Соҳибкории бар бренд асосёфта, дар ин таҳқиқот ҳамчун равише тавсиф мешавад, ки ба ҷои истеъмоли мустақими захираҳои ҷисмонӣ ва экологии як дестинатсияи деҳотӣ аз ҳувият, дарк ва арзиши рамзии он истифода бурда, имкониятҳои соҳибкории марбут ба туризмро ба вуҷуд меорад. Таҳқиқоти Horieh Moradi дар деҳаи Si-Dasht-и ноҳияи Rudbar дар вилояти Gilan-и Эрон робитаи имиҷи бренди дестинатсия бо рушди соҳибкории туристӣ ва нақши миёнаравии инноватсияи соҳибкорӣ-ро дар ин робита баррасӣ мекунад. Таҳқиқот як пурсиши амалӣ, тавсифӣ-таҳлилӣ ва буришӣ мебошад; аз 260 пурсишномаи тақсимшуда 242 ҷавоби эътиборнок бо истифода аз SmartPLS 4 ва Моделсозии Муодилаҳои Сохторӣ бо Қисман Квадратҳои Хурд — Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) таҳлил шудаанд.

Дар модели асосии таҳқиқот имиҷи бренди дестинатсия бо андозаҳои маърифатӣ, эҳсосӣ ва рафторӣ, инноватсияи соҳибкорӣ бо андозаҳои инноватсияи маҳсулот, раванд ва маркетинг, ва рушди соҳибкории туристӣ бо андозаҳои нияти соҳибкорӣ, таъсиси корхонаи нав ва эҷоди шуғли маҳаллӣ ифода мешавад.

Хулосаи англисии манбаъ, шарҳҳои гипотеза ва шакли ниҳоии модели сохторӣ робитаи мусбати имиҷи бренди дестинатсия бо соҳибкории туристиро ҳамчун \(\beta=0{,}48,\ t=7{,}82,\ p<0{,}001\), робитаи имиҷи бренди дестинатсия бо инноватсияи соҳибкориро ҳамчун \(\beta=0{,}67,\ t=11{,}25,\ p<0{,}001\) ва робитаи инноватсияи соҳибкорӣ бо соҳибкории туристиро ҳамчун \(\beta=0{,}41,\ t=6{,}94,\ p<0{,}001\) гузориш медиҳанд. Аммо Ҷадвали 6-и форсӣ барои ҳамин роҳҳо коэффисиентҳои дигар медиҳад. Аз ин рӯ, фарқи коэффисиентҳо бояд ҳамчун номувофиқии дохилиманбаъии гузориш нигоҳ дошта шавад; набояд хомӯшона танҳо як маҷмӯи рақамҳо интихоб гардад.

Таҳлили миёнаравӣ хабар медиҳад, ки инноватсияи соҳибкорӣ дар робитаи байни имиҷи бренди дестинатсия ва соҳибкории туристӣ миёнаравии қисман дорад. Манбаъ таъсири ғайримустақимро тақрибан \(\beta=0{,}27\), \(t=4{,}39\) ва арзиши Variance Accounted For — VAF-ро %36,7 медиҳад. Ба ибораи дигар, таҳқиқот пешниҳод мекунад, ки робитаи бренди дестинатсия бо соҳибкорӣ танҳо мустақим нест; роҳи ғайримустақиме, ки бо инноватсияи маҳсулот, раванд ва маркетинг алоқаманд аст, низ дар модел аҳамиятнок мебошад.

Ин натиҷаҳо далели сабабият нестанд. Таҳқиқот ба додаҳои пурсиши яквақта такя мекунад ва тағйирёбандаҳо дар доираи як тарҳи умумии таҳқиқот чен шудаанд. Аз ин рӯ, ба ҷои “имиҷи қавии бренд ҳатман соҳибкорӣ ба вуҷуд меорад” аз нигоҳи илмӣ дурусттар аст гуфта шавад, ки “дар намунаи таҳқиқшуда робитаҳои сохтории мусбат ва аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок гузориш шудаанд”.

Мушкилоти асосии таҳқиқот

Нуқтаи оғози таҳқиқот ин андеша аст, ки туризми деҳотро танҳо бо захираҳои ҷисмонии табиӣ шарҳ додан мумкин нест. Арзиши иқтисодии дестинатсияи ҷангалӣ аз нигоҳи туризм метавонад на танҳо тавассути истифодаи дарахт, замин ё дигар захираҳои ҷисмонӣ, балки инчунин аз он тарзе ба вуҷуд ояд, ки минтақа аз ҷониби меҳмонон ва иштирокчиёни маҳаллӣ чӣ гуна дарк мешавад, бо кадом ҳувият шинохта мешавад ва кадом таҷрибаҳо бо он ҷой пайваст карда мешаванд.

Аз ҳамин сабаб мақола бренди дестинатсияро аз фаҳмиши классикии реклама ё логотип фаротар мебарад. Имиҷи бренди дестинатсия ҳамчун сохтори васеи даркӣ моделсозӣ мешавад, ки арзёбиҳои маърифатӣ, таассуроти эҳсосӣ ва тамоюлҳои рафтории меҳмон ё ҷонибҳои манфиатдорро нисбат ба як ҷой дар бар мегирад.

Ҷангалҳои Hirkan дар манбаъ дар заминаи Мероси Табиии Ҷаҳонии UNESCO баррасӣ шуда, ҳамчун муҳити муҳими экологӣ барои туризми табиатбунёд ва экотуризм пешниҳод мешаванд. Таҳқиқот махсусан баррасӣ мекунад, ки оё дар чунин минтақаҳои аз ҷиҳати экологӣ ҳассос эҷоди арзиши иқтисодӣ метавонад бидуни вобастагӣ ба истеъмоли ҷисмонии захираҳои табиӣ, тавассути ҳувияти ҷой ва арзиши рамзӣ сохта шавад.

Соҳибкории Бар Бренд Асосёфта Чист?

Соҳибкории бар бренд асосёфта, ба маъное ки таҳқиқот истифода мебарад, равиши соҳибкории туристиест, ки шинохташавӣ, ҳувият, маънои рамзӣ ва хусусиятҳои даркшудаи дестинатсияро ба имкониятҳои соҳибкорӣ табдил медиҳад. Дар заминаи Si-Dasht ғоя ин аст, ки ба ҷои истеъмоли бештари ҷисмонии сарвати ҷангал, ҳувияти фазоӣ ва экологии минтақа тавассути таҷрибаҳои табиӣ, иқомат, маҳсулоти маҳаллӣ, хизматрасониҳо ва қиссаи дестинатсия ба арзиши иқтисодӣ табдил дода шавад.

Дар муҳокимаи мақола ин табдил бо мантиқи сармояи табиӣ → сармояи рамзӣ → сармояи иқтисодӣ шарҳ дода мешавад. “Сармояи рамзӣ” дар ин ҷо арзишеро ифода мекунад, ки аз номи дестинатсия, обрӯ, ҳувият ва маънои он дар назари одамон ба вуҷуд меояд.

Ин занҷири консептуалӣ ҷараёни ҷисмонии ченшудаи энергия ё пул нест. Ин тафсири назариявии таҳқиқот мебошад. Модели пурсиш миқдори табдили мустақими сармояи табиӣ ба сармояи иқтисодиро чен намекунад; балки робитаҳои сохтории байни имиҷи бренди дестинатсия, инноватсияи соҳибкорӣ ва соҳибкории туристиро чен мекунад.

Се андозаи имиҷи бренди дестинатсия

Андозаи маърифатӣ хусусиятҳоеро ифода мекунад, ки одамон дар бораи дестинатсия медонанд ё фикр мекунанд. Ҷаззобияти табиӣ, имкониятҳо, дастрасӣ ё маълумот дар бораи минтақа метавонанд ба чунин арзёбиҳо дохил шаванд.

Андозаи эҳсосӣ ба таассуроти эҳсосие вобаста аст, ки дестинатсия дар одамон ба вуҷуд меорад. Арзёбиҳое чун гуворо, ҷолиб, оромбахш ё ҳаяҷоновар дарк шудани як ҷой ба ин сатҳ дохил мешаванд.

Андозаи рафторӣ тамоюли рафторро нисбат ба дестинатсия ифода мекунад. Манбаъ ин андозаро ҳамчун ҷузъи сеюми имиҷи бренд истифода мебарад; аммо аз ҷониби Verianla холҳои ҷудогонаи рафторие, ки дар манбаъ нестанд, сохта нашудаанд.

Инноватсияи соҳибкорӣ чиро ифода мекунад?

Инноватсияи соҳибкорӣ дар таҳқиқот бо се ҷузъ чен мешавад:

• Инноватсияи маҳсулот: таҳияи маҳсулот ва хизматрасониҳои нав ё такмилёфта барои сайёҳон.
• Инноватсияи раванд: навгониҳо дар омода кардан, пешниҳоди хизмат ё тарзи кори корхона.
• Инноватсияи маркетинг: равишҳои наве, ки дар маркетинги дестинатсия ё корхона истифода мешаванд.

Тибқи тафсири мақола, қавӣ будани имиҷи дестинатсия худ аз худ ҳатман натиҷаи иқтисодӣ ба вуҷуд намеорад. Вақте ки корхонаҳои маҳаллӣ ин арзиши рамзиро ба хизматрасониҳо, маҳсулот ва усулҳои нави маркетинг табдил медиҳанд, робита бо натиҷаи соҳибкорӣ метавонад қавитар шавад.

Рушди соҳибкории туристӣ чӣ гуна чен мешавад?

Сохтори вобаста бо се андоза ифода мешавад:

• Нияти соҳибкорӣ,
• таъсиси корхонаи нав,
• эҷоди шуғли маҳаллӣ.

Чен шудани ин сохторҳо дар пурсиш маънои онро надорад, ки феҳристи расмии воқеии корхонаҳо ё сабтҳои шуғл мустақиман таҳлил шудаанд. Манбаи асосии додаҳои таҳқиқот пурсишномаи сохторёфта мебошад.

“Таҳлили фазоӣ” дар ин ҷо чӣ маъно дорад?

Гарчанде дар унвон ибораи “Spatial Analysis” мавҷуд аст, дар бахши усули PDF регрессияи фазоии бар GIS асосёфта, автокоррелятсияи фазоӣ, Moran's I, модели координатамеҳвар ё тартиби дигари омори миқдории ҷуғрофӣ гузориш нашудааст. Андозаи фазоӣ тавассути заминаи ҷойгиршавии Si-Dasht дар ҷангалҳои Hirkan, ҳувияти ҷой, бренди дестинатсия ва робитаи сармояи табиӣ/рамзӣ сохта мешавад.

Ин фарқ муҳим аст: таҳқиқот як пажӯҳиши туристӣ бо заминаи қавии ҷуғрофист, аммо меҳвари методологии он модели пурсиш + PLS-SEM мебошад.

Минтақаи таҳқиқот

Манбаъ хабар медиҳад, ки вилояти Gilan тақрибан 14.044 km² масоҳат дорад; дар шимол бо Баҳри Хазар, дар ғарб бо Ardabil, дар ҷануб бо Zanjan ва Qazvin, дар шарқ бо Mazandaran ҳамсарҳад аст. Гуногунии табиӣ, фарҳангӣ ва иқлимии вилоят ҳамчун қисми муҳими заминаи туризми деҳот пешниҳод мешавад.

Дар манбаъ харитае мавҷуд аст, ки сарҳадҳои маъмурии Gilan-ро нишон медиҳад. Аммо азбаски мақола координатҳои аслии сарҳадии GIS ё додаҳои векториро барои бозсозии харита пешниҳод намекунад, ба ҷои сохтани тахминии ҳамон шакли маъмурӣ заминаи ҷуғрофӣ бо матн шарҳ дода шудааст.

Сохтори демографӣ ва соҳибкории намуна

%72-и намуна аз корхонаҳои микро ва хурд иборат аст. Манбаъ инро бо сохтори корхонаҳои хурдҳаҷми иқтисоди туризми деҳотии Gilan алоқаманд мекунад. Гурӯҳи калонтарини таҷрибаи идоракунии иштирокчиён бо %36 дар фосилаи 3–7 сол қарор дорад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Чаро PLS-SEM Дар Ин Таҳқиқот Истифода Шуд?

PLS-SEM равиши моделсозии муодилаҳои сохторист, ки мафҳумҳои мустақиман мушоҳиданашавандаро бо якчанд нишондиҳанда ифода карда, робитаҳои мустақим ва ғайримустақими байни ин сохторҳои пинҳониро дар як модел арзёбӣ мекунад. Дар ин таҳқиқот азбаски имиҷи бренди дестинатсия, инноватсияи соҳибкорӣ ва соҳибкории туристӣ сохторҳои бисёрандоза ҳастанд ва нақши миёнаравии инноватсияи соҳибкорӣ санҷида мешавад, PLS-SEM бар асоси SmartPLS 4 истифода шудааст; манбаъ инчунин ин усулро барои намунаҳои миёнаҳаҷм ва тақсимоти ғайринормалӣ мувофиқ тавсиф мекунад.

Тарҳи таҳқиқот ва намунагирӣ

Бахши усули форсӣ таҳқиқотро ҳамчун амалӣ ва тавсифӣ-таҳлилӣ тасниф мекунад. Усули ҷамъоварии додаҳо пурсиш мебошад. Ҷомеаи оморӣ бо тақрибан 800 корхонаи фаъоли туризм/мудири корхона муайян шудааст; бо равиши намунагирии Cochran ҳадафи тақрибан 260 нафар муқаррар шудааст. 260 пурсишнома тақсим шуда, 242 пурсишномаи эътиборнок ба таҳлили ниҳоӣ дохил карда шудаанд.

Усули намунагирӣ ҳамчун намунагирии тасодуфии табақабандӣ шарҳ дода шудааст. Табақабандӣ аз рӯи навъи фаъолияти туризм ва таснифи маъмурӣ/маҳаллӣ анҷом дода шудааст.

Дар ин ҷо фарқи фарогирии дохилиманбаъӣ вуҷуд дорад. Хулосаи англисӣ аҳолии таҳқиқотро ҳамчун сокинони маҳаллӣ, соҳибкорони туризм ва мудирони корхонаҳои туризм дар Rudbar County тавсиф мекунад, дар ҳоле ки бахши усули форсӣ ҷомеаи омориро тавассути соҳибкорон ва мудирони корхонаҳои фаъоли туризми Gilan шарҳ медиҳад. Азбаски ин ду ифода чаҳорчӯбаи намунагириро комилан яксон тавсиф намекунанд, Verianla онҳоро якҷо карда таърифи нав насохтааст.

Равиши намунагирии Cochran чӣ гуна хонда шавад?

Манбаъ мегӯяд, ки формулаи Cochran истифода шудааст, аммо сатҳи эътимод, ҳадди хато, таносуби интизорӣ ва таносуби пуркунанда дар формуларо равшан гузориш намекунад. Аз ин рӯ, бозҳисоб кардани намунаи 260-нафара аз тақрибан 800 воҳид бо параметрҳои миёнарави дар манбаъ додашуда имконнопазир аст.

Муодилаи зер муодилаи нави нашршудаи таҳқиқот нест, балки барои омӯзонидани усули истифодашуда мантиқи стандартии намунагирӣ аз ҷомеаи маҳдудро нишон медиҳад:

\[ n= \frac{N z^2 p(1-p)} {d^2(N-1)+z^2p(1-p)} \]

Дар ин ҷо \(N\) андозаи ҷомеа, \(n\) андозаи намуна, \(z\) қимати критикии мувофиқ ба сатҳи эътимоди интихобшуда, \(p\) таносуби интизории хусусияти таҳқиқшаванда ва \(d\) ҳадди хатои қабулшудаи намунагирӣ мебошад. Манбаъ барои \(N\) тақрибан 800 ва барои ҳадафи \(n\) тақрибан 260 медиҳад; арзишҳои \(z\), \(p\) ва \(d\)-ро гузориш намекунад.

Пурсиш ва тағйирёбандаҳо

Манбаъ истифодаи пурсишномаи сохторёфтаи 30-бандӣ бар асоси шкалаи панҷдараҷаи Likert-ро хабар медиҳад. Бандҳои шкала аз таҳқиқоти қаблии бренди дестинатсия, инноватсияи туризм ва соҳибкорӣ мутобиқ карда шуда, ба заминаи таҳқиқот мувофиқ гардонда шудаанд.

Манбаъ аз 30 банди пурсиш ёд мекунад, аммо дар ҷадвали натиҷаҳо борҳои факториро дар сатҳи нӯҳ андоза гузориш медиҳад. Чӣ гуна ин нӯҳ андоза аз 30 банди алоҳида тавассути кадом ҳисоб ё ҷамъбандӣ сохта шудаанд, муфассал шарҳ дода нашудааст. Ин аз нигоҳи такрорпазирӣ камбудии муҳим аст.

Чаро модели ченкунӣ аввал санҷида мешавад?

Дар PLS-SEM пеш аз тафсири роҳҳои сохторӣ бояд санҷида шавад, ки оё сохторҳои пинҳонӣ боэътимод чен мешаванд ё не. Зеро пеш аз гуфтани “имиҷи бренди дестинатсия бо соҳибкорӣ алоқаманд аст” бояд ба саволи “оё нишондиҳандаҳое, ки барои чен кардани имиҷи бренди дестинатсия истифода шудаанд, воқеан ҳамон мафҳумро ба қадри кофӣ ифода мекунанд?” ҷавоб дода шавад.

Модели ченкунии гузоришшуда дар манбаъ

Манбаъ мегӯяд, ки ҳамаи борҳои факторӣ аз 0,60 боло ва аҳамиятноканд. Ҳама арзишҳои Composite Reliability — CR аз 0,70 ва ҳамаи арзишҳои Average Variance Extracted — AVE аз 0,50 болотаранд. Манбаъ инҳоро ҳамчун далели қобили қабул будани эътимоднокӣ ва эътибори ҳамгироии модели ченкунӣ истифода мебарад.

AVE чиро чен мекунад?

Average Variance Extracted — AVE, меъёри эътибори ҳамгироист, ки арзёбӣ мекунад сохтори пинҳонӣ то чӣ андоза иттилооти нишондиҳандаҳои худро шарҳ дода метавонад. Ифодаи зер таърифи стандартии омӯзишист; дар мақолаи манбаъ ба шакли муодила чоп нашудааст:

\[ AVE= \frac{\sum_{i=1}^{k}\lambda_i^2} {\sum_{i=1}^{k}\lambda_i^2+\sum_{i=1}^{k}Var(\varepsilon_i)} \]

\(\lambda_i\) бори фактории нишондиҳанда ба сохтори пинҳонӣ ва \(Var(\varepsilon_i)\) дисперсияи хатои ченкуниро ифода мекунад. Бо зиёд шудани AVE интизор меравад қисми бештари дисперсияи нишондиҳандаҳо аз ҷониби сохтори ҳадаф шарҳ дода шавад. Манбаъ 0,50-ро ҳамчун ҳадди қабул истифода мебарад.

Composite Reliability чиро нишон медиҳад?

Composite Reliability — CR, меъёри эътимоднокист, ки арзёбӣ мекунад нишондиҳандаҳо якҷо то чӣ андоза муттасил ҳамон сохтори пинҳониро чен мекунанд. Яке аз ифодаҳои стандартии омӯзишӣ чунин аст:

\[ CR= \frac{\left(\sum_{i=1}^{k}\lambda_i\right)^2} {\left(\sum_{i=1}^{k}\lambda_i\right)^2+\sum_{i=1}^{k}Var(\varepsilon_i)} \]

Манбаъ арзишҳои аз 0,70 боло барои CR-ро кофӣ мешуморад ва гузориш медиҳад, ки ҳар се сохтор аз ин ҳад гузаштаанд.

Натиҷаи Fornell–Larcker

Арзишҳои ғафси диагоналӣ решаи квадратии AVE мебошанд. Дар мантиқи Fornell–Larcker, ки манбаъ истифода кардааст, аз коррелятсияи сохтор бо сохторҳои дигар калон будани решаи квадратии AVE ҳамчун далели фарқшаванда будани сохторҳо арзёбӣ шудааст.

Натиҷаҳои HTMT

Манбаъ арзишҳои HTMT аз 0,85 поёнро мувофиқ мешуморад; 0,85–0,90-ро минтақаи сарҳадӣ ва болотар аз 0,90-ро сатҳи ниёзманд ба бозарзёбӣ шарҳ медиҳад. Ҳар се арзиши гузориш аз 0,85 поёнанд.

Bootstrapping барои чӣ истифода мешавад?

Bootstrapping усулест, ки аз намунаи мавҷуда такроран намунаҳои нав месозад ва номуайянии намунагирии коэффисиентҳои роҳро арзёбӣ мекунад. Манбаъ барои модели сохторӣ 5.000 такрори bootstrap истифода кардааст.

Омори \(t\), ки дар манбаъ дода шудааст, нишон медиҳад коэффисиент нисбат ба номуайянии арзёбӣ то чӣ андоза калон аст. Ба таври омӯзишӣ робитаи асосӣ чунин тасаввур мешавад:

\[ t\approx\frac{\hat\beta}{SE(\hat\beta)} \]

Дар ин ҷо \(\hat\beta\) коэффисиенти тахминии роҳ ва \(SE(\hat\beta)\) сатҳи хатои стандартиест, ки тавассути bootstrap тахмин шудааст. Манбаъ сутуни хатои стандартиро ҷудогона намедиҳад, балки арзишҳои \(t\) ва \(p\)-ро гузориш медиҳад.

Номувофиқии коэффисиентҳои роҳ дар дохили манбаъ

Ин фарқ танҳо фарқи гирдкунӣ нест. Бо вуҷуди ин, ҳар ду маҷмӯи гузориш ба як хулоса оид ба аломат ва аҳамиятнокии робита мерасанд: ҳар се роҳ мусбат ва \(p<0{,}001\) гузориш шудаанд. Verianla яке аз андозаҳои коэффисиентро “қатъан дуруст” эълон намекунад; мавқеи ҳар кадомро дар манбаъ нигоҳ медорад.

VAF %36,7 Чӣ Маъно Дорад?

Variance Accounted For — VAF, таносуби миёнаравист, ки ҷамъбаст мекунад чӣ қадар аз робитаи умумӣ тавассути тағйирёбандаи миёнарав интиқол меёбад. Манбаъ арзиши VAF-ро %36,7 гузориш дода, тибқи таснифи 20–80%-и худ инноватсияи соҳибкориро миёнарави қисман арзёбӣ мекунад; ин арзиш маъно дорад, ки тамоми робитаи байни имиҷи бренди дестинатсия ва соҳибкории туристӣ тавассути инноватсия ба амал намеояд, аммо роҳи ғайримустақими инноватсия қисми муҳимеро ташкил медиҳад.

Намоиши стандартии омӯзишии миёнаравӣ чунин аст:

\[ X \xrightarrow{a} M \xrightarrow{b} Y \]

Дар ин ҷо \(X\) имиҷи бренди дестинатсия, \(M\) инноватсияи соҳибкорӣ ва \(Y\) рушди соҳибкории туристӣ мебошад. Таъсири ғайримустақим бо \(a\times b\), таъсири мустақим бо \(c'\) нишон дода мешавад.

VAF аз нигоҳи консептуалӣ чунин ифода мешавад:

\[ VAF= \frac{a\times b} {c'+a\times b}\times100 \]

Азбаски манбаъ VAF-ро мустақиман %36,7 гузориш медиҳад, Verianla аз рӯи маҷмӯаҳои гуногуни коэффисиентҳои роҳ дар дохили манбаъ онро аз нав ҳисоб карда фоизи дигар тавлид накардааст.

Натиҷаи санҷиши миёнаравӣ

Дар бахши шарҳи форсӣ инчунин гуфта мешавад, ки таъсири ғайримустақим тақрибан 0,275 аст. Арзиши ҷадвал 0,27 нигоҳ дошта шудааст; Verianla дақиқии иловагии даҳӣ намесозад.

R² чиро ифода мекунад?

\(R^2\) қисми тағйиротро дар сохтори вобаста нишон медиҳад, ки аз ҷониби пешгӯкунандагони модел шарҳ дода мешавад:

\[ R^2= 1- \frac{\sum_i(y_i-\hat y_i)^2} {\sum_i(y_i-\bar y)^2} \]

Дар ин ҷо \(y_i\) арзишҳои мушоҳидашуда, \(\hat y_i\) пешгӯиҳои модел ва \(\bar y\) миёнаи арзишҳои мушоҳидашударо ифода мекунанд.

Хулосаи англисӣ барои инноватсияи соҳибкорӣ \(R^2=0{,}61\) ва барои рушди соҳибкории туристӣ \(R^2=0{,}69\) гузориш медиҳад. Аммо дар хулосаи натиҷаҳои форсӣ изҳороти дигаре ҳаст, ки %57-и тағйироти соҳибкории туристӣ шарҳ дода мешавад. Аз ин рӯ, арзишҳои %69 ва %57 бояд ҳамчун гузоришҳои гуногуни дохилиманбаъӣ нигоҳ дошта шаванд.

Q² чиро ифода мекунад?

Predictive Relevance — \(Q^2\), нишондиҳандаи мувофиқати пешгӯист, ки ба қобилияти модел барои аз нав пешгӯӣ кардани нуқтаҳои додаҳои аз мушоҳида хориҷшуда алоқаманд аст. Ба таври омӯзишӣ:

\[ Q^2=1-\frac{SSE}{SSO} \]

дар ин ҷо \(SSE\) ҷамъбасти квадратҳои хатои пешгӯӣ ва \(SSO\) ҷамъбасти квадратҳоест, ки ҳаҷми умумии иттилооти арзишҳои мушоҳидашударо ифода мекунад. Манбаъ дар ҷадвали арзёбии умумӣ миёнаи \(Q^2=0{,}39\)-ро гузориш медиҳад.

Нишондиҳандаҳои умумии мувофиқати модел дар манбаъ

Ин ҳадҳо ва тафсири нишондиҳандаҳо чаҳорчӯбаи арзёбии PLS-SEM мебошанд, ки таҳқиқот истифода мекунад. Verianla ин ҷадвалро ҳамчун ягона стандарти ҳатмӣ ё универсалии арзёбӣ барои ҳамаи таҳқиқоти дигари PLS-SEM умумӣ намекунад.

Натиҷаи асосии илмӣ чӣ гуна хонда шавад?

Дар ҳамаи вариантҳои гузориши таҳқиқот се робитаи асосии сохторӣ як самт доранд: имиҷи мусбаттари бренди дестинатсия бо инноватсияи баландтари соҳибкорӣ; инноватсияи соҳибкорӣ бо рушди бештари соҳибкории туристӣ; ва имиҷи бренди дестинатсия низ бо рушди соҳибкории туристӣ робитаи мусбат дорад. Гарчанде андозаи коэффисиентҳо дар манбаъ номувофиқанд, самти робита ва натиҷаи аҳамиятнокии \(p<0{,}001\) тағйир намеёбад.

Миёнаравии қисмании инноватсияи соҳибкорӣ нишон медиҳад, ки имиҷи бренди дестинатсия бо соҳибкорӣ танҳо мустақиман алоқаманд нест; балки тавассути инноватсияи маҳсулот, раванд ва маркетинг низ роҳи оморӣ вуҷуд дорад.

Тафсири фазоӣ ва иқтисодии таҳқиқот

Тибқи муҳокимаи муаллиф, арзишҳои табиии дестинатсия метавонанд тавассути эҷоди бренд ва ҳувияти ҷой ба арзиши рамзӣ табдил ёбанд. Вақте ин арзиши рамзӣ аз ҷониби соҳибкорони маҳаллӣ ба маҳсулоти нави туристӣ, хизматрасониҳо ва равишҳои маркетинг табдил дода мешавад, қобилияти ба вуҷуд овардани фаъолияти иқтисодӣ метавонад шакл гирад.

Ин механизм махсусан барои минтақаҳои деҳотии аз ҷиҳати экологӣ ҳассос муҳим аст; зеро манбаъ иддао мекунад, ки арзиши иқтисодӣ метавонад на танҳо аз истифодаи ҷисмонии захираи табиӣ, балки аз муаррифии ҳувияти дестинатсия ва туризми таҷрибамеҳвар истеҳсол шавад.

Пешниҳодҳои амалии манбаъ

Дар бахши натиҷаҳои таҳқиқот пешниҳодҳои зерини сиёсӣ ва амалӣ оварда шудаанд:

• Таҳияи стратегияҳои муттаҳидаи бренди дестинатсия барои дестинатсияҳои деҳотии ҷангалҳои Hirkan, ки бо арзишҳои мероси UNESCO мувофиқ бошанд.
• Дастгирии корхонаҳои инноватсионии туризм дар соҳаҳои экотуризм, туризми таҷрибамеҳвар ва маҳсулоти фарҳангии маҳаллӣ.
• Эҷоди шабакаҳои соҳибкории деҳотии бар бренд асосёфта, ки ҳамкории маҳаллӣ ва занҷири арзиши туризмро тақвият медиҳанд.
• Рушди малакаҳои маркетинги рақамӣ, ҳикоягӯии дестинатсия ва брендингии ҷой дар ҷомеаҳои маҳаллӣ.
• Ҳамгиро кардани принсипҳои ҳифзи мероси табиии Hirkan ба барномаҳои рушди туризм.

Инҳо пешниҳодҳои амалии муаллифи таҳқиқот мебошанд. Таҳқиқот ба таври таҷрибавӣ чен накардааст, ки пас аз татбиқи ин сиёсатҳо даромади иқтисодӣ, шуғл ё нишондиҳандаҳои ҳифз чӣ қадар тағйир меёбанд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Дар заминаи Si-Dasht байни имиҷи бренди дестинатсия ва рушди соҳибкории туристӣ робитаи сохтории мусбат ва аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок гузориш шудааст.
• Байни имиҷи бренди дестинатсия ва инноватсияи соҳибкорӣ робитаи мусбат ва аҳамиятнок гузориш шудааст.
• Байни инноватсияи соҳибкорӣ ва рушди соҳибкории туристӣ робитаи мусбат ва аҳамиятнок гузориш шудааст.
• Инноватсияи соҳибкорӣ аз ҷониби манбаъ ҳамчун миёнарави қисман дар робитаи байни имиҷи бренди дестинатсия ва соҳибкории туристӣ тасниф шудааст.
• Арзишҳои CR ва AVE дар модели ченкунӣ аз ҳадҳои истифодашудаи манбаъ болотаранд.
• Натиҷаҳои Fornell–Larcker ва HTMT аз ҷониби манбаъ барои эътибори фарқкунанда кофӣ дониста шудаанд.
• Манбаъ иддао мекунад, ки модел дорои қудрати назарраси шарҳдиҳӣ ва пешгӯӣ мебошад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Таҳқиқот исбот намекунад, ки имиҷи бренди дестинатсия ҳатман сабаби соҳибкорӣ мегардад.
• Таҳқиқот таҷрибаи тасодуфии назоратшаванда нест.
• Таҳқиқот нишон намедиҳад, ки даромади воқеии корхонаҳо ё сабтҳои шуғл бо фоизи муайян афзудаанд.
• Таҳқиқот ба таври таҷрибавӣ чен намекунад, ки стратегияи бренд ба таври худкор ҳифзи ҷангалро беҳтар мекунад.
• Натиҷаҳоро бо ҳамон коэффисиентҳо ба ҳамаи дестинатсияҳои деҳотии Эрон ё кишварҳои дигар умумӣ кардан мумкин нест.
• “Таҳлили фазоӣ” дар унвон набояд ҳамчун натиҷаи модели миқдории фазоии бар GIS асосёфта тафсир шавад.
• Азбаски дар манбаъ коэффисиентҳои гуногуни роҳ мавҷуданд, як маҷмӯи коэффисиентҳоро ҳамчун арзиши бебаҳси ҳақиқӣ қабул кардан мумкин нест.
• То ҳалли фарқи фоизи дисперсияи шарҳдодашуда байни хулосаи англисӣ ва бахши натиҷаҳои форсӣ як арзиши ягонаи \(R^2\)-ро қатъӣ кардан мумкин нест.

Маҳдудиятҳои асосӣ ва масъалаҳои такрорпазирӣ

Тарҳи буришӣ: Азбаски тағйирёбандаҳо дар пурсиши яквақта чен шудаанд, пайдарпаии вақт ва сабабият мустақиман нишон дода намешаванд.

Як заминаи ҷуғрофӣ: Заминаи асосии саҳроии таҳқиқот Si-Dasht ва минтақаи Rudbar/Hirkan мебошад. Шароити иқтисодӣ, фарҳангӣ ва туристии маҳаллӣ метавонад ба натиҷаҳо таъсир расонад.

Додаҳои худгузоришӣ: Ченкуниҳои асосӣ ба ҷавобҳои пурсиш такя мекунанд; тасдиқи ҷудогона бо додаҳои воқеии амалиёт, даромад ё сабтҳо пешниҳод нашудааст.

Фарқи чаҳорчӯбаи намунагирӣ: Шарҳҳои усули англисӣ ва форсӣ ҷомеаи омориро комилан яксон таъриф намекунанд.

Параметрҳои Cochran нопурраанд: Манбаъ истифода шудани формулаи намунагириро мегӯяд, аммо параметрҳои миёнарав чун сатҳи эътимод, ҳадди хато ва таносуби интизориро намедиҳад.

Ҷамъбандии бандҳои пурсиш: Чӣ гуна аз воситаи 30-бандӣ ба нӯҳ бори андоза барои се сохтори асосӣ гузашта шудааст, пурра шарҳ дода намешавад.

Номувофиқии коэффисиенти роҳ: Ҷадвали 6-и форсӣ ва хулосаи англисӣ/баёни гипотеза/Шакли 3 барои ҳамин роҳҳо арзишҳои гуногуни \(\beta\) ва \(t\)-ро медиҳанд.

Номувофиқии дисперсияи шарҳдодашуда: Хулосаи англисӣ барои соҳибкории туристӣ %69 дисперсияи шарҳдодашударо гузориш медиҳад, дар ҳоле ки хулосаи натиҷаҳои форсӣ %57-ро зикр мекунад.

Бахши ҷудогонаи маҳдудиятҳо: Дар мақола бахши мустақил ва низомманди “limitations” вуҷуд надорад. Маҳдудиятҳои боло шарҳҳои методологии Verianla мебошанд, ки аз хусусиятҳои мустақими тарҳи таҳқиқот ва гузоришдиҳии манбаъ бароварда шудаанд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Spatial Analysis of Brand-Based Entrepreneurship in Rural Tourism of the Hyrcanian Forests (Case Study: Si-Dasht Village, Rudbar County)

Муаллиф: Horieh Moradi.

Шумораи муаллифон: Як.

Саҳми баробар / муаллифи якуми баробар: Татбиқ намешавад; таҳқиқот якмуаллифа аст.

Муассиса: Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran.

Тамос: Дар PDF назди номи муаллиф рамзи тамос/почтаи электронӣ ва нишонии moradi.ho@lu.ac.ir мавҷуд аст; ҷумлаи ҷудогонаи “corresponding author” навишта нашудааст.

Маҷалла: Journal of Geographical Studies of Mountainous Areas.

Ношир: Lorestan University.

Ҷилд / шумора: Volume 7, Issue 25.

Саҳифаҳо: 213–232.

Online ISSN: 2717-2325.

DOI: 10.22034/gsma.2026.2092209.1168.

Сомонаи расмии маҷалла: http://www.gsma.lu.ac.ir

Пайванди DOI: https://doi.org/10.22034/gsma.2026.2092209.1168

Навъи мақола: Research Paper / Research Article.

Санаи қабул: 03 July 2025.

Санаи бозбинӣ: 27 September 2025.

Санаи пазируфтан: 20 October 2025.

Санаи нашри онлайн: 10 June 2026.

Ҳолати баррасии ҳамтоён: PDF раванди нашри received–revised–accepted-ро нишон медиҳад; аммо азбаски дар PDF изҳороти ҷудогона ва равшани “peer-reviewed” муайян нашудааст, Verianla берун аз ин мақоми баррасиро иддао намекунад.

Иҷозатнома: Дар саҳифаи аввали PDF рамзи Creative Commons BY-NC мавҷуд аст. Рақами версияи иҷозатнома дар PDF равшан зикр нашудааст. Ҳамон саҳифа ибораи “Author(s) retain the copyright and full publishing rights”-ро дорад.

Минтақаи таҳқиқот: Si-Dasht Village, Rudbar County, Gilan Province, Iran; заминаи туризми деҳотии ҷангалҳои Hirkan.

Тарҳи илмӣ: Таҳқиқоти пурсишии амалӣ, тавсифӣ-таҳлилӣ ва буришӣ.

Усули намунагирӣ: Дар бахши усули форсӣ ҳамчун намунагирии тасодуфии табақабандӣ нишон дода шудааст.

Ҷомеаи тахминӣ: Тақрибан 800 воҳиди фаъол.

Намунаи ҳадаф: Бо равиши Cochran тақрибан 260.

Пурсишномаҳои тақсимшуда: 260.

Пурсишномаҳои эътиборноки ба таҳлил дохилшуда: 242.

Пурсишнома: Воситаи сохторёфтаи 30-бандӣ; ченкуниҳои асосӣ ба шкалаи панҷдараҷаи Likert такя мекунанд.

Сохтори асосии мустақил: Имиҷи бренди дестинатсия — маърифатӣ, эҳсосӣ, рафторӣ.

Сохтори миёнарав: Инноватсияи соҳибкорӣ — инноватсияи маҳсулот, раванд, маркетинг.

Сохтори вобаста: Рушди соҳибкории туристӣ — нияти соҳибкорӣ, таъсиси корхонаи нав, шуғли маҳаллӣ.

Тағйирёбандаҳои назоратӣ: Андозаи корхона, таҷрибаи идоракунӣ ва навъи фаъолияти туризм.

Барномаи таҳлил: SmartPLS 4.

Усули асосии таҳлил: Partial Least Squares Structural Equation Modeling — PLS-SEM.

Модели ченкунӣ: Борҳои факторӣ, Cronbach alfa, Composite Reliability — CR, Average Variance Extracted — AVE, Fornell–Larcker ва HTMT.

Модели сохторӣ: Коэффисиентҳои роҳ, \(R^2\), \(Q^2\), GoF, SRMR, NFI, \(d_{ULS}\) ва bootstrap бо 5.000 такрор.

Меъёри миёнаравӣ: VAF; манбаъ арзиши %36,7-ро ҳамчун миёнаравии қисман тафсир мекунад.

Номувофиқии муҳими дохилиманбаъӣ: Коэффисиентҳои роҳ дар Ҷадвали 6-и форсӣ аз коэффисиентҳои хулосаи англисӣ, матни гипотеза ва Шакли 3-и манбаъ фарқ мекунанд. Ғайр аз ин, дисперсияи шарҳдодашудаи соҳибкории туристӣ дар хулосаи англисӣ %69 ва дар хулосаи натиҷаҳои форсӣ %57 гузориш шудааст. Ин фарқҳо хомӯшона ислоҳ нашудаанд.

Ахлоқ: Иштирок ихтиёрӣ буд; аз ҳамаи иштирокчиён ризоияти огоҳона гирифта шудааст; махфият ва беномӣ ҳифз шудаанд.

Маблағгузорӣ: Манбаъ мегӯяд, ки маблағгузории беруна гирифта нашудааст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллиф изҳор мекунад, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Саҳми муаллиф: Horieh Moradi; барои консептуализатсия, усул, таҳлил, навиштан ва бозбинии дастнавис масъул аст.

Сипосгузорӣ: Муаллиф ба ҷонибҳои манфиатдори туризм дар Si-Dasht ва респондентҳои иштироккарда дар таҳқиқот изҳори сипос мекунад.

Дастрасии додаҳо: Дар мақола анбори ҷудогонаи додаҳои кушода ё data availability statement муайян нашудааст.

Ҳолати формулаҳо: Манбаъ метрикаҳои PLS-SEM ва равиши намунагирии Cochran-ро истифода мебарад, аммо формулаҳои асосии омориро ба шакли муодилаи чопшуда намедиҳад. Муодилаҳои AVE, CR, Cochran, \(R^2\), \(Q^2\) ва VAF дар Verianla ҳамчун шарҳи омӯзишии метрикаҳо дода шудаанд, на ҳамчун натиҷаи нави ҳисобшудаи манбаъ.

Бозсозии визуалӣ: Робитаҳои сохтории Шакли 3-и манбаъ аз ҷиҳати ҳуқуқи муаллиф бо inline SVG-и мустақил бозифода шудаанд. Харитаи маъмурии Gilan азбаски додаҳои зарурии векторӣ/GIS-и сарҳадӣ мавҷуд набуданд, ба таври тахминӣ бозкашӣ нашудааст.

Ҳадди асосии тафсир: Натиҷаҳо дар заминаи туризми деҳотии Si-Dasht/Hirkan робитаҳои пурсиши буришӣ ва PLS-SEM-ро нишон медиҳанд. Натиҷаҳо набояд ҳамчун сабабият, умумисозии автоматӣ ба кишварҳои дигар ё ченкунии таҷрибавии боздеҳи воқеии иқтисодии сиёсати бренд тафсир шаванд.