Эрте башталган неонаталдык сепсис (Early-Onset Sepsis, EOS) — жашоонун алгачкы мезгилинде пайда болгон жана көбүнчө энелик/перинаталдык жугуу менен байланышкан системалык инфекциялык абал. Бул ретроспективдүү байкоочу когорттук изилдөө жаңы төрөлгөндөрдө кабыл алынган учурдагы белгилерди гана эмес, клиникалык системалардын жабыркашы жашоонун биринчи жумасында кандай өзгөрөрүн изилдеп, оорунун эрте оордугу, жетинчи күндөгү туруктуу сепсис жана жагымсыз натыйжалар менен байланышкан энелик–неонаталдык тобокелдик профилдерин баалады. Изилдөөгө 2016–2019-жылдары шектүү же тастыкталган сепсис үчүн бааланган 458 жаңы төрөлгөндүн күн сайынкы клиникалык жазуулары толук болгон 297си киргизилди.

297 ымыркайдын 295и (%99,3) алгачкы 72 сааттын ичинде, экөө (%0,7) болсо 72 саат менен жетинчи күндүн аралыгында кабыл алынган. Орточо гестациялык жаш 33,8 ± 4,42 жума болгон. Биринчи күнү сепсистин белгилери жаңы төрөлгөндөрдүн %89,2синде, дем алуу системасынын жабыркашы %57,2синде байкалган. Дем алуу системасынын жабыркашы үчүнчү күнү %58, жетинчи күнү %24,5 деп билдирилген. Борбордук нерв системасынын, ашказан-ичеги системасынын жана теринин жабыркашы биринчи күнү тиешелүүлүгүнө жараша %5, %2 жана %1,6 менен сейрек болгон жана үчүнчү/жетинчи күндөрдө %0 деп катталган.

Болгону 28 ымыркайда (%9,4) культура менен тастыкталган сепсис болгон. Ошого карабастан бардык когортко эмпирикалык кең спектрдүү антибиотик башталган. Ампициллин + гентамицин %93,3 менен эң көп колдонулган баштапкы схема болгон. Ымыркайлардын %96,7си жакшы клиникалык абалда чыгарылган, тогуз ымыркай (%3) сепсис жана мөөнөтүнөн мурда төрөлүү менен байланышкан татаалдашуулардан каза болгон.

Булактын жыйынтыктар бөлүмүндө төмөн гестациялык жаш (p=0,035) жана мембраналардын жарылуусунун 18 сааттан узакка созулушу (p=0,043) биринчи күндөгү сепсистин көз карандысыз божомолдоочулары катары көрсөтүлгөн. Бирок колдонулган көп өзгөрмөлүү моделдин түрү, коэффициенттери, ишеним аралыктары жана ковариат түзүмү ыкмалар бөлүмүндө баяндалган эмес. Ошондуктан бул байланыштарды жеке тобокелдик эсептегичи же сандык божомол модели катары колдонууга болбойт.

Изилдөө маселеси

Жаңы төрөлгөндөрдүн сепсисин эрте аныктоо клиникалык жактан кыйын, анткени алгачкы белгилер көп учурда спецификалуу эмес. Дем алуу кыйындашы, тамактанууга чыдамсыздык жана температуранын туруксуздугу сыяктуу белгилер инфекцияны көрсөтүшү мүмкүн, бирок мөөнөтүнөн мурда төрөлүүдө же неонаталдык мезгилдеги башка көйгөйлөрдө да кездешет. Кан культурасы инфекцияны тастыктоо үчүн маанилүү болгону менен жалган терс же жалган оң натыйжалар болушу мүмкүн жана клиникалык белгилердин өзү эле жогорку спецификалуулукту камсыз кылбайт.

Бул белгисиздик клиницисттерди, айрыкча тобокелдиги жогору жаңы төрөлгөндөрдө, эмпирикалык антибиотик баштоого түртүшү мүмкүн. Ошол эле учурда керексиз же талап кылынгандан узак антибиотикке кабылуунун да терс кесепеттери болушу мүмкүн. Ошондуктан кабыл алуу учурун гана эмес, белгилердин убакыт ичинде өзгөрүшүн көзөмөлдөө клиникалык чечим үчүн маанилүү.

Изилдөөнүн адабияттагы боштугу ушул жерде: энелик жана неонаталдык EOS тобокелдик факторлору кеңири изилденсе да, клиникалык системалардын жабыркашы биринчи жума бою түзүмдөштүрүлгөн күн сайынкы баалоолордо кандай өзгөрөрү тууралуу маалымат чектелүү.

Эрте Башталган Неонаталдык Сепсис Деген Эмне?

Эрте башталган неонаталдык сепсис — төрөттөн кийинки алгачкы мезгилде пайда болгон жана көбүнчө энелик же перинаталдык булактан чыккан микроорганизмдердин жаңы төрөлгөнгө өтүшү менен байланышкан сепсис абалы; булактын киришүү бөлүмүндө типтүү чек алгачкы 72 саат деп берилсе, бул изилдөөнүн операциялык когорт аныктамасы жашоонун биринчи жумасында кабыл алынган жаңы төрөлгөндөрдү да камтыган.

Булакта колдонулган үч клиникалык сепсис категориясы

Бул категориялар изилдөөдө салыштырылуучулукту камсыз кылуу үчүн так аныкталган. Ошол эле учурда авторлор “incipient”, “advanced” жана “persistent” sepsis терминдери адабиятта бир калыпта колдонулбай турганын өздөрү да белгилешет. Ошондуктан бул классификациялар башка изилдөөлөрдөгү башка сепсис категорияларына автоматтык түрдө тең деп эсептелбеши керек.

EOS үчүн 72 саат жана 7 күн аныктамалары эмне үчүн чогуу кездешет?

Макаланын киришинде EOS адатта алгачкы 72 сааттагы сепсис катары аныкталат. Бирок изилдөө мезгилиндеги операциялык киргизүү критерийи алгачкы жети күндө NICUга кабыл алууну камтыйт. Акыркы үлгүнүн 295/297си алгачкы 72 саатта кабыл алынгандыктан, когорттун басымдуу бөлүгү классикалык 72 сааттык аныктамага туура келет; эки ымыркай 72 саат менен жетинчи күндүн аралыгында кабыл алынган.

Бул эки убакыт чеги Verianla тарабынан бириктирилбейт. Натыйжалар изилдөөнүн жарыяланган 297 адамдык когортуна таандык.

Клиникалык Системалардын Жабыркашы Биринчи Жумада Кантип Өзгөрдү?

Сепсиске байланыштуу клиникалык белгилер биринчи күнү эң көп болуп, кийинки күндөрү кыйла азайган; дем алуу системасынын жабыркашы бардык убакыт чекиттеринде эң көп кездешкен клиникалык системалык белги бойдон калса, борбордук нерв системасынын, ашказан-ичеги системасынын жана теринин жабыркашы биринчи күндөн кийин катталган эмес.

Дем алуу системасынын көрсөткүчү үчүнчү күнү %57,2ден %58ге аз гана жогорулаганына карабастан, жалпы сепсис белгилеринин %89,2ден %50,2ге төмөндөшү ар башка клиникалык категориялар бир эле нерсени өлчөбөй турганын көрсөтөт. Дем алуу системасынын жабыркашы өзүнчө орган/система көрсөткүчү; аны жалпы сепсис белгилери категориясына түз теңөөгө болбойт.

Дем алуу системасынын жабыркашы “өпкө инфекциясы” дегенди билдиреби?

Жок. Авторлор талкуу бөлүмүндө дем алуу системасынын жабыркашы клиникалык белгилерди билдирерин жана микробиологиялык жактан тастыкталган өпкө инфекциясы дегенди билдирбестигин өзгөчө белгилешет.

Бул айырма мөөнөтүнөн мурда төрөлгөн жаңы төрөлгөндөрдө маанилүү. Төрөттөн кийинки дем алуу адаптациясы, прематурлук же башка неонаталдык себептерден пайда боло турган дем алуу кыйындашы клиникалык сепсисти баалоо менен дал келиши мүмкүн. Бул изилдөө белгилерди күн сайынкы клиникалык категориялар катары каттаган; ар бир дем алуу белгисинин инфекциялык келип чыгышын өзүнчө микробиологиялык тест менен далилдеген эмес.

Культура менен тастыкталган сепсис эмне үчүн клиникалык когорттон кыйла аз болду?

297 жаңы төрөлгөндүн болгону 28инде (%9,4) культура менен тастыкталган сепсис болгон. Изилдөө бул айырманы культуранын оң чыгышынын төмөн болушуна intrapartum антибиотикке кабылуу, кан культурасынын аз көлөмү жана эрте үлгү алуу сыяктуу факторлор таасир эте алышы менен түшүндүрөт.

Бирок культуранын терс болушу инфекция так жок дегенди билдирбейт жана шектүү сепсис тобундагы бардык ымыркайлар чындап бактериялык сепсис өткөргөнүн да далилдебейт. Ошондуктан изилдөөдөгү “clinical EOS” менен “culture-proven EOS” айырмасы негизги методологиялык чек болуп саналат.

Энелик жана перинаталдык профиль

Когорттун орточо гестациялык жашы 33,8 ± 4,42 жума, гестациялык жаш аралыгы 23–41 жума болгон. Ымыркайлардын %64ү эркек, %36сы кыз болгон. Кесарево жолу менен төрөт үлүшү %75,8 болгон.

Кош бойлуулуктардын %16,9унда мембраналардын жарылуусу 18 сааттан узакка созулган. Энелердин %12,8и төрөткө чейин кеминде төрт саат мурун intrapartum антибиотик алган. Энелик intrapartum температуранын 38 °Cден жогору болушу жана/же клиникалык хориоамнионит %4,40 деңгээлде билдирилген.

Бул өзгөрмөлөрдүн айрымдары кийин оорунун эрте оордугу жана клиникалык системалардын жабыркашы менен статистикалык байланыш көрсөткөн.

Кайсы Факторлор Биринчи Күндөгү Сепсис Менен Көз Карандысыз Байланышта Болгон?

Булактын жыйынтыктар бөлүмүндөгү көп өзгөрмөлүү анализ төмөн гестациялык жашты (p=0,035) жана мембраналардын жарылуусунун 18 сааттан узакка созулушун (p=0,043) биринчи күндөгү сепсистин көз карандысыз божомолдоочулары катары көрсөтөт; бирок моделдин түрү, коэффициенттер, OR маанилери, ишеним аралыктары жана ковариат тандоосу берилбегендиктен байланыштын көлөмүн же жеке божомол натыйжалуулугун эсептөөгө болбойт.

Өрчүгөн сепсис менен түшкөн ымыркайлардын тобокелдик профили

Кабыл алуу учурунда өрчүгөн сепсис болгон жаңы төрөлгөндөрдө төрт өзгөчөлүк олуттуу айырмаланган:

• Төмөн төрөлүү салмагы — p=0,001.
• Төмөн гестациялык жаш — p<0,001.
• Эненин жогорку жашы — p=0,001.
• Төрөткө ≥4 саат калганда intrapartum антибиотик алынбаганы — p=0,001.

Бул салыштыруулар статистикалык байланышты көрсөтөт. Булак бул төрт өзгөрмө үчүн оңдолгон OR же ишеним аралыгын бербегендиктен, ар бир өзгөрмөнүн көз карандысыз таасир көлөмүн аныктоого болбойт.

Биринчи күндөгү айкын клиникалык системалык очок менен байланышкан энелик факторлор

Биринчи күнү аныктала турган клиникалык системалык очоктун болушу мембраналардын жарылуусунун 18 сааттан узакка созулушу (p<0,001) жана энелик intrapartum температура >38 °C жана/же хориоамнионит (p=0,016) менен байланышкан.

Бул натыйжа энелик–түйүлдүктүк инфекция байланышын колдогон байкоочу байланыш; изилдөө жугуу жолун жеке деңгээлде түз тастыктаган эмес.

Жетинчи Күндөгү Туруктуу Сепсис Эмнени Билдирген?

Жетинчи күнү ылайыктуу эмпирикалык антибиотиктик дарылоого карабастан системалык инфекция белгилери сакталып калган ымыркайлар изилдөөдө “туруктуу сепсис” деп классификацияланган; бул топ көбүрөөк мөөнөтүнөн мурда төрөлгөн жана жогорку өлүм, узак NICU жатуусу жана узак антибиотиктик дарылоо менен байланышкан.

Бул байланыштардын багыты клиникалык жактан ырааттуу көрүнгөнү менен, туруктуу сепсис тобунун так көлөмү, таасир коэффициенттери жана оңдолгон тобокелдик көрсөткүчтөрү негизги макалада кеңири берилген эмес.

Интенсивдүү терапияда жатуу мөөнөтүнө таасир эткен өзгөрмөлөр

Жалпы NICU жатуу мөөнөтү төмөн төрөлүү салмагы (p<0,001), төмөн гестациялык жаш (p<0,001), башка ооруканадан которулуп келүү (p=0,002) жана биринчи күнү өрчүгөн сепсистин болушу (p=0,002) менен олуттуу байланыш көрсөткөн.

Бүт когортто орточо NICU жатуу мөөнөтү 27,8 ± 31,1 күн болгон жана 0–182 күн аралыгында кеңири таралган. Бул кеңдик когорттун мөөнөтүнөн мурда төрөлүү жана оорунун оордугу боюнча гетерогендүү экенин көрсөтөт; булак медианалык жатуу мөөнөтүн билдирбейт.

Өлүм менен байланышкан табылгалар

Тогуз жаңы төрөлгөн (%3) каза болгон. Каза болгон ымыркайларда вагиналдык төрөт көбүрөөк байланышкан (p=0,011), биринчи күнү өрчүгөн сепсис кыйла көп кездешкен (p<0,001), сепсис жетинчи күнгө чейин көбүрөөк уланып, үчүнчү күнгө чейин жаңы же кошумча клиникалык системалык жабыркоо көбүрөөк өнүккөн (p=0,022).

Вагиналдык төрөт табылгасын себептик деп чечмелөөгө болбойт. Төрөт жолу гестациялык жаш, акушердик көрсөткүчтөр, төрөлүү салмагы жана оорунун оордугу сыяктуу өзгөрмөлөр менен байланыштуу болушу мүмкүн. Негизги макала бул өлүм байланышы үчүн оңдолгон таасир көлөмүн бербейт.

1-сүрөттү кантип окуу керек?

Булактын 6-бетиндеги 1-сүрөт “advanced sepsis at Day 1” менен өлүм абалынын бөлүштүрүлүшүн көрсөтөт. Графикте аман калгандардын болжол менен %12си, каза болгондордун болжол менен %78и биринчи күнү өрчүгөн сепсис тобунда болгон.

Бул “өрчүгөн сепсиси бар ымыркайлардын %78и каза болгон” дегенди билдирбейт. График өлүм топторунун ичинде өрчүгөн сепсистин бөлүштүрүлүшүн көрсөтөт. Өрчүгөн сепсис тобундагы абсолюттук өлүм деңгээлин бул графиктен түз чыгаруу илимий жактан туура эмес.

2-сүрөттү кантип окуу керек?

Булактын 7-бетиндеги 2-сүрөт аман калган жана каза болгон ымыркайлардын төрөт жолу боюнча бөлүштүрүлүшүн көрсөтөт. Аман калган топтун болжол менен %21и вагиналдык, %78и кесарево; өлүм тобунун болжол менен %33ү вагиналдык жана %67си кесарево жолу менен төрөлгөн.

Бул график да “вагиналдык төрөттө өлүм %33” же “кесареводо өлүм %67” дегенди билдирбейт. Пайыздар өлүм абалы боюнча топтордун төрөт жолунун курамын көрсөтөт; төрөт жолуна тиешелүү өлүм тобокелдигин көрсөтүү үчүн башка бөлгүч керек.

Антибиотиктик дарылоо

Териси жабыркаган үч ымыркайга эмпирикалык клоксациллин берилген жана максаттуу дарылоо учурларында Staphylococcus epidermidis бөлүнүп алынган. Культура менен тастыкталган бардык EOS козгогучтарынын толук тизмеси булак макаланын Supplementary Material, Section S2 бөлүмүнө жөнөтүлөт; бул кошумча таблица жүктөлгөн негизги PDFтин ичинде жок болгондуктан Verianla тарабынан кайра түзүлгөн эмес.

Бул Изилдөө Керексиз Антибиотик Колдонууну Азайтууга Болоорун Далилдейби?

Жок. Авторлор клиникалык белгилерди биринчи жума бою динамикалык көзөмөлдөө такыраак тобокелдик классификациясын колдоого жана керексиз антибиотикке кабылууну азайтууга жардам бериши мүмкүн деп сунушташат; бирок изилдөөдө антибиотикти азайтуу протоколу колдонулган эмес, бардык жаңы төрөлгөндөр эмпирикалык антибиотик алышкан жана стандарттуу дарылоо stewardship стратегиясы менен салыштырылган эмес.

Ошондуктан изилдөө түздөн-түз “күн сайынкы системалык мониторинг антибиотик колдонууну азайтат” деген жыйынтыкты көрсөтпөйт. Табылгалар мындай ыкманы келечекте проспективдүү текшерүүгө клиникалык негиз берет.

Изилдөө колдогон нерселер

• EOS баалоосуна алынган жаңы төрөлгөндөрдө биринчи күнү эң көп клиникалык системалык жабыркоо дем алуу системасында болгон.
• Жалпы клиникалык сепсис белгилери биринчи күндөн жетинчи күнгө чейин кыйла азайган.
• Төмөн гестациялык жаш жана мембраналардын жарылуусунун 18 сааттан узакка созулушу булакта биринчи күндөгү сепсис менен көз карандысыз байланышта деп билдирилген.
• Өрчүгөн сепсис төмөн төрөлүү салмагы жана гестациялык жаш сыяктуу жогорку тобокелдиктеги неонаталдык өзгөчөлүктөр менен байланышкан.
• Жетинчи күнү уланып жаткан сепсис жогорку өлүм, узак NICU жатуусу жана узак антибиотиктик дарылоо менен байланышкан.
• Биринчи күндөгү өрчүгөн сепсис жана үчүнчү күнгө чейин жаңы/кошумча системалык жабыркоонун пайда болушу жагымсыз натыйжалар менен байланышкан.
• Күн сайынкы түзүмдөштүрүлгөн клиникалык баалоо оорунун жүрүшүнө кабыл алуудагы белгилерге гана негизделген баалоого караганда кеңири убакыт профилин берген.

Изилдөө колдобогон нерселер

• Бардык дем алуу белгилери микробиологиялык жактан тастыкталган өпкө инфекциясы экени көрсөтүлгөн эмес.
• Шектүү сепсис когортундагы бардык ымыркайлар бактериялык сепсис өткөргөнү далилденген эмес.
• Булакта көрсөтүлгөн “көз карандысыз божомолдоочулар” үчүн клиникада колдонууга жарамдуу тастыкталган тобокелдик баллы иштелип чыккан эмес.
• Энелик же неонаталдык өзгөрмөлөрдүн сепсиске себептик таасири бул ретроспективдүү изилдөө менен далилденген эмес.
• Вагиналдык төрөт өлүмгө себеп болору көрсөтүлгөн эмес.
• Күн сайынкы клиникалык мониторинг ыкмасы антибиотик колдонууну чындап азайтары текшерилген эмес.
• Бир борбордук натыйжалар башка микробиологиялык эпидемиологиясы, акушердик практикасы же NICU протоколдору бар борборлордо да ушундай болору көрсөтүлгөн эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө чөйрөсү

Изилдөө Грециянын Крит аралындагы Venizeleio General Hospital of Heraklion мекемесинин Level II Жаңы Төрөлгөндөрдүн Интенсивдүү Терапия Бөлүмүндө жүргүзүлгөн. Изилдөө мезгили Январь 2016–Декабрь 2019 болгон.

Булак бул төрт жылдык мезгилде Крит боюнча 25.377 тирүү төрөлүү болгонун жана аралда үч NICU бар экенин билдирет. Изилдөө Venizeleio борборундагы ылайыктуу бейтаптарды гана камтыйт; 25.377 тирүү төрөлүүнүн баары изилдөө үлгүсү эмес.

Үлгү тандоо

Изилдөө мезгилинде NICUда шектүү же тастыкталган сепсис диагнозу менен бааланган 458 жаңы төрөлгөндүн 297си киргизилген. Киргизүү критерийлери жашоонун биринчи жумасында кабыл алынуу жана толук күн сайынкы клиникалык документтештирүүгө ээ болуу болгон.

Клиникалык документтери толук эмес же биринчи жумадан кийин которулган жаңы төрөлгөндөр чыгарылган. Жалпы 161 учурдун чыгарылышы тандоо катачылыгын жаратышы мүмкүн. Авторлор чыгарылган жаңы төрөлгөндөрдүн баштапкы мүнөздөмөлөрү киргизилгендерден олуттуу айырмаланбагандай көрүнгөнүн белгилешкени менен, кеңири салыштыруу негизги макалада берилген эмес.

Маалымат топтоо

Изилдөө ретроспективдүү анализ катары пландалганы менен, маалымат булагы проспективдүү түрдө толтурулган түзүмдөштүрүлгөн күн сайынкы клиникалык формалар болгон. Катышкан неонатологдор кабыл алууда жана ооруканада жаткан мезгилде формаларды күн сайын жаңыртып турушкан.

Когорттун негизги мүнөздөмөлөрү

Изилдөө билдирген калкка негизделген көрсөткүчтөр

Булак изилдөө мезгили үчүн EOS баалоо көрсөткүчүн 1000 тирүү төрөлүүгө 11,7 жана EOS менен байланышкан өлүмдү 1000 тирүү төрөлүүгө 0,35 деп билдирет.

Бул көрсөткүчтөрдүн бөлгүчү изилдөөнүн 297 адамдык когорту эмес; алар Криттеги төрт жылдык тирүү төрөлүү маалыматтарынын контекстинде эсептелген. Ошондуктан %3 когорттук өлүм менен 0,35/1000 тирүү төрөлүү өлүм көрсөткүчү бир эле чоңдукту өлчөбөйт.

Статистикалык ыкма

Анализдер IBM SPSS Statistics 25.0 менен жүргүзүлгөн. Булак орточо мааниге жана стандарттык четтөөгө негизделген сүрөттөмө статистиканы колдонгонун; эки топко бөлүнгөн үзгүлтүксүз өзгөрмөлөр үчүн көз карандысыз үлгү t-тестин, экиден көп топ үчүн бир багыттуу ANOVA колдонгонун билдирет.

Булак текстинде post hoc ыкма так “Turkey’s post hoc analysis” деп жазылган. Verianla бул сөз айкашын унчукпай башка ыкманын атына өзгөртпөйт.

Булак ошондой эле Supplementary Material Section S1, Tables S1–S2де бир өзгөрмөлүү анализдер Pearson корреляциясы менен жүргүзүлгөнүн билдирет. Бирок жыйынтыктар бөлүмүндөгү “multivariate analysis” үчүн моделдин түрү же кеңири параметрлери негизги ыкмалар бөлүмүндө берилген эмес.

“Көз Карандысыз Божомолдоочу” Деген Сөз Бул Изилдөөдө Кантип Түшүндүрүлүшү Керек?

Булак төмөн гестациялык жаш менен мембраналардын жарылуусунун 18 сааттан узакка созулушун биринчи күндөгү сепсистин “көз карандысыз божомолдоочулары” деп атайт, бирок көп өзгөрмөлүү моделдин техникалык деталдары жана таасир көлөмдөрү берилбегендиктен, бул сөз жарыяланган изилдөөнүн сапаттык жыйынтыгын гана берет; жеке клиникалык тобокелдикти, odds катышын же так божомол күчүн эсептөөгө жетишсиз.

Бул отчеттук боштук өзгөчө кайра өндүрүлмөлүүлүк жагынан маанилүү. Кайсы өзгөрмөлөр бир моделге киргизилгени, кайсы тандоо ыкмасы колдонулганы, сызыктуу божомолдор, мүмкүн болгон өз ара таасирлер жана моделдин калибрлениши белгилүү болбой туруп, моделди көз карандысыз тастыктоого болбойт.

Өлүм графиктери эмне үчүн этият түшүндүрүлүшү керек?

1-сүрөт жана 2-сүрөт пайыздык огу бар тилкелүү графиктер, бирок алардын бөлгүчтөрүн оңой эле тескери түшүнүүгө болот. 1-сүрөт өлүм абалы боюнча өрчүгөн сепсистин бөлүштүрүлүшүн; 2-сүрөт болсо өлүм абалы боюнча төрөт жолунун бөлүштүрүлүшүн көрсөтөт.

Ошондуктан бул визуалдар өрчүгөн сепсис же төрөт жолу үчүн түз абсолюттук өлүм ыктымалдыгынын графиктери эмес. Verianla үчүн кайра тартылган өлүм графигинде бөлгүч жана топтун багыты так белгилениши керек.

Изилдөөнүн күчтүү жактары

297 жаңы төрөлгөндөн турган когорт EOSтун клиникалык жүрүшүн изилдөө үчүн олуттуу маалымат көлөмүн берген. Ретроспективдүү анализ жүргүзүлгөнүнө карабастан, клиникалык маалыматтардын күнүмдүк кам көрүү учурунда стандартташтырылган күн сайынкы формалар менен проспективдүү катталышы эстеп калуу катачылыгын азайткан жана убакыт ичиндеги өзгөрүүнү изилдөөгө мүмкүнчүлүк берген маанилүү методологиялык артыкчылык болгон.

Дагы бир күчтүү жагы — алгачкы баалоону гана эмес, биринчи, үчүнчү жана жетинчи күндөрдөгү клиникалык системалардын жабыркашын салыштырганы. Бул ыкма ооруну туруктуу кабыл алуу көрүнүшү эмес, динамикалык жүрүш катары кароого мүмкүндүк берет.

Негизги чектөөлөр

• Изилдөө ретроспективдүү.
• 458 потенциалдуу учурдун 161и толук эмес документтештирүүдөн улам чыгарылган жана тандоо катачылыгын толук четтетүүгө болбойт.
• Башка ооруканаларга которулган %6,4 топ толук узунунан байкалган эмес.
• Бир борбордук дизайн башка микробиологиялык эпидемиологиясы жана NICU практикасы бар аймактарга жалпылоону чектейт.
• Айрым системалык жабыркоо жана өрчүгөн сепсис топчолору кичине; бул статистикалык күчтү азайтат.
• Болгону %9,4 бөлүгү культура менен тастыкталган; клиникалык EOS жана культура-оң EOS бирдей учур категориясы эмес.
• Жыйынтыктарда айтылган көп өзгөрмөлүү анализдин техникалык деталдары негизги ыкмалар бөлүмүндө жетиштүү баяндалган эмес.
• Антибиотикти азайтуу же stewardship кийлигишүүсү түз текшерилген эмес.
• Изилдөө мезгилинде EOS Sepsis Risk Calculator колдонулган эмес; натыйжалар бул куралдын натыйжалуулугун баалаган салыштыруу эмес.

Келечектеги изилдөөлөр

Авторлор көп борборлуу проспективдүү изилдөөлөрдү сунушташат. Мындай изилдөөлөр клиникалык системалардын жабыркашынын убакыт ичинде өзгөрүшүн ар башка NICUларда тастыктап, жергиликтүү микробиологиялык козгогучтарды салыштырып жана толугураак көп өзгөрмөлүү божомол моделдерин иштеп чыга алат.

Мындан тышкары, клиникалык жүрүш менен антибиотик stewardship стратегияларын бир эле протоколдо проспективдүү баалоо күн сайынкы клиникалык өзгөрүүлөр антибиотикти баштоо же токтотуу чечимдерин чындап коопсуз жакшырта алабы деген суроого жооп бере алат. Азыркы изилдөө бул акыркы суроого түз жооп бербейт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Early-Onset Neonatal Sepsis: Clinical System Involvement and Maternal–Neonatal Risk Profiles in a Retrospective Cohort Study

Авторлор: Anna Damatopoulou; Michail Matalliotakis; Fani Ladomenou; Christina Thomou; Marina Koropouli; Maria Polychronaki.

Жооптуу автор: Fani Ladomenou.

Мекемелер:

• Department of Obstetrics and Gynecology, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.
• Department of Obstetrics and Gynecology, Alexandra General Hospital, Athens, Greece.
• Pediatric Infectious Diseases Unit, Department of Pediatrics, Medical School, University of Ioannina, Ioannina, Greece.
• Department of Neonatology and Neonatal Intensive Care Unit, University Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.
• Neonatal Intensive Care Unit, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Heraklion, Greece.

Журнал: Children.

Басмакана: MDPI.

Жарыялоо маалыматы: 2026; Том 13; Макала 639.

DOI: 10.3390/children13050639

Расмий DOI шилтемеси: https://doi.org/10.3390/children13050639

Даталар: Жөнөтүлгөн 30 Март 2026; ревизия 22 Апрель 2026; кабыл алынган 2 Май 2026; жарыяланган 3 Май 2026.

Булактын түрү: Ретроспективдүү байкоочу бир борборлуу когорт; күн сайынкы клиникалык жазуулар изилдөө мезгилинде проспективдүү жана түзүмдөштүрүлгөн түрдө чогултулган.

Изилдөө мезгили: Январь 2016–Декабрь 2019.

Борбор: Level II Neonatal Intensive Care Unit, Venizeleio General Hospital of Heraklion, Crete, Greece.

Үлгү: Бааланган 458 шектүү/тастыкталган сепсис учурунан 297 жаңы төрөлгөн акыркы анализге киргизилген.

Негизги көзөмөл түзүмү: Клиникалык системалардын жабыркашы кабыл алууда жана ооруканада жаткан мезгил бою күн сайынкы түзүмдөштүрүлгөн формалар менен катталган; негизги салыштыруулар 1-, 3- жана 7-күндөр боюнча берилген.

Статистикалык программалык камсыздоо: IBM SPSS Statistics 25.0.

Статистикалык ыкма: Сүрөттөмө статистика, көз карандысыз үлгү t-тести, бир багыттуу ANOVA, булакта “Turkey’s post hoc analysis” деп берилген post hoc анализ жана Supplementary Materialдагы Pearson корреляциясы. Жыйынтыктар бөлүмүндө кошумча көп өзгөрмөлүү анализ жөнүндө айтылат, бирок моделдин техникалык деталдары негизги макалада берилбейт.

Этика: Изилдөө Хельсинки декларациясына ылайык жүргүзүлүп, Venizeleio General Hospital of Crete Ethics Committee for Human Research тарабынан 56 номерлүү чечим менен 23 Апрель 2024 күнү бекитилген.

Маалымдалган макулдук: Анонимдештирилген ретроспективдүү клиникалык маалымат колдонулгандыктан, мекеменин саясатына ылайык макулдук талабы алынып салынган.

Каржылоо: Тышкы каржылоо алынган эмес.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Маалыматтарды негиздүү суроо-талап боюнча алууга болору көрсөтүлгөн.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Авторлордун салымы: Концептуалдаштыруу жана методология M.P.; программалык камсыздоо M.M.; валидация F.L. жана M.M.; формалдуу анализ M.M.; изилдөө C.T. жана M.P.; ресурстар C.T. жана M.P.; маалыматтарды курациялоо C.T. жана M.P.; жазуу F.L. жана A.D.; кароо жана редакциялоо A.D., M.M., F.L., C.T., M.K. жана M.P.; визуалдаштыруу M.P.; көзөмөл F.L., M.K. жана M.P.; долбоорду башкаруу M.P. тарабынан жүргүзүлгөн.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY) ачык жеткиликтүүлүк лицензиясы. PDFте көрүнгөн лицензия түшүндүрмөсүндө версия номери өзүнчө көрсөтүлбөгөндүктөн, версия номери болжолдонгон эмес.

Кошумча материал: Supplementary Material Section S1, Table S1 Patient Data жана Table S2 Descriptive Statistics; Section S2 культура менен тастыкталган EOSто бөлүнүп алынган патогендердин толук тизмесин камтыйт. Бул кошумча таблицалар жүктөлгөн негизги PDFтин ичинде жок болгондуктан Verianla тарабынан божомол менен кайра түзүлгөн эмес.

Негизги түшүндүрүү чеги: Байкоочу жана бир борборлуу дизайн себептүүлүктү көрсөтпөйт. “Көз карандысыз божомолдоочу” деп берилген өзгөрмөлөрдүн көп өзгөрмөлүү моделинин деталдары негизги текстте жетишсиз баяндалган. Клиникалык дем алуу системасынын жабыркашы микробиологиялык жактан тастыкталган өпкө инфекциясына теңелбеши керек жана изилдөө антибиотикти азайтуу стратегиясынын натыйжалуулугун түз сынагандай көрсөтүлбөшү керек.