalTrials.gov базаларында жүргүзүлгөн. Булакта убакыт чеги колдонулбаганы белгиленет. Издөөдө “umbilical cord insertion abnormalities”, “umbilical cord abnormalities”, “thrombosis”, “umbilical artery thrombosis” жана “umbilical vascular thromboembolism” сыяктуу MeSH/ачкыч түшүнүктөр колдонулган. Ылайыктуу макалалардын жана тиешелүү серептердин адабият тизмелери боюнча артка багытталган шилтеме издөө да жүргүзүлгөн.

Изилдөөлөрдү тандоо

Эки изилдөөчү жазууларды өз алдынча баалаган; пикир келишпестиктер үчүнчү изилдөөчү тарабынан чечилген. Киргизүү критерийлери жалгыз түйүлдүктүү кош бойлуулук, кош бойлуулук маалындагы intrauterine тромбоз, UCA же киндик инсерциясынын аномалиясы жана UAT же UVTE болушу. Жетишсиз клиникалык маалымат камтыган учур баяндар жана керектүү критерийлерге жооп бербеген изилдөөлөр чыгарылган.

Маалыматтарды алуу жана негизги натыйжа

Изилдөөлөрдөн изилдөөнүн түрү, биринчи автор, жарыяланган жыл, өлкө, UAT же UVTEнин анатомиялык жери, жалпы учурлардын саны жана UCA түрлөрү алынган. Негизги натыйжа UCA менен UVTE ортосундагы байланыш; экинчи натыйжалар UCA түрү, тромбоздун жери жана билдирилгенде fetal же neonatal натыйжалар.

Мета-анализ эмне үчүн жүргүзүлгөн жок?

Мета-анализ изилдөө дизайндарындагы, популяциялардагы, диагностикалык критерийлердеги, натыйжа аныктамаларындагы жана отчет берүү формаларындагы гетерогендүүлүк, ошондой эле жетиштүү жалпы бөлгүч жана салыштырууга мүмкүн болгон эффект бааларынын жоктугу себептүү колдонулган жок. Ошондуктан жыйынтыктар сүрөттөмө түрүндө синтезделген.

Киргизилген изилдөөлөр

Бул катыштар изилдөөлөрдүн өз UVTE/UAT учурлар серияларындагы UCA билдирүү катыштары. Жалпы кош бойлуулук популяциясындагы UCA же тромбоз таралышы катары чечмеленбеши керек.

Изилдөөлөр эмне үчүн абдан ар түрдүү инциденттик көрсөткүчтөрдү берет?

Булакта келтирилген өзүнчө жарыяларда умбиликалдык артерия тромбозу үчүн абдан ар түрдүү көрсөткүчтөр билдирилген: бир изилдөөдө кош бойлуулуктардын %0,025и, башка серияда 11.238 төрөт ичинде 5 учур (%0,045), 30.000 аутопсия ичинде 3 учур (%0,001) жана башка изилдөөдө %0,8 көрсөткүчү. Fetal аутопсияларга негизделген башка серияда 317 удаалаш аутопсияда 32 умбиликалдык тамыр тромбозу (%10,1) аныкталган.

Бул көрсөткүчтөр бир эле бөлгүчтөн алынган эмес: төрөт популяциясы, тандалган учурлар сериясы жана fetal аутопсия популяциясы бири-биринен толугу менен айырмаланат. Ошондуктан бул пайыздарды бир бириктирилген “чыныгы инциденттик” көрсөткүчкө айландырууга болбойт. Булактын мета-анализ жүргүзбөө себептеринин бири да ушул структуралык гетерогендүүлүк.

Risk-of-bias баалоосу

Эки изилдөөчү методологиялык сапатты модификацияланган Newcastle–Ottawa Scale менен өз алдынча баалаган; пикир келишпестиктер үчүнчү изилдөөчү тарабынан чечилген. Салыштырма/байкоочу изилдөөлөрдүн маанилүү бөлүгү колдонууга мүмкүн болгон беш тармактын баарында критерийлерге жооп берген; учур баяндар болсо үлгүнүн өкүлчүлүгү жана тандоо техникасы сыяктуу аларга колдонулбаган тармактардан улам колдонууга мүмкүн болгон үч тармакта бааланган.

Булак текстинде бул жерде кичине сандык шайкешсиздик бар: “жети изилдөө төмөн bias тобокелдигин көрсөттү” деген сөздөн кийин болгону алты шилтеме номери [10,19,20,22,23,25] тизмеленген. Verianla бул билдирүүнү үнсүз өзгөртпөйт. 4-таблицанын көрүнгөн түзүлүшү салыштырма изилдөөлөр беш жылдыз, учур баяндар болсо колдонууга мүмкүн болгон үч тармакта үч жылдыз алганын көрсөтөт.

Бул Системалуу Сереп Себептүүлүктү Далилдейби?

Жок. Киргизилген далилдердин маанилүү бөлүгү учур баяндардан же чакан учурлар серияларынан турганы, салыштыруу топтору чектелүү болгону жана изилдөөлөр арасында диагностика менен отчет берүүнүн гетерогендүүлүгү болгондуктан, UCA менен тромбоздун чогуу кездешүүсүн себептик таасир же так салыштырма тобокелдик катары чечмелөөгө болбойт. Булак жалпы далилдин аныктыгын төмөн–орточо деп баалап, жыйынтыктарды гипотеза жаратуучу деп эсептейт.

Далилдин аныктыгын чектеген негизги жагдайлар

• Жалпы изилдөөлөрдүн саны болгону 12 жана алардын жарымы учур баяны.
• Үлгү көлөмдөрү өтө кичине; айрым изилдөөлөрдө бир гана учур бар.
• UCA аныктамалары жана киндик узундугунун чектери изилдөөлөр арасында толук стандарт эмес.
• Пренаталдык диагностикалык протоколдор жана патологиялык изилдөө ыкмалары бири-биринен айырмаланат.
• Көп учурлар төрөттөн кийин таанылган.
• Жетиштүү жалпы бөлгүч жана салыштырууга мүмкүн болгон эффект көлөмү болбогондуктан мета-анализ жүргүзүлгөн эмес.
• Учуp баяндар инциденттик көрсөткүчтү же салыштырма тобокелдикти эсептөөгө ылайыктуу эмес.

Келечектеги изилдөөлөр үчүн жыйынтыктар

Булак UCAларды диагностикалоо жана отчеттоодо стандарттык критерийлерди иштеп чыгууну сунуштайт. Ошондой эле киндик инсерциясын, оролуу индексин жана тамыр Doppler баалоосун, өзгөчө жогорку тобокелдиктеги кош бойлуулуктарда, системалуураак изилдөө керектигин белгилейт. 3D ультрасонография жана 3D Doppler сыяктуу өнүккөн сүрөттөө ыкмалары үмүттөндүргөнү менен, кадимки баалоого өтүүдөн мурда чоңураак жана проспективдүү маалымат керек.

Чоң, көп борборлуу проспективдүү изилдөөлөр пренаталдык киндик баалоосу чындап эле перинаталдык оорулуулукту же өлүмдү азайтабы, кайсы аномалиялар көз карандысыз тобокелдик алып жүрөт жана кайсы ультрасонографиялык критерийлер клиникалык чечим кабыл алууда ишенимдүү экенин аныктоо үчүн зарыл.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түп нуска аталышы: An Update on Umbilical Cord Abnormalities and Associated Thrombosis: A Systematic Review.

Авторлор: Marco La Verde; Eleonora Braca; Antonio Cerillo; Maria Fatigati; Pasquale De Franciscis; Davide Pisani; Mario Fordellone; Mariavictoria De Simone; Carlo Pietro Campobasso; Alessandro Feola.

Жооптуу автор: Marco La Verde.

Тең салым: Булакта Carlo Pietro Campobasso жана Alessandro Feola тең салым кошкону көрсөтүлгөн.

Мекемелер: Department of Woman, Child and General and Specialized Surgery, Obstetrics and Gynecology Unit, University of Campania “Luigi Vanvitelli”, Napoli, Италия; Medical Statistics Unit, University of Campania “Luigi Vanvitelli”, Napoli, Италия; Department of Experimental Medicine, University of Campania “Luigi Vanvitelli”, Napoli, Италия.

Журнал: Clinics and Practice.

Басма: MDPI.

Том / сан / макала: 16(5), 92.

Жарыяланган күнү: 14 май 2026.

Редакциялык даталар: Алынган: 13 март 2026; кайра каралган: 29 апрель 2026; кабыл алынган: 11 май 2026.

Academic Editor: Iori Kisu.

DOI: 10.3390/clinpract16050092.

Булактын түрү: Рецензияланган системалуу сереп.

PROSPERO: CRD420251087525.

Издөө күнү: 14 октябрь 2025.

Маалымат булактары: PubMed, Scopus, Embase, Cochrane Library жана ClinicalTrials.gov; ошондой эле ылайыктуу жарыялардын адабият тизмелери боюнча артка шилтеме издөө.

Маалымат синтези: Сүрөттөмө синтез. Изилдөө/популяция/диагноз/натыйжа гетерогендүүлүгү жана жетиштүү жалпы бөлгүч менен эффект баалоо маалыматтары жок болгондуктан мета-анализ жүргүзүлгөн эмес.

Risk-of-bias ыкмасы: Модификацияланган Newcastle–Ottawa Scale; эки көз карандысыз баалоочу жана пикир келишпестикте үчүнчү баалоочу.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Verianla тексти булак макаланын сүйлөм жана абзац түзүлүшүн кайра жаратпайт; илимий маалыматтарды жана ыкмаларды өз алдынча үйрөтүүчү архитектурада түшүндүрөт. PRISMA сүрөтүнүн оригинал графикалык дизайны көчүрүлгөн эмес, булак сандары колдонулуп өз алдынча SVG түзүлгөн.

Каржылоо: Тышкы каржылоо алынбаганы билдирилген.

Этика комитети: Колдонулбайт; изилдөө системалуу сереп болуп, жаңы адам катышуучуларынын маалыматтарын өндүргөн эмес.

Маалымдалган макулдук: Колдонулбайт.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Изилдөөдө жаңы маалымат түзүлбөгөнү же анализденбегени билдирилген.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдирген эмес.

Авторлордун салымдары: Концептуалдаштыруу Marco La Verde жана Alessandro Feola; методология Pasquale De Franciscis жана Carlo Pietro Campobasso; валидация Pasquale De Franciscis жана Carlo Pietro Campobasso; формалдык анализ Mario Fordellone; изилдөө жана маалыматтарды иреттөө Eleonora Braca, Antonio Cerillo, Davide Pisani, Mariavictoria De Simone жана Maria Fatigati; алгачкы долбоор Mariavictoria De Simone; карап чыгуу/редакциялоо Antonio Cerillo, Davide Pisani жана Marco La Verde; визуалдаштыруу Marco La Verde жана Alessandro Feola; көзөмөл Pasquale De Franciscis жана Carlo Pietro Campobasso тарабынан аткарылган.

Кошумча материал: PRISMA 2020 текшерүү тизмесин камтыган Table S1 булак тарабынан кошумча материал катары көрсөтүлгөн.

Булак ичиндеги шайкешсиздик: Сапатты баалоо текстинде “жети изилдөө” төмөн bias тобокелдигин көрсөткөн деп жазылганы менен, андан кийин болгону алты шилтеме номери көрсөтүлгөн. Verianla бул санды божомол менен оңдогон эмес.

Негизги методологиялык чектөө: Далил базасы чакан жана гетерогендүү; учур баяндардын үлүшү жогору. Ошондуктан UCA–тромбоз байланышын себептик таасир же ишенимдүү бириктирилген салыштырма тобокелдик катары чечмелөөгө болбойт.