SMILE, миопия жана миопиялык астигматизмнын дүзелтилмеси амажыйла корнеа үчүнде фемтосанийе лазерле инже бир лентикул олуштурулмасына жана бул докунун болжол менен 2 милиметрелик чакан бир кесиктен чыкарылмасына дайанан флепсиз бир рефракциялык хирургиялык ыкмаидир. Амелийатын башарысы болгону лазерин хассасийетине эмес, бейтапнын кырма кусурунун лазер системине ханги маанилерле гирилдигине жана корнеадан чыкарылмасы планланан доку миктарынын не кадар догру тахмин едилдигине де баглыдыр.

Бу изилдөө, тек бир көз борбордукнде гелиштирмененн жана бейтапнын миопия дережесине боюнча күресел дүзелтме миктарыны артыран кишиселлештирилмиш бир номограммаын алты айлык гөрсел жыйынтыкларыны маанилендирмиштир. Айрыжа лазер йазылымынын өнгөрдүгү борбордук корнеа калыңдыгы азайышыйла операциятан алты ай кийин Пентажам корнеа томографисийле өлчүлен герчек калыңдык азайышы каршылаштырылмыштыр.

Изилдөөйа Ожак 2023–Нисан 2024 арасында SMILE операцияы кечирен 65 ардышык бейтапнын 117 көзү киргизилген. Бейтапларын йаш орталамасы 23,70 ± 4,73 жыл, йаш аралыгы 18–35 жылдыр. Өрнеклем 35 кадын жана 30 еркектен олушмакта; кадын бейтаптар 65, еркек бейтаптар 52 көзле анализе каткыда булунмактадыр.

Амелийаттан алты ай кийин көздөрин %97’синде көзлүксүз узак көрүү кескинлиги 20/20 же дагы ийи деңгээле улашмыштыр. Хичбир көзде операция мурдасиндеки ен ийи дүзелтилмиш көрүүйе боюнча бир же дагы көп сыра көрүү кайбы билдирилмемиштир. Гүвенлик индекси 1,10 ± 0,14, натыйжалуулук индекси исе 1,05 ± 0,12 катары эсептелген.

Кырма кусурунун өнгөрүлебилирлиги де жогорку табылган:

• Гөзлерин %87,2’синде операция кийинсы күресел ешмаани максатин ±0,50 Д сынырында калган.
• Орталама операция кийинсы күресел ешмаани −0,03 Д катары кабарланган.
• Гөзлерин %91,5’инде калан цилиндрик кусур 0,50 Д же дагы аздыр.
• Астигматизма ексени көздөрин %75,6’сында ±15°, %37,3’үнде ±5° үчүнде дүзелтилмиштир.

Планланан жана герчеклешен күресел ешмаани дүзелтмелери арасында күчтүү догрусал илишки табылган:

\[ y = 0{,}9042x - 0{,}4148 \]

\[ R^2 = 0{,}9706,\quad p<0{,}0001 \]

Бу денклемде x лазер системине гирмененн планланмыш күресел ешмаани дүзелтмейи, й алтынжы айда герчеклешен дүзелтмейи темсил етмектедир. Р² мааниинин 0,9706 олмасы, герчеклешен дүзелтмедеки өзгөркенлигин чоң бөлүмүнүн планланан дүзелтмейле догрусал катары байланыштуу экенин көрсөтөт. Бул маани, бүтүн көздөрин кусурсуз жыйынтык вердиги же %97 догрулук гарантиси булундугу дегенди билдирбейт.

Изилдөөнын ен диккат чекижи табылгасу, планланан корнеа калыңдыгы азайышынын герчекте өлчүлен азаюудан систематик катары дагы чоң олмасыдыр:

Номограмла планланан маани, герчеклешен борбордук корнеа калыңдыгы азайышыны орталама:

\[ 15{,}92 \pm 10{,}12\ \mu m \]

көп тахмин етмиштир.

Планланан жана герчеклешен корнеа калыңдыгы азайышы арасындаки регресйон денклеми шөйледир:

\[ Gerçekleşen\ azalma = 10 + 0{,}74 \times Planlanan\ azalma \]

\[ R^2 = 0{,}835,\quad p<0{,}001 \]

Өрнегин планлама йазылымынын 100 µм калыңдык азайышы өнгөрдүгү бир көз үчүн бул догрусал модель болжол менен:

\[ 10 + 0{,}74 \times 100 = 84\ \mu m \]

герчеклешмиш азаюу тахмин етмектедир. Бул өрнек, изилдөөдаки регресйон денклеминин математиксел йорумудур; бирейсел бейтапда кесикн жыйынтык гарантиси эмес.

Йазарлар бул фаркы операция кийинсында корнеа стромасынын бийомеканик катары генишлемеси, йара иймененшмеси жана доку йениден түзүлүшланмасыйла; айрыжа номограммаын планланан дүзелтме миктарыны артырмасыйла илишкмененндирмектедир. Анжак изилдөө корнеа стромасындаки бул мөөнөтчлери түздөн-түз өлчмемиштир. Долайысыйла бунлар өлчүлен фарк үчүн өнермененн меканизмалардыр.

Планланан калыңдык азайышынын экениндан көп хесапланмасы гүвенлик ачысындан ихтийатлы бир йаклашым олуштурабилир; факат базы бейтаптардын операция кийинсы калан корнеа докусунун герчекте йетерли олмасына рагмен уйгун адай кабул едилмемесине йол ачабилир. Буна каршылык изилдөөнын жыйынтыктары, гүвенлик сынырларынын болгону бул орталама фарка дайанарак гевшетмененбмененжегини гөстермемектедир.

Жыйынтыкларын өнемли чектелгенлыклары бар. Бүтүн операциялар айны денейимли жеррах тарафындан түзүлүшлмыш, номограмма кулланылмайан еш заманлы бир салыштыруу грубу булунмамыш жана байкоо болгону алты ай сүрмүштүр. Айны бейтапнын ики көзү анализде йер алабилдиги халде көздөр арасындаки статистикалык багымлылыгын моделье дахил едилдиги белиртилмемиштир. Айрыжа PDF’де етик онайын маалыматлдиги жана етик инжелемеден ферагат едилдиги шеклинде бирбирийле уйушмайан ифаделер булунмактадыр.

Табло 2’деки “gerçekleşen” рефраксийон маанилери де ачыклык геректирмектедир. Таблода герчеклешен күресел ешмаани −4,614 Д катары маалыматлиркен операция кийинсы герчек калан күресел ешмаани −0,03 Д катары кабарланган. Ошондуктан таблодаки “gerçekleşen” маанилерин операция кийинсы калан рефраксийондан чок герчеклешен дүзелтме миктарыны темсил еттиги анлашылмактадыр; бирок табло дипноту бунлары операция кийинсы манифест рефраксийон катары танымламактадыр. Бул рапорлама уйушмазлыгы дүзелтилмеден табло түздөн-түз клиникалык хесаплама аражы катары кулланылмамалыдыр.

SMILE операцияы насыл чалышыр?

SMILE, Ингилизже Small Incision Lenticule Extraction ифадесинин кысалтмасыдыр. Ишлем сырасында фемтосанийе лазер, корнеанын стромал табакасы үчүнде бейтапнын миопия жана астигматизм дүзелтмесине уйгун бичимде инже, диск бензери бир доку парчасы олуштурур. Бул докуйа лентикул ады маалыматлир.

Жеррах лентикулү, корнеанын кенарында ачылан чакан кесиктен айырарак дышары чыкарыр. Лентикүлүн чыкарылмасы корнеанын егрилигини өзгөртирир жана көзүн ышыгы ретина үзерине одаклама бичимини дүзенлер.

Изилдөөнын Ингилизже башлыгында “corneal ablation depth” ифадеси кулланылмактадыр. Бунунла бирликте ыкма бөлүмүнде тариф едмененн ишлем, еxжимер лазерле корнеа йүзейинин абласйону эмес, корнеа үчүндеки лентикулүн чыкарылмасыдыр. Изилдөөда өлчүлен жыйынтык да түздөн-түз лазер абласйон деринлиги эмес, операция мурдаси жана алтынжы ай борбордук корнеа калыңдыклары арасындаки фарктыр.

Номограм недир?

Рефрактиф хирургиялыкде номограмма, бейтапнын көзлүк нумарасыны лазер системине хичбир өзгөрүүлик йапмадан актармак йерине, кечмиш хирургиялык жыйынтыклардан елде едмененн денейиме боюнча дүзелтме уйгулайан бир планлама куралыдыр.

Басит бичимде:

[ Lazer\ için\ girilen\ değer = Ölçülen\ refraksiyon + Nomogram\ düzeltmesi ]

шеклинде дүшүнүлебилир.

Бу денклем изилдөөда ачыкча маалыматлмемиштир; номограммаын темел мантыгыны түшүндүрмөк үчүн пайдаланылган.

Номограмын амажы, белирли миопия деңгээллеринде текрар еден ексик же көп дүзелтме егилимини телафи етмектир. Изилдөөнын төсүшма бөлүмүнде, меркезде номограмма гелиштирилмеден мурда 100’ден көп бейтапда манифест рефраксийонун түздөн-түз лазер планына актарылдыгы жана өзелликле миопия арттыкча систематик ексик дүзелтме көзлендиги белиртилмектедир.

Анжак сөз конусу өн изилдөө грубунун ыкмалери, бейтап өзелликлери жана санысал жыйынтыклары учурдагы изилдөөнын ана ыкма жана жыйынтык бөлүмүнде сунулмамыштыр. Долайысыйла бул изилдөө, мурдаки айарсыз йаклашымла йени номограммаы түздөн-түз каршылаштыран контроллү бир анализ эмес.

Изилдөөдаки кишиселлештирилмиш номограмма

Номограм болгону күресел миопия бмененшенини өзгөртирмиш, цилиндрик астигматизм маании өзгөртирилмеден быракылмыштыр. PDF’де билдирмененн кураллар шөйледир:

Өнемли рапорлама уйарысы: Негатиф диоптрия маанилеринин математиксел сыраламасы себепийле илк жана сон ешитсизликлер ара групларла өртүшмектедир. Өрнегин −6,00 Д, айны анда “−3,00 Д’ден чакан” кошулуну да каршыламактадыр. Бензер бичимде “≥ −7,00 D” ифадеси −6,00 Д жана −3,00 Д гиби дагы төмөн миопия маанилерини де капсар. Метнин клиникалык нийетинин миопия арттыкча 0,25, 0,50, 0,75 жана 1,00 Д шеклинде басамаклы дүзелтме экени анлашылмакла бирликте ешитсизликлерин догру йөнү PDF’де ачык жана тутарлы бичимде йазылмамыштыр. Ошондуктан номограмма, дүзелтилмиш орижинал протокол гөрүлмеден түздөн-түз уйгуланмамалыдыр.

Корнеа калыңдыгыны догру тахмин етмек себеп өнемлидир?

SMILE сырасында чыкарылмасы планланан доку миктары йүкселдикче операция кийинсында калан стромал доку азалыр. Изилдөөнын бейтап кабул өлчүтлеринде:

• Башлангыч борбордук корнеа калыңдыгынын ен аз 480 µм олмасы,
• Тахмини операция кийинсы резидүел стромал йатагын ен аз 280 µм олмасы

истенмиштир.

Планланан доку тыянакы герчекте экениндан көп тахмин едилирсе жеррах, калан стромал докунун гүвенли сынырын алтына дүшежегини дүшүнерек базы бейтаптары SMILE үчүн уйгун кабул етмейебилир.

Терсине, чыкарылажак доку миктары экениндан аз тахмин едилирсе герчекте беклененден дагы инже бир стромал йатак калабилир. Изилдөөнын гириш бөлүмүнде бунун ийатроженик корнеа ектазиси жана операция кийинсы миопияк мененрлеме рискийле байланыштуу олабмененжеги белиртилмектедир.

Мевжут изилдөө ектази же узак мөөнөттүү миопияк мененрлеме олгусу билдирмемиштир. Алты айлык байкооте операция ичи же операция кийинсы компликасйон гөрүлмедиги ифаде едилмиштир.

Кимлер изилдөөйа дахил едилди?

Изилдөөйа ашагыдаки өлчүтлери каршылайан бейтаптар алынмыштыр:

• 18–35 йаш арасында олмак,
• Күресел ешмааниин −1,25 менен −8,00 Д арасында олмасы,
• Астигматизманын −2,50 Д же дагы аз олмасы,
• Амелийат мурдаси дүзелтилмиш көрүү кескинлигинин логMAR 0 же дагы ийи олмасы,
• Меркезî корнеа калыңдыгынын ен аз 480 µм олмасы,
• Тахмини резидүел стромал йатагын ен аз 280 µм олмасы.

Ашагыдаки абаллар дышлама өлчүтлеридир:

• Шиддетли дийабет,
• Системик баг докусу же отоиммүн оору,
• Кератоконус йа да кератоконус шүпхеси,
• Даха мурда көз операцияы кечирилмеси,
• Актиф сезгенүүчүл көз бейтаплыгы,
• Гебелик же емзирме.

Амелийат мурдаси маанилендирме

Бейтаплар операциятан мурда капсамлы көз муайенесинден кечирилмиштир:

• Гөзлүксүз узак көрүү кескинлиги — UDVA
• Ен ийи дүзелтилмиш узак көрүү кескинлиги — CDVA
• Манифест жана сиклоплежик рефраксийон
• Гөз ичи басынжы
• Йарык ламба муайенеси
• Гөз бебеги бүйүтүлерек ретина муайенеси
• Пентажам ХР корнеа томографиси

Амелийаттан мурда бир ила үч гүн бойунжа %0,5 левофлоксасин жана %0,3 содйум хийалүронатын жалпы 12 кез уйгуландыгы белгиленген.

Амелийат насыл түзүлүшлды?

Бүтүн ишлемлер айны кыдемли жеррах тарафындан, йүзейсел анестези алтында жана VisuMax 500 кХз фемтосанийе лазерле герчеклештирилмиштир.

Фемтосанийе лазер уйгуламасындан кийин лентикул стандарт хирургиялык текникле стромадан айрылмыш, микрофорсепсле чакан кесиктен чыкарылмыш жана корнеа жеби денгели туз чөзелтисийле йыканмыштыр.

Метинде “лентикул калыңдыгы 15–30 µм” денмесине рагмен орталама планланан борбордук калыңдык азайышы 99,02 µм’дир. Бул ики маани айны анатомиялык өлчүмү темсил едийорса бирбирийле ылайык эмес. Билдирмененн 15–30 µм мааниинин минимум лентикул кенар калыңдыгы же башка бир жихаз айары олмасы мүмкүндүр; бирок PDF буну ачыкча белиртмемектедир.

Амелийат кийинсы дарылоо

Бейтаплара:

• %0,5 левофлоксасин — гүнде дөрт кез, йеди гүн,
• %0,1 флуорометолон — гүнде дөрт кез, йеди гүн,
• %0,3 содйум хийалүронат — гүнде дөрт кез, ен аз дөрт хафта

колдонулган.

Такипте көзлүксүз жана дүзелтилмиш көрүү кескинлиги, корнеа топографиси, йарык ламба муайенеси жана оласы йан еткмененр маанилендирилмиштир.

Күресел ешмаани насыл хесапланыр?

Күресел ешмаани, күресел кырма кусуру менен цилиндрик астигматизм мааниини тек бир саны үчүнде өзетлер. Изилдөөнын мантыгыны түшүндүрмөк үчүн стандарт илишки шөйледир:

\[ SE = S + \frac{C}{2} \]

Бурада:

• СЕ, күресел ешмаании,
• С, күресел рефраксийону,
• Ж, цилиндрик рефраксийону

ифаде едер.

Өрнегин −4,00 Д күре жана −1,00 Д цилиндри булунан көзүн күресел ешмаании:

\[ -4{,}00 + \frac{-1{,}00}{2} = -4{,}50\ D \]

олур.

Бу формүл макаладе ачык бир денклем катары маалыматлмемиштир; кулланылан СЕ өлчүмүнүн анламыны түшүндүрмөк амажыйла екленмиштир.

Гөрме кескинлигинде логMAR не анлама гелир?

Изилдөөда көрүү кескинликлери статистикалык анализ үчүн логMAR өлчегине дөнүштүрүлмүштүр. Бул өлчекте:

• 0 логMAR болжол менен 20/20 көрүүйе,
• негатиф маанилер 20/20’ден дагы ийи көрүүйе,
• позитиф маанилер дагы төмөн көрүү кескинлигине

каршылык гелир.

Амелийат мурдаси орталама CDVA −0,05 логMAR, алтынжы ай CDVA −0,09 логMAR жана алтынжы ай көзлүксүз UDVA −0,07 логMAR катары кабарланган.

Гүвенлик жана еткинлик индекслери

Изилдөөда коопсуздук индекси шу катышла аныкталган:

\[ Güvenlik\ indeksi = \frac{Ameliyat\ sonrası\ ortalama\ CDVA}{Ameliyat\ öncesi\ ortalama\ CDVA} \]

Еткинлик индекси исе:

\[ Etkinlik\ indeksi = \frac{Ameliyat\ sonrası\ ortalama\ UDVA}{Ameliyat\ öncesi\ ortalama\ CDVA} \]

катары аныкталган.

Бу катышлар генелликле көрүү кескинлигинин догрусал же ондалык каршылыгы үзеринден хесапланыр. Макале бүтүн көрүү маанилеринин истатистик үчүн логMAR’а дөнүштүрүлдүгүнү белиртмекте, бирок гүвенлик жана еткинлик катышларынын ханги көрүү өлчеги кулланыларак хесапландыгыны ачыкча сөйлемемектедир. Негатиф логMAR маанилеринин түздөн-түз бирбирине бөлүнмеси клиникалык катары маанилүү бир катыш үретмейежегинден хесаплама өлчегинин ачыкланмасы герекир.

Бейтап грубунун баштапкы маанилери

Шекил 1: Гөрсел жана рефракциялык жыйынтыкларын топлу өзети

Докуз алт панелден олушан Шекил 1, еткинлик, гүвенлик, өнгөрүлебилирлик, карарлылык жана астигматизм жыйынтыкларыны бирликте көрсөтөт.

Шекил 1А — Гөзлүксүз көрүү

Алтынжы айда көздөрин %97’си 20/20 же дагы ийи көзлүксүз узак көрүүйе улашмыштыр. Бул, изилдөө грубунда гүнлүк узак көрүү үчүн жогорку бир еткинлик катышына ишарет етмектедир.

Шекил 1Б — Амелийат кийинсы көзлүксүз көрүүнин мурдаки дүзелтилмиш көрүүйле каршылаштырылмасы

Гөзлерин %97,4’үнде операция кийинсы көзлүксүз көрүү, операция мурдасиндеки көзлүкле дүзелтилмиш көрүүйле айны деңгээлде же дагы ийи табылган.

Шекил 1Ж — Гүвенлик

Хичбир көз бир же дагы көп сыра CDVA кайбетмемиштир. Гөзлерин бир бөлүмүнде бир же дагы көп сыра өсүш кабарланган.

Шекил 1Д — Планланан жана герчеклешен күресел ешмаани дүзелтме

Нокталар максат чизги айланасинде йогунлашмыш жана Р² = 0,9706 табылган. Бул күчтүү илишки, дагы жогорку планланан дүзелтменин дагы жогорку герчеклешен дүзелтмейле баглантылы экенин көрсөтөт.

Анжак кореласйон менен там уйум айны каврам эмес. Бүтүн нокталарын догрусал бир чизгийе йакын олмасы, систематик ексик же көп дүзелтме булунмадыгыны тек башына канытламаз. Регресйон егиминин 1 йерине 0,9042 олмасы жана сабит теримин −0,4148 олмасы, дүзелтме чоңлүгүне боюнча сапманын өзгөребмененжегини көрсөтөт.

Шекил 1Е — Хедефе йакынлык

Гөзлерин %87,2’си максатин ±0,50 Д сынырында, тамамы исе ±1,00 Д сынырында көрсөтүлгөн.

Шекил 1Ф — Рефрактиф карарлылык

Алтынжы ай орталама күресел ешмаании болжол менен −0,03 Д’дир. Бунунла бирликте графикте дагы эрте байкоо нокталарынын айрынтылы өрнеклем маанилери нет катары сунулмадыгындан узак мөөнөттүү карарлылык алты айлык маалыматйле чектелгендыр.

Шекил 1Г — Калан астигматизм

Гөзлерин %91,5’инде алтынжы ай цилиндрик маани 0,50 Д же дагы аздыр. Бул жыйынтык астигматизм чоңлүгүнүн чогу көзде төмөн калдыгыны көрсөтөт.

Шекил 1Х — Планланан жана герчеклешен цилиндрик дүзелтме

Силиндирик дүзелтмелер арасындаки илишки үчүн:

\[ R^2 = 0{,}7489 \]

кабарланган. Бул илишки күчтүү олмакла бирликте күресел ешмаанидеки Р² = 0,9706 мааниинден дагы төмөнтүр.

Шекил 1Ы — Астигматизма ексени

Шекилде 102 астигматик көз үчүн ексен хаталары гөстерилмектедир. Ексен:

• Гөзлерин %75,6’сында ±15° үчүнде,
• %37,3’үнде ±5° үчүнде

калган.

Изилдөө, цилиндрик миктарын еткили бичимде азалтылмасына каршын ексен догрулугунун дагы чектелген экенин белиртмектедир. Йазарлар оласы себеплер катары сиклоторсийон дүзелтмесинин йетерсизлигини, ексен ишаретлемесиндеки хассасийети жана баштапкы астигматизмсынын төмөн олмасына баглы өлчүм өзгөркенлигини көрсөтөт.

Табло 2’деки рефракциялык салыштыруулар

Табло дипнотунда “gerçekleşen” маанилерин операция кийинсы манифест рефраксийон экени йазылмыштыр. Анжак айны изилдөөда герчек операция кийинсы орталама күресел ешмаани −0,03 Д катары кабарланган.

−4,614 Д маании операция кийинсы калан рефраксийон олсайды көздөрде миопиянин нередейсе хич дүзелмемиш олмасы герекирди. Бул абал %97 катышындаки 20/20 көзлүксүз көрүү жана −0,03 Д орталама жыйынтыкла багдашмаз.

Долайысыйла Табло 2’деки −4,614 Д мааниинин чоң оласылыкла герчеклешен рефракциялык дүзелтме миктарыны темсил еттиги анлашылмактадыр. Анжак изилдөөжылар табло түшүндүрмөсында буну ачык бичимде танымламамыштыр. Бул уйушмазлык, таблонун көз карандысыз йениден анализ же клиникалык хесаплама амажыйла колдонулушуны сынырландырмактадыр.

Күре үчүн статистикалык рапорлама уйушмазлыгы

Күре маанилеринин үч заман/өлчүм түрү арасындаки генел салыштыруусы үчүн П1 = 0,093 маалыматлмиш жана маанилүү фарк олмадыгы ифаде едилмиштир. Буна каршылык бүтүн икили салыштыруулар үчүн П2, П3 жана П4 &лт;0,001 катары рапорланмыштыр.

Үч грубун генел текрарлы өлчүм анализинин анламсыз чыкаркен үч икили салыштыруунын тамамынын чок күчтүү бичимде маанилүү олмасы олаган статистикалык өрүнтүйле ылайык гөрүнмемектедир. П маанилеринден же П2–П4 сүтунларынын етикетлеринден ен аз биринин дүзелтилмеси герекебилир.

Күресел ешмааниде исе:

• Генел салыштыруу: p = 0,053
• Амелийат мурдаси–герчеклешен: p = 0,437
• Амелийат мурдаси–планланан: p < 0,001
• Планланан–герчеклешен: p < 0,001

катары маалыматлмиштир. Бул бөлүм, номограммаын лазер системине операция мурдаси өлчүмден дагы жогорку дүзелтме гирдигини; герчеклешен дүзелтменин исе баштапкы кырма кусуруна йакын калдыгыны дүшүндүрмектедир.

Герчеклешен борбордук корнеа калыңдыгы азайышы насыл хесапланды?

Изилдөөда герчеклешен калыңдык азайышы түздөн-түз чыкарылан лентикулүн физиксел өлчүмүйле белирленмемиштир. Пентажам ХР менен операция мурдаси жана алтынжы ай борбордук корнеа калыңдыкларынын фаркы алынмыштыр:

\[ \Delta CCT_{gerçekleşen} = CCT_{ameliyat\ öncesi} - CCT_{6.\ ay} \]

Бурада:

• CCT_{операция мурдаси}, баштапкы борбордук корнеа калыңдыгыны,
• CCT_{6. ай}, операциятан алты ай кийинки борбордук корнеа калыңдыгыны,
• ΔCCT_{герчеклешен}, өлчүлен калыңдык азайышыны

ифаде едер.

Планланан маани исе номограмма дүзелтмеси лазер системине гирилдиктен кийин VisuMax йазылымынын хесапладыгы өнгөрүлен доку калыңдыгыдыр.

Тахмин догрулугу сапмасы — PAD

Изилдөөжылар планланан жана герчеклешен калыңдык азайышы арасындаки фаркы prediction accuracy deviation, йани PAD катары танымламыштыр:

\[ PAD = \Delta CCT_{planlanan} - \Delta CCT_{gerçekleşen} \]

Позитиф PAD, йазылымын герчеклешен калыңдык азайышыны экениндан көп тахмин еттигини көрсөтөт.

Орталама PAD:

\[ 15{,}92 \pm 10{,}12\ \mu m \]

катары маалыматлмиштир.

Шекил 2: Планланан жана герчеклешен калыңдык азайышы

Шекил 2’де йатай ексен планланан, дикей ексен герчеклешен CCT азайышыны көрсөтөт. Регресйон денклеми:

\[ y = 10 + 0{,}74x \]

ве ачыкланан варйанс:

\[ R^2 = 0{,}835 \]

катары маалыматлмиштир.

Планланан маани йүкселдикче герчеклешен маани де йүкселмектедир; факат егим 1’ден чакантүр. Бул, жогорку планланан доку миктарларында герчеклешен азаюунын айны хызда артмадыгыны жана фаркын бүйүйебилдигини көрсөтөт.

Бурада жогорку кореласйон, планланан жана герчеклешен маанилерин ешит экени дегенди билдирбейт. Ики өлчүм күчтүү бичимде бирликте өзгөребилиркен араларында айны анда систематик 15–16 µм фарк булунабилир.

Шекил 3: Мийопи дережеси жана герчеклешен корнеа калыңдыгы азайышы

Шекил 3’те баштапкы күресел ешмаании менен герчеклешен CCT азайышы арасында күчтүү илишки көрсөтүлгөн:

\[ R^2 = 0{,}780 \]

Күресел ешмаани негатиф маанилерле йазылдыгы үчүн графигин ашагы йөнлү егими йанлыш йорумланмамалыдыр. Даха негатиф, йани дагы жогорку миопия маанилеринде корнеадан чыкарылмасы герекен доку миктары жана өлчүлен калыңдык азайышы дагы чоңтүр.

Шекил 4: Мийопи дережеси жана тахмин сапмасы

PAD менен операция мурдаси манифест күресел ешмаани арасындаки денклем:

\[ PAD = 1 - 3{,}22 \times MRSE \]

\[ R^2 = 0{,}381 \]

катары маалыматлмиштир.

MRSE миопиялык көздөрде негатиф экени үчүн дагы жогорку миопияде денклемин икинжи терими позитиф бүйүр. Өрнегин MRSE −5,00 Д экенинда догрусал модель:

\[ PAD = 1 - 3{,}22 \times (-5) = 17{,}1\ \mu m \]

сапма өнгөрүр.

Р² = 0,381, PAD өзгөркенлигинин болгону болжол менен %38’инин баштапкы күресел ешмааниийле ачыкланабилдигини көрсөтөт. Гери калан өзгөркенлик корнеанын бийомеканик өзелликлери, хирургиялык параметрелер, өлчүм өзгөркенлиги жана кишийе өзгү иймененшме гиби башка еткенлерле байланыштуу болушу мүмкүн.

Планланан жана герчеклешен калыңдык себеп фарклы болушу мүмкүн?

Йазарлар үч ана түшүндүрмө өнермектедир:

1. Стромал генишлеме жана бийомеканик йениден түзүлүшланма

Лентикүл чыкарылдыгында стромал коллажен табакаларынын бир бөлүмү узаклаштырылыр жана корнеадаки меканик герилим дагылымы өзгөрир. Йазарларын йорумуна боюнча герилимин сербест калмасы жана стромал йениден түзүлүшланма, калан докунун бир миктар генишлемесине себеп катары өлчүлен борбордук калыңдык азайышыны күчүлтебилир.

2. Номограмын планланан доку миктарыны артырмасы

Номограм, манифест рефраксийона 0,25–1,00 Д арасында ек күресел дүзелтме гетирмиштир. Даха жогорку рефракциялык дүзелтме лазер йазылымынын дагы калын бир лентикул жана дагы көп CCT азайышы өнкөрүүсине йол ачабилир.

Изилдөөда номограмма уйгуланмадан хесапланан орталама маани 91,58 µм икен номограмма кийинсында планланан маани 99,02 µм’йе чыкмыштыр. Герчеклешен маани исе 83,09 µм’дир.

3. Йара иймененшмеси жана стромал доку йаныты

Йазарлар, лазерле олуштурулан стромал ара йүзейдеки иймененшме жана доку чогалмасынын хафиф калынлашма олуштурабмененжегини белиртмектедир. Бул мөөнөтч операция кийинсы өлчүлен жалпы CCT’нин болгону чыкарылан лентикул калыңдыгыны йансытмамасына себеп болушу мүмкүн.

Изилдөө бул үч меканизмайы айры айры өлчмемиштир. Епител жана строма калыңдыклары катман базында анализ едилмемиш, корнеанын бийомеканик өзелликлери өлчүлмемиш жана чыкарылан лентикул түздөн-түз микрометрейле маанилендирилмемиштир. Ошондуктан меканизма түшүндүрмөлары йазарларын литератүрле дестекледиги йорумлардыр.

Номограм герчектен сонужу иймененштирди ми?

Изилдөөдаки көрүү жана рефраксийон жыйынтыклары олумлудур. Бунунла бирликте бүтүн көздөре айны меркезде гелиштирмененн номограмма колдонулган. Изилдөөда:

• Номограм уйгуланмайан еш заманлы контрол грубу,
• Башка бир номограмма грубу,
• Растгеле атама,
• Фарклы жеррахлар арасында салыштыруу

булунмамактадыр.

Ошондуктан изилдөө номограммала жогорку өнгөрүлебилирлик елде едилдигини көрсөтөт; факат бул жыйынтыкларын номограмма олмадан елде едмененмейежегини же номограммаын стандарт планламадан кесикн катары үстүн экенин канытламамактадыр.

Номограм ажеми жеррахлара егитим черчевеси саглыйор му?

Йазарлар жыйынтык бөлүмүнде номограммаын йени жеррахлара түзүлүшландырылмыш бир егитим черчевеси саглайабмененжегини белиртмектедир. Анжак изилдөөдаки бүтүн операциялар тек бир кыдемли жана жогорку хажимли жеррах тарафындан герчеклештирилмиштир.

Ажеми жеррахларын:

• өгренме мөөнөтси,
• хирургиялык компликасйон катышы,
• номограммаы догру уйгулама бежериси,
• денейимли жеррахларла жыйынтык фаркы

өлчүлмемиштир. Ошондуктан егитим йарары, учурдагы изилдөө тарафындан түздөн-түз тест едмененн бир жыйынтык эмес, йазарларын оласы уйгулама йорумудур.

Изилдөөнын күчтүү йөнлери

• Ардышык бейтап сериси: Белирленен дөнемде операция едмененн ардышык бейтаптар изилденген.
• Стандарт хирургиялык уйгулама: Бүтүн операциялар айны жеррах жана айны лазер платформуйла түзүлүшлмыштыр.
• Айрынтылы рефракциялык жыйынтыклар: Күре, цилиндр, күресел ешмаани, көрүү кескинлиги жана астигматизм ексени бирликте маанилендирилмиштир.
• Алты айлык томографик өлчүм: Еркен операция кийинсы өдем дөнеминден дагы кеч бир CCT маании пайдаланылган.
• Планланан жана герчеклешен маанилерин каршылаштырылмасы: Систематик калыңдык тахмин сапмасы санысал катары көрсөтүлгөн.
• Регресйон модельлери: Планланан маани, миопия дережеси жана тахмин сапмасы арасындаки илишкмененр изилденген.
• Компликасйон билдирими: Алты айлык дөнемде операция ичи же операция кийинсы компликасйон гөрүлмедиги белгиленген.
• Клиник ачыдан уйгуланабилир проблем: Бейтап уйгунлугуну жана калган стромалык катмар тахминини еткмененйен герчек бир планлама соруну еле алынмыштыр.

Изилдөөнын чектелгенлыклары

• Хакем маанилендирмеси жок: Метин SSRN препринтидир.
• Ретроспектиф тасарым: Вермененр бейтап жазууларындан герийе дөнүк катары алынмыштыр.
• Тек меркез: Жыйынтыклар борбордукн жихазына, бейтап грубуна жана изилдөө ыкмаине өзгү болушу мүмкүн.
• Тек жеррах: Номограмын фарклы денейим деңгэколундаки жеррахларда айны сонужу маалыматп вермейежеги билинмемектедир.
• Контрол грубу жок: Номограмсыз планлама же башка бир номограммала түздөн-түз салыштыруу түзүлүшлмамыштыр.
• Күчүк өрнеклем: 65 бейтап жана 117 көз маанилендирилмиштир.
• Ики көзүн багымлылыгы: Айны бейтапнын ики көзү анализе гиребилмиштир; бейтап ичи кореласйон үчүн карма модель же генеллештирилмиш тахмин денклеми кулланылдыгы белиртилмемиштир.
• Кыса байкоо: Алты ай, узак мөөнөттүү рефракциялык гермененме, ектази жана корнеа стабилитесини маанилендирмек үчүн чектелгендыр.
• Дыш догрулама жок: Регресйон денклемлери көз карандысыз бир бейтап грубунда тест едилмемиштир.
• Р² тек башына тахмин перформансы эмес: Орталама мутлак хата, догрулама өрнеклеми жана бирейсел тахмин аралыклары сунулмамыштыр.
• Уйум анализи чектелгендыр: Планланан жана герчеклешен маанилер үчүн Bland–Altman уйум сынырлары маалыматлмемиштир.
• Топлам CCT пайдаланылган: Епител жана стромал йениден түзүлүшланма айры катманлар халинде өлчүлмемиштир.
• Өлчүм протоколү айрынтылы эмес: Пентажам өлчүмлеринин текрарланма саны, гүнүн саати жана калите критерлери белиртилмемиштир.
• Номограм аралыклары белирсиздир: Негатиф диоптрия ешитсизликлери бирбирийле өртүшмектедир.
• Табло 2 терминоложиси тутарсыздыр: “Gerçekleşen düzeltme” менен операция кийинсы калан рефраксийон бирбирине карышмыштыр.
• Күре п маанилери уйумсуз гөрүнмектедир: Генел тест анламсызкен бүтүн икили тестлер p<0,001 маалыматлмиштир.
• Лентикүл калыңдыгы ачыклыга ихтийач дуйар: 15–30 µм ифадеси орталама 99 µм планланан CCT азайышыйла уйушмамактадыр.
• Етик бейанлар челишкилидир: Бир бөлүм етик инжелемеден ферагат едилдигини, башка бөлүмлер протоколүн етик курулжа онайландыгыны белиртмектедир.
• Ажеми жеррах йарары өлчүлмемиштир: Егитим черчевеси иддиасы түздөн-түз маалыматйле сынанмамыштыр.

Изилдөө не сөйлүйор?

• Бу меркезде кулланылан номограммала алты айлык көзлүксүз көрүү жыйынтыклары жогоркутир.
• Гөзлерин %97’си 20/20 же дагы ийи көзлүксүз көрүүйе улашмыштыр.
• Хичбир көз бир же дагы көп сыра дүзелтилмиш көрүү кайбетмемиштир.
• Күресел ешмаани дүзелтме күчтүү бичимде өнгөрүлебилир табылган.
• Гөзлерин %87,2’си максатин ±0,50 Д сынырында калган.
• Калан астигматизм чогу көзде 0,50 Д же дагы аздыр.
• Астигматизма ексен догрулугу, цилиндрик чоңлүк дүзелтмесинден дагы чектелгендыр.
• Планланан CCT азайышы герчеклешен азаюудан орталама болжол менен 16 µм көпдыр.
• Планланан жана герчеклешен калыңдык азайышы күчтүү бичимде байланыштуудир; бирок араларында систематик фарк бар.
• Мийопи арттыкча герчеклешен доку азайышы жана планлама сапмасы генел катары бүйүмектедир.
• Топлам CCT фаркы, чыкарылан лентикул калыңдыгыны йара иймененшмеси жана йениден түзүлүшланмадан көз карандысыз бичимде өлчмемектедир.

Изилдөө не сөйлемийор?

• Номограмын стандарт планламадан кесикн катары үстүн экенин гөстермемектедир.
• Номограмын бүтүн меркезлерде жана бүтүн лазер системлеринде айны сонужу вережегини гөстермемектедир.
• Регресйон денклемлеринин тек бир бейтап үчүн кесикн доку калыңдыгы тахмини сагладыгыны гөстермемектедир.
• Корнеа гүвенлик сынырларынын болжол менен 16 µм азалтылабмененжегини гөстермемектедир.
• Изилдөөда уйгун булунмайан бейтаптардын номограмма дүзелтилирсе гүвенле операция едмененбмененжегини канытламамактадыр.
• Узун дөнем корнеа ектазиси же рефракциялык гермененме рискини маанилендирмемектедир.
• Номограмын ажеми жеррахларын жыйынтыкларыны иймененштирдигини түздөн-түз тест етмемектедир.
• Астигматизма ексен хатасынын болгону сиклоторсийондан булакландыгыны канытламамактадыр.
• Planlanan-gerчеклешен фаркын болгону стромал генишлемеден булакландыгыны гөстермемектедир.
• SMILE операцияынын бүтүн миопия бейтаптары үчүн уйгун же рисксиз экенин сөйлемемектедир.

Гечмиш ачысындан өнеми

Рефрактиф хирургиялык номограммалары узак мөөнөтдир жеррахларын мурдаки жыйынтыкларындан единдиклери денейими кийинки бейтаптардын планламасына актармак үчүн кулланылмактадыр. Анжак меркез, жихаз, жеррах текниги, бейтап йашы жана миопия деңгээли өзгөртикче тек бир евренсел дүзелтме куралынын йетерли олмайабмененжеги дүшүнүлмектедир.

Бу изилдөө, манифест рефраксийонун түздөн-түз лазер системине гирилмесийле көзленен ексик дүзелтме егилимине каршы меркез үчүнде гелиштирмененн басамаклы бир йаклашымы белгелемектедир.

Бугүн ачысындан өнеми

Изилдөө ики клиникалык максат арасындаки айрымы гөрүнүр хâле гетирмектедир:

1. Амелийат кийинсы рефраксийону максате йаклаштырмак
2. Корнеа докусундаки герчек калыңдык өзгөримини догру өнкөрүүк

Номограм рефракциялык сонужу максате йаклаштырмыш гөрүнүркен, доку калыңдыгы азайышыны систематик катары көп тахмин етмиштир. Башка бир ифадейле көзлүк нумарасыны дүзелтмекте башарылы олан план, чыкарылан же кийиндан өлчүлен доку миктарыны айны догрулукта вермейебилир.

Гележек ачысындан өнеми

Йазарларын жыйынтыктарынын догруланмасы үчүн келечекте:

• Проспектиф жана чок меркезли изилдөөлар,
• Номограмлы жана номограммасыз контроллү салыштыруулар,
• Фарклы жеррахларын жыйынтыкларынын анализи,
• Хер бейтапдан тек көз сечими же ики көз багымлылыгыны хесаба катан модельлер,
• Багымсыз догрулама маалымат сетлери,
• Епител жана строма калыңдыгынын айры өлчүлмеси,
• Корнеа бийомеканигинин моделье екленмеси,
• Оптик бөлге чапы, йаш, корнеа егрилиги жана иймененшме йанытыны камтыган чок өзгөркенли модельлер,
• Бир жылдан узак рефракциялык жана томографик байкоо,
• Bland–Altman уйум анализлери жана бирейсел тахмин аралыклары

гереклидир.

Гүнделик жашоо жана бейтап сечими ачысындан анламы

Бейтапнын күнүмдүк жашооы ачысындан темел амач, операциятан кийин көзлүк же контакт ленс ихтийажыны азалтыркен корнеанын узак мөөнөттүү түзүлүшсал гүвенлигини корумактыр.

Изилдөөдаки алты айлык жыйынтыклар, инжеленен генч жана мурдаден белирленмиш корнеа гүвенлик өлчүтлерини каршылайан групта жогорку көзлүксүз көрүү катышы көрсөтөт. Анжак айны жыйынтыклар дагы инже корнеасы, кератоконус шүпхеси, отоиммүн бейтаплыгы же фарклы йаш өзелликлери булунан кишмененре түздөн-түз уйгуланамаз.

Планланан доку калыңдыгынын герчеклешенден көп олмасы базы адайларын ихтийатлы бичимде еленмесине йол ачабилир. Буна рагмен бейтап сечими болгону орталама 15,92 µм фарка дайанарак өзгөртирилмемелидир. Корнеа томографиси, калган стромалык катмар, корнеа шекли, рефраксийон, йаш жана дигер клиникалык жыйынтыктар бирликте маанилендирилмелидир.

Изилдөөнын Ыкмаи жана Жыйынтыктары

Изилдөө тасарымынын текник өзети

Темел жыйынтык өлчүмлери

Алтынжы ай көрүү жана рефраксийон жыйынтыклары

Темел регресйон модельлери

Корнеа калыңдыгы жыйынтыкларынын текник өзети

Бүтүн CCT салыштыруулары үчүн p<0,001 кабарланган.

Графиклерин бирликте анлаттыгы темел меканизма

1. Мийопи дережеси арттыкча номограмма лазер системине дагы жогорку күресел дүзелтме еклемектедир.
2. Даха жогорку рефракциялык дүзелтме, дагы жогорку планланан лентикул же CCT азайышы үретмектедир.
3. Герчеклешен CCT азайышы планланан мааниле күчтүү бичимде артмактадыр.
4. Анжак өсүшын егими 1’ден төмөн экени үчүн жогорку планланан маанилерде сапма бүйүмектедир.
5. Алтынжы айда өлчүлен жалпы корнеа калыңдыгы, чыкарылан лентикулүн геометрик калыңдыгындан стромал жана епителйал йениден түзүлүшланма себепийле фарклы болушу мүмкүн.
6. Номограм рефракциялык максати йакаламыш гөрүнүркен анатомиялык доку тахминини систематик бичимде жогорку вермектедир.

Текник катары ен өнемли жыйынтык

Изилдөөнын ен өнемли сонужу, рефракциялык догрулук менен доку калыңдыгы догрулугунун айны шей олмадыгыны гөстермесидир.

Кишиселлештирилмиш номограммала:

• Гөзлүксүз көрүү катышлары жогорку,
• Күресел ешмаани жыйынтыклары максате йакын,
• Гүвенлик жыйынтыклары олумлу

табылган.

Буна рагмен лазер йазылымынын планладыгы борбордук калыңдык азайышы, алтынжы айда өлчүлен азаюудан орталама болжол менен 16 µм көпдыр. Бул фарк, күчтүү кореласйон булунмасына рагмен девам етмектедир.

Ошондуктан хирургиялык планламада болгону кореласйон катсанына бакмак йетерли эмес. Систематик сапманын чоңлүгү, бирейсел дагылымы жана көз карандысыз бейтап групларында догруланмасы да маанилендирилмелидир.

Булак жана Ыкма Ноту

Бу ичерик, Сха Жианг, Xиаохуа Леи, Бао Сху, Ли Жианг жана Qингйан Зенг тарафындан хазырланан “Clinical Efficacy of Individualized Nomogram Refraction Adjustment in SMILE Surgery and Analysis of Actual Corneal Ablation Depth” аталышлы изилдөөйа дайанмактадыр.

Изилдөө, Чин’деки тек бир үчүнчү басамак көз борбордукнде SMILE операцияы кечирен 65 бейтапнын 117 көзүнү маанилендирен ретроспектиф, тек меркезли көзлемсел клиникалык изилдөө препринтидир. Рандомизе клиникалык деней эмес жана номограмма уйгуланмайан еш заманлы контрол грубу ичермемектедир.

Метинде ачыкча “This preprint research paper has not been peer reviewed” жана “Preprint not peer reviewed” ифаделери булунмактадыр. Долайысыйла изилдөө хакем маанилендирмесинден кечмемиштир. PDF’де догруланмыш нихаи дерги кабулү же хакемли йайын статүсү булунмамактадыр.

Метнин етик бөлүмүнде аноним ретроспектиф маалымат колдонулушу жана бейтап темасы булунмамасы себепийле етик инжелеме жана онайдан ферагат едилдиги белгиленген. Айны сайфанын кийинки бөлүмүнде жана ыкма кысмында исе протоколүн Hankou Aier Eye Hospital етик курулу же курумсал инжелеме курулу тарафындан онайландыгы жана Хелсинки Билдиргеси’не уйгун йүрүтүлдүгү йазмактадыр. Бул ики бейанын хангисинин кечерли экени метин үзеринден кесикнлештирмененмемектедир.

Изилдөөнын Аиер Ейе Хоспитал Гроуп Жлинижал Ресеаржх Фоундатион жана Хунан Провинжиал Натурал Сжиенже Фоундатион тарафындан дестеклендиги белгиленген. Йазарлар чыкар чатышмасы билдирмемиш жана маалыматлерин макул талеп үзерине сорумлу йазардан алынабмененжегини ифаде етмиштир.

Бүтүн операциялар тек бир кыдемли жеррах тарафындан түзүлүшлмыштыр. Бул абал текник өзгөркенлиги азалтыркен жыйынтыкларын фарклы денейим деңгэколундаки жеррахлара генелленмесини сынырландырмактадыр.

Айны бейтапдан ики көзүн изилдөөйа дахил едилмесине изин маалыматлмиш, бирок көздөр арасындаки багымлылыгы хесаба катан бир статистикалык ыкма рапорланмамыштыр. Анализ бирими көз экени үчүн стандарт хата жана п маанилери көз карандысыз көз варсанымындан еткмененнмиш болушу мүмкүн.

Герчеклешен CCT азайышы, чыкарылан лентикулүн түздөн-түз өлчүмү эмес. Амелийат мурдаси жана алтынжы ай жалпы борбордук корнеа калыңдыклары арасындаки фарктыр. Епител калынлашмасы, стромал генишлеме жана йара иймененшмеси бул өлчүмү еткмененйебилир.

Номограмын миопия аралыклары үчүн кулланылан негатиф диоптрия ешитсизликлери бирбирийле өртүшмектедир. Табло 2’деки “gerçekleşen” рефракциялык маанилерин танымы операция кийинсы −0,03 Д жыйынтыкла уйушмамактадыр. Күре үчүн генел жана икили салыштыруу п маанилери де кенди үчүнде ачыклык геректирмектедир.

Бу изилдөө номограммаын стандарт планламадан үстүн экенин, гүвенлик сынырларынын азалтылабмененжегини же базы еленмиш бейтаптардын гүвенле операция едмененбмененжегини канытламамактадыр. Егитим, узак мөөнөттүү ектази риски жана фарклы жеррахлардаки перформанс түздөн-түз маанилендирилмемиштир.

Бу макала болгону йүкленен PDF’деки ыкмалер, таблолар, шекиллер, регресйон денклемлери, санысал жыйынтыклар жана йазарларын түшүндүрмөларына дайаныларак хазырланмыштыр. PDF’де булунмайан дарылоо гарантиси, хирургиялык уйгунлук карары, узак мөөнөттүү гүвенлик гарантиси же номограмма үстүнлүгү иддиасы екленмемиштир.