Аналогдук коркунуч (analog horror) — XX кылымдын аягындагы VHS кассеталарын, аналогдук телевидениени, эски берүүлөрдүн графикасын, байкоо жазууларын жана бузулган сүрөт/үн эстетикасын интернет доорунда коркунучтун бир эле учурда баяндоочу объектиси да, аудиовизуалдык тили да катары колдонгон медиалык коркунучтун кошумча жанры. Dylan Hentyнин изилдөөсү бул кошумча жанрды Mark Fisherдин капиталисттик реализм жана Freudдан башат алган өлүмгө умтулуу түшүнүктөрү аркылуу талдап, негизги мисал катары Eve Casanasтын 2022-жылдагы YouTube сериясы The Nixonverseти карайт. Изилдөөнүн негизги чечмелөөсү боюнча, аналогдук коркунуч азыркы технология, медиа, климат, саясат жана коомдук кризистердин алдында сезилген алсыздыкты дүйнөнүн же адамзаттын жок болушуна багытталган караңгы фантазияларга айлантат. Бул жок болуу фантазиялары жөн гана коркунуч эмес, чыгуу жолу табылбаган кризистик абалдын бүтүшүнө карата карама-каршылыктуу “жеңилдөө” каалоосу катары да окулат.

Henty аналогдук коркунучтагы эски медиа технологиялар жөн гана ностальгиялык декор эмес экенин жактайт. VHS тоскоолдугу, бузулган берүү, эски телевидение эстетикасы жана жасалма архивдик кадрлар санариптик доордун технологиялык ашыкча жүктөлүшү менен реалдуу дүйнөнүн материалдык кризистеринин ортосундагы карама-каршылыкты көрүнүктүү кылат. Аналогдук өткөн чак алгач коопсузураак жана түшүнүктүүрөөк дүйнөдөй сезилиши мүмкүн; бирок аналогдук коркунуч баяндоолорунда бул өткөн чак да жуккан, бузулган же коркунучтуу абалга келет.

Mark Fisherдин капиталисттик реализм түшүнүгү изилдөөдө капитализм кандайча үстөм экономикалык тартип гана эмес, башкача коомдук келечекти элестетүүнү да кыйындаткан маданий чек катары иштей турганын түшүндүрүү үчүн колдонулат. Hentyнин чечмелөөсүндө аналогдук коркунуч каармандарынын космостук же технологиялык желмогуздардын алдында алсыз болушу кеңири “өзгөртө албайбыз” сезиминин көркөм эквиваленти болуп саналат.

Өлүмгө умтулуу түшүнүгү болсо изилдөөдө жөн гана “адам өлгүсү келет” деген мааниде колдонулбайт. Henty Freud жана кийинки чечмелөөчүлөргө таянып, өлүмгө, жок болууга, кайталанууга, кыймылсыздыкка жана бардык чыңалуулар токтой турган абсолюттук абалга байланышкан фантазиялардын маданий жагымдуулугун талкуулайт. Аналогдук коркунучтагы дүйнөнүн акыры тууралуу баяндоолор чечилбеген кризистер менен жашоодон пайда болгон чыңалуудан жок болуу аркылуу качууну элестеткен фантазиялар катары окулат.

The Nixonverse ушул эки теориялык багытты бириктирген негизги мисал болуп саналат. Альтернативдүү тарыхтын ичинде Richard Nixon кудай сымал космостук фигурага айланат; XX жана XXI кылымдардагы согуштар, Американын саясаты, массалык маданияты жана тарыхый образдары сюрреалдуу архивде бири-бирине аралашат. Сериянын аягында адамзатты куткарууга татыксыз деп чечүү жана ааламды жок кылуу Hentyнин анализинде капиталисттик реализм менен өлүмгө умтулуу фантазиясы бириккен эң чектеги чекит болуп калат.

Бирок бул изилдөө психологиялык эксперимент же саясий себептүүлүктү изилдөө эмес. Ал аналогдук коркунучту көргөн адамдар чындап белгилүү бир психологиялык умтулууга ээ экенин өлчөбөйт; Trump доорунун, жалган жаңылыктардын же социалдык медианын конкреттүү коомдук натыйжаларын статистикалык түрдө текшербейт. Жыйынтыктар кино жана медиа изилдөөлөрүнүн алкагындагы теориялык жана чечмелөөчү окуулар болуп саналат.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Аналогдук коркунуч эмне үчүн айрыкча эски жана “өлүк” медиа технологияларды колдонуп азыркы учур жөнүндө сүйлөйт? VHS кассеталары, аналогдук телевидение сигналдары, эски өзгөчө кырдаал берүүлөрү же XX кылымдын тарыхый фотоэстетикасы эмне үчүн интернет доорундагы коркунуч өндүрүшүндө кайра пайда болот?

Hentyнин изилдөөсүнүн баштапкы суроосу ушул. Аналогдук коркунуч негизинен санариптик платформаларда өндүрүлүп жана керектелет; ага карабай формалдык жактан аналогдук өткөн чакты туурайт. Ошондуктан жанрдын технологиялык түзүлүшүндө башынан эле парадокс бар: санариптик технология аркылуу аналогдук технологияга кайтуу орун алат.

Изилдөө бул кайтууну жөн гана ностальгия деп эсептебейт. Эски технология азыркы санариптик жана техно-капиталисттик дүйнөнүн алдында жоголгон ишенимди, тарыхый үзгүлтүксүздүктү жана түшүнүктүүрөөк чындыкка болгон каалоону билдириши мүмкүн. Бирок аналогдук коркунуч ошол коопсуз өткөн чакты да бузуп, ностальгияны ишке ашпай калган нерсеге айлантат.

Аналогдук Коркунуч Деген Эмне?

Аналогдук коркунуч болжол менен 2015-жылдан тартып интернет чөйрөсүндө даана байкала баштаган жана XX кылымдын аягындагы аналогдук медиа формаларын жасалма берүү, бузулган VHS жазуусу, байкоо кадры, эски телепрограмма же жоголгон архивдик материал көрүнүшүндө кайра жараткан коркунуч кошумча жанры; Hentyнин изилдөөсүндө бул эски медиа эстетикасы заманбап технофобия, чындыктын жоголушу, коомдук кризис жана техно-капитализм тууралуу тынчсыздануулардын символдук алып жүрүүчүсү болуп саналат.

Аналогдук форма эмне үчүн санариптик чөйрөдө кайтып келет?

Аналогдук коркунучтун негизги чыгармалары көбүнчө YouTube сыяктуу толугу менен санариптик платформаларда жарыяланат. Ошого карабай сүрөттөр VHS жазуусуна, CRT телевидение берүүсүнө, эски коопсуздук камерасына же бузулган окуу тасмасына окшоштурулат.

Бул жөн гана ретро дизайн тандоосу эмес. Hentyнин пикиринде, аналогдук технология өткөн чактагы белгилүү жана материалдык медиа тартибин билдирсе, азыркы интернет чексиз, тынымсыз агып турган жана алгоритмдер менен уюштурулган медиа чөйрө болуп саналат. Аналогдук форманын санариптик системанын ичинде кайра жанданышы эки доордун аралашуусуна алып келет.

Жанрдын коркунучу да дал ушул аралашуудан чыгат. Эски, тааныш жана ишенимдүү көрүнгөн форматтын ичине мүмкүн эмес, космостук же технологиялык коркунуч киргизилгенде көрүүчүнүн тарыхый жана визуалдык таануу механизми бузулат.

Glitch жана бузулуу эмне үчүн маанилүү?

Аналогдук коркунуч сүрөттү жөн гана маалымат алып жүргөн терезе катары колдонбойт. Сүрөттүн бузулушу, тоскоолдуктар, үндүн үзүлүшү же экрандын физикалык жактан бузук көрүнүшү баяндоонун бир бөлүгү болуп калат.

Ошентип технология коркунучту көрсөтүп турган нейтралдуу курал болбой, өзү коркунучка айланышы мүмкүн. Көрүүчү “камера тарткан желмогузду” гана көрбөстөн, сүрөт системасынын өзүнө да ишенүүгө болбой турганын сезет.

Бул өзгөчөлүк изилдөөнүн чындык менен медиа ортосундагы мамиле тууралуу кеңири тезисине байланышат. Азыркы медиа чөйрөдө окуянын өзү менен экран аркылуу айланган образдардын ортосундагы айырманын алсырашын аналогдук коркунуч формалдык жактан ойногон негизги чыңалуулардын бири катары кароого болот.

Поликризис деген эмне жана макалада кантип колдонулат?

Макала “поликризис” түшүнүгүн бир эле мезгилде өнүгүп, бири-бирине таасир эткен көптөгөн глобалдык түзүмдүк кризистер үчүн колдонот. Булак адабиятында климаттын өзгөрүшү, пандемиялар, согуштар, экономикалык жана саясий кризистер сыяктуу ар башка окуялар бири-биринен толугу менен көз карандысыз эмес жалпы кризистик чөйрө түзөт деген ойго шилтеме берилет.

Hentyнин негизги кызыгуусу бул окуялардын ар биринин себептерин өзүнчө түшүндүрүү эмес. Изилдөө үзгүлтүксүз кризис абалынын маданий сезимин карайт: келечектин белгисиз көрүнүшү, коркунучтардын бири-биринин үстүнө түшүшү жана адамдын аларды өзгөртүүгө болгон күчү жетишсиздей сезилиши.

Аналогдук коркунучтагы тынымсыз кырсык, жугуу, космостук күч, жок болуу жана көзөмөлдү жоготуу образдары ушул эмоционалдык чөйрө менен байланыштырылат.

Капиталисттик Реализм Аналогдук Коркунучту Кантип Түшүндүрөт?

Капиталисттик реализм — Mark Fisher капитализмди үстөм тартип гана эмес, анын сыртында ырааттуу коомдук альтернатива жөнүндө ойлонуунун өзү кыйын болуп калган маданий чындык сезими катары аныктаган түшүнүк; Henty аналогдук коркунучтагы жеңилбес технологиялык же космостук коркунучтарды жана каармандардын туруктуу алсыздыгын ушул “альтернативасыздык” сезиминин коркунуч жанрындагы символдук формалары катары чечмелейт.

“Альтернатива жок” деген сезим

Капиталисттик реализмдин изилдөөдөгү мааниси ачык саясий пропаганда маселесинен кеңири. Адам учурдагы системага нааразы болсо да, анын ордуна эмнени курууга болорун элестетүүдө кыйналышы мүмкүн. Ошентип система мекемелерди гана эмес, келечекти элестетүүнүн чектерин да аныктайт.

Hentyнин аналогдук коркунуч боюнча окуусунда бул маданий чек каармандардын алдындагы жеңилбес коркунучтарга айланат. Желмогуз же технология физикалык жактан гана күчтүү эмес; көп баяндоолордо ага каршы натыйжалуу чечимди элестетүү да мүмкүн эмес.

Натыйжада коркунучтун түзүлүшү мындай болот: көйгөй көрүнөт, коркунучтун масштабы түшүнүлөт, бирок өзгөрүүнүн жолу көрүнбөйт.

Эмне үчүн дүйнөнүн аягын элестетүү системанын аягын элестетүүдөн жеңилирээк болуп калат?

Henty Fisher жана Fredric Jameson багытынан алган негизги ой — заманбап маданият кээде дүйнөнүн толук жок болушун учурдагы коомдук жана экономикалык тартиптин түп-тамырынан өзгөрүшүнө караганда оңойураак элестете алат.

Аналогдук коркунуч бул парадоксту өтө түз мааниде көрсөтөт. Адамзаттын жок болушу, планетанын өзгөрүшү, космостук жандыктын бүт системаны басып алышы же бардык чындыктын өчүрүлүшү баяндоодо мүмкүн көрүнөт, ал эми жакшыраак жана конкреттүү альтернативалуу коом көбүнчө көрүнбөйт.

Ошондуктан кыямат фантазиясы жөн гана пессимизм эмес; ал альтернатива жаратуу жөндөмүнүн бөгөттөлүшүнүн да белгиси.

Зомби жана revenant фигуралары эмне үчүн талкууга кирет?

Макала аналогдук коркунучту XXI кылымдагы кеңири коркунуч маданияты менен байланыштырат. Зомби, кайра жанданган дене, машина-адам гибриди жана космостук күч тарабынан өзгөртүлгөн адам сыяктуу фигуралар адамдын азыркы иденттүүлүгүнөн жана милдеттенмелеринен толугу менен ажырашын билдириши мүмкүн.

Бул фантазиянын эки жагы бар. Бир жагынан адамдын адамдык сапатын жоготушу коркунучтуу. Экинчи жагынан изилдөө милдеттер, экономикалык басымдар жана тынымсыз кризис бүтүп, “мындан ары эч нерсе кылууга милдеттүү эмес” абалга өтүү караңгы жеңилдөө фантазиясын камтышы мүмкүн экенин талкуулайт.

Бул кош түзүлүш өлүмгө умтулуу тууралуу талкууга өтүүгө шарт түзөт.

Өлүмгө Умтулуу Бул Изилдөөдө Кантип Колдонулат?

Өлүмгө умтулуу бул макалада адамдар же көрүүчүлөр түз мааниде өлгүсү келет деген клиникалык диагноз катары эмес, өлүмгө, жок болууга, кайталанууга жана бардык чыңалуулар бүтө турган абалга байланышкан караңгы фантазиялар эмне үчүн маданий жактан жагымдуу болушу мүмкүн экенин түшүндүргөн психоаналитикалык чечмелөө алкагы катары колдонулат.

Жагым бербеген нерсе эмне үчүн көрүлөт?

Henty Freud аркылуу талдаган негизги парадокс ушул. Коркунуч баяны оору, өлүм, бөлүнүп-жарылуу, кырсык же адамзаттын жок болушу сыяктуу күнүмдүк жашоодо качууга аракет кылынган тажрыйбаларды көрсөтөт; ошого карабай көрүүчү мындай баяндоолорду өз эрки менен көрүшү мүмкүн.

Изилдөө муну жөн гана “адам коркууну жакшы көрөт” деп түшүндүрүүгө болбой турганын айтат. Караңгы көркөм чыгарма реалдуу жашоодо чечүү кыйын болгон тынчсызданууларды көзөмөлдөнгөн баяндоочу аяктоо аркылуу иштеп чыгууга мүмкүндүк бериши мүмкүн.

Жок болуу кантип “жеңилдөө” фантазиясына айланат?

Поликризистеги көйгөйлөрдүн чечими көрүнбөсө, бардык көйгөйлөрдү жок кылган абсолюттук аяктоо көркөм чыгармада парадоксалдуу түрдө жеңилдетүүчү болуп көрүнүшү мүмкүн. Бул көйгөйлөрдүн чечилиши эмес, көйгөйдү баштан өткөрө турган субъекттин же дүйнөнүн жок болушу.

Henty “abatement” деп талкуулаган түзүлүш ушул жерде маанилүү: күрөштүн, каалоонун, тынчсыздануунун жана кыймылдын токтошу.

Аналогдук коркунучтагы кыямат сценарийлери капиталисттик реализмдин “өзгөрүү мүмкүн эмес” деген сезими менен кошулганда, өлүмгө умтулуу фантазиясы башка маданий маани алат. Өзгөртүү мүмкүн болбосо, баяндоо толук өчүрүлүүнү элестетет.

Бул чыныгы психологиялык өлчөмбү?

Жок. Макала көрүүчүлөргө психологиялык тест жүргүзгөн эмес, өлүмгө умтулууну өлчөгөн эмес жана аналогдук коркунучту көрүү жүрүм-турумунун клиникалык же эксперименттик себептерин изилдеген эмес.

Өлүмгө умтулуу бул жерде маданий продукцияларды чечмелөө үчүн колдонулган психоаналитикалык түшүнүк. Ошондуктан “аналогдук коркунуч көргөн адамдар өлүмдү каалашат” деген жыйынтык булак тарабынан колдоого алынбайт.

The Nixonverse эмне үчүн борбордук мисал?

The Nixonverse аналогдук коркунучтагы адатта кыйыр берилген тарых, саясат жана заманбап кризис шилтемелерин өтө ачык кылгандыктан Henty үчүн пайдалуу мисал болуп саналат.

Сериянын альтернативдүү ааламында Richard Nixon кудай сымал космостук фигурага айланат. Ал тарыхтын жүрүшүн байкап, ага кийлигишет; өзүнүн адаттан тыш “балдарын” дүйнөгө жөнөтүп, адамзаттын жүрүм-турумун баалайт.

Бул баяндоо Экинчи дүйнөлүк согуш, Vietnam, Корея, Американын өзөктүк программасы, президенттик тарых, массалык маданият жана космостук жарыш сыяктуу ар башка тарыхый элементтерди сюрреалдуу бүтүндүктө аралаштырат.

Hentyнин чечмелөөсүндө бул түзүлүш XX кылымдын тарыхын тирүү процесс болуудан чыгарып, чексиз кайра түзүлө бере турган медиа архивге айлантат.

Кудай-Nixon эмне үчүн “куткаруучу” эмес?

God-Nixon кадимки каармандарда жок абсолюттук аракет кылуу күчүнө ээ. Ошондуктан ал капиталисттик реализмде өзүн алсыз сезген субъекттин фантазиядагы тескери образы: дүйнөнү чындап өзгөртө ала турган бирөө.

Бирок бул күч жакшыраак дүйнө куруу үчүн колдонулбайт. Акыркы чечим — ааламды жок кылуу.

Демек, куткаруучу фигура да чыныгы альтернатива түзө албайт. Өзгөрүү менен жок болуу бир эле чекитте кошулат.

Nixon менен Trump байланышы кантип түзүлөт?

Henty Casanasтын Richard Nixonду колдонушун Американын саясий эс тутуму жана институттарга болгон ишенимдин жоголушунун символдук тарыхы аркылуу окуйт. Nixonдун Watergate менен байланышкан маданий образы сериянын “бузулган тарых” логикасында күчтүү белги болуп кызмат кылат.

Андан соң макала бул фигура менен Trump доорундагы post-truth маданияты, жалган жаңылыктар тууралуу талкуулар жана жалпы чындыкка болгон ишенбөөчүлүк ортосунда тематикалык параллелдерди түзөт.

Бул параллель саясат таануу модели же шайлоочулардын жүрүм-турумун талдоо эмес. Бул Hentyнин кино жана медиа изилдөөлөрүнүн алкагындагы чечмелөөсү жана The Nixonverseтин символдук түзүлүшүн кантип окууга болору жөнүндө.

The Nixonverseте Жасалма Тарых жана Чындык Чарчоосу Кантип Иштейт?

The Nixonverse чыныгы тарыхый фото, телевидение берүүсү жана архивдик жазуу эстетикасын мүмкүн эмес окуялар менен бириктирип, көрүүчүнүн “документ” менен “көркөм чыгарма” ортосундагы ишеним мамилесин бузат; Henty бул тынчсыздандырган жасалма архивди үзгүлтүксүз жаңылыктар, социалдык медиа, жалган маалымат жана тарыхый сүрөттөр агымы астында пайда болгон “чындык чарчоосу” менен аффективдик жалпактоонун коркунуч эстетикасындагы эквиваленти катары чечмелейт.

Figure 1: D-Day Knight

Макаладагы биринчи борбордук сүрөт The Nixonverseтин “THE D-DAY KNIGHT” бөлүмүнөн алынган. Сүрөт Экинчи дүйнөлүк согуштагы фотого окшогон ак-кара композиция; бирок тарыхый согуш талаасынын үстүндө физиканын мыйзамдарына баш ийбеген адам сымал фигура турат.

Сүрөттүн күчү желмогуздун дизайнынан гана келип чыкпайт. Фотонун жалпы тили көрүүчүдө тарыхый документ таасирин жаратса, борбордогу мүмкүн эмес фигура ошол ишенимди бузат.

Тааныш нерсе менен мүмкүн эмес нерсенин бир сүрөттө катар турушу тынчы кетирген таасирди жаратат.

Figure 2: Jesus in Vietnam

Экинчи негизги сүрөт Vietnam согушунун эстетикасын диний жана фантастикалык иконография менен кагыштырат. Сүрөт биринчи мисалдагы көзөмөлдөнгөн тарыхый реализмге салыштырмалуу каныккан, агрессивдүү жана ачык жасалма.

Henty бул эстетикалык үзүлүүнү жөн гана начар же сапатсыз монтаж деп баалабайт. Сүрөттүн тынчы кетирген жасалмалуулугу көрүүчүнүн тарыхый архивге болгон көнүмүш ишенимин бузуп, маанилик да, денелик да ыңгайсыздыкты бир убакта жаратат.

Vietnam мисалы медиа тарыхын да талкууга ачат. Телевидение жана көчмө камералар согуш кадрларынын Американын коомчулугуна мурдагы согуштарга караганда башкача жетишине шарт түзгөн. The Nixonverse Hentyнин чечмелөөсүндө ушул эски медиа үзүлүшүн азыркы интернет жана социалдык медиа жаратып жаткан маалыматтын майдаланышы менен катар коёт.

Figure 3: Nixon Айда

Үчүнчү негизги сүрөт Apollo доорунун космостук фотолорун жана жазууларын туурап, Richard Nixonду Айдын бетинде сюрреалдуу түрдө көрсөтөт.

Бул жердеги коркунуч жөн гана “Nixon Айда боло албайт” деген билимден чыкпайт. Андан да маанилүүсү — өтө тааныш тарыхый документ тили колдонулуп, чындык өзгөртүлгөн.

Көрүүчү мунун көркөм чыгарма экенин ошол эле учурда билет жана тарыхый документтин визуалдык авторитетине реакция кылат.

Тынчы кетирген архив кантип түзүлөт?

The Nixonverse эски тарыхый сүрөттөрдү жөн гана шилтеме катары колдонбойт; бүт серияны башка чындыктан өткөрүлүп келген жоголгон медиа/архив материалы катары көрсөтөт.

Бул ыкма заманбап “lost media” маданияты менен айкалышат. Интернет колдонуучуларынын эски телепрограммаларды, жарнамаларды, оюндарды же жоголгон жазууларды издеген санариптик архивдик изилдөөлөрү аналогдук коркунучтун негизги баяндоо формаларынын бирине айланган.

Бирок аналогдук коркунучта табылган нерсе көбүнчө коопсуз балалык же өткөн чак эмес. Коркунуч архивдин ичине эбак кирип калган.

Санариптик архив чынында өлбөстүк береби?

Макала санариптик архивдөө каалоосун адамдын өзүн жана маданиятын убакыттан коргоо каалоосу менен байланыштырат. Фото, видео жана маалымат сакталат; ушундайча өткөн чак жоголбойт деген сезим жаралат.

The Nixonverseтин финалында бул парадокс өтө күчтүү формага келет. God-Nixon ааламды жок кылып жатып, аны башка чындыкта көркөм окуяга айландырып, ошол эле учурда жок кылат да, сактап да калат.

Бирок Henty үчүн бул чыныгы куткарылуу эмес. Жашоонун өзү ордуна сүрөттөр жана жазуулар гана калат.

Аффективдик жалпактоо деген эмне?

Макаладагы “affective flatness” клиникалык психиатриялык диагноз катары эмес, өтө көп шок кылуучу, трагедиялуу жана бири-бирине карама-каршы мазмундун кадимки медиа агымында катар келиши натыйжасында маданий реакциянын мокошуусу деген мааниде колдонулат.

Согуш сүрөтүнөн кийин дароо көңүл ачуучу видео, жарнама же башка кризистик сүрөт келсе, окуялардын эмоционалдык салмагы теңелип калышы мүмкүн. Henty The Nixonverseтеги бири-бирине кошулган тарыхый кырсык монтаждары социалдык медиа агымы менен үзгүлтүксүз жаңылык циклинин дал ушул түзүлүшүн туурайт деп эсептейт.

Ошентип коркунуч сүрөттүн мазмунунда гана эмес, үрөй учурган нерселердин кадимки маалымат бирдиктерине айланып калышында жатат.

Чындык чарчоосу

“Reality fatigue” же чындык чарчоосу макалада жалпы чындык тынымсыз талашка түшкөн, жалган жана туура маалымат атаандашкан жана адам үзгүлтүксүз медиа агымына дуушар болгон чөйрө пайда кылган когнитивдик-эмоционалдык чарчоону түшүндүрүү үчүн колдонулат.

Аналогдук коркунучта ишенимдүү көрүнгөн тележүргүзүүчү, өзгөчө кырдаал экраны же тарыхый архив күтүүсүздөн коркунучтуу жана алдамчы болуп калышы мүмкүн. Мурда маалыматтык коопсуздук берген форматтардын коркунуч булагына айланышы азыркы медиа ишеним кризисинин коркунуч жанрындагы формасы.

Ностальгия эмне үчүн коопсуз качуу жолу эмес?

Аналогдук технология алгач санариптик дүйнөнүн ашыкча ылдамдыгына каршы материалдуураак, чектелүү жана тааныш өткөн чакты символдоштурушу мүмкүн. Бирок аналогдук коркунуч бул өткөн чакты да “жуктурат”.

Эски телеберүү үрөй учурган билдирүү алып келет, эски VHS кассета космостук коркунучту камтыйт, архивден табылган балалык сүрөт коопсуз эмес жана тарыхый фото башка чындыктын далили сыяктуу көрүнөт.

Демек, өткөнгө качуу азыркы учурдан чындап чыгып кетүүгө шарт түзбөйт. Бүгүнкү коркунучтар өткөндүн сүрөттөрүнө кайра жазылат.

Hauntology жана кайра келген өткөн чак

Изилдөө Derrida, Fisher жана башка маданият теоретиктерине таянып, заманбап маданияттын өткөн чак тарабынан “haunt” болушун талкуулайт. Өткөн чак бүтүп калган эмес; медиа сүрөттөр, ностальгия, архивдер жана массалык маданият аркылуу дайыма кайтып келет.

Бирок кайтып келген нерсе өткөн чактын өзү эмес. Бул — азыркы коркунучтар кайра калыптандырган өткөндүн сүрөттөрү.

The Nixonverseте Nixon, согуш, космостук жарыш, диний иконография жана Американын массалык маданияты бир эле деңгээлде кайра бириктирилет. Hentyнин чечмелөөсүндө мындай тарыхый кысуу тарыхтын тирүү контекстин алсыратып, сүрөттөрдү дайыма кайра колдонууга боло турган символдорго айлантат.

Өткөн чак эмне үчүн чыгуу жолу болбойт?

Макаланын жыйынтык бөлүгүндөгү негизги тезистердин бири ушул. Аналогдук коркунуч жаңы нерсе коркунучтуу жана көзөмөлдөнгүс көрүнгөндө эски формаларга кайрылат; бирок эски формалар азыркы көйгөйлөрдөн көз карандысыз эмес.

Өткөндү кайра-кайра жандандыруу прогресс жаратпашы мүмкүн. Тескерисинче, коом жаңы альтернативаларды түзүүнүн ордуна эски символдордун улам көбүрөөк варианттарын чыгара беришине алып келиши мүмкүн.

The Nixonverseте тарыхый “куткаруучу” фигуранын акыры дүйнөнү куткара албашы ушул туюктун баяндоодогу эквиваленти.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө эксперименттик маалымат топтоону, сурамжылоону, маекти, психологиялык өлчөөнү, эсептөөчү контент-анализди же статистикалык моделдөөнү колдонбойт. Изилдөө кино жана медиа изилдөөлөрүнүн ичинде теориялык жакын окуу жана маданий талдоо катары түзүлгөн.

Ыкманын биринчи этабы эки негизги теориялык түшүнүктү орнотуу: Freudдун өлүмгө умтулуусу жана Mark Fisherдин капиталисттик реализми.

Андан кийин бул түшүнүктөр аналогдук коркунучтун кеңири жанрдык өзгөчөлүктөрү менен байланыштырылат. Local58TV, Gemini Home Entertainment, The Monument Mythos, The Walten Files жана The Mandela Catalogue сыяктуу мисалдар кошумча салыштырууларды берет.

Негизги жакын окуу болсо Eve Casanasтын The Nixonverse сериясына багытталат. Айрыкча жасалма тарыхый документтер, визуалдык монтаждар, каармандар, сериянын рамкасы, Nixon фигурасы жана финалдагы жок кылуу/көркөм чыгармага айлантуу аракети изилденет.

Булак сүрөттөрүнүн аналитикалык ролу

Биринчи негизги жыйынтык: Аналогдук технология жөн гана ностальгия эмес

Аналогдук коркунуч эски технологияны коопсуз өткөнгө кайтуу куралы катары колдонуп жаткандай көрүнгөнү менен, бул технология көп баяндоолордо коркунучтун алып жүрүүчүсүнө айланат.

Ошондуктан ностальгия толук ишке ашпайт. Көрүүчү өткөнгө кайтып, өткөн чактын да азыркы тынчсыздануулар тарабынан бузулганын көрөт.

Экинчи негизги жыйынтык: Желмогуздун жеңилбестиги идеологиялык туюкту билдириши мүмкүн

Аналогдук коркунучтагы космостук, технологиялык же биологиялык коркунучтар көбүнчө адам көзөмөлдөй албаган масштабда болот.

Henty бул баяндоо түзүлүшүн капиталисттик реализмдеги альтернативасыздык сезими менен байланыштырат: учурдагы дүйнөнүн көйгөйлөрү даана көрүнөт, бирок башка келечекти элестетүү же ишке ашыруу дээрлик мүмкүн эместей сезилет.

Үчүнчү негизги жыйынтык: Жок болуу фантазиясы эки маанини камтыйт

Дүйнөнүн жок болушу коркунуч баянынын эң чоң коркунучу; бирок ошол эле учурда бардык кризистер, милдеттер жана күрөштөр бүтө турган абсолюттук чечим фантазиясы.

Ошондуктан аналогдук коркунучтагы кыямат бир эле учурда коркулчу да, караңгы түрдө кааланчу да аяк. Изилдөө бул кош маанини өлүмгө умтулуу аркылуу чечмелейт.

Төртүнчү негизги жыйынтык: The Nixonverse жасалма тарыхты бүгүнкү күндүн сынына айлантат

Casanasтын сериясы XX кылымдагы окуяларды хронологиялык жана себептик бүтүндүктө кайра айтып бербейт. Nixon, Экинчи дүйнөлүк согуш, Vietnam, массалык супербаатыр образдары, Ай программасы жана космостук коркунуч бир эле жасалма архивде катар жайгашат.

Henty мындай тарыхый тартипсиздикти ката эмес, ыкма катары көрөт. Мүмкүн эмес тарых көрүүчүнү чыныгы тарыхка башка көз караш менен кароого мажбурлайт.

Бешинчи негизги жыйынтык: Медиа ашыкча жүктөлүшү коркунучтун өзүнө айланат

Аналогдук коркунучтагы коркуу желмогуздан гана пайда болбойт. Тоскоолдук, ашыкча үн, тез монтаж, бузулган архив жана улам жаңы кырсык сүрөттөрү заманбап медиа керектөөнүн формасын туурайт.

Ошентип маалымат бериши керек болгон медиа системасы сезимдик жана маанини түшүнүү жагынан чабуул коюучу түзүлүшкө айланат.

Алтынчы негизги жыйынтык: Өткөндүн дайыма болушу тарыхый сезимталдыкты күчөтүүнүн ордуна азайтышы мүмкүн

Фото жана видеолордун аркасында өткөн чак мурда болуп көрбөгөндөй жеткиликтүү болушу мүмкүн. Бирок дайыма кайталанган тарыхый сүрөттөр убакыт өткөн сайын көнүмүш болуп, окуялардын адамдык салмагын азайтышы мүмкүн.

Henty The Nixonverseтин тааныш тарыхый сүрөттөрдү абсурд жана үрөй учурган түрдө бузушу ушул эмоционалдык мокошууну кайра көрүнүктүү кылат деп эсептейт.

Жетинчи негизги жыйынтык: Архивдөө жок болуу коркунучун чечпейт

Санариптик архив адамзат маданиятын сактап калуу фантазиясын сунуштайт. Бирок сүрөт же маалымат гана калганы тирүү адам дүйнөсү сакталганы менен бирдей эмес.

The Nixonverseте жок кылынган ааламдын башка чындыкта окуяга айландырылышы бул парадоксту драмалаштырат: аалам бир эле учурда “өлөт” жана өкүлчүлүк катары “өлбөстүккө жетет”.

Сегизинчи негизги жыйынтык: Куткаруучу фигура альтернативасыздык көйгөйүн чечпейт

God-Nixon чексиз күчкө ээ көрүнгөнү менен, жакшыраак коомдук келечек түзбөйт. Акырында же жок кылат, же көркөм чыгармага айлантат.

Hentyнин чечмелөөсүндө бул өзгөрүүнү чоң бийлик же тарыхый “куткаруучу” сырттан ишке ашырат деп күтүү да капиталисттик реалисттик туюкту жеңе албасын көрсөтөт.

Изилдөө колдогон чечмелөө

Изилдөө аналогдук коркунуч заманбап технофобияны, медиага ишенбөөчүлүктү, маданий ностальгияны, поликризисти жана келечекти элестетүү көйгөйлөрүн көрсөтүү үчүн эски медиа эстетикасын колдонот деген теориялык чечмелөөнү колдойт.

Изилдөө ошондой эле The Nixonverseтеги жок болуу фантазияларын капиталисттик реализм менен өлүмгө умтулуу кесилишкен маданий түзүлүш катары окууга болорун кеңири жактайт.

Изилдөө колдобогон чечмелөө

Изилдөө аналогдук коркунуч көрүүчүлөрү психологиялык жактан өлүмдү каалашат деп далилдебейт.

Изилдөө капитализм белгилүү психологиялык бузулууларга түз себеп болот деп эксперименттик түрдө көрсөтпөйт.

Изилдөө социалдык медиа, Trump доорунун саясаты же жалган жаңылыктар менен конкреттүү жеке жүрүм-турумдардын ортосунда сандык себептүүлүктү көрсөтпөйт.

Изилдөө бардык аналогдук коркунуч чыгармалары бирдей саясий идеологияга ээ деп да айтпайт. Henty жанрдын саясий багыты көп учурда бүдөмүк болушу мүмкүн экенин моюнга алып, The Nixonverseти айрыкча ачык саясий/тарыхый шилтемелери үчүн тандайт.

Методологиялык күчтүү жактар

Изилдөөнүн күчтүү жагы ар кандай теориялык салттарды бир медиа көрүнүштү түшүндүрүү үчүн бириктирүүсүндө. Freudдун психоанализи, Fisherдин капиталисттик реализми, Jamesonдун постмодернизм талкуусу, Derridaнын өткөндүн кайтышы жөнүндөгү мамилеси жана Baudrillardдын гиперреалдуулук идеясы өзүнчө үзүлгөн шилтемелер катары эмес, аналогдук коркунучтагы тарых, технология жана жок болуу фантазиясынын байланышын түшүндүргөн катмарлар катары колдонулат.

Экинчи күчтүү жагы форма менен мазмундун байланышын кеңири талдоо. Макала The Nixonverse “эмне жөнүндө” экенин гана эмес, жасалма фото, аналогдук бузулуу, каныккан түс, архив эстетикасы жана медиа формат маанини кантип жаратканын да талкуулайт.

Үчүнчү күчтүү жагы интернетте жаралган жана салыштырмалуу жаңы коркунуч кошумча жанрын готика, космостук коркунуч, found footage, зомби жана постмодернисттик маданияттын узак салттары менен байланыштыруу.

Негизги чектөөлөр

Изилдөө бир негизги мисалга топтолгон чечмелөөчү медиа анализ. Жыйынтыктарды аналогдук коркунуч жанрындагы бардык чыгармалардын жаратуучуларына же көрүүчүлөрүнө жалпылоого болбойт.

Психоаналитикалык “өлүмгө умтулуу” түшүнүгүн маданий текстке колдонуу теориялык окуу; клиникалык өлчөм эмес.

Капиталисттик реализм менен аналогдук коркунучтун байланышы да сандык себептүүлүк катары текшерилген эмес. Изилдөөдө “байланыш” же “чагылдыруу” катары окулган түзүлүштөр маданий теорияга негизделет.

Trump, Nixon, жалган жаңылык жана Америка иденттүүлүгү тууралуу байланыштар белгилүү бир медиа чыгарманы саясий жана тарыхый чечмелөө. Бул бөлүмдү саясий системаларды же шайлоочуларды эксперименттик талдоо катары окууга болбойт.

Булакта жаңы маалымат топтому, статистикалык тест, эксперименттик тандалма же формалдуу коддоо схемасы берилген эмес. Ошондуктан классикалык сандык кайра өндүрүмдүүлүк параметрлери бул изилдөө түрүнө түз колдонулбайт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Capitalist Realism and the Death Drive in Analog Horror and “The Nixonverse”

Автор: Dylan Henty.

Мекеме: Film and Media Studies, York St John University, York YO31 7EX, UK.

Журнал: Humanities.

Басмакана/платформа: MDPI.

Библиографиялык жазуу: Humanities, 2026, 15(6), Article 78.

DOI: 10.3390/h15060078.

Жарыялоо процесси: Кабыл алынган 25 Февраль 2026; оңдолгон 14 Май 2026; кабыл алынган 3 Июнь 2026; жарыяланган 8 Июнь 2026.

Булак түрү: Рецензиядан өткөн, жарыяланган кино жана медиа изилдөөлөрү / гуманитардык илимдер боюнча изилдөө макаласы.

Атайын чыгарылыш: Media, Cultural Memory and Hauntology.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Негизги изилдөө объектиси: Eve Casanasтын 2022-жылдагы YouTube аналогдук коркунуч сериясы The Nixonverse.

Колдоочу аналогдук коркунуч мисалдары: Local58TV, Gemini Home Entertainment, The Monument Mythos, The Walten Files, The Mandela Catalogue, Petscop жана башка интернетте жаралган коркунуч тексттери.

Негизги теориялык алкак: Freudдун өлүмгө умтулуусу; Mark Fisherдин капиталисттик реализм жана hauntology маданияты тууралуу талкуулары; Fredric Jamesonдун постмодернизм жана тарыхыйлык кризиси; Derridaнын тарых, түзүлүш жана арбактай кайтуу тууралуу талкуулары; Baudrillardдын гиперреалдуулук ыкмасы; affect жана заманбап интернет коркунучу боюнча адабият.

Негизги ыкма: Теориялык маданий талдоо, жакын тексттик жана визуалдык окуу, жанрдык талдоо жана медиа-тарыхый салыштыруу.

Булак сүрөттөрү: Макаланын үч борбордук сүрөтү The Nixonverseтен алынган кадрлар: “THE D-DAY KNIGHT”, “Jesus in Vietnam” жана “NIXON IS GOD”. Булар маалымат графиктери эмес, визуалдык жакын окуунун объектилери.

Жаңы маалымат: Макала жаңы маалымат түзүлбөгөнүн билдирет.

Каржылоо: Изилдөө тышкы каржылоо алган эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Автор кызыкчылыктардын кагылышын билдирген эмес.

Автордун салымдары: Булакта өзүнчө Author Contributions же CRediT бөлүмү жок. Изилдөө бир авторлуу; булакта жок милдет бөлүштүрүү түзүлгөн эмес.

Негизги методологиялык чек: Жыйынтыктар чечмелөөчү кино жана медиа изилдөөлөрүнүн натыйжалары; психологиялык, социологиялык же саясий себептүүлүктүн далили эмес. Өлүмгө умтулуу жана капиталисттик реализм чыгармалардын маданий маанисин талдоо үчүн колдонулган теориялык куралдар.

Автордук укук жана кайра колдонуу жөнүндө эскертүү: Макала CC BY лицензиясына ээ. Ошентсе да бул Verianla тексти булак макаланын абзацтарынын же жыйынтык бөлүгүнүн механикалык кыргызча котормосу эмес. Аргументтер жана булактын чектери сакталып, өз алдынча окутуучу түзүлүштө кайра баяндалган. The Nixonverseтен алынган кадрлар үчүнчү тараптын визуалдык материалы болгондуктан, Verianlaда аларды пиксел-пиксел кайра колдонгондун ордуна оригиналдуу, булактан туунду илимий-адабий визуалдаштырууну колдонуу артык.