Тадқиқоти академӣ, забони фаҳмо

Verianla | Тадқиқоти академӣ ва илм ба забони тоҷикӣ

13 октябр 2026, сешанбе
VERİANLA Нашри мустақили илмӣ
Кушодан ё бастани меню
...
Саҳифаи асосӣ / Илмҳои иҷтимоӣ / Равоншиносӣ / Хусусиятҳои Аутистӣ, Камуфляжи Иҷтимоӣ ва Ташаккули Ҳувият дар Популятсияи Донишҷӯёни Донишгоҳи Ғайриклиникӣ
Равоншиносӣ

Хусусиятҳои Аутистӣ, Камуфляжи Иҷтимоӣ ва Ташаккули Ҳувият дар Популятсияи Донишҷӯёни Донишгоҳи Ғайриклиникӣ

Камуфляжи иҷтимоӣ пинҳон кардан, фурӯ нишондан ё бо стратегияҳои ҷубронӣ тағйир додани рафторҳои вобаста ба хусусиятҳои аутистӣ барои мутобиқ шудан ба интизориҳои иҷтимоӣ мебошад.

06/10/2026  Veri Anla  135 боздид
Хусусиятҳои Аутистӣ, Камуфляжи Иҷтимоӣ ва Ташаккули Ҳувият дар Популятсияи Донишҷӯёни Донишгоҳи Ғайриклиникӣ

Камуфляжи иҷтимоӣ пинҳон кардан, фурӯ нишондан ё бо стратегияҳои ҷубронӣ тағйир додани рафторҳои вобаста ба хусусиятҳои аутистӣ барои мутобиқ шудан ба интизориҳои иҷтимоӣ мебошад. Alejandra Santana ва ҳамкоронаш бо истифода аз маълумоти худҳисоботии 427 донишҷӯи донишгоҳи ғайриклиникӣ робитаи хусусиятҳои аутистӣ бо рушди ҳувият ва нақши камуфляжи иҷтимоӣ ва мутобиқат ба меъёрҳои гендериро дар ин робита таҳқиқ карданд. Таҳқиқот ба таҳлилҳои коррелятсионӣ ва таҳлили миёнаравии модератсияшуда бо истифода аз SPSS PROCESS Model 7 такя мекунад.

Холҳои баландтари хусусиятҳои аутистӣ бо ҷустуҷӯи руминативии ҳувият дар сатҳи \(r=0.16\) ва бо изтироби ҳувият дар сатҳи \(r=0.14\) робитаҳои мусбат, вале хурд нишон доданд. Байни хусусиятҳои аутистӣ ва ташаккули ӯҳдадорӣ ё ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ робитаи мустақими маънодор ёфт нашуд. Камуфляжи иҷтимоӣ бо модели миёнаравии оморӣ миёни хусусиятҳои аутистӣ ва изтироби ҳувият, ҷустуҷӯи руминативии ҳувият ва ҳаммонандшавии пасттар бо ӯҳдадорӣ мувофиқ буд; барои ташаккули ӯҳдадорӣ чунин натиҷа ба даст наомад.

Нақши мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ баръакси гипотезаи ибтидоии муҳаққиқон баромад. Гарчанде мутобиқати бештар ба меъёрҳои гендерӣ бо камуфляжи иҷтимоӣ робитаи мусбат дошт, он нишебии робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва камуфляжи иҷтимоиро ба андозаи каме заиф кард. Таҳқиқот буришӣ ва бар асоси худҳисобот аст; иштирокчиён мувофиқи ташхиси расмии ASD интихоб нашудаанд. Аз ин рӯ, натиҷаҳо сабабиятро исбот намекунанд ва мустақиман ба популятсияҳои клиникии аутистӣ умумӣ карда намешаванд.

Камуфляжи Иҷтимоӣ Чист?

Камуфляжи иҷтимоӣ ё ниқобпӯшии иҷтимоӣ ин аст, ки шахси дорои хусусиятҳои аутистӣ барои мутобиқ шудан ба рафторҳои иҷтимоии интизоршаванда рафтори табиии худро пинҳон кунад, тағйир диҳад ё аз стратегияҳои ҷубронии иҷтимоӣ истифода барад; дар таҳқиқот ин сохтор бо Camouflaging Autistic Traits Questionnaire чен карда шудааст.

Дар байни мисолҳои овардашуда дар манбаъ тақлид кардани ифодаҳои чеҳраи дигарон, маҷбуран нигоҳ доштани тамоси чашм, сухан накардан дар бораи мавзӯъҳои таваҷҷуҳи шадид, пешакӣ машқ кардани суҳбатҳо ва таҳияи сенарияҳои омодаи рафтор барои вазъиятҳои иҷтимоӣ мавҷуданд.

Ин стратегияҳо аз берун метавонанд мутобиқшавии иҷтимоиро зиёд кунанд. Аммо дар бахше, ки адабиёти манбаъ муҳокима мешавад, гуфта мешавад, ки камуфляжи дарозмуддат метавонад бо хастагии равонӣ ва эҳсосӣ, стресс, изтироб, нишонаҳои депрессивӣ ва халал дар ҳисси худии шахс алоқаманд бошад.

Саволи асосии таҳқиқот дар ҳамин нуқта ба миён меояд: оё робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва душвориҳои рушди ҳувият мустақиман ба худи хусусиятҳо вобаста аст, ё рафтори камуфляж, ки барои мутобиқ шудан ба муҳити иҷтимоӣ истифода мешавад, миёнарави муҳими омории ин робита мебошад?

Ташаккули ҳувият чӣ гуна баррасӣ шуд?

Манбаъ рушди ҳувиятро тавассути ду раванди асосӣ шарҳ медиҳад: ҷустуҷӯ ва ӯҳдадорӣ. Ҷустуҷӯ арзёбии имконоти ҳувият, аз қабили нақшҳои зиндагӣ, касб, арзишҳо, эътиқодҳо ва ҳадафҳо аз ҷониби шахс мебошад. Ӯҳдадорӣ бошад, қабули имконоти муайян ва сармоягузории шахсӣ ба онҳо мебошад.

Ҳолати ҳувиятҶустуҷӯӮҳдадорӣХусусияти асосӣ
Ҳувияти парокандаПастПастФикрронии маҳдуд дар бораи имконот ва ӯҳдадории паст
Басташавии барвақтПастБаландТашаккули ӯҳдадорӣ бидуни таҳқиқи ҳамаҷонибаи алтернативаҳо
МораторийБаландПастҶустуҷӯи фаъоли ҳувият, ки ҳанӯз ҳал нашудааст
Ҳувияти бадастомадаБаландБаландӮҳдадории устувортари ҳувият пас аз ҷустуҷӯ

Ҷустуҷӯи Руминативии Ҳувият ва Изтироби Ҳувият Чӣ Маъно Доранд?

Ҷустуҷӯи руминативии ҳувият шакли ҷустуҷӯест, ки баръакси таҳқиқи ҳадафманди имконоти ҳувият бо шубҳа, нигаронӣ ва фикрронии такрорӣ дар атрофи ҳамон саволҳо тавсиф мешавад; изтироби ҳувият бошад, нороҳатӣ ва изтироберо ифода мекунад, ки шахс бинобар саволҳои ҳалнашуда дар бораи ҳадафҳои зиндагӣ, касб, муносибатҳо, арзишҳо ва дигар соҳаҳои ҳувият эҳсос мекунад.

Яке аз натиҷаҳои асосии ҳувият дар таҳқиқот ҷустуҷӯи руминативӣ буд. Ин тағйирёбанда танҳо ба фикр кардани шахс дар бораи “ки будани худ” маҳдуд намешавад; он ҳолатеро ифода мекунад, ки раванди фикрронӣ ба ҷойи пеш рафтан ба сӯи ҳал, такрорӣ ва ташвишовар мешавад.

Изтироби ҳувият аз рӯи сатҳи изтироби ҳозира ё наздик дар соҳаҳои зиндагӣ, аз қабили ҳадафҳои дарозмуддат, интихоби касб, дӯстӣ, тамоюли ҷинсӣ ва рафтор, дин, арзишу эътиқод ва тааллуқ ба гурӯҳҳо арзёбӣ шудааст.

Чаро донишҷӯёни донишгоҳ таҳқиқ шуданд?

Солҳои донишгоҳ, махсусан дар давраи наврасии дер ва калонсолии навпайдо, марҳилаи рушд мебошанд, ки дар он ҷустуҷӯи ҳувият дар соҳаҳои касб, муносибатҳо, арзишҳо ва самти зиндагӣ шиддат мегирад.

Тибқи чаҳорчӯбаи назарии манбаъ, талаботи иҷтимоии муҳити донишгоҳ метавонад заминае эҷод кунад, ки донишҷӯёни дорои хусусиятҳои аутистӣ бештар ба камуфляжи иҷтимоӣ муроҷиат кунанд. Аз ин рӯ, донишҷӯёни донишгоҳ барои муҳаққиқон намунаи маънодоре буданд, то хусусиятҳои аутистӣ, камуфляж ва рушди ҳувият дар як модел таҳқиқ шаванд.

Мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ чӣ гуна таъриф шуд?

Мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ дараҷаеро ифода мекунад, ки шахс ба интизориҳои марбут ба нақшҳои анъанавии гендерии иҷтимоӣ мувофиқат мекунад. Муҳаққиқон дар ибтидо пешбинӣ карда буданд, ки мутобиқати бештар ба интизориҳои гендерӣ робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва камуфляжи иҷтимоиро қавитар мекунад.

Ин гипотеза тасдиқ нашуд. Натиҷаҳо нишон доданд, ки сатҳи баланди мутобиқат робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва камуфляжи иҷтимоиро ба андозаи каме заиф кардааст.

Се гипотезаи таҳқиқот

  1. Интизор мерафт, ки хусусиятҳои аутистӣ бо изтироби ҳувият ва ҷустуҷӯи руминативии ҳувият робитаи мусбат ва бо ташаккули ӯҳдадорӣ ва ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ робитаи манфӣ дошта бошанд.
  2. Интизор мерафт, ки камуфляжи иҷтимоӣ дар робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва вазифаҳои ҳувият нақши миёнаравӣ дошта бошад.
  3. Интизор мерафт, ки мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва камуфляжи иҷтимоиро қавитар кунад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Намуна

Дар таҳқиқот 427 донишҷӯ аз донишгоҳе, ки дар як минтақаи калони метрополитении ҷанубу шарқи ИМА ҷойгир аст, иштирок карданд. Иштирок ихтиёрӣ буд ва пурсиши онлайн ба таври беном гузаронида шуд.

ХусусиятҚимати дар манбаъ гузоришшуда
Шумораи иштирокчиён427
Диапазони синну сол18–62 сол
Синни миёна19,66 ± 4,84 сол
Зан%62,1
Мард%34,7
Transgender%1,4
Non-binary%1,4
Дигар%0,5
Сафед%49,6
Hispanik ё Latino%19,0
Сиёҳ%10,5
Осиёӣ ё сокини ҷазираҳои Уқёнуси Ором%9,8
Бумии Амрико ё бумии Аляска%0,2
Пайдоиши этникии омехта ё дигар%10,8

Миқёсҳои истифодашуда

МиқёсСохтори ченшудаСохторЭътимоднокии дар таҳқиқот гузоришшуда
Autism-Spectrum Quotient ShortХусусиятҳои аутистӣ28 модда, низоми ҷавобии 4-холӣКоэффисиенти рақамӣ дар параграфи манбаъ дода нашудааст; муаллифон эътимоднокиро дар диапазони “questionable” мешуморанд
Camouflaging Autistic Traits QuestionnaireКамуфляжи иҷтимоӣ25 модда, Likert-и 7-холӣ\(\alpha=0.91\)
Comfort and Conformity of Gender Expression ScaleМутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ24 модда, миқёси 4-холӣ\(\alpha=0.83\)
Dimensions of Identity Development ScaleҶустуҷӯи руминативӣЗермиқёси миқёси 15-моддаи рушди ҳувият\(\alpha=0.87\)
Dimensions of Identity Development ScaleҲаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣЗермиқёси рушди ҳувият\(\alpha=0.89\)
Dimensions of Identity Development ScaleТашаккули ӯҳдадорӣЗермиқёси рушди ҳувият\(\alpha=0.94\)
Identity Distress ScaleИзтироби ҳувият7 модда, миқёси 5-холӣ\(\alpha=0.81\)

Ёддошти гузоришдиҳии манбаъ: Дар бахши Autism-Spectrum Quotient Short муаллифон мегӯянд, ки қимати эътимоднокӣ дар диапазони баҳснок/шубҳанок қарор дорад ва ин метавонад ҳассосияти холҳои хусусиятҳои аутистиро коҳиш дода, ба андозаҳои хурди эффект саҳм гузошта бошад. Аммо дар параграфи дахлдор қимати рақамии коэффисиенти эътимоднокӣ навишта нашудааст. Аз ин рӯ, Verianla коэффисиенти норасоро тахмин накардааст.

Ҷамъоварии маълумот ва раванди ахлоқӣ

Миқёсҳо тавассути Qualtrics дар як бастаи пурсиши онлайн татбиқ шуданд. Иштирокчиён метавонистанд бар ивази кредити дарсӣ ихтиёран иштирок кунанд; ба донишҷӯёне, ки дар таҳқиқот иштирок намекарданд, барои кредит вазифаи алтернативӣ ё имкони иштирок дар таҳқиқоти дигар пешниҳод карда шуд.

Таҳқиқот аз ҷониби University of Central Florida Institutional Review Board бо рамзи STUDY00007982 тасдиқ шудааст ва аз ҳамаи иштирокчиён розигии огоҳона гирифта шудааст.

Усули оморӣ

Дар таҳлилҳои ибтидоӣ қиматҳои каҷии тағйирёбандаҳо аз −0,97 то 0,74 ва қиматҳои куртозис аз −0,64 то 1,18 буданд ва муҳаққиқон тақсимотҳоро тақрибан муқаррарӣ арзёбӣ карданд.

Фарқиятҳои гендерӣ бо t-тестҳои намунаҳои мустақил; фарқиятҳои сатҳи курс бо ANOVA-и яксамта ва тестҳои Scheffé post hoc; робитаҳои синну сол бо тағйирёбандаҳои асосӣ бо коррелятсияҳои Pearson таҳқиқ шуданд.

Барои гипотезаҳои асосӣ, илова бар таҳлилҳои коррелятсионии Pearson, сохтори Model 7-и SPSS PROCESS Macro версияи 4.2 истифода шуд. Эффектҳои ғайримустақим бо 5000 бознамунагирии bootstrap ва фосилаҳои эътимодии %95 bias-corrected арзёбӣ шуданд.

Қиматҳои тавсифӣ

ТағйирёбандаМиёнаИнҳирофи стандартӣДиапазони мушоҳидашуда
Хусусиятҳои аутистӣ8,122,770–15
Мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ61,7911,8226–96
Камуфляжи иҷтимоӣ98,3522,9635–170
Ҷустуҷӯи руминативии ҳувият3,041,021–5
Изтироби ҳувият2,140,791–5
Ташаккули ӯҳдадорӣ3,910,881–5
Ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ3,800,831–5

Натиҷаҳои ибтидоӣ вобаста ба синну сол, гендер ва сатҳи курс

Иштирокчиёни мард дар миқёси мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ нисбат ба занон холҳои баландтар гирифтанд:

\[ t=3.75,\qquad p<0.001,\qquad d=0.39. \]

Манбаъ ин андозаи эффектро хурд арзёбӣ мекунад.

Барои сатҳи курс, дар мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ

\[ F(3,416)=6.31,\qquad p<0.001,\qquad \eta^2=0.02 \]

ва дар ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ

\[ F(3,417)=2.67,\qquad p=0.047,\qquad \eta^2=0.02 \]

эффектҳои маънодор, вале хурд пайдо шуданд. Донишҷӯёни курси якум дар мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ нисбат ба донишҷӯёни курси дуюм ва курси охир холҳои баландтар доштанд.

Синну сол бо мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ робитаи хурди манфӣ нишон дод:

\[ r=-0.12,\qquad p=0.017. \]

Синну сол ҳам бо ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ ва ҳам бо ташаккули ӯҳдадорӣ дар сатҳи

\[ r=0.35,\qquad p<0.001 \]

робитаи мусбат дошт.

Гипотезаи 1: Хусусиятҳои аутистӣ ва натиҷаҳои ҳувият

ТағйирёбандаPearson rМаънодорӣНатиҷа
Камуфляжи иҷтимоӣ0,34\(p<0.001\)Робитаи мусбат
Ҷустуҷӯи руминативии ҳувият0,16\(p=0.001\)Робитаи хурди мусбат
Изтироби ҳувият0,14\(p=0.003\)Робитаи хурди мусбат
Ташаккули ӯҳдадорӣ−0,01Маънодор нестРобитаи маънодор нест
Ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣТақрибан 0,00Маънодор нестРобитаи маънодор нест

Ҳамин тариқ, гипотезаи якум танҳо қисман дастгирӣ шуд. Гарчанде хусусиятҳои аутистӣ бо ҷустуҷӯи руминативӣ ва изтироби ҳувият дар самти интизоршуда робита доштанд, робитаҳои манфии интизоршуда бо ҷанбаҳои ӯҳдадорӣ мушоҳида нашуданд.

Оё Дар Ин Таҳқиқот Камуфляжи Иҷтимоӣ Ҳамчун Миёнрави Оморӣ Ёфт Шуд?

Бале; дар натиҷаҳои PROCESS Model 7 камуфляжи иҷтимоӣ бо робитаи ғайримустақими оморӣ миёни хусусиятҳои аутистӣ ва изтироби ҳувият, ҷустуҷӯи руминативии ҳувият ва ҳаммонандшавии пасттар бо ӯҳдадорӣ мувофиқ буд, аммо барои ташаккули ӯҳдадорӣ чунин натиҷаи миёнаравӣ ба даст наомад.

Хусусиятҳои аутистӣ камуфляжи иҷтимоиро ба таври маънодор пешгӯӣ карданд:

\[ b=6.85,\quad SE=1.83,\quad t=3.75,\quad p<0.001, \]

\[ 95\%\ CI=[3.26,\ 10.44]. \]

Модели пурраи камуфляжи иҷтимоӣ низ маънодор буд:

\[ F(3,422)=22.53,\qquad p<0.001,\qquad R=0.37,\qquad R^2=0.14. \]

Ин натиҷа нишон медиҳад, ки дар модел тақрибан %14 вариатсияи холҳои камуфляжи иҷтимоӣ аз ҷониби пешгӯйкунандаҳои истифодашуда шарҳ дода шудааст.

Натиҷаи ҳувиятКоэффисиентНатиҷаи тестТафсири манбаъ
Изтироби ҳувият\(b=0.01\)\(t=4.68,\ r=0.22,\ p<0.001\)Камуфляжи иҷтимоии бештар бо изтироби бештари ҳувият алоқаманд аст
Ҷустуҷӯи руминативии ҳувият\(b=0.02\)\(t=7.66,\ r=0.35,\ p<0.001\)Камуфляжи иҷтимоии бештар бо ҷустуҷӯи руминативии бештар алоқаманд аст
Ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ\(b=-0.01\)\(t=-3.38,\ r=-0.16,\ p=0.001\)Камуфляжи иҷтимоии бештар бо ҳаммонандшавии пасттар бо ӯҳдадорӣ алоқаманд аст
Ташаккули ӯҳдадорӣЭффекти ғайримустақим маънодор нестМанбаъ натиҷаи маънодор гузориш намекунадИн қисми гипотеза дастгирӣ нашуд

Дар моделҳои изтироби ҳувият, ҷустуҷӯи руминативӣ ва ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ, пас аз ба ҳисоб гирифтани камуфляжи иҷтимоӣ, эффекти мустақими хусусиятҳои аутистӣ маънодор нест. Ин ҳолат асоси тафсири муаллифон шудааст, ки камуфляжи иҷтимоӣ миёнарави муҳими оморӣ мебошад.

Чаро мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ натиҷаи баръакси интизоршударо дод?

Мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ ба камуфляжи иҷтимоӣ эффекти асосии мусбат дорад:

\[ b=0.73,\qquad t=2.96,\qquad p=0.003. \]

Дар муқобил, таъсири мутақобилаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ манфӣ аст:

\[ b=-0.06,\qquad SE=0.03,\qquad t=-2.27,\qquad p=0.024, \]

\[ \Delta R^2=0.01. \]

Пас ду натиҷа ҳамзамон дурустанд: шахсоне, ки мутобиқати бештар ба меъёрҳои гендериро гузориш додаанд, дар маҷмӯъ камуфляжи иҷтимоии бештар гузориш додаанд; аммо бо афзоиши мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ, нишебии робитаи байни хусусиятҳои аутистӣ ва камуфляжи иҷтимоӣ каме заиф шудааст.

Вариатсияи иловагие, ки ин таъсири мутақобила шарҳ медиҳад, тақрибан дар сатҳи %1 аст ва манбаъ эффектро хурд арзёбӣ мекунад. Аз ин сабаб, гипотезаи сеюм дастгирӣ нашуд.

Оё Миёнравии Оморӣ Сабабиятро Исбот Мекунад?

Не. Азбаски модели миёнаравӣ дар ин таҳқиқот ба маълумоти худҳисоботии буришӣ, ки дар як нуқтаи замонӣ ҷамъоварӣ шудааст, асос ёфтааст, он исбот намекунад, ки камуфляжи иҷтимоӣ ба таври сабабӣ аз хусусиятҳои аутистӣ ба душвориҳои ҳувият меорад ё тартиби замониро муайян мекунад; натиҷа танҳо нишон медиҳад, ки намунаи робитаҳои оморӣ миёни тағйирёбандаҳои таҳқиқшуда бо модели миёнаравӣ мувофиқ аст.

Ин маҳдудият махсусан муҳим аст. Гарчанде муҳаққиқон муҳокима мекунанд, ки камуфляжи иҷтимоӣ метавонад дар рушди ҳувият нақши муҳим дошта бошад, чен кардани камуфляжи иҷтимоӣ, хусусиятҳои аутистӣ ва натиҷаҳои ҳувият дар як давра имкон намедиҳад муайян карда шавад, ки кадом тағйирёбанда дар вақт пештар меояд.

Таҳқиқоти тӯлонӣ метавонанд бо пайгирии ҳамон шахсон дар чанд нуқтаи замонӣ далели қавитар дар бораи самтнокӣ пешниҳод кунанд. Муаллифон дар оянда намунаҳои дорои ташхиси клиникӣ, тарҳҳои тӯлонӣ ва таҳқиқоти усули омехтаро пешниҳод мекунанд, ки пурсишҳоро бо мусоҳибаҳо якҷо мекунанд.

Маҳдудиятҳои таҳқиқот

  • Намуна аз як донишгоҳи ҷанубу шарқи ИМА ва асосан аз ҳавзи иштирокчиёни дарси психология гирифта шудааст.
  • Намуна асосан аз занон ва иштирокчиёни Сафед иборат аст; ин ҳолат умумисозиро ба гурӯҳҳои гендерӣ ва этникӣ маҳдуд мекунад.
  • Хусусиятҳои аутистӣ на бо ташхиси клиникӣ, балки бо миқёси худҳисоботӣ арзёбӣ шудаанд.
  • Таҳқиқот намунаи клиникие нест, ки аз шахсони дорои ташхиси расмии ASD ташкил шуда бошад.
  • Тарҳи буришӣ самтнокӣ ё сабабиятро муайян карда наметавонад.
  • Тағйирёбандаҳои ҳамроҳи равонӣ, аз қабили изтироб, депрессия ва нишонаҳои обсессивӣ-компулсивӣ, бо воситаҳои ҷудогонаи скрининги равонпизишкӣ ба модел дохил карда нашудаанд.
  • Барои Autism-Spectrum Quotient Short манбаъ мегӯяд, ки эътимоднокӣ дар диапазони баҳснок аст, аммо коэффисиентро ба таври рақамӣ гузориш намекунад.
  • Истифодаи зиёди донишҷӯёни психология дар ҳавзи иштирокчиён метавонад бинобар ошноӣ бо истилоҳоти ҳувият ва рушди асабӣ ғарази намунагириро ба вуҷуд орад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Дар ин намунаи донишҷӯёни донишгоҳ холҳои баландтари хусусиятҳои аутистӣ бо ҷустуҷӯи бештари руминативии ҳувият, изтироби бештари ҳувият ва камуфляжи иҷтимоии бештар алоқаманд буданд.

Камуфляжи иҷтимоӣ дар робитаи ғайримустақими оморӣ миёни хусусиятҳои аутистӣ ва изтироби ҳувият, ҷустуҷӯи руминативии ҳувият ва ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ мавқеи муҳим дорад.

Мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ, баръакси интизории ибтидоии муҳаққиқон, робитаи хусусиятҳои аутистӣ–камуфляжро қавитар накард; он таъсири мутақобилаи хурд, вале маънодори манфӣ нишон дод.

Баландтар шудани холҳои ташаккули ӯҳдадорӣ ва ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ бо зиёд шудани синну сол нишон дод, ки дар намуна байни синну сол ва ӯҳдадории қавитари ҳувият робитаҳои мусбати андозаи миёна мавҷуд буданд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Таҳқиқот исбот намекунад, ки хусусиятҳои аутистӣ мустақиман сабаби изтироби ҳувият мебошанд.

Таҳқиқот исбот намекунад, ки камуфляжи иҷтимоӣ сабаби қатъии мушкилоти ҳувият аст.

Таҳқиқот нишон намедиҳад, ки иштирокчиён ташхиси ихтилоли спектри аутизм доранд; “холи хусусиятҳои аутистӣ” ва ташхиси клиникии ASD як мафҳум нестанд.

Натиҷаҳоро ба ҳамаи шахсони аутистӣ, ҳамаи донишгоҳҳо ё ҷомеаҳои фарҳангӣ ва иҷтимоию иқтисодии гуногун ба таври худкор умумӣ кардан мумкин нест.

Равишҳои тасдиқкунандаи гуногунии асабӣ, аз қабили Acceptance and Commitment Therapy, ки манбаъ муҳокима мекунад, дар ин таҳқиқот ба таври таҷрибавӣ санҷида нашудаанд. Инҳо самтҳои амалие мебошанд, ки муҳаққиқон аз натиҷаҳои мавҷуда ва адабиёти қаблӣ баррасӣ мекунанд; ин таҳқиқот озмоиши табобатие нест, ки самаранокии ACT-ро чен кунад.

Ба ҳамин монанд, тағйироти донишгоҳӣ ба монанди дастгирии сохторёфтаи ҳамсолон, омӯзиши гуногунии асабӣ ва интизориҳои иҷтимоии чандиртар дар манбаъ ҳамчун тавсия пешниҳод мешаванд; таъсири онҳо дар ин тарҳи таҳқиқот мустақиман чен нашудааст.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Autistic Features, Social Camouflaging, and Identity Formation Within a Non-Clinical College Student Population

Муаллифон: Alejandra Santana; Ellie Mitova; Julie Hall; Steven L. Berman.

Corresponding author: Alejandra Santana.

Муассиса: Department of Psychology, University of Central Florida, Sanford, Florida, ИМА.

Маҷалла: Psychiatry International.

Ношир: MDPI.

Сабти библиографӣ: Psychiatry International, 2026, 7(4), мақолаи 168.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040168.

Раванди мақола: Қабул 14 Апрел 2026; бознигарӣ 4 Июл 2026; қабул 28 Июл 2026; нашр 2 Август 2026.

Навъи манбаъ: Мақолаи таҳқиқоти мушоҳидавии буришӣ ва худҳисоботӣ, ки дар намунаи донишҷӯёни донишгоҳи ғайриклиникӣ гузаронида шудааст.

Ҳолати баррасӣ/нашр: Мақолаи таҳқиқотии Version of Record, ки дар Psychiatry International нашр шудааст.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution — CC BY.

Намуна: 427 донишҷӯи донишгоҳ; 18–62 сола; миёна 19,66 ± 4,84 сол.

Таҳлили асосӣ: Коррелятсияҳои Pearson; t-тестҳои намунаҳои мустақил; ANOVA-и яксамта; тестҳои Scheffé post hoc; таҳлили миёнаравии модератсияшуда бо SPSS PROCESS Macro v4.2 Model 7; 5000 бознамунагирии bootstrap ва фосилаҳои эътимодии %95 bias-corrected.

Нармафзор: Барои таҳлили маълумот IBM SPSS Statistics 31.0.2.0 истифода шудааст.

Ахлоқ: Тасдиқи University of Central Florida Institutional Review Board; STUDY00007982; санаи тасдиқ 9 Июн 2025. Таҳқиқот мувофиқи Эъломияи Ҳелсинки гузаронида шуда, аз ҳамаи иштирокчиён розигии огоҳона гирифта шудааст.

Маблағгузорӣ: Маблағгузории беруна гирифта нашудааст.

Дастрасии маълумот: Маҷмӯи маълумот барои ҷомеа боз нест; дар шакли розигии иштирокчиён гуфта шудааст, ки маълумот берун аз дастаи таҳқиқотӣ мубодила намешавад.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия ва методология аз ҷониби чор муаллиф; таҳлили расмӣ аз ҷониби Alejandra Santana, Ellie Mitova ва Steven L. Berman; тарҳи аввал аз ҷониби Alejandra Santana, Ellie Mitova ва Steven L. Berman; баррасӣ ва таҳрир аз ҷониби ҳамин се муаллиф анҷом дода шудааст.

Ёддошти гузоришдиҳии дохили манбаъ: Параграфи Autism-Spectrum Quotient Short, гарчанде эътимоднокиро дар диапазони баҳснок медонад, қимати рақамии коэффисиентро гузориш намекунад. Verianla ин қимати норасоро тахмин накардааст.

Маҳдудияти асосии методологӣ: Тарҳи буришӣ ва худҳисоботӣ самтнокии сабабӣ ё замониро нишон дода наметавонад. Намуна мувофиқи ташхиси расмии ASD ташкил нашудааст ва асосан аз ҷавонон, занон ва як муҳити донишгоҳӣ иборат аст.

Мувофиқати бозкашии визуалӣ: Мувофиқ аст. Азбаски манбаъ фигураи ҷудогонаи додаҳо надорад, схемаи комилан аслии Verianla бар асоси сохтори PROCESS Model 7 сохта мешавад: хусусиятҳои аутистӣ → камуфляжи иҷтимоӣ → изтироби ҳувият / ҷустуҷӯи руминативӣ / ҳаммонандшавӣ бо ӯҳдадорӣ; мутобиқат ба меъёрҳои гендерӣ ҳамчун модератори роҳи аввал нишон дода мешавад. Коэффисиентҳо бояд танҳо бо қиматҳои дар манбаъ гузоришшуда истифода шаванд.

Визуали коррелятсия: Коррелятсияҳои Pearson дар Ҷадвали 2-и манбаъ метавонанд барои Verianla ҳамчун матритсаи мустақили коррелятсия ё харитаи гармӣ бозкашӣ шаванд.

Verianla Live / Live Figure: Қисман мувофиқ аст. Таъкид кардани роҳҳои модел ба навбат, аввал нишон додани коррелятсияҳо ва баъдан роҳи миёнаравии камуфляжи иҷтимоӣ ва эффекти модератсия ҳамчун Live Process-и аз манбаъ баромада арзишманд аст. Корбар набояд бо тағйир додани коэффисиент, намуна ё қиматҳои мутобиқати гендерӣ натиҷаи нави оморӣ эҷод кунад.


Мубодила:

Шарҳҳо пас аз баррасӣ нашр мешаванд. Шарҳи шумо ба раванди тасдиқ фиристода шуда, пас аз пазируфта шудан намоён мегардад.

Шарҳ гузоред

Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд