Uhusiano wa Spinoza–Deleuze–uchoraji, ni mfumo wa tafsiri ya kimawazo ambamo Sonja Lavaert anasoma kwa pamoja falsafa ya Spinoza inayosisitiza immanence na muundo, kupitia mihadhara ya Gilles Deleuze kuhusu Spinoza ya 1980–1981 na mihadhara yake ya uchoraji iliyofuata mara baada yake. Utafiti unaunganisha namna Spinoza anavyochunguza hali za kuathirika na maisha ya kisiasa kupitia mahusiano ya miili, mabadiliko ya nguvu na mpangilio usio wa kihierarkia wa asili, badala ya vipimo vya kimaadili vilivyo nje na juu ya asili, na dhana za Deleuze kuhusu machafuko, diyagramu, mwanga, rangi na muundo katika uchoraji. Makala haitoi jaribio jipya wala data za kiasi; inajenga uhusiano wa kimawazo kati ya maandishi ya kifalsafa, mihadhara na fikra za sanaa.

“Klimatolojia ya hali za kuathirika” iliyo katika kichwa si uainishaji wa kisayansi wa klimatolojia halisi. Sitiari hii inaeleza mtazamo wa kuchunguza hali za kuathirika kama mtaalamu wa hali ya hewa anavyochunguza mabadiliko ya hewa, bila kuzitia muhuri mapema kuwa nzuri au mbaya, bali kwa kuangalia masharti, mahusiano na mabadiliko. Katika dhana ya Spinoza ya immanence, hakuna hierarkia iliyo nje ya asili inayoiwekea mpangilio kutoka nje. Miili hukutana, mahusiano hujengwa au kuvunjika, na kila mkutano huathiri kwa namna tofauti uwezo wa mwili kutenda.

Kipimo cha wakati cha mtazamo huu kinaonekana wazi katika tofauti kati ya affectio na affectus. Affectio, hurejelea hali ya mwili kuathirika katika wakati fulani; affectus hurejelea mpito kutoka hali moja kwenda nyingine na kuongezeka au kupungua kwa kiwango cha nguvu katika mpito huo. Hivyo hali ya kuathirika haichukuliwi kama kitu thabiti cha kisaikolojia, bali kama mabadiliko yenye mwelekeo yanayotokea katika muda.

“Diyagramu” katika uelewa wa Deleuze kuhusu uchoraji pia hubeba mantiki sawa ya uzalishaji. Uchoraji si kunakili umbo lililo tayari kwenye turubai. Nia za kabla ya uchoraji, klişe na maumbo yaliyopo kwanza huvurugwa kwa mistari, madoa na maeneo ya diyagramu; kutoka ndani ya operesheni hii hutokea ukweli mpya wa kiuchoraji. Kiungo kikuu cha Lavaert kinaonekana hapa: kama kwa Spinoza kuelewa uhalisia kunahitaji kufahamu jinsi mahusiano yanavyozalishwa, kwa Deleuze uchoraji pia hufikiria umbo si kwa kuanzia kontua yake ya nje, bali kwa kuanzia nguvu na michakato ya uzalishaji inayolifanya litokee.

“Klimatolojia ya Hali za Kuathirika” ya Spinoza ina maana gani?

“Klimatolojia ya hali za kuathirika” ni sitiari inayoeleza mtazamo wa Spinoza wa kiufundi na usioegemea upande wowote, ambao huchunguza hali za kuathirika ndani ya mpangilio wa asili wa mikutano kati ya miili na mabadiliko ya nguvu, bila kuanza kwa kuzitaja kuwa dosari au fadhila za kimaadili; si mbinu ya sayansi halisi ya hali ya hewa.

Sehemu ya kuanzia ya makala ni mihadhara ya Deleuze kuhusu Spinoza aliyotoa kati ya Novemba 1980 na Machi 1981. Kwa mujibu wa Lavaert, lengo la mihadhara hii si tu maoni gani Spinoza aliyoyatetea, bali pia namna alivyofikiri na namna alivyoandika.

Asili kwa Spinoza haijaundwa na ngazi zilizopangwa kwa kanuni tawala ya transsendenti. Asili ndiyo msingi wa viumbe vyote na pia chanzo cha tofauti. Kwa hiyo, hakuna haja ya mahakama ya kimaadili iliyoko nje ya asili ili kueleza tabia za binadamu, hisia na siasa.

Umuhimu wa mfano wa mtaalamu wa klimatolojia unatokana na hili. Mtafiti wa hali ya hewa hapangi dhoruba kuwa mbaya kimaadili wala hali ya jua kuwa nzuri kimaadili; huchunguza jinsi masharti yanavyoungana na mabadiliko yanatokana na mahusiano gani. Katika usomaji wa Lavaert, mtazamo wa Spinoza kuhusu hali za kuathirika una tabia sawa ya kiutendaji na kimahusiano.

Kwa nini immanence ni ya kuamua?

Immanence, ni kutotegemeza maelezo kwenye sababu ya transsendenti iliyo nje ya asili au hierarkia iliyotolewa mapema. Kwa Spinoza, miili, mawazo, tamaa na mahusiano ya kisiasa yote hutokea ndani ya asili ileile.

Muundo huu huweka uzito kwenye swali “kwa kweli nini kinatokea na ni mahusiano gani yanayokizalisha?” kabla ya swali “nini kinapaswa kuwa?”. Hii pia ndiyo sababu ya msisitizo wa “uhalisia wenye athari” unaotoka kwa Machiavelli na wa kusomwa kwa Spinoza kama falsafa ya vitendo katika makala.

Kwa nini Virtus ni pana kuliko fadhila ya kimaadili?

Chanzo kinachunguza wazo la Spinoza la fadhila si kama tabia njema ya kimaadili pekee, bali katika mhimili wa nguvu ya asili, uwezo na kapasiti. Conatus, tamaa na uwezo wa kutenda ni mambo ya kuamua katika mfumo huu.

Kwa hiyo, fadhila inaunganishwa zaidi na kiwango ambacho kiumbe kinaweza kujenga na kuimarisha mahusiano yake kwa utendaji, kuliko kiwango ambacho kinatii kanuni ya transsendenti.

Lavaert anaunganisha mwendo huu na sanaa. Sanaa pia, badala ya kuwakilisha tu mpangilio ulio tayari na usiobadilika, huzalisha muundo mpya kupitia nyenzo, maumbo, rangi na mahusiano.

Tofauti kati ya Affectio na Affectus ni ipi?

Affectio, hueleza hali ya mwili kuathirika katika wakati fulani au kipande cha papo hapo cha mkutano; affectus hueleza muda wa kupita kutoka hali moja ya kuathirika hadi nyingine pamoja na kuongezeka au kupungua kwa uwezo wa kutenda.

Tofauti hii iko katikati ya mjadala wa makala kuhusu wakati na hali za kuathirika. Deleuze anasisitiza kuwa haitoshi kuufafanua mwili ulioathirika kwa kuangalia tu wakati ulipo. Kila wakati huacha nyuma hali iliyotangulia huku pia ukielekea hali inayofuata.

Chanzo kinaunganisha muundo huu na mjadala wa Husserl kuhusu wakati na kuueleza kwa mpangilio wa sehemu tatu:

Kwa hiyo affectus, si sifa thabiti inayoweza kuwekwa katika nukta moja. Inaeleza jinsi uwezo wa mwili kutenda unavyobadilika unapopita kutoka hali ya awali kwenda hali inayofuata.

Kwa nini furaha na huzuni zinachukuliwa kama “vekta”?

Katika tafsiri ya Deleuze ya Spinoza, kwa kuwa kuathirika ni mabadiliko yenye mwelekeo, hufikiriwa zaidi kama mchakato wa vekta kuliko hali ya skala. Furaha inahusishwa na mpito kuelekea kuongezeka kwa uwezo wa kutenda, huku huzuni ikihusishwa na mpito kuelekea kupungua kwake.

“Vekta” hapa si vekta ya kihisabati iliyopimwa katika jaribio la kimwili. Chanzo kinatumia dhana hiyo kama modeli ya kifalsafa inayoeleza mabadiliko ya nguvu yenye mwelekeo kati ya hali.

Mikutano na muundo wa mahusiano

Mwili unapokutana na mwili mwingine, mahusiano yanaweza kuendana au uhusiano uliopo unaweza kuvunjika. Kwa Deleuze, anayesoma maadili ya Spinoza kwa mtazamo wa muundo, swali muhimu ni jinsi mkutano huo unavyoungana na uwezo wa mwili husika kutenda.

Katika asili kwa ujumla hakuna kategoria za mema na mabaya kwa maana ya transsendenti; lakini kutoka kwa mtazamo wa mwili fulani, mikutano inaweza kuunga mkono au kudhoofisha muundo wake. Hivyo maadili yanakaribia zaidi kuwa maarifa ya vitendo kuhusu mahusiano kuliko kuwa marufuku ya kinadharia.

Aina Tatu za Maarifa za Spinoza zinatumiwaje katika makala?

Aina tatu za maarifa za Spinoza zinaeleza mpito wa binadamu kutoka utambuzi pasivu unaotegemea ishara zinazobadilika, kwenda kwenye akili inayofahamu mahusiano ya pamoja, na kutoka hapo kwenda kwenye maarifa ya kiintuisheni yanayoelekea kwenye kiini cha vitu mahususi; katika makala ya Lavaert muundo huu pia unaunganishwa na midundo tofauti ya uandishi na hatua za uzalishaji wa uchoraji.

Kwa nini ishara zinaweza kuwa hazitoshi?

Mara nyingi ishara hutujulisha si kiini cha kitu cha nje, bali athari ambayo kitu hicho kimetuachia. Katika hali kama hiyo tunakutana na matokeo, lakini huenda bado hatujui sababu ya uhusiano uliozalisha matokeo hayo.

Kwa hiyo, aina ya kwanza ya maarifa si “isiyo na manufaa” kabisa; ni sharti la mwanzo la uzoefu wa binadamu. Tatizo ni kudhani kuwa ishara zinazobadilika na za kiuhusiano ni maarifa ya sababu.

Aina za ishara

Deleuze anapomsoma Spinoza kwa zana za semiotiki, kwanza anatofautisha aina tatu za ishara: dalili, amri na tafsiri. Kisha anaendeleza wazo la ishara ya vekta ili aweze kueleza kuathirika kama mpito.

Dalili huonyesha athari ambayo mwili mwingine umeacha katika mwili wangu. Ishara iliyo katika mfumo wa amri au sababu ya mwisho inategemea muundo wenye lengo uliotengenezwa na mawazo. Tafsiri nayo inahusiana na uabstrakti. Tofauti na hizo, asili ya kivekta ya kuathirika hufanya mwelekeo wa mpito katika kiwango cha nguvu uonekane.

Kwa nini dhana za pamoja ni muhimu?

Dhana za pamoja hutuwezesha kuelewa si athari ya mkutano pekee, bali pia muundo wa mahusiano unaounda sababu ya athari hizo. Hivyo mtu anaweza kutoka kiwango cha “nini kilinitokea?” kwenda kiwango cha “uhusiano wa miili hii miwili uliungana au ulivunjikaje?”.

Hili ni muhimu kwa upande wa uhusiano wa sanaa katika Lavaert; kwa sababu uchoraji pia unaweza kuzalisha mahusiano kati ya rangi, mwanga, mwendo, uso na muundo badala ya kunakili tu mwonekano wa kitu kilicho tayari.

Kwa nini mtu binafsi si “kitu” tu?

Katika usomaji wa Deleuze wa Spinoza, mtu binafsi hufikiriwa kwa pamoja kama muundo wa mahusiano, kiwango cha nguvu na kiini mahususi. Kwa hiyo, mtu binafsi hachukuliwi kama substansi iliyofungwa na isiyobadilika.

Swali la mwili “unaishia” wapi pia haliwezi kutatuliwa kwa mstari wa nje wa kijiometria pekee. Hoja hii inaelekeza makala moja kwa moja kwenye mjadala wa uchoraji, kontua, rangi na mwanga.

Kwa nini ufafanuzi wa kijenetiki wa duara ni muhimu?

Ufafanuzi wa kijenetiki wa duara ni muhimu kwa sababu, badala ya kulieleza duara kwa kontua yake ya nje tu, hulifafanua kwa kanuni ya mwendo inayolizalisha; Deleuze hutumia tofauti hii kama mfano wa mpito kutoka umbo thabiti kwenda nguvu ya uzalishaji, uwezo na swali “linatokeaje?”.

Chanzo kinalinganisha fasili mbili tofauti za Spinoza kuhusu duara. Fasili ya kwanza inaeleza umbo ambalo mistari inayochorwa kutoka katikati hadi kwenye mzingo ni sawa. Fasili hii inaeleza duara linaonekanaje na lina sifa gani ya kijiometria.

Katika fasili ya pili, duara huchukuliwa kuwa linatokea kwa kushikilia ncha moja ya mstari isisogee na kusogeza ncha nyingine. Hapa fasili hailigawanyi tu umbo katika kundi; inatoa kanuni ya uzalishaji wa umbo hilo.

Katika mkondo wa Kideleuze unaofuatwa na Lavaert, tofauti hii ni muhimu pia kwa sanaa. Kazi ya mchoraji si kurudia tu mstari wa nje wa umbo lililopo; ni kufanya zionekane nguvu, mienendo na mahusiano yanayolifanya umbo hilo litokee.

Hesabu tofauti na wazo la mpaka

Deleuze anaunganisha ufafanuzi wa kijenetiki na hesabu tofauti. Hapa mpaka haufikiriwi tena kama mstari wa nje tu ambako umbo linaishia, bali kama uhusiano wenye nguvu ambao vigeu vinaelekea.

Mabadiliko hayo hayo yanasomwa katika historia ya uchoraji kupitia mwanga na kontua. Utawala wa mstari wa nje thabiti unapodhoofika, mwanga, kivuli na rangi huacha kuwa sifa zinazoongezwa juu ya umbo tu na kuwa hai katika kuundwa kwa umbo lenyewe.

Uhusiano wa Rembrandt

Katika uhusiano na uchoraji wa karne ya 17 ambao chanzo kinaunda kupitia Deleuze, Rembrandt ni mojawapo ya mifano muhimu. Mpaka hubadilika kutoka mstari mgumu wa kontua na kuwa eneo ambalo mwanga na kivuli hupitiana.

Hivyo hujengwa analojia ya kihistoria-kimawazo kati ya wazo la uzalishaji na kikomo katika hisabati na nafasi ya mwanga katika kuunda umbo kwenye uchoraji. Hili si dai la sababu ya kijaribio kati ya hisabati na uchoraji.

Diyagramu ya uchoraji ni nini kwa Deleuze?

Kwa Deleuze, diyagramu ya uchoraji ni hatua ya kioperesheni inayoundwa na mistari, madoa na maeneo yasiyo ya uwakilishi yanayofanya kazi kwenye turubai ili kuvunja uwakilishi na klişe zilizotayarishwa; diyagramu yenyewe si picha ya mwisho, bali hufungua “uwezekano wa ukweli wa kiuchoraji” ambao unaweza kujitokeza.

Hatua ya kwanza: eneo la kabla ya uchoraji

Uchoraji hauanzi na turubai tupu. Nia za mchoraji, maumbo aliyoyaona, modeli kutoka historia ya sanaa na klişe zilizo akilini mwake tayari zipo kwa uwezekano kwenye turubai hata kabla ya pigo la kwanza la brashi.

Kwa Deleuze, tatizo ni kutumia moja kwa moja taswira hii iliyo tayari. Kitendo cha uchoraji lazima pia kifanye kazi dhidi ya mpango wa awali wa uwakilishi.

Hatua ya pili: diyagramu

Diyagramu huvuruga mpangilio uliopo kupitia mistari, maeneo, madoa na uingiliaji wa mkono. Vipengele hivi si lazima viwe vielelezo vya kitu fulani.

Kazi ya diyagramu si kuunda machafuko tu. Machafuko kupita kiasi yanaweza kuharibu picha; uingiliaji usiotosha unaweza kuacha klişe kama ilivyo. Diyagramu yenye uzalishaji huunda kizingiti kinachovunja figurasheni iliyopo lakini kinachoruhusu mpangilio mpya kujitokeza.

Hatua ya tatu: ukweli wa kiuchoraji

Picha inayojitokeza katika hatua ya mwisho si diyagramu yenyewe. Ukweli wa kiuchoraji hupitia diyagramu lakini huivuka na kuanzisha tena uhusiano na eneo la kabla ya uchoraji.

Kwa hiyo mchakato si mlolongo wa mstari wa “kwanza A inaisha, kisha B inaanza”. Wazo na nyenzo za mwanzo huendelea kuishi ndani ya picha hata baada ya diyagramu.

Kwa nini machafuko si hasi tu?

Katika fikra ambazo Deleuze anaendeleza kupitia Bacon, Cézanne na Klee, machafuko ni hatua hatari lakini yenye uzalishaji ambamo mpangilio wa uwakilishi uliotayarishwa huvunjika. Thamani ya diyagramu haiko katika kufanya machafuko yawe hali ya mwisho, bali katika kuzalisha mdundo na muundo mpya kutoka ndani ya machafuko.

Lavaert anaimarisha hasa katika hatua hii uhusiano kati ya Spinoza na uchoraji: katika nyanja zote mbili kilicho muhimu si kutumia umbo lililotolewa kutoka nje, bali kuelewa jinsi mahusiano yanavyoundwa na jinsi mpangilio mpya unavyozalishwa.

Turner, mwanga na rangi

Makala pia inachunguza usomaji wa Deleuze wa Turner ndani ya mantiki hii ya muundo. Majaribio ya Turner ya mwanga na rangi hutumiwa kama mifano inayoonyesha kwamba ulimwengu wa kiuchoraji unaweza kujengwa kupitia mahusiano ya mwanga na rangi, kwa kuachana na kuwakilisha vitu kwa kontua sahihi.

Hapa uchoraji unasogea kutoka swali “unanakili kwa usahihi kiasi gani kitu kilicho katika ulimwengu wa nje?” kwenda swali “ni ulimwengu gani mpya wa kihisia unaojengwa kwenye turubai?”.

Kwa nini uchoraji hautenganishi fikra na kazi ya mkono?

Moja ya mada muhimu katika sehemu ya hitimisho ya Lavaert ni kwamba fikra ya kimfumo ni muhimu wakati wa kuchora, lakini haitoshi peke yake. Fikra ya awali huandamana na uchoraji, lakini kile kinachozalisha diyagramu kwa vitendo ni kukutana kwa mkono na nyenzo.

Kwa hiyo sanaa si kuhamisha kwa njia ya kimakanika kwenye turubai wazo lililokamilika akilini. Upinzani wa nyenzo, rangi, uso, mwanga, rangi mbalimbali na mienendo ya mkono huingia katika mchakato na inaweza kubadilisha nia ya awali.

Mbinu na matokeo ya utafiti

Utafiti huu si jaribio la kiempiria, bali ni utafiti wa kifalsafa na nadharia ya sanaa wa kitafsiri. Makala haina sehemu tofauti ya kiasi ya “Materials and Methods”. Mbinu iliyotumika ni usomaji wa karibu wa kazi za Spinoza na mihadhara iliyochapishwa ya Deleuze kuhusu Spinoza na uchoraji; kisha kuziunganisha kimawazo na Husserl, Simondon, Bacon, Klee, Cézanne, Turner, Rembrandt, Alberti na fasihi husika ya upili.

Misingi mikuu ya maandishi

Kwa upande wa Spinoza, miongoni mwa vyanzo kuna Ethics, Political Treatise, Theological-Political Treatise na Treatise on the Emendation of the Intellect.

Kwa upande wa Deleuze, mhimili mkuu wa makala ni maandishi ya mihadhara yaliyoandaliwa kwa uchapishaji na David Lapoujade: Sur Spinoza (2024) na Sur la peinture (2023). Francis Bacon: Logique de la sensation na kazi nyingine za Deleuze pia hutumiwa katika mahusiano ya kimawazo.

Mstari mkuu wa tafsiri 1: Immanence na muundo

Katika tafsiri ya Lavaert, uelewa wa Spinoza kuhusu asili ni uwanja wa muundo usio wa kihierarkia. Miili na mawazo hujenga mahusiano ndani ya uwanja huu.

Mtazamo huu hubadilisha falsafa ya vitendo kuwa namna hai ya kufikiri inayochunguza ni mahusiano gani ya nguvu yanayozalishwa na mikutano mahususi.

Mstari mkuu wa tafsiri 2: Kuathirika na muda

Affectus huchukuliwa si kama hali bali kama mpito. Kwa hiyo wakati si usuli wa pembeni katika uchambuzi wa makala kuhusu kuathirika, bali ni kipengele kinachounda.

Alama ya hali iliyopita, kuathirika kwa sasa na kuelekea siku zijazo kwa pamoja huunda kipimo cha muda cha kuathirika.

Mstari mkuu wa tafsiri 3: Maarifa na mdundo wa uandishi

Aina za maarifa za Spinoza si madaraja ya epistemolojia tu; Deleuze pia huzihusisha na mwendo wa maandishi na kasi ya uandishi.

Muundo wa polepole wa kijiometria unaunga mkono fikra za ukosoaji zinazotegemea dhana za pamoja, huku miunganisho ya ghafla zaidi katika scholia na viambatisho ikiunda mdundo tofauti wa kufikiri unaokaribia maarifa ya kiintuisheni.

Mstari mkuu wa tafsiri 4: Mbinu ya kijenetiki

Kufafanua duara kwa kanuni ya uzalishaji wake ni mojawapo ya mifano yenye nguvu katika makala ya Lavaert ya mpito kutoka umbo kwenda nguvu ya uzalishaji.

Mfano huu unaungana na kanuni ya jumla zaidi katika mjadala wa mtu binafsi, sanaa na siasa: badala ya kufafanua kitu kwa mpaka wake wa nje tu, kuchunguza mahusiano, nguvu na operesheni zinazowezesha kutokea kwake.

Mstari mkuu wa tafsiri 5: Kutoka Spinoza kwenda uchoraji

Lavaert haoni kuwa mpito wa Deleuze kutoka mihadhara ya Spinoza kwenda mihadhara ya uchoraji ni wa bahati. Katika mfululizo wote miwili wa mihadhara, mada kama muundo, mwanga, uhusiano, kasi, upole wa mwendo, uzalishaji na kutokea kwa umbo zinaonyesha mwendelezo.

Mantiki ya muundo wa immanence katika Spinoza hujitokeza tena katika uchoraji kupitia plane of composition na diyagramu.

Uhusiano kati ya Spinoza na uchoraji ni dai lenye nguvu kiasi gani katika utafiti?

Utafiti hauthibitishi sababu ya kijaribio au ya kihistoria kati ya falsafa ya Spinoza na mbinu fulani za uchoraji; Lavaert anatumia mipito ya kimawazo katika mihadhara ya Deleuze kujenga analojia ya kifalsafa na uhusiano wa kitafsiri kati ya immanence, muundo, nguvu, mwanga, kontua, uzalishaji na diyagramu.

Kikomo hiki ni muhimu. “Matokeo” ya makala si vipimo wala takwimu, bali ni hitimisho za kimawazo zinazotokana na tafsiri linganishi ya maandishi.

Kwa mfano, uhusiano kati ya hesabu tofauti na uchoraji wa karne ya 17 hauwasilishwi kama data ya kihistoria inayoonyesha kwamba maendeleo ya hisabati yalisababisha uchoraji wa Rembrandt. Ni analojia inayosaidia kusoma uelewa wa Deleuze wa kikomo, mwanga na kontua ndani ya mabadiliko yale yale ya fikra.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

Utafiti unaunga mkono, kwa mifano ya kina ya maandishi, tafsiri ya Lavaert kwamba kuna mwendelezo mkubwa wa kimawazo kati ya mihadhara ya Deleuze kuhusu Spinoza na mihadhara yake kuhusu uchoraji.

Ontolojia ya Spinoza ya immanence inasomwa kama falsafa ya vitendo inayofanya kazi kupitia mahusiano na nguvu badala ya hierarkia ya kimaadili.

Affectio na affectus hutuwezesha kuelewa kuathirika si kama sifa thabiti ya kisaikolojia, bali kama mpito na mabadiliko ya nguvu ndani ya wakati.

Mfano wa ufafanuzi wa kijenetiki unaonyesha umuhimu katika mstari wa Spinoza–Deleuze wa kufikiri vitu si kwa kontua zilizotayarishwa, bali kwa nguvu ya uzalishaji inayovifanya vitokee.

Katika uchoraji, diyagramu inatafsiriwa kama kizingiti cha ubunifu na operesheni kinachowezesha muundo mpya kutokea kwa kuvunja uwakilishi na klişe zilizopo.

Lavaert anasisitiza kwamba katika vitendo vya uchoraji, nyenzo, kazi ya mkono, mwanga, rangi, unene, uwazi, perspektiva na muundo ni michakato ya uzalishaji isiyotenganishwa na fikra, lakini ambayo fikra haiwezi kuidhibiti kabisa mapema.

Matokeo ambayo utafiti hauungi mkono

Makala haidai kwamba Spinoza aliandika nadharia ya uchoraji. Sehemu muhimu ya uhusiano na uchoraji inajengwa kutoka katika tafsiri ya Deleuze ya Spinoza na fikra za Deleuze mwenyewe kuhusu sanaa.

Makala haiwasilishi “klimatolojia ya hali za kuathirika” kama modeli ya kijaribio katika saikolojia au klimatolojia.

Lugha ya vekta inayotumiwa kwa Joy na sadness haimaanishi vipimo vya vekta vya kimwili vilivyopimwa.

Ufafanuzi wa kijenetiki wa duara haudai kwamba maduara halisi katika asili lazima yatokee kimwili kwa mstari ambao ncha moja imeshikiliwa. Kazi ya mfano ni kuonyesha tofauti ya kifalsafa kati ya kanuni ya uzalishaji na kontua ya nje.

Muundo wa kabla ya uchoraji → diyagramu → ukweli wa kiuchoraji si itifaki ya majaribio ya uzalishaji wa sanaa inayomaanisha kwamba wachoraji wote lazima wafuate hatua tatu za kimakanika.

Makala haitoi monografia pana ya historia ya sanaa kuhusu Turner, Rembrandt, Bacon, Cézanne au Klee; wasanii hawa hutumiwa kama mifano ya kueleza hoja ya kimawazo ya Deleuze.

Mwandishi hawasilishi ulinganisho wa kina na vitendo vyake mwenyewe vya uchoraji kama matokeo ya utafiti huu; anauacha mada hiyo kwa utafiti wa baadaye.

Kwa nini hakuna mbinu ya kiasi au takwimu katika chanzo?

Kitu cha utafiti si data za kiasi, bali maandishi ya kifalsafa na mahusiano ya kimawazo kati yake. Kwa hiyo hakuna ukubwa wa sampuli, kundi la majaribio, thamani ya p, muda wa kujiamini, hiperparameta ya modeli au kipimo cha utendaji.

Kwa kuwa chanzo pia hakina mchoro wa kisayansi wenye nambari wala jedwali la data, Verianla haijatengeneza grafu ya kiasi.

Mahusiano ya msingi yanayoweza kujengwa upya kwa kuona

Uwasilishaji wa kuona unaofuata chanzo kwa uaminifu unaweza kufanywa kupitia miundo mitatu ya kimawazo badala ya grafu ya kiasi:

• Affectio → Affectus: mpito kutoka hali ya papo hapo ya kuathirika kwenda mabadiliko ya nguvu yenye mwelekeo ndani ya muda.
• Kontua → Ufafanuzi wa kijenetiki: mpito kutoka kueleza umbo kwa mpaka wake wa nje kwenda kueleza mwendo na uwezo unaolizalisha.
• Kabla ya uchoraji → Diyagramu → Ukweli wa kiuchoraji: mpito kutoka klişe na nia kwenda muundo mpya kupitia uingiliaji usio wa uwakilishi.

Maelezo ya chanzo na mbinu

Utafiti asilia: Spinoza’s Climatology of Affects and the Diagram of Painting

Mwandishi: Sonja Lavaert.

Taasisi: Department of Philosophy, Vrije Universiteit Brussel, Brussels, Belgium.

Jarida: Philosophies.

Mchapishaji: MDPI.

Aina ya chanzo: Makala ya utafiti wa kimawazo/kifalsafa iliyopitiwa na wenzao; utafiti wa kitafsiri kuhusu Spinoza, Deleuze na falsafa ya uchoraji.

Toleo maalum: Deleuze: Teacher of Spinoza’s Philosophy.

Taarifa za uchapishaji: Philosophies 2026, juzuu 11, toleo 3, makala 78.

DOI: 10.3390/philosophies11030078

Iliwasilishwa: 26 Januari 2026.

Marekebisho: 21 Aprili 2026.

Ilikubaliwa: 12 Mei 2026.

Ilichapishwa: 13 Mei 2026.

Wahariri wa kitaaluma: Paul Patton na Marcin J. Schroeder.

Leseni: Creative Commons Attribution (CC BY), ufikiaji wazi.

Ufadhili: Mwandishi ameripoti kwamba hakupokea ufadhili wa nje.

Bodi ya maadili ya taasisi: Haitumiki.

Ridhaa yenye taarifa: Haitumiki.

Upatikanaji wa data: Chanzo kinaripoti kwamba data/nyenzo zinapatikana ndani ya makala.

Mgongano wa maslahi: Mwandishi ametangaza kwamba hakuna mgongano wa maslahi.

Michango ya mwandishi: Utafiti una mwandishi mmoja; chanzo hakitoi mgawanyo tofauti wa michango wa CRediT.

Vyanzo vikuu vya msingi vya falsafa: Kazi za Spinoza Ethics, Political Treatise, Theological-Political Treatise na Treatise on the Emendation of the Intellect; mihadhara ya Deleuze Sur Spinoza na Sur la peinture.

Majina makuu katika uhusiano wa sanaa/falsafa: Rembrandt, Turner, Cézanne, Klee, Bacon, Kandinsky, Mondrian, Alberti, Simondon na Husserl.

Kikomo cha kimetodolojia:Utafiti ni wa kitafsiri. Mahusiano yaliyojengwa kati ya Spinoza–Deleuze–uchoraji ni hoja za kimaandishi na kimawazo; hayapaswi kutathminiwa kama uthibitisho wa kijaribio, ulinganisho wa kiasi au uchanganuzi wa historia ya sanaa wa kisababishi.

Kikomo cha utafiti wa baadaye: Mwandishi anaacha kwa utafiti wa baadaye kuunganisha kwa kina zaidi fikra za Deleuze kuhusu Spinoza na uchoraji na maandishi ya wachoraji pamoja na vitendo vyake mwenyewe vya uchoraji.

Hali ya taswira katika chanzo: Makala haina mchoro wa data wenye nambari wala grafu ya kisayansi. Dhana ya “diyagramu” ni sehemu ya maudhui ya nadharia ya uchoraji; si jina la diyagramu ya data ndani ya chapisho.

Dokezo la mbinu la Verianla: Maudhui haya si tafsiri ya aya kwa aya ya makala chanzo. Uelewa wa immanence na muundo katika chanzo, sitiari ya climatology, tofauti ya affectio/affectus, wakati na aina za maarifa, tofauti za semiotiki, dhana za pamoja, mtu binafsi na nguvu, ufafanuzi wa kijenetiki wa duara, tatizo la mwanga na kontua, hatua tatu za uchoraji, diyagramu, mifano ya sanaa na uhusiano wa uchoraji-na-vitendo katika hitimisho vimetolewa katika kiwango cha mahusiano ya kisayansi na kifalsafa na kupangwa upya ndani ya muundo huru wa kufundishia wa Kituruki.