Erken başlangıçlı neonatal sepsis (Early-Onset Sepsis, EOS), yaşamın ilk döneminde ortaya çıkan ve çoğunlukla maternal/perinatal bulaş ile ilişkilendirilen sistemik enfeksiyon tablosudur. Bu retrospektif gözlemsel kohort çalışması, yenidoğanlarda yalnız kabul anındaki belirtileri değil, klinik sistem tutulumunun yaşamın ilk haftası boyunca nasıl değiştiğini araştırdı ve erken hastalık şiddeti, yedinci günde kalıcı sepsis ve olumsuz sonuçlarla ilişkili maternal–neonatal risk profillerini değerlendirdi. Çalışmaya 2016–2019 arasında şüpheli veya doğrulanmış sepsis nedeniyle değerlendirilen 458 yenidoğandan eksiksiz günlük klinik kaydı bulunan 297'si dahil edildi.

297 bebeğin 295'i (%99,3) ilk 72 saat içinde, ikisi (%0,7) ise 72 saat ile yedinci gün arasında kabul edildi. Ortalama gebelik yaşı 33,8 ± 4,42 haftaydı. İlk gün sepsis belirtileri yenidoğanların %89,2'sinde, solunum sistemi tutulumu %57,2'sinde görüldü. Solunum tutulumu üçüncü günde %58, yedinci günde %24,5 olarak raporlandı. Merkezi sinir sistemi, gastrointestinal sistem ve deri tutulumu ilk gün sırasıyla %5, %2 ve %1,6 ile daha seyrek bulundu ve üçüncü/yedinci günlerde %0 olarak kaydedildi.

Yalnız 28 bebekte (%9,4) kültürle doğrulanmış sepsis vardı. Buna karşılık tüm kohorta ampirik geniş spektrumlu antibiyotik başlandı. Ampisilin + gentamisin %93,3 ile en sık başlangıç rejimiydi. Bebeklerin %96,7'si iyi klinik durumda taburcu edilirken dokuz bebek (%3) sepsis ve prematüriteyle ilişkili komplikasyonlar nedeniyle öldü.

Kaynak sonuç bölümünde düşük gebelik yaşını (p=0,035) ve membran rüptürünün 18 saatten uzun sürmesini (p=0,043) ilk gündeki sepsisin bağımsız yordayıcıları olarak bildirmektedir. Ancak kullanılan çok değişkenli modelin türü, katsayıları, güven aralıkları ve kovaryat yapısı yöntem bölümünde raporlanmamıştır. Bu nedenle bu ilişkiler bireysel risk hesaplayıcısı veya nicel tahmin modeli olarak kullanılamaz.

Araştırma problemi

Yenidoğan sepsisinin erken tanısı klinik açıdan zordur çünkü ilk belirtiler çoğu zaman özgül değildir. Solunum sıkıntısı, beslenme intoleransı ve sıcaklık düzensizliği gibi bulgular enfeksiyona işaret edebileceği gibi prematürite veya yenidoğan döneminin başka sorunlarında da görülebilir. Kan kültürü enfeksiyonu doğrulamak için önemli olsa da yanlış negatif veya yanlış pozitif sonuçlar oluşabilir ve klinik bulgular tek başına yüksek özgüllük sağlamaz.

Bu belirsizlik, klinisyenleri özellikle riskli yenidoğanlarda ampirik antibiyotik başlamaya yöneltebilir. Buna karşılık gereksiz veya gereğinden uzun antibiyotik maruziyetinin de olumsuz sonuçları olabilir. Bu nedenle yalnız kabul anını değil, belirtilerin zaman içindeki değişimini izlemek klinik karar açısından önem taşır.

Çalışmanın literatür boşluğu bu noktadadır: maternal ve neonatal EOS risk faktörleri geniş biçimde araştırılmış olsa da klinik sistem tutulumunun ilk hafta boyunca yapılandırılmış günlük değerlendirmelerle nasıl değiştiğine ilişkin veri daha sınırlıdır.

Erken Başlangıçlı Neonatal Sepsis Nedir?

Erken başlangıçlı neonatal sepsis, doğumdan sonraki erken dönemde ortaya çıkan ve çoğunlukla maternal veya perinatal kaynaklı mikroorganizmaların yenidoğana geçişiyle ilişkilendirilen sepsis tablosudur; kaynak giriş bölümünde tipik sınırı ilk 72 saat olarak verirken bu çalışmanın operasyonel kohort tanımı ilk yaşam haftasında kabul edilen yenidoğanları da kapsamıştır.

Kaynakta kullanılan üç klinik sepsis kategorisi

Bu kategoriler çalışmada karşılaştırılabilirlik sağlamak için açık biçimde tanımlanmıştır. Bununla birlikte “incipient”, “advanced” ve “persistent” sepsis terimlerinin literatürde tutarlı biçimde kullanılmadığını yazarlar kendileri de belirtmektedir. Bu nedenle bu sınıflandırmalar başka çalışmaların farklı sepsis kategorileriyle otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemelidir.

EOS için 72 saat ve 7 gün tanımları neden birlikte görülüyor?

Makalenin girişinde EOS tipik olarak ilk 72 saat içindeki sepsis olarak tanımlanır. Buna karşın çalışma dönemindeki operasyonel dahil etme ölçütü ilk yedi günde NICU'ya kabulü kapsar. Nihai örneklemin 295/297'si ilk 72 saat içinde kabul edildiği için kohortun çok büyük bölümü klasik 72 saatlik tanıma uymaktadır; iki bebek ise 72 saat ile yedinci gün arasında kabul edilmiştir.

Bu iki zaman sınırı Verianla tarafından birleştirilmemektedir. Sonuçlar çalışmanın yayımlanmış 297 kişilik kohortuna aittir.

Klinik Sistem Tutulumu İlk Hafta Boyunca Nasıl Değişti?

Sepsisle ilişkili klinik belirtiler ilk gün en yaygındı ve sonraki günlerde belirgin biçimde azaldı; solunum sistemi tutulumu bütün zaman noktalarında en sık klinik sistem bulgusu olmaya devam ederken merkezi sinir sistemi, gastrointestinal sistem ve deri tutulumu ilk günden sonra kaydedilmedi.

Solunum sistemi serisinin üçüncü günde %57,2'den %58'e küçük yükseliş göstermesine karşın genel sepsis belirtilerinin %89,2'den %50,2'ye düşmesi, farklı klinik kategorilerin aynı şeyi ölçmediğini gösterir. Solunum sistemi tutulumu ayrı bir organ/sistem göstergesidir; genel sepsis belirtisi kategorisiyle doğrudan eşitlenemez.

Solunum tutulumu “akciğer enfeksiyonu” anlamına geliyor mu?

Hayır. Yazarlar tartışma bölümünde solunum sistemi tutulumunun klinik belirtileri temsil ettiğini ve mikrobiyolojik olarak doğrulanmış pulmoner enfeksiyon anlamına gelmediğini özellikle belirtmektedir.

Bu ayrım prematüre yenidoğanlarda önemlidir. Doğum sonrası solunum adaptasyonu, prematürite veya başka neonatal nedenlerle oluşabilecek solunum sıkıntısının klinik sepsis değerlendirmesiyle örtüşmesi mümkündür. Bu çalışma belirtileri günlük klinik kategoriler halinde kaydetmiştir; her solunum bulgusunun enfeksiyöz kökenini ayrı mikrobiyolojik testle kanıtlamamıştır.

Kültürle doğrulanmış sepsis neden klinik kohorttan çok daha küçüktü?

297 yenidoğanın yalnız 28'inde (%9,4) kültürle doğrulanmış sepsis vardı. Çalışma bu farkı, düşük kültür pozitifliğinin intrapartum antibiyotik maruziyeti, düşük kan kültürü hacimleri ve erken örnekleme gibi nedenlerden etkilenebileceği bağlamında tartışmaktadır.

Bununla birlikte kültür negatifliği enfeksiyonun kesin olmadığı anlamına gelmediği gibi, şüpheli sepsis sınıfındaki bütün bebeklerin gerçekten bakteriyel sepsis geçirdiğini de kanıtlamaz. Çalışmanın “clinical EOS” ile “culture-proven EOS” ayrımı bu nedenle temel bir yöntemsel sınırdır.

Maternal ve perinatal profil

Kohortun ortalama gebelik yaşı 33,8 ± 4,42 hafta ve gebelik yaşı aralığı 23–41 haftaydı. Bebeklerin %64'ü erkek, %36'sı kızdı. Sezaryen doğum oranı %75,8 idi.

Gebeliklerin %16,9'unda membran rüptürü 18 saatten uzun sürdü. Annelerin %12,8'i doğumdan en az dört saat önce intrapartum antibiyotik aldı. Maternal intrapartum ateşin 38 °C'nin üzerinde olması ve/veya klinik koryoamniyonit %4,40 oranında bildirildi.

Bu değişkenlerin bazıları daha sonra erken hastalık şiddeti ve klinik sistem tutulumu ile istatistiksel ilişkiler gösterdi.

Hangi Faktörler İlk Gündeki Sepsisle Bağımsız İlişkiliydi?

Kaynağın sonuç bölümündeki çok değişkenli analiz düşük gebelik yaşını (p=0,035) ve membran rüptürünün 18 saatten uzun sürmesini (p=0,043) ilk gündeki sepsisin bağımsız yordayıcıları olarak bildirmektedir; ancak model türü, katsayılar, OR değerleri, güven aralıkları ve kovaryat seçimi raporlanmadığından ilişkinin büyüklüğü veya bireysel tahmin performansı hesaplanamaz.

İleri sepsisle başvuran bebeklerin risk profili

Kabul sırasında ileri sepsis bulunan yenidoğanlarda dört özellik anlamlı biçimde farklıydı:

• Daha düşük doğum ağırlığı — p=0,001.
• Daha düşük gebelik yaşı — p<0,001.
• Daha ileri maternal yaş — p=0,001.
• Doğumdan ≥4 saat önce intrapartum antibiyotik alınmamış olması — p=0,001.

Bu karşılaştırmalar istatistiksel ilişki gösterir. Kaynak bu dört değişken için düzeltilmiş OR veya güven aralığı vermediğinden her değişkenin bağımsız etki büyüklüğü belirlenemez.

İlk gündeki belirgin klinik sistem odağıyla ilişkili maternal faktörler

İlk gün tanımlanabilir bir klinik sistem odağının bulunması membran rüptürünün 18 saatten uzun sürmesiyle (p<0,001) ve maternal intrapartum ateş >38 °C ve/veya koryoamniyonitle (p=0,016) ilişkiliydi.

Bu sonuç maternal–fetal enfeksiyon bağlantısını destekleyen gözlemsel bir ilişkidir; çalışma bulaş yolunu bireysel düzeyde doğrudan doğrulamamıştır.

Yedinci Günde Kalıcı Sepsis Ne Anlama Geliyordu?

Yedinci günde uygun ampirik antibiyotik tedavisine rağmen sistemik enfeksiyon bulguları devam eden bebekler çalışmada “kalıcı sepsis” olarak sınıflandırıldı; bu grup daha prematürdü ve daha yüksek mortalite, daha uzun NICU yatışı ve daha uzun antibiyotik tedavisiyle ilişkiliydi.

Bu ilişkilerin yönü klinik olarak tutarlı görünse de kalıcı sepsis grubunun kesin büyüklüğü, etki katsayıları ve düzeltilmiş risk ölçümleri ana makalede ayrıntılı biçimde sunulmamaktadır.

Yoğun bakım yatış süresini etkileyen değişkenler

Toplam NICU yatış süresi daha düşük doğum ağırlığı (p<0,001), daha düşük gebelik yaşı (p<0,001), başka bir hastaneden sevk edilmiş olma (p=0,002) ve ilk gün ileri sepsis bulunmasıyla (p=0,002) anlamlı ilişkiler gösterdi.

Ortalama NICU yatış süresi tüm kohortta 27,8 ± 31,1 gündü ve 0–182 gün arasında geniş bir dağılım gösterdi. Bu genişlik kohortun prematürite ve hastalık şiddeti bakımından heterojen olduğunu düşündürür; kaynak medyan yatış süresini raporlamamaktadır.

Mortaliteyle ilişkili bulgular

Dokuz yenidoğan (%3) öldü. Ölen bebeklerde vajinal doğum daha sık ilişkili bulundu (p=0,011), ilk gün ileri sepsis belirgin biçimde daha sık görüldü (p<0,001), sepsis yedinci güne kadar daha sık devam etti ve üçüncü güne kadar yeni veya ek klinik sistem tutulumu daha sık gelişti (p=0,022).

Vajinal doğum bulgusu nedensel olarak yorumlanmamalıdır. Doğum şekli, gebelik yaşı, obstetrik endikasyonlar, doğum ağırlığı ve hastalık şiddeti gibi değişkenlerle ilişkili olabilir. Ana makale bu mortalite ilişkisi için düzeltilmiş etki büyüklüğü sunmamaktadır.

Şekil 1 nasıl okunmalıdır?

Kaynak sayfa 6'daki Şekil 1, “advanced sepsis at Day 1” ile ölüm durumunun dağılımını gösterir. Grafikte hayatta kalanların yaklaşık %12'si, ölenlerin ise yaklaşık %78'i ilk gün ileri sepsis grubunda yer almaktadır.

Bu, “ileri sepsisli bebeklerin %78'i öldü” anlamına gelmez. Grafik ölüm grupları içinde ileri sepsis dağılımını göstermektedir. İleri sepsis grubundaki mutlak mortalite oranını bu grafikten doğrudan çıkarmak bilimsel olarak hatalı olur.

Şekil 2 nasıl okunmalıdır?

Kaynak sayfa 7'deki Şekil 2, hayatta kalan ve ölen bebeklerin doğum şekline göre dağılımını gösterir. Hayatta kalan grubun yaklaşık %21'i vajinal, %78'i sezaryen; ölüm grubunun yaklaşık %33'ü vajinal ve %67'si sezaryen doğumdur.

Bu grafik de “vajinal doğumda mortalite %33” veya “sezaryende mortalite %67” anlamına gelmez. Yüzdeler ölüm durumuna göre grupların doğum şekli bileşimini gösterir; doğum şekline özgü mortalite riskini göstermek için farklı bir payda gerekir.

Antibiyotik tedavisi

Deri tutulumu bulunan üç bebeğe ampirik kloksasilin verildi ve hedefe yönelik tedavi olgularında Staphylococcus epidermidis izole edildi. Kültürle doğrulanmış bütün EOS etkenlerinin tam listesi kaynak makalenin Supplementary Material, Section S2 bölümüne yönlendirilmiştir; bu ek tablo yüklenen ana PDF'nin içinde bulunmadığından Verianla tarafından yeniden oluşturulmamıştır.

Bu Çalışma Gereksiz Antibiyotik Kullanımının Azaltılabileceğini Kanıtlıyor mu?

Hayır. Yazarlar klinik belirtilerin ilk hafta boyunca dinamik biçimde izlenmesinin daha hassas risk sınıflandırmasını destekleyebileceğini ve gereksiz antibiyotik maruziyetini azaltmaya yardımcı olabileceğini öne sürmektedir; ancak çalışmada antibiyotik azaltma protokolü uygulanmamış, bütün yenidoğanlar ampirik antibiyotik almış ve standart tedaviyle stewardship stratejisi karşılaştırılmamıştır.

Bu nedenle çalışma doğrudan “günlük sistem izlemi antibiyotik kullanımını azaltır” sonucunu göstermemektedir. Bulgular, böyle bir yaklaşımın gelecekte prospektif olarak test edilmesi için klinik gerekçe sağlar.

Çalışmanın desteklediği

• EOS değerlendirmesine alınan yenidoğanlarda ilk gün en sık klinik sistem tutulumu solunum sisteminde görülmüştür.
• Genel klinik sepsis belirtileri ilk günden yedinci güne belirgin biçimde azalmıştır.
• Düşük gebelik yaşı ve 18 saatten uzun membran rüptürü ilk gün sepsisle kaynakta bağımsız ilişkili olarak bildirilmiştir.
• İleri sepsis, düşük doğum ağırlığı ve gebelik yaşı gibi daha yüksek riskli neonatal özelliklerle ilişkilidir.
• Yedinci günde devam eden sepsis daha yüksek mortalite, daha uzun NICU yatışı ve daha uzun antibiyotik tedavisiyle ilişkilidir.
• İlk gün ileri sepsis ve üçüncü güne kadar yeni/ek sistem tutulumunun görülmesi olumsuz sonuçlarla ilişkiliydi.
• Günlük yapılandırılmış klinik değerlendirme hastalık seyrinin yalnız kabul bulgularına göre değerlendirilmesinden daha ayrıntılı bir zaman profili sunmuştur.

Çalışmanın desteklemediği

• Solunum bulgularının tamamının mikrobiyolojik olarak doğrulanmış akciğer enfeksiyonu olduğu gösterilmemiştir.
• Şüpheli sepsis kohortundaki bütün bebeklerin bakteriyel sepsis geçirdiği kanıtlanmamıştır.
• Kaynakta bildirilen “bağımsız yordayıcılar” için klinikte kullanılabilecek doğrulanmış risk skoru geliştirilmemiştir.
• Maternal veya neonatal değişkenlerin sepsise nedensel etkisi bu retrospektif çalışma ile kanıtlanmamıştır.
• Vajinal doğumun mortaliteye neden olduğu gösterilmemiştir.
• Günlük klinik izlem yaklaşımının antibiyotik kullanımını gerçekten azalttığı test edilmemiştir.
• Tek merkezli sonuçların farklı mikrobiyolojik epidemiyolojiye, obstetrik uygulamalara veya NICU protokollerine sahip merkezlerde aynı biçimde gerçekleşeceği gösterilmemiştir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Çalışma ortamı

Araştırma Yunanistan'ın Girit adasındaki Venizeleio General Hospital of Heraklion bünyesindeki Level II Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde yürütüldü. Çalışma dönemi Ocak 2016–Aralık 2019 idi.

Kaynak, bu dört yıllık dönemde Girit genelinde 25.377 canlı doğum gerçekleştiğini ve adada üç NICU bulunduğunu belirtmektedir. Çalışma yalnız Venizeleio merkezindeki uygun hastaları kapsar; 25.377 canlı doğumun tamamı çalışma örneklemi değildir.

Örneklem seçimi

Çalışma döneminde NICU'da şüpheli veya doğrulanmış sepsis tanısıyla değerlendirilen 458 yenidoğandan 297'si dahil edildi. Dahil edilme ölçütleri ilk yaşam haftasında kabul edilmek ve eksiksiz günlük klinik dokümantasyona sahip olmaktı.

Eksik klinik dokümantasyonu bulunan veya ilk haftadan sonra transfer edilen yenidoğanlar dışlandı. Toplam 161 olgunun dışlanması seçim yanlılığı oluşturabilir. Yazarlar dışlanan yenidoğanların başlangıç özelliklerinin dahil edilenlerden anlamlı biçimde farklı görünmediğini belirtse de ayrıntılı karşılaştırma ana makalede verilmemiştir.

Veri toplama

Çalışma retrospektif analiz olarak tasarlanmış olsa da veri kaynağı prospektif biçimde doldurulan yapılandırılmış günlük klinik formlardı. Katılan neonatologlar kabul sırasında ve hastanede kalış boyunca formları günlük olarak güncelledi.

Temel kohort özellikleri

Çalışmanın bildirdiği nüfus tabanlı oranlar

Kaynak, çalışma dönemi için EOS değerlendirme oranını 1000 canlı doğumda 11,7 ve EOS ilişkili mortaliteyi 1000 canlı doğumda 0,35 olarak raporlamaktadır.

Bu oranların paydası çalışmanın 297 kişilik kohortu değildir; Girit'teki dört yıllık canlı doğum verileri bağlamında hesaplanmıştır. Dolayısıyla %3 kohort mortalitesi ile 0,35/1000 canlı doğum mortalite oranı aynı büyüklüğü ölçmez.

İstatistiksel yöntem

Analizler IBM SPSS Statistics 25.0 ile gerçekleştirildi. Kaynak ortalama ve standart sapmaya dayalı tanımlayıcı istatistikler kullandığını; iki gruba ayrılan sürekli değişkenlerde bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla grup için tek yönlü ANOVA uyguladığını bildirmektedir.

Kaynak metninde post hoc yöntem aynen “Turkey’s post hoc analysis” şeklinde yazılmıştır. Verianla bu ifadeyi sessiz biçimde başka bir yöntem adına dönüştürmemektedir.

Kaynak ayrıca Supplementary Material Section S1, Tables S1–S2'de tek değişkenli analizlerin Pearson korelasyonuyla yapıldığını belirtmektedir. Ancak sonuç bölümündeki “multivariate analysis” için model türü veya ayrıntılı parametreler ana yöntem bölümünde verilmemiştir.

“Bağımsız Yordayıcı” İfadesi Bu Çalışmada Nasıl Yorumlanmalıdır?

Kaynak düşük gebelik yaşı ile 18 saatten uzun membran rüptürünü ilk gün sepsisin “bağımsız yordayıcıları” olarak adlandırmaktadır, ancak çok değişkenli modelin teknik ayrıntıları ve etki büyüklükleri raporlanmadığı için bu ifade yalnız yayımlanan çalışmanın nitel sonucunu aktarır; bireysel klinik risk, odds oranı veya kesin tahmin gücü hesaplamak için yeterli değildir.

Bu raporlama boşluğu özellikle yeniden üretilebilirlik açısından önemlidir. Hangi değişkenlerin aynı modele alındığı, hangi seçim yönteminin kullanıldığı, doğrusal varsayımlar, olası etkileşimler ve model kalibrasyonu bilinmeden model bağımsız olarak doğrulanamaz.

Mortalite grafikleri neden dikkatli yorumlanmalıdır?

Şekil 1 ve Şekil 2 yüzde eksenli çubuk grafiklerdir ancak paydaları kolaylıkla ters anlaşılabilir. Şekil 1, ölüm durumuna göre ileri sepsis dağılımını; Şekil 2 ise ölüm durumuna göre doğum şekli dağılımını sunmaktadır.

Bu nedenle görseller, ileri sepsis veya doğum şekli için doğrudan mutlak ölüm olasılığı grafikleri değildir. Verianla için yeniden çizilecek bir mortalite grafiğinde payda ve grup yönü açıkça etiketlenmelidir.

Çalışmanın güçlü yönleri

297 yenidoğanlık kohort, EOS'un klinik seyrini incelemek için kayda değer bir veri hacmi sağlamıştır. Retrospektif analiz yapılmasına karşın klinik bilgilerin rutin bakım sırasında standartlaştırılmış günlük formlarla prospektif olarak kaydedilmiş olması hatırlama yanlılığını azaltan ve zaman içindeki değişimin incelenmesini mümkün kılan önemli bir yöntemsel avantajdır.

Bir diğer güçlü yön, yalnız ilk değerlendirmeyi değil birinci, üçüncü ve yedinci günlerdeki klinik sistem tutulumunu karşılaştırmasıdır. Bu yaklaşım, hastalığın durağan bir kabul tablosu yerine dinamik seyir olarak görülmesini sağlamaktadır.

Temel sınırlılıklar

• Çalışma retrospektiftir.
• 458 potansiyel olgunun 161'i eksik dokümantasyon nedeniyle dışlanmıştır ve seçim yanlılığı tamamen dışlanamaz.
• Başka hastanelere transfer edilen %6,4'lük grup tam boylamsal olarak izlenememiştir.
• Tek merkezli tasarım, farklı mikrobiyolojik epidemiyolojiye ve NICU uygulamalarına sahip bölgelere genellemeyi sınırlar.
• Belirli sistem tutulumu ve ileri sepsis alt grupları küçüktür; bu durum istatistiksel gücü azaltır.
• Yalnız %9,4'lük bölüm kültürle doğrulanmıştır; klinik EOS ile kültür-pozitif EOS aynı olgu kategorisi değildir.
• Sonuçlarda bildirilen çok değişkenli analizin teknik ayrıntıları ana yöntem bölümünde yeterince raporlanmamıştır.
• Antibiyotik azaltma veya stewardship müdahalesi doğrudan test edilmemiştir.
• Çalışma döneminde EOS Sepsis Risk Calculator kullanılmamıştır; sonuçlar bu aracın performansını değerlendiren bir karşılaştırma değildir.

Gelecek araştırmalar

Yazarlar çok merkezli prospektif çalışmalar önermektedir. Böyle çalışmalar klinik sistem tutulumunun zaman içerisindeki değişimini farklı NICU'larda doğrulayabilir, yerel mikrobiyolojik etkenleri karşılaştırabilir ve daha ayrıntılı çok değişkenli tahmin modelleri geliştirebilir.

Ayrıca klinik seyir ile antibiyotik stewardship stratejilerinin aynı protokol içinde prospektif biçimde değerlendirilmesi, günlük klinik değişimlerin antibiyotik başlama veya durdurma kararlarını gerçekten güvenli biçimde iyileştirip iyileştirmediğini gösterebilir. Mevcut çalışma bu son soruya doğrudan cevap vermemektedir.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün çalışma: Early-Onset Neonatal Sepsis: Clinical System Involvement and Maternal–Neonatal Risk Profiles in a Retrospective Cohort Study

Yazarlar: Anna Damatopoulou; Michail Matalliotakis; Fani Ladomenou; Christina Thomou; Marina Koropouli; Maria Polychronaki.

Sorumlu yazar: Fani Ladomenou.

Kurumlar:

• Department of Obstetrics and Gynecology, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.
• Department of Obstetrics and Gynecology, Alexandra General Hospital, Athens, Greece.
• Pediatric Infectious Diseases Unit, Department of Pediatrics, Medical School, University of Ioannina, Ioannina, Greece.
• Department of Neonatology and Neonatal Intensive Care Unit, University Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.
• Neonatal Intensive Care Unit, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.

Dergi: Children.

Yayınevi: MDPI.

Yayın bilgisi: 2026; Cilt 13; Makale 639.

DOI: 10.3390/children13050639

Resmî DOI bağlantısı: https://doi.org/10.3390/children13050639

Tarihler: Gönderim 30 Mart 2026; revizyon 22 Nisan 2026; kabul 2 Mayıs 2026; yayın 3 Mayıs 2026.

Kaynak türü: Retrospektif gözlemsel tek merkezli kohort; günlük klinik kayıtlar çalışma döneminde prospektif ve yapılandırılmış biçimde toplanmıştır.

Çalışma dönemi: Ocak 2016–Aralık 2019.

Merkez: Level II Neonatal Intensive Care Unit, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Crete, Greece.

Örneklem: 458 değerlendirilen şüpheli/doğrulanmış sepsis olgusundan 297 yenidoğan nihai analize dahil edilmiştir.

Temel izlem yapısı: Klinik sistem tutulumu kabulde ve hastanede yatış boyunca günlük yapılandırılmış formlarla kaydedilmiş; ana karşılaştırmalar 1., 3. ve 7. gün üzerinden raporlanmıştır.

İstatistik yazılımı: IBM SPSS Statistics 25.0.

İstatistiksel yöntem: Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, kaynakta “Turkey’s post hoc analysis” olarak geçen post hoc analiz ve Supplementary Material'da Pearson korelasyonu. Sonuç bölümünde ayrıca çok değişkenli analizden söz edilmekte, ancak modelin teknik ayrıntıları ana makalede verilmemektedir.

Etik: Araştırma Helsinki Bildirgesi doğrultusunda yürütülmüş ve Venizeleio General Hospital of Crete Ethics Committee for Human Research tarafından 56 numaralı kararla 23 Nisan 2024 tarihinde onaylanmıştır.

Bilgilendirilmiş onam: Anonimleştirilmiş retrospektif klinik veri kullanılması nedeniyle kurumsal politika doğrultusunda onam gerekliliği kaldırılmıştır.

Finansman: Harici finansman alınmamıştır.

Veri erişilebilirliği: Verilerin makul talep üzerine edinilebileceği belirtilmiştir.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.

Yazar katkıları: Kavramsallaştırma ve metodoloji M.P.; yazılım M.M.; doğrulama F.L. ve M.M.; formal analiz M.M.; araştırma C.T. ve M.P.; kaynaklar C.T. ve M.P.; veri kürasyonu C.T. ve M.P.; yazım F.L. ve A.D.; gözden geçirme ve düzenleme A.D., M.M., F.L., C.T., M.K. ve M.P.; görselleştirme M.P.; gözetim F.L., M.K. ve M.P.; proje yönetimi M.P. tarafından gerçekleştirilmiştir.

Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY) açık erişim lisansı. PDF'nin görünür lisans açıklamasında sürüm numarası ayrıca belirtilmediği için sürüm numarası varsayılmamıştır.

Ek materyal: Supplementary Material Section S1, Table S1 Patient Data ve Table S2 Descriptive Statistics; Section S2 ise kültürle doğrulanmış EOS'ta izole edilen patojenlerin tam listesini içermektedir. Bu ek tablolar yüklenen ana PDF içinde bulunmadığından Verianla tarafından tahmin yoluyla yeniden oluşturulmamıştır.

Temel yorum sınırı: Gözlemsel ve tek merkezli tasarım nedensellik göstermez. “Bağımsız yordayıcı” olarak bildirilen değişkenlerin çok değişkenli model ayrıntıları ana metinde yetersiz raporlanmıştır. Klinik solunum tutulumu mikrobiyolojik olarak doğrulanmış pulmoner enfeksiyonla eşitlenmemeli ve çalışma antibiyotik azaltma stratejisinin etkinliğini doğrudan test etmiş gibi sunulmamalıdır.