Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

13 октябрь 2026, Шейшемби
VERİANLA Көз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Коомдук илимдер / Психология / Клиникалык Эмес Университет Студенттеринин Популяциясында Аутисттик Өзгөчөлүктөр, Социалдык Камуфляж жана Идентификациянын Калыптанышы
Психология

Клиникалык Эмес Университет Студенттеринин Популяциясында Аутисттик Өзгөчөлүктөр, Социалдык Камуфляж жана Идентификациянын Калыптанышы

Социалдык камуфляж — адамдын аутисттик өзгөчөлүктөргө байланышкан жүрүм-турумун социалдык күтүүлөргө ылайыкташуу үчүн жашыруусу, басаңдатуусу же компенсациялык стратегиялар менен өзгөртүүсү.

06/10/2026  Veri Anla  134 көрүү
Клиникалык Эмес Университет Студенттеринин Популяциясында Аутисттик Өзгөчөлүктөр, Социалдык Камуфляж жана Идентификациянын Калыптанышы

Социалдык камуфляж — адамдын аутисттик өзгөчөлүктөргө байланышкан жүрүм-турумун социалдык күтүүлөргө ылайыкташуу максатында жашыруусу, басаңдатуусу же компенсациялык стратегиялар менен өзгөртүүсү. Alejandra Santana жана кесиптештери клиникалык эмес 427 университет студентинен алынган өзүн-өзү билдирүү маалыматтарынын негизинде аутисттик өзгөчөлүктөрдүн идентификациянын өнүгүшү менен байланышын жана бул байланышта социалдык камуфляж менен гендердик нормаларга ылайыкташуунун ролун изилдешкен. Изилдөө корреляциялык анализдерге жана SPSS PROCESS Model 7 аркылуу жүргүзүлгөн модерацияланган ортомчулук анализине негизделет.

Аутисттик өзгөчөлүктөрдүн жогорку көрсөткүчтөрү руминативдүү идентификация изилдөөсү менен \(r=0.16\) жана идентификациялык кыйналуу менен \(r=0.14\) деңгээлинде оң, бирок чакан байланыштарды көрсөткөн. Аутисттик өзгөчөлүктөр менен милдеттенме түзүү же милдеттенме менен өзүн аныктоо ортосунда маанилүү түз байланыш табылган эмес. Социалдык камуфляж аутисттик өзгөчөлүктөр менен идентификациялык кыйналуу, руминативдүү идентификация изилдөөсү жана төмөн милдеттенме менен өзүн аныктоо ортосундагы статистикалык ортомчулук моделине шайкеш болгон; милдеттенме түзүү үчүн ушундай натыйжа алынган эмес.

Гендердик нормаларга ылайыкташуунун ролу изилдөөчүлөрдүн баштапкы гипотезасына карама-каршы чыккан. Гендердик нормаларга жогорку ылайыкташуу социалдык камуфляж менен оң байланыштуу болгону менен, аутисттик өзгөчөлүктөр менен социалдык камуфляждын ортосундагы байланыштын ылдый-жогору багытын аз өлчөмдө алсыраткан. Изилдөө кесилиштик жана өзүн-өзү билдирүүгө негизделген; катышуучулар формалдуу ASD диагнозуна ылайык тандалган эмес. Ошондуктан жыйынтыктар себептүүлүктү далилдебейт жана клиникалык аутисттик популяцияларга түздөн-түз жалпыланбайт.

Социалдык Камуфляж Деген Эмне?

Социалдык камуфляж же социалдык маскалоо — аутисттик өзгөчөлүктөрү бар адамдын социалдык жактан күтүлгөн жүрүм-турумга ылайыкташуу үчүн табигый жүрүм-турумун жашыруусу, өзгөртүүсү же компенсациялык социалдык стратегияларды колдонушу; изилдөөдө бул түзүлүш Camouflaging Autistic Traits Questionnaire менен өлчөнгөн.

Булакта берилген мисалдардын арасында башка адамдардын жүз мимикасын тууроо, көз байланышын күч менен кармап туруу, катуу кызыккан темалар жөнүндө айтпоо, сүйлөшүүлөрдү алдын ала машыгуу жана социалдык жагдайлар үчүн даяр жүрүм-турум сценарийлерин иштеп чыгуу бар.

Бул стратегиялар сырттан караганда социалдык ылайыкташууну күчөтүшү мүмкүн. Бирок булак адабияты талкууланган бөлүмдө узак убакыт камуфляж колдонуу психикалык жана эмоционалдык чарчоо, стресс, тынчсыздануу, депрессиялык белгилер жана адамдын өзүн сезүү түшүнүгүнүн бузулушу менен байланышта болушу мүмкүн экени баяндалат.

Изилдөөнүн негизги суроосу ушул жерде пайда болот: аутисттик өзгөчөлүктөр менен идентификациянын өнүгүшүндөгү кыйынчылыктардын байланышы түздөн-түз өзгөчөлүктөрдүн өзүнө байланыштуубу же социалдык чөйрөгө ылайыкташуу үчүн колдонулган камуфляж жүрүм-туруму бул байланыштын маанилүү статистикалык ортомчусубу?

Идентификациянын калыптанышы кантип каралган?

Булак идентификациянын өнүгүшүн эки негизги процесс аркылуу түшүндүрөт: изилдөө жана милдеттенме. Изилдөө — адамдын жашоо ролдору, карьера, баалуулуктар, ишенимдер жана максаттар сыяктуу идентификация варианттарын баалоосу. Милдеттенме болсо белгилүү варианттарды кабыл алуу жана аларга жеке деңгээлде инвестиция кылуу.

Идентификация абалыИзилдөөМилдеттенмеНегизги өзгөчөлүк
Чачыранды идентификацияТөмөнТөмөнВарианттар жөнүндө чектелүү ой жүгүртүү жана төмөн милдеттенме
Эрте жабылууТөмөнЖогоруАльтернативаларды кеңири изилдебестен милдеттенме түзүү
МораторийЖогоруТөмөнАктивдүү, бирок али чечилбеген идентификация изденүүсү
Жетишилген идентификацияЖогоруЖогоруИзилдөөдөн кийин туруктуураак идентификациялык милдеттенме

Руминативдүү Идентификация Изилдөөсү жана Идентификациялык Кыйналуу Эмнени Билдирет?

Руминативдүү идентификация изилдөөсү идентификацияга байланышкан варианттарды максаттуу түрдө изилдөөдөн айырмаланып, бир эле суроолордун айланасында туруктуу шек, тынчсыздануу жана кайталанма ой жүгүртүү менен мүнөздөлгөн изилдөө формасы; идентификациялык кыйналуу болсо адамдын жашоо максаттары, карьера, мамилелер, баалуулуктар жана ушул сыяктуу идентификация тармактарындагы чечилбеген суроолордон улам сезген ыңгайсыздыгын жана тынчсыздануусун билдирет.

Изилдөөнүн негизги идентификация жыйынтыктарынын бири руминативдүү изилдөө болгон. Бул өзгөрмө адамдын “ким экенин” ойлонушу менен гана чектелбейт; ой жүгүртүү процесси чечимге карай илгерилөөнүн ордуна кайталанма жана кыйнаган абалга өтүшүн түшүндүрөт.

Идентификациялык кыйналуу узак мөөнөттүү максаттар, карьера тандоосу, достук мамилелер, сексуалдык ориентация жана жүрүм-турум, дин, баалуулуктар жана ишенимдер, ошондой эле топко таандыктык сыяктуу жашоо тармактарында сезилген учурдагы же жакынкы мезгилдеги кыйналуу деңгээли аркылуу бааланган.

Эмне үчүн университет студенттери изилденген?

Университет жылдары, айрыкча кеч өспүрүм курак жана жаңыдан калыптанып жаткан чоң кишилик мезгилинде, карьера, мамилелер, баалуулуктар жана жашоо багыты сыяктуу тармактарда идентификация изилдөөсү күчөгөн өнүгүү баскычы болуп саналат.

Булактын теориялык алкагына ылайык, университет чөйрөсүндөгү социалдык талаптар аутисттик өзгөчөлүктөрү бар студенттердин социалдык камуфляжга көбүрөөк кайрылышына алып келиши мүмкүн болгон контекстти түзөт. Ошондуктан университет студенттери аутисттик өзгөчөлүк, камуфляж жана идентификациянын өнүгүшүн бир моделде изилдөө үчүн изилдөөчүлөр көз карашынан маанилүү үлгү болуп саналган.

Гендердик нормаларга ылайыкташуу кандай аныкталган?

Гендердик нормаларга ылайыкташуу адамдын салттуу коомдук гендер ролдоруна байланышкан күтүүлөргө канчалык деңгээлде ылайык келерин билдирет. Изилдөөчүлөр башында гендердик күтүүлөргө жогорку ылайыкташуу аутисттик өзгөчөлүктөр менен социалдык камуфляждын ортосундагы байланышты күчөтөт деп болжошкон.

Бул гипотеза тастыкталган эмес. Жыйынтыктар жогорку ылайыкташуу деңгээли аутисттик өзгөчөлүктөр менен социалдык камуфляждын ортосундагы байланышты аз өлчөмдө алсыратканын көрсөткөн.

Изилдөөнүн үч гипотезасы

  1. Аутисттик өзгөчөлүктөр идентификациялык кыйналуу жана руминативдүү идентификация изилдөөсү менен оң; милдеттенме түзүү жана милдеттенме менен өзүн аныктоо менен терс байланышта болот деп күтүлгөн.
  2. Социалдык камуфляж аутисттик өзгөчөлүктөр менен идентификациялык функциялардын ортосундагы байланышка ортомчулук кылат деп күтүлгөн.
  3. Гендердик нормаларга ылайыкташуу аутисттик өзгөчөлүктөр менен социалдык камуфляждын ортосундагы байланышты күчөтөт деп күтүлгөн.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Үлгү

Изилдөөгө АКШнын түштүк-чыгышындагы ири метрополитен аймагында жайгашкан университетте окуган 427 студент катышкан. Катышуу ыктыярдуу болгон жана онлайн сурамжылоо анонимдүү жүргүзүлгөн.

ӨзгөчөлүкБулакта билдирилген маани
Катышуучулардын саны427
Жаш аралыгы18–62 жыл
Орточо жаш19,66 ± 4,84 жыл
Аял%62,1
Эркек%34,7
Transgender%1,4
Non-binary%1,4
Башка%0,5
Ак%49,6
Hispanik же Latino%19,0
Кара%10,5
Азиялык же Тынч океан аралдарынын тургуну%9,8
Түпкүлүктүү америкалык же Аляска түпкүлүктүүсү%0,2
Аралаш этникалык теги же башка%10,8

Колдонулган шкалалар

ШкалаӨлчөнгөн түзүлүшТүзүлүшүИзилдөөдө билдирилген ишенимдүүлүк
Autism-Spectrum Quotient ShortАутисттик өзгөчөлүктөр28 пункт, 4 упайлык жооп системасыСандык коэффициент булак параграфында берилген эмес; авторлор ишенимдүүлүк “questionable” диапазонунда экенин белгилешет
Camouflaging Autistic Traits QuestionnaireСоциалдык камуфляж25 пункт, 7 упайлык Likert\(\alpha=0.91\)
Comfort and Conformity of Gender Expression ScaleГендердик нормаларга ылайыкташуу24 пункт, 4 упайлык шкала\(\alpha=0.83\)
Dimensions of Identity Development ScaleРуминативдүү изилдөө15 пункттан турган идентификация өнүгүүсү шкаласынын субшкаласы\(\alpha=0.87\)
Dimensions of Identity Development ScaleМилдеттенме менен өзүн аныктооИдентификация өнүгүүсүнүн субшкаласы\(\alpha=0.89\)
Dimensions of Identity Development ScaleМилдеттенме түзүүИдентификация өнүгүүсүнүн субшкаласы\(\alpha=0.94\)
Identity Distress ScaleИдентификациялык кыйналуу7 пункт, 5 упайлык шкала\(\alpha=0.81\)

Булактагы отчеттук эскертүү: Autism-Spectrum Quotient Short бөлүмүндө авторлор ишенимдүүлүк мааниси талаштуу/шектүү диапазондо экенин жана бул аутисттик өзгөчөлүк упайларынын сезимталдыгын азайтып, чакан эффект өлчөмдөрүнө салым кошушу мүмкүн экенин белгилешет. Бирок тиешелүү параграфта ишенимдүүлүк коэффициентинин сандык мааниси жазылган эмес. Ошондуктан Verianla жетишпеген коэффициентти болжолдогон эмес.

Маалымат чогултуу жана этикалык процесс

Шкалалар Qualtrics аркылуу бир онлайн сурамжылоо пакетинде колдонулган. Катышуучулар сабак кредити үчүн ыктыярдуу түрдө катыша алышкан; изилдөөгө катышпаган студенттерге кредит алуу үчүн альтернативдүү тапшырма же башка изилдөөлөргө катышуу жолдору сунушталган.

Изилдөө University of Central Florida Institutional Review Board тарабынан STUDY00007982 коду менен жактырылган жана бардык катышуучулардан маалыматтандырылган макулдук алынган.

Статистикалык ыкма

Алгачкы анализдерде өзгөрмөлөрдүн кыйшайуу маанилери −0,97 менен 0,74; куртозис маанилери −0,64 менен 1,18 аралыгында болуп, изилдөөчүлөр бөлүштүрүүлөрдү болжол менен нормалдуу деп баалашкан.

Гендердик айырмачылыктар көз карандысыз үлгү t-тесттери менен; курс деңгээлиндеги айырмачылыктар бир тараптуу ANOVA жана Scheffé post hoc тесттери менен; жаш менен негизги өзгөрмөлөрдүн байланыштары Pearson корреляциялары менен изилденген.

Негизги гипотезалар үчүн Pearson корреляциялык анализдерине кошумча SPSS PROCESS Macro 4.2 версиясынын Model 7 түзүлүшү колдонулган. Кыйыр эффекттер 5000 bootstrap кайра үлгүлөө жана %95 bias-corrected ишеним интервалдары менен бааланган.

Сүрөттөмө маанилер

ӨзгөрмөОрточоСтандарттык четтөөБайкалган аралык
Аутисттик өзгөчөлүктөр8,122,770–15
Гендердик нормаларга ылайыкташуу61,7911,8226–96
Социалдык камуфляж98,3522,9635–170
Руминативдүү идентификация изилдөөсү3,041,021–5
Идентификациялык кыйналуу2,140,791–5
Милдеттенме түзүү3,910,881–5
Милдеттенме менен өзүн аныктоо3,800,831–5

Жаш, гендер жана курс деңгээли боюнча алгачкы жыйынтыктар

Эркек катышуучулар аялдарга салыштырмалуу гендердик нормаларга ылайыкташуу шкаласында жогорураак упай алышкан:

\[ t=3.75,\qquad p<0.001,\qquad d=0.39. \]

Булак бул эффект өлчөмүн чакан деп баалайт.

Курс деңгээли боюнча гендердик нормаларга ылайыкташууда

\[ F(3,416)=6.31,\qquad p<0.001,\qquad \eta^2=0.02 \]

жана милдеттенме менен өзүн аныктоодо

\[ F(3,417)=2.67,\qquad p=0.047,\qquad \eta^2=0.02 \]

маанилүү, бирок чакан эффекттер табылган. Биринчи курс студенттери гендердик нормаларга ылайыкташууда экинчи курс жана бүтүрүүчү курс студенттерине караганда жогорураак упай алышкан.

Жаш гендердик нормаларга ылайыкташуу менен чакан терс байланыш көрсөткөн:

\[ r=-0.12,\qquad p=0.017. \]

Жаш милдеттенме менен өзүн аныктоо жана милдеттенме түзүү менен

\[ r=0.35,\qquad p<0.001 \]

деңгээлинде оң байланышта болгон.

Гипотеза 1: Аутисттик өзгөчөлүктөр жана идентификация жыйынтыктары

ӨзгөрмөPearson rМаанилүүлүкЖыйынтык
Социалдык камуфляж0,34\(p<0.001\)Оң байланыш
Руминативдүү идентификация изилдөөсү0,16\(p=0.001\)Чакан оң байланыш
Идентификациялык кыйналуу0,14\(p=0.003\)Чакан оң байланыш
Милдеттенме түзүү−0,01Маанилүү эмесМаанилүү байланыш жок
Милдеттенме менен өзүн аныктооБолжол менен 0,00Маанилүү эмесМаанилүү байланыш жок

Ошентип, биринчи гипотеза жарым-жартылай гана колдоого алынган. Аутисттик өзгөчөлүктөр руминативдүү изилдөө жана идентификациялык кыйналуу менен күтүлгөн багытта байланышта болгону менен, милдеттенме өлчөмдөрү менен күтүлгөн терс байланыштар байкалган эмес.

Бул Изилдөөдө Социалдык Камуфляж Статистикалык Ортомчу Катары Табылдыбы?

Ооба; PROCESS Model 7 жыйынтыктарында социалдык камуфляж аутисттик өзгөчөлүктөр менен идентификациялык кыйналуу, руминативдүү идентификация изилдөөсү жана төмөн милдеттенме менен өзүн аныктоо ортосундагы статистикалык кыйыр байланыш менен шайкеш болгон, бирок милдеттенме түзүү үчүн ошондой ортомчулук жыйынтык алынган эмес.

Аутисттик өзгөчөлүктөр социалдык камуфляжды маанилүү түрдө болжолдогон:

\[ b=6.85,\quad SE=1.83,\quad t=3.75,\quad p<0.001, \]

\[ 95\%\ CI=[3.26,\ 10.44]. \]

Социалдык камуфляж моделинин толугу менен өзү да маанилүү:

\[ F(3,422)=22.53,\qquad p<0.001,\qquad R=0.37,\qquad R^2=0.14. \]

Бул жыйынтык моделде социалдык камуфляж упайларындагы вариациянын болжол менен %14 бөлүгү колдонулган болжолдоочулар менен түшүндүрүлгөнүн көрсөтөт.

Идентификация жыйынтыгыКоэффициентТест жыйынтыгыБулактын түшүндүрмөсү
Идентификациялык кыйналуу\(b=0.01\)\(t=4.68,\ r=0.22,\ p<0.001\)Жогорку социалдык камуфляж жогорку идентификациялык кыйналуу менен байланышта
Руминативдүү идентификация изилдөөсү\(b=0.02\)\(t=7.66,\ r=0.35,\ p<0.001\)Жогорку социалдык камуфляж көбүрөөк руминативдүү изилдөө менен байланышта
Милдеттенме менен өзүн аныктоо\(b=-0.01\)\(t=-3.38,\ r=-0.16,\ p=0.001\)Жогорку социалдык камуфляж төмөн милдеттенме менен өзүн аныктоо менен байланышта
Милдеттенме түзүүКыйыр эффект маанилүү эмесБулак маанилүү жыйынтык билдирбейтГипотезанын бул бөлүгү колдоого алынган эмес

Идентификациялык кыйналуу, руминативдүү изилдөө жана милдеттенме менен өзүн аныктоо моделдеринде социалдык камуфляж эске алынгандан кийин аутисттик өзгөчөлүктөрдүн түз эффекти маанилүү эмес. Бул жагдай авторлордун социалдык камуфляжды маанилүү статистикалык ортомчу катары түшүндүрүшүнө негиз болгон.

Эмне үчүн гендердик нормаларга ылайыкташуу күтүлгөндүн тескерисин көрсөткөн?

Гендердик нормаларга ылайыкташуунун социалдык камуфляжга оң негизги эффекти бар:

\[ b=0.73,\qquad t=2.96,\qquad p=0.003. \]

Мунун тескерисинче, аутисттик өзгөчөлүктөр менен гендердик нормаларга ылайыкташуунун ортосундагы өз ара аракет терс:

\[ b=-0.06,\qquad SE=0.03,\qquad t=-2.27,\qquad p=0.024, \]

\[ \Delta R^2=0.01. \]

Ошондуктан эки жыйынтык бир убакта туура: гендердик нормаларга көбүрөөк ылайыкташканын билдирген адамдар жалпысынан көбүрөөк социалдык камуфляж билдиришкен; бирок гендердик нормаларга ылайыкташуу көбөйгөн сайын аутисттик өзгөчөлүктөр менен социалдык камуфляждын ортосундагы байланыштын күчү бир аз алсыраган.

Бул өз ара аракет түшүндүргөн кошумча вариация болжол менен %1 деңгээлинде жана булак эффектти чакан деп баалайт. Ошондуктан үчүнчү гипотеза колдоого алынган эмес.

Статистикалык Ортомчулук Себептүүлүктү Далилдейби?

Жок. Бул изилдөөдөгү ортомчулук модели кесилиштик жана бир эле убакытта чогултулган өзүн-өзү билдирүү маалыматтарына негизделгендиктен, социалдык камуфляж аутисттик өзгөчөлүктөрдөн идентификация кыйынчылыктарына себептүү алып келерин же убакыттык ырааттуулукту далилдебейт; жыйынтык изилденген өзгөрмөлөрдүн ортосундагы статистикалык байланыштын үлгүсү ортомчулук моделине шайкеш экенин гана көрсөтөт.

Бул чектөө өзгөчө маанилүү. Изилдөөчүлөр социалдык камуфляж идентификациянын өнүгүшүндө маанилүү роль ойношу мүмкүн экенин талкуулашса да, социалдык камуфляж, аутисттик өзгөчөлүктөр жана идентификация жыйынтыктары бир мезгилде өлчөнгөндүктөн кайсы өзгөрмө убакытта биринчи келгенин аныктоо мүмкүн эмес.

Узак мөөнөттүү изилдөөлөр бир эле адамдарды бир нече убакыт чекитинде байкап, багыттуулук боюнча күчтүү далил бере алат. Авторлор келечекте клиникалык диагнозу бар үлгүлөрдү, узак мөөнөттүү дизайндарды жана сурамжылоолорду маектер менен айкалыштырган аралаш ыкмадагы изилдөөлөрдү сунушташат.

Изилдөөнүн чектөөлөрү

  • Үлгү АКШнын түштүк-чыгышындагы бир университеттен жана негизинен психология сабагынын катышуучулар пулунан алынган.
  • Үлгү көбүнчө аял жана Ак катышуучулардан турат; бул жыйынтыктарды гендердик жана этникалык топторго жалпылоону чектейт.
  • Аутисттик өзгөчөлүктөр клиникалык диагноз менен эмес, өзүн-өзү билдирүү шкаласы менен бааланган.
  • Изилдөө формалдуу ASD диагнозу бар адамдардан түзүлгөн клиникалык үлгү эмес.
  • Кесилиштик дизайн багыттуулукту же себептүүлүктү аныктай албайт.
  • Тынчсыздануу, депрессия жана обсессивдүү-компульсивдүү белгилер сыяктуу кошумча психологиялык өзгөрмөлөр өзүнчө психиатриялык скрининг куралдары менен моделге киргизилген эмес.
  • Autism-Spectrum Quotient Short үчүн булак ишенимдүүлүк талаштуу диапазондо экенин белгилейт, бирок коэффициентти сандык түрдө бербейт.
  • Катышуучулар пулунда психология студенттеринин көп колдонулушу идентификация жана нейроөнүгүү терминологиясына тааныштык себептүү үлгү алуудагы ыктоону жаратышы мүмкүн.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Бул университет студенттеринин үлгүсүндө аутисттик өзгөчөлүктөрдүн жогорку упайлары көбүрөөк руминативдүү идентификация изилдөөсү, көбүрөөк идентификациялык кыйналуу жана көбүрөөк социалдык камуфляж менен байланышта табылган.

Социалдык камуфляж аутисттик өзгөчөлүктөр менен идентификациялык кыйналуу, руминативдүү идентификация изилдөөсү жана милдеттенме менен өзүн аныктоо ортосундагы статистикалык кыйыр байланышта маанилүү орунда турат.

Гендердик нормаларга ылайыкташуу изилдөөчүлөр башында күткөндөй аутисттик өзгөчөлүктөр–камуфляж байланышын күчөткөн эмес; чакан, бирок маанилүү терс өз ара аракет көрсөткөн.

Жаш өскөн сайын милдеттенме түзүү жана милдеттенме менен өзүн аныктоо упайларынын жогору болушу үлгүдө жаш менен күчтүүрөөк идентификациялык милдеттенменин ортосунда орточо көлөмдөгү оң байланыштар бар экенин көрсөткөн.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

Изилдөө аутисттик өзгөчөлүктөр идентификациялык кыйналууга түздөн-түз себеп болорун далилдебейт.

Изилдөө социалдык камуфляж идентификация көйгөйлөрүнүн так себеби экенин далилдебейт.

Изилдөө катышуучуларда аутизм спектринин бузулушу диагнозу бар экенин көрсөтпөйт; “аутисттик өзгөчөлүк упайы” менен клиникалык ASD диагнозу бир эле түшүнүк эмес.

Жыйынтыктар бардык аутисттик адамдарга, бардык университеттерге же башка маданий жана социалдык-экономикалык коомчулуктарга автоматтык түрдө жалпылана албайт.

Булакта талкууланган Acceptance and Commitment Therapy сыяктуу нейроар түрдүүлүктү колдоочу ыкмалар бул изилдөөдө эксперименттик түрдө текшерилген эмес. Бул багыттар изилдөөчүлөр учурдагы жыйынтыктардан жана мурунку адабияттан чыгып талкуулаган колдонмо мүмкүнчүлүктөрү; бул изилдөө ACTнин натыйжалуулугун өлчөгөн дарылоо эксперименти эмес.

Ошо сыяктуу эле, түзүмдүү теңтуштук колдоо, нейроар түрдүүлүк боюнча билим берүү жана ийкемдүүрөөк социалдык күтүүлөр сыяктуу университеттик өзгөрүүлөр булакта сунуш катары берилет; алардын таасири бул изилдөө дизайнында түздөн-түз өлчөнгөн эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Autistic Features, Social Camouflaging, and Identity Formation Within a Non-Clinical College Student Population

Авторлор: Alejandra Santana; Ellie Mitova; Julie Hall; Steven L. Berman.

Corresponding author: Alejandra Santana.

Мекеме: Department of Psychology, University of Central Florida, Sanford, Florida, АКШ.

Журнал: Psychiatry International.

Басмакана: MDPI.

Библиографиялык жазуу: Psychiatry International, 2026, 7(4), макала 168.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040168.

Макала процесси: Алынган 14 Апрель 2026; ревизия 4 Июль 2026; кабыл алынган 28 Июль 2026; жарыяланган 2 Август 2026.

Булак түрү: Клиникалык эмес университет студенттеринин үлгүсүндө жүргүзүлгөн, кесилиштик, өзүн-өзү билдирүүгө негизделген байкоочу изилдөө макаласы.

Рецензия/жарыя статусу: Psychiatry International журналында жарыяланган Version of Record изилдөө макаласы.

Лицензия: Creative Commons Attribution — CC BY.

Үлгү: 427 университет студенти; 18–62 жаш; орточо 19,66 ± 4,84 жыл.

Негизги анализ: Pearson корреляциялары; көз карандысыз үлгү t-тесттери; бир тараптуу ANOVA; Scheffé post hoc тесттери; SPSS PROCESS Macro v4.2 Model 7 менен модерацияланган ортомчулук анализи; 5000 bootstrap кайра үлгүлөө жана %95 bias-corrected ишеним интервалдары.

Программалык камсыздоо: Маалымат анализи үчүн IBM SPSS Statistics 31.0.2.0 колдонулган.

Этика: University of Central Florida Institutional Review Board жактыруусу; STUDY00007982; жактыруу датасы 9 Июнь 2025. Изилдөө Хельсинки декларациясына ылайык жүргүзүлгөн жана бардык катышуучулардан маалыматтандырылган макулдук алынган.

Каржылоо: Тышкы каржылоо алынган эмес.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Маалымат топтому коомчулук үчүн ачык эмес; катышуучулардын макулдук формасында маалыматтар изилдөө тобунун сыртында бөлүшүлбөй турганы белгиленген.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Автордук салымдар: Концептуалдаштыруу жана методология төрт автор тарабынан; формалдуу анализ Alejandra Santana, Ellie Mitova жана Steven L. Berman тарабынан; биринчи долбоор Alejandra Santana, Ellie Mitova жана Steven L. Berman тарабынан; карап чыгуу жана редакциялоо ошол үч автор тарабынан жүргүзүлгөн.

Булак ичиндеги отчеттук эскертүү: Autism-Spectrum Quotient Short параграфы ишенимдүүлүк талаштуу диапазондо экенин белгилесе да, коэффициенттин сандык маанисин бербейт. Verianla бул жетишпеген маанини болжолдогон эмес.

Негизги методологиялык чек: Кесилиштик жана өзүн-өзү билдирүүгө негизделген дизайн себептик же убакыттык багыттуулукту көрсөтө албайт. Үлгү формалдуу ASD диагнозуна ылайык түзүлгөн эмес жана негизинен жаш, аял жана бир университет контекстинен алынган.

Визуалды кайра чийүүгө ылайыктуулук: Ылайыктуу. Булакта өзүнчө маалымат фигурасы жок болгондуктан, PROCESS Model 7 түзүлүшүнө негизделген толугу менен оригиналдуу Verianla схемасын түзүүгө болот: аутисттик өзгөчөлүктөр → социалдык камуфляж → идентификациялык кыйналуу / руминативдүү изилдөө / милдеттенме менен өзүн аныктоо; гендердик нормаларга ылайыкташуу биринчи жолдун модератору катары көрсөтүлүшү мүмкүн. Коэффициенттер булакта билдирилген маанилер менен гана колдонулушу керек.

Корреляция визуалы: Булактагы 2-таблицадагы Pearson корреляцияларын Verianla үчүн өзүнчө корреляция матрицасы же жылуулук картасы катары кайра чийүүгө болот.

Verianla Live / Live Figure: Жарым-жартылай ылайыктуу. Модель жолдорун кезеги менен белгилөө, алгач корреляцияларды, андан кийин социалдык камуфляждын ортомчулук жолун жана модерация эффектин көрсөтүү булакка негизделген Live Process катары баалуу. Колдонуучу коэффициент, үлгү же гендердик ылайыкташуу маанилерин өзгөртүп жаңы статистикалык жыйынтык чыгара албашы керек.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат. Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген