Кара куурай уругунун белок гидролизаты (hemp seed protein hydrolysates, HPH) — кара куурай уругундагы белокторду протеолитикалык ферменттер менен майда пептиддерге ажыратуу аркылуу даярдалган белок гидролизаты материалы. Бул эксперименттик изилдөө flavourzyme менен даярдалган HPHнин эркек жана ургаачы Sprague-Dawley келемиштеринде бир жолку доза жана 28 күндүк кайталап ооз аркылуу берүү учурундагы жалпы уулуулугун баалаган. Бир жолку дозада 2.000 жана 5.000 mg/kg, ал эми кайталап доза берүү изилдөөсүндө 500, 1.000 жана 2.000 mg/kg колдонулган. Эки изилдөөдө тең өлүм байкалган эмес; органдардын салмагы, жалпы клиникалык абал жана негизги биохимиялык баалоолор токсикологиялык жактан маанилүү терс көрүнүштү көрсөткөн эмес. Кайталап доза берүү изилдөөсүндө боор жана бөйрөк гистологиясынан HPHге байланыштуу патологиялык жабыркоо табылган эмес.

Авторлордун баалоосуна ылайык, HPH үчүн байкалган терс таасир жок деңгээл (no-observed adverse effect level, NOAEL) бир жолку берүүдө 5.000 mg/kgдан, ал эми 28 күн бою күн сайын берүүдө 2.000 mg/kgдан жогору деп эсептелген. Бирок бул келемиштердеги уулуулук тажрыйбасы; жыйынтыктар адамдарда узак мөөнөттүү керектөөнүн коопсуздугун, аллергендүүлүктү же ден соолукка багытталган функционалдык азык катары клиникалык натыйжалуулукту далилдебейт. Булакта өзгөчө 90 күндүк кайталап доза берүү жана генотоксикалуулук изилдөөлөрү келечекте жүргүзүлүшү керектиги белгиленет.

Изилдөө маселеси

Кара куурай уругу болжол менен %25 белок камтыган азык-түлүк чийки заты болуп саналат жана кара куурай уругунун белокторунан ферменттик гидролиз жолу менен алынган пептид аралашмаларынын антиоксиданттык, сезгенүүгө каршы жана кан тамыр функциясына байланыштуу биологиялык таасирлери мурдагы изилдөөлөрдө каралган. Бирок материалдын биологиялык активдүүлүк көрсөтүшү анын ооз аркылуу колдонууга коопсуз экенин автоматтык түрдө далилдебейт. Белок булагы, колдонулган фермент, гидролиз даражасы, өндүрүш шарттары жана пайда болгон пептид профили өзгөргөн сайын токсикологиялык касиеттер да өзүнчө бааланышы керек.

Булак авторлору белгилеген адабияттагы боштук — HPH үчүн кемирүүчүлөрдө түздөн-түз бир жолку жана кайталап доза берүү боюнча жалпы уулуулук маалыматтарынын жоктугу. Ошондуктан изилдөө белгилүү бир flavourzyme негизиндеги HPH препаратынын келемиштерде жогорку ооз дозаларына кандай жооп берерин карайт.

Кара Куурай Уругунун Белок Гидролизаты HPH Деген Эмне?

Кара куурай уругунун белок гидролизаты (HPH) — кара куурай уругунун белокторун ферменттик гидролиз аркылуу майда пептиддерди жана амин топторун камтыган белок продуктусуна айландыруу менен даярдалган материал; бул изилдөөдөгү HPH майы алынган кара куурай уругунун белок экстрактын %2 flavourzyme менен 50°Cде 2 саат гидролиздөө аркылуу даярдалган.

Изилдөөдөгү HPH кантип өндүрүлдү?

1. Кабыгы алынган Канададан чыккан кара куурай уругу колдонулган.
2. Престөө жолу менен уруктун майы алынган жана калган күнжара майдаланган.
3. Майы алынган материалга өз салмагынан 10 эсе көп дистилденген суу кошулган.
4. pH, 2 N NaOH менен 12,0ге жөнгө салынган.
5. Аралашма 37°Cде 2 саат аралаштырылган.
6. 8.000×g, 4°Cде 30 мүнөт центрифугаланып, супернатант алынган.
7. 2 N HCl менен pH 5,5ке жөнгө салынып, белок чөктүрүлгөн жана кайра центрифугаланган.
8. Белок чөкмөсү сууга суспензияланып, pH 7,0ге жеткирилген жана лиофилизацияланган.
9. Белок экстракты дистилденген суу менен 1:20 (w/v) катышында аралаштырылган.
10. 300 W ультраүн жана 100°C жылуулук иштетүү ар бири өзүнчө 15 мүнөт колдонулган.
11. Аралашма 50°Cге чейин муздатылып, pH кайра 7,0ге жөнгө салынган.
12. Субстрат салмагынын %2 өлчөмүндө flavourzyme кошулуп, 50°Cде 2 саат гидролиз жүргүзүлгөн.
13. Фермент 90°Cде 20 мүнөт ысытуу менен активсиздендирилген.
14. Продукт вакуумдук фильтрация жана лиофилизациядан кийин тажрыйбаларда колдонулган.

Булакта акыркы HPHнин белок курамы болжол менен %48,1 деп билдирилген. TNBS анализи менен билдирилген гидролиз көрсөткүчү болжол менен 40 μM leucine amino equivalent деңгээлинде; бул жыйынтык үчүн чийки маалымат макаланын ичинде көрсөтүлгөн эмес.

Бул изилдөө CBD же THC уулуулугун карайбы?

Жок. Изилдөөнүн эксперименттик материалы кара куурай уругунан экстракцияланып, ферменттик жол менен гидролизделген белок фракциясы. Изилдөө CBD, THC же башка тазаланган cannabinoid препаратынын уулуулугун баалабайт. Кара куурай өсүмдүгүнө байланыштуу cannabinoid адабияты изилдөөнүн жалпы чийки заттык контекстинин гана бир бөлүгү.

Эксперименттик жаныбарлар жана багуу шарттары

Бир жолку жана кайталап доза берүү изилдөөлөрүндө төрт жумалык эркек жана ургаачы Sprague-Dawley келемиштери колдонулган. Жаныбарлар тажрыйба башталганга чейин бир жума айлана-чөйрөгө көндүрүлгөн.

5.000 mg/kg жогорку доза кантип тандалды?

Негизги бир жолку доза тажрыйбасына чейин үч ургаачы SD келемишине 5.000 mg/kg HPH берилип, жаныбарлар 14 күн көзөмөлдөнгөн. Кадимки эмес белги же өлүм байкалбагандыктан, изилдөөчүлөр OECD курч ооз уулуулугун баалоодо колдонулган 2.000 mg/kg чектөөчү дозадан жогору чыгып, 5.000 mg/kgды негизги бир жолку доза изилдөөсүнүн эң жогорку дозасы катары тандашкан.

Бир жолку доза изилдөөсүнүн дизайны

28 күндүк кайталап доза берүү дизайны

NOAEL Бул Изилдөөдө Эмнени Билдирет?

NOAEL изилденген эксперименттик шарттарда сыноо затына байланыштырылышы мүмкүн болгон терс таасир байкалбаган эң жогорку доза деңгээлин билдирет; бул изилдөөдө авторлор бир жолку дозада 5.000 mg/kg жана 28 күндүк кайталап берүүдө 2.000 mg/kg деңгээлдеринде токсикологиялык терс таасир аныкташпагандыктан, чыныгы NOAEL сыналган бул жогорку дозалардан жогору деп баалашкан.

“NOAEL >5.000 mg/kg” деген сөз 5.001 mg/kgдан баштап бардык андан жогорку дозалар эксперименттик түрдө коопсуз деп далилденгенин билдирбейт. Изилдөө 5.000 mg/kgга чейин гана сынаган. Ошондой эле 28 күндүк изилдөөдө “NOAEL >2.000 mg/kg” деген сөздүн эксперименттик негизи — 2.000 mg/kg изилдөөдөгү эң жогорку күнүмдүк доза болгондугу.

NOAEL түздөн-түз адамдын керектөө дозасы да эмес. Түрлөр аралык фармакокинетика, дене бетинин аянты, таасир этүү мөөнөтү, продуктту стандартташтыруу, аллергендүүлүк жана адамдагы клиникалык маалыматтар өзүнчө коопсуздук баалоосун талап кылат.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Клиникалык байкоо жана көзөмөл

OECD TG420 жана TG407 алкагы негиз катары алынган. Биринчи берүү күнүндө жаныбарлар берүү бүткөндөн кийинки төрт саат бою тыкыр байкалган; андан кийин өлүм, жүрүм-турум, кыймылдуулук, сырткы көрүнүш жана жалпы уулуулук белгилери жок дегенде күн сайын көзөмөлдөнгөн.

Бир жолку доза изилдөөсүндө дене салмагы үч күндө бир, 28 күндүк изилдөөдө жумасына бир жолу өлчөнгөн. Тоют керектөө жана куйрук венасынан глюкометр менен кан глюкозасы жума сайын катталган.

Некропсия жана органдардын салмагы

Жаныбарлар некропсияга чейин кеминде сегиз саат ач кармалган, avertin деп да белгилүү 2,2,2-tribromoethanol менен анестезия жасалган жана жүрөктөн кан алынган. Боор, жүрөк, бөйрөк, өпкө, көк боор, ашказан жана жыныска мүнөздүү репродуктивдик органдар макроскопиялык изилденип, таразага тартылган.

Кан биохимиясы

Плазма 4°Cде 15.000×g ылдамдыкта 20 мүнөт центрифугалагандан кийин алынган жана Indiko Plus автоматтык биохимия анализатору колдонулган.

Гистопатология

28 күндүк кайталап доза берүү изилдөөсүнүн аягында боор жана бөйрөк үлгүлөрү %10 формалинде фиксацияланып, стандарттык ткандарды иштетүү жана парафинге жайгаштыруудан кийин кесиндилер даярдалып, Hematoxylin & Eosin (H&E) менен боёлуп, жарык микроскобунда бааланган. Булак Figure 3тө өкүлчүлүк сүрөттөрдү ×200 чоңойтууда көрсөтөт.

Статистикалык талдоо

Жыйынтыктар орточо±стандарттык ката катары билдирилген. Топтор аралык салыштырууда R 4.0.4 ичинде one-way ANOVA, андан кийин Tukey HSD post hoc тести колдонулган. Статистикалык маанилүүлүк чеги P<0,05 деп белгиленген.

Бир жолку доза изилдөөсүндөгү өлүм жана клиникалык уулуулук

Контроль, 2.000 mg/kg жана 5.000 mg/kg топторундагы эркек жана ургаачы жаныбарлардын эч биринде 14 күндүк көзөмөл учурунда өлүм байкалган эмес. Table 1 бардык топтордо ар бир жума үчүн 0 клиникалык уулуулук белгиси / 0 өлүм / 6 текшерилген жаныбар түрүндө билдирилген.

Бир жолку дозада дене салмагы, тоют жана глюкоза

Figure 1Aда эркек 2.000 mg/kg тобунда 14-күндөгү дене салмагы контроль тобуна салыштырмалуу төмөн болгон (P<0,01). Ушундай эле төмөндөө 5.000 mg/kg тобунда байкалбагандыктан, доза өскөн сайын үзгүлтүксүз күчөгөн үлгү түзүлгөн эмес.

Figure 1Bде тоют керектөөдө, Figure 1Cде кан глюкозасында HPH топтору менен контроль ортосунда маанилүү айырма билдирилген эмес.

Бир жолку дозада органдардын салмагы

Боор, жүрөк, өпкө, көк боор, ашказан, бөйрөк жана жыныска мүнөздүү репродуктивдик органдардын салыштырма салмактарында HPHге байланыштырылган маанилүү өзгөрүү байкалган эмес. Органдардын макроскопиялык текшерүүсүндө да HPH менен байланышкан ачык патологиялык табылга билдирилген эмес.

Бир жолку доза биохимиясындагы BUN өзгөрүүсү

BUN төмөндөшү статистикалык жактан маанилүү болгону менен, булакта колдонулган референстик диапазондун ичинде калган. AST, ALT, ALP, albumin, заара кислотасы, жалпы холестерин жана триглицерид боюнча топтор арасында маанилүү айырма билдирилген эмес. Авторлор BUN табылгасын токсикологиялык терс көрүнүш катары баалашкан эмес.

28 күндүк изилдөөдөгү өлүм жана жалпы абал

500, 1.000 жана 2.000 mg/kg HPHни 28 күн бою күн сайын ооз аркылуу берүү эркек же ургаачы жаныбарларда өлүмгө алып келген эмес. Table 4 бардык топтордо төрт жума бою 0/0/6 деп билдирет.

28 күндүк изилдөөдө дене салмагы, тоют жана глюкоза

Figure 2Aда эркек жана ургаачы жаныбарлардын дене салмактары арасында HPHге байланыштырылган маанилүү айырма байкалган эмес. Figure 2Bде эркек HPH топторунда төртүнчү жумада тоют керектөө контроль тобуна салыштырмалуу азайганы билдирилген. Ургаачыларда ушундай үлгү билдирилген эмес.

Кан глюкозасы Figure 2Cде төрт жумалык берүү мезгилинде эркек жана ургаачы топтор арасында маанилүү түрдө айырмаланган эмес.

28 күндүк изилдөөдө органдардын салмагы

Table 5те боор, жүрөк, өпкө, көк боор, ашказан, бөйрөк, бөйрөк үстү бездери жана жыныска мүнөздүү репродуктивдик органдардын салыштырма салмактары салыштырылган. HPH топтору менен контроль ортосунда токсикологиялык жактан маанилүү орган салмагынын өзгөрүшү билдирилген эмес.

28 күндүк биохимиядагы ALP

ALP 500 жана 2.000 mg/kg топторунда маанилүү түрдө төмөн болгону менен, 1.000 mg/kg тобунда ошол эле айырманын жоктугу монотондуу доза-жооп байланышын көрсөтпөйт. Булак ALP маанилери эркек жана ургаачылар үчүн колдонулган нормалдуу диапазондордун ичинде экенин белгилейт.

Кайталап доза берүү изилдөөсүндө AST, ALT, BUN, albumin, заара кислотасы, жалпы холестерин жана триглицерид боюнча HPHге байланыштырылган маанилүү өзгөрүү билдирилген эмес. Жалпы холестерин HPH топторунда бир аз жогорулаш тенденциясын көрсөткөнү менен, айырма статистикалык жактан маанилүү эмес.

Статистикалык Жактан Маанилүү Айырма Ар Дайым Уулуулукту Билдиреби?

Жок. Токсикологиялык чечмелөө P маанисине гана таянбайт; өзгөрүүнүн багыты, чоңдугу, доза-жооп байланышы, биологиялык референстик диапазон, башка орган же биохимия көрсөткүчтөрү менен шайкештиги жана гистопатологиялык дал келүүсү бирге бааланат. Бул изилдөөдө бир жолку дозадагы эркек BUN төмөндөшү жана кайталап дозадагы ургаачы ALP төмөндөөлөрү статистикалык жактан маанилүү болгону менен, авторлор алардын нормалдуу диапазондо калышы, туруктуу доза-жооп көрсөтпөшү жана коштолгон орган/гистология уулуулугу жок болушу себептүү аларды adverse токсикологиялык табылга катары баалашкан эмес.

Figure 3 гистопатологиясы эмнени көрсөттү?

Боор жана бөйрөктүн H&E кесиндилеринде эркек жана ургаачы контроль, 500, 1.000 жана 2.000 mg/kg топтору салыштырылган. Булак майлуу дегенерация, сезгенүү же клетка некрозу анын ичинде HPHге байланыштырылышы мүмкүн болгон патологиялык жабыркоону билдирген эмес.

Гистопатология 28 күндүк кайталап доза берүү изилдөөсүндөгү боор жана бөйрөк менен гана чектелет. Ошондуктан “бардык ткандарда микроскопиялык өзгөрүү жок” деген кеңири жыйынтык чыгарууга болбойт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Изилденген HPH препараты бир жолку дозада 5.000 mg/kgга чейин өлүмгө алып келген эмес.
• Изилденген HPH препараты 500, 1.000 жана 2.000 mg/kg дозаларында 28 күндүк күн сайын ооз аркылуу берүүдө өлүмгө алып келген эмес.
• Органдардын салмагында HPHге байланыштырылган маанилүү өзгөрүү билдирилген эмес.
• Бир жолку дозада эркек 5.000 mg/kg тобунда BUN төмөндөшү байкалган, бирок булак муну токсикологиялык adverse effect катары чечмелеген эмес.
• 28 күндүк изилдөөдө ургаачы 500 жана 2.000 mg/kg топторунда ALP төмөндөгөн; өзгөрүү дозага жараша монотондуу эмес жана нормалдуу диапазондун ичинде деп бааланган.
• 28 күндүк изилдөөдө боор жана бөйрөк гистологиясында HPHге байланыштырылган патологиялык жабыркоо байкалган эмес.
• Авторлордун баалоосуна ылайык, NOAEL бир жолку дозада 5.000 mg/kgдан, 28 күндүк кайталап берүүдө 2.000 mg/kgдан жогору.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Бул тажрыйба HPH адамдарда коопсуз экенин далилдеген эмес.
• HPHнин узак мөөнөттүү же өмүр бою керектөө коопсуздугу көрсөтүлгөн эмес.
• 90 күндүк субхроникалык уулуулук бааланган эмес.
• Генотоксикалуулук бааланган эмес.
• Бул изилдөө аллергендүүлүк тести эмес.
• HPHнин ден соолукка багытталган функционалдык азык катары клиникалык натыйжалуулугу сыналган эмес.
• Изилдөө CBD же THC коопсуздугун баалабайт.
• NOAEL маанилерин түздөн-түз адамдын керектөө дозасы катары колдонууга болбойт.

Бул Жыйынтыктар HPH Адамдарда Коопсуз Экенин Далилдейби?

Жок. Бул изилдөө белгилүү өндүрүш шарттарында даярдалган HPHнин Sprague-Dawley келемиштеринде 14 күндүк бир жолку доза жана 28 күндүк кайталап ооз аркылуу таасир этүү шартындагы жалпы уулуулук профилин баалайт; адамдарда өнөкөт керектөө, аллергендүүлүк, узак мөөнөттүү уулуулук же клиникалык коопсуздук үчүн өзүнчө изилдөөлөр талап кылынат.

Изилдөөнүн методологиялык чектөөлөрү

Биринчи чектөө — таасир этүү мөөнөтү. Бир жолку доза изилдөөсүнүн көзөмөл мөөнөтү 14 күн, кайталап доза берүү изилдөөсүнүн мөөнөтү 28 күн. Булак авторлору узагыраак мөөнөттүү коопсуздук үчүн 90 күндүк кайталап доза уулуулугу боюнча изилдөө зарыл деп эсептешет.

Экинчи чектөө — уулуулуктун камтылышы. Изилдөө жалпы клиникалык байкоого, дене салмагына, тоют керектөөгө, глюкозага, органдардын салмагына, чектелген биохимиялык панелге жана боор/бөйрөк гистологиясына багытталган. Генотоксикалуулук бул изилдөөдө сыналган эмес.

Үчүнчү чектөө — түрлөр аралык жалпылоо. SD келемишинде көтөрүмдүү болгон mg/kg дозанын адамдагы эквиваленти түздөн-түз ошол эле сан эмес. Адам коопсуздугун баалоо үчүн кошумча таасир этүү, продуктту стандартташтыруу, сиңирүү, метаболизм жана клиникалык маалыматтар талап кылынат.

Төртүнчү чектөө — препараттын өзгөчөлүгү. Изилдөөнүн жыйынтыктары ушул изилдөөдө колдонулган кара куурай уругуна, экстракция процессине, flavourzyme катышына, гидролиз мөөнөтүнө жана продукт курамына көз каранды HPH препаратына тиешелүү. Ар башка өндүрүш процесстери менен даярдалган бардык кара куурай белок гидролизаттары бирдей уулуулук профилине ээ деп божомолдоого болбойт.

Келечектеги изилдөө муктаждыгы

Булак авторлору 90 күндүк кайталап доза уулуулугу жана генотоксикалуулук тесттерин кийинки коопсуздук кадамдарынын арасында көрсөтүшөт. Мындан тышкары, HPHнин ар кандай өндүрүш шарттарындагы стандартташтырылышы, биологиялык активдүүлүгү жана коопсуздугу бирге ырасталышы керектигин баса белгилешет.

Ошондуктан азыркы изилдөө ден соолукка багытталган функционалдык азык иштеп чыгуу чынжырында акыркы адам коопсуздугу документи эмес, жаныбарлар токсикологиясына байланыштуу баштапкы коопсуздук маалыматтарынын катмары катары бааланышы керек.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Single- and Repeated-Dose Toxicity Study of Hemp Seed Protein Hydrolysates

Корей тилиндеги түпнуска аталыш: Hemp Seed 단백가수분해물의 단회 및 반복투여 독성 평가

Авторлор: Junho Nam; Jae Jung Lee; Yoon Jeong Lee; Ju Hee Kim; Jun Ho Kim.

Жооптуу автор: Jun Ho Kim.

Мекемелер: Department of Food Science and Biotechnology, Gyeongkuk National University; Milepost Co., Ltd.

Журнал: Journal of the Korean Society of Food Science and Nutrition / 한국식품영양과학회지.

Жарыялаган уюм: The Korean Society of Food Science and Nutrition.

Том / сан / беттер: 55(1), 49–56.

Жыл: 2026.

DOI: 10.3746/jkfn.2026.55.1.49.

Келип түшкөн: 16 октябрь 2025.

Кайра каралган: 11 ноябрь 2025.

Кабыл алынган: 14 ноябрь 2025.

Булак түрү: Эксперименттик in vivo жаныбарлар уулуулугу боюнча изилдөө.

Лицензия: Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0).

Негизги сыноо заты: Hemp seed protein hydrolysates (HPH).

HPH ферменти: Flavourzyme; субстрат салмагынын %2си.

Гидролиз шарты: 50°C, 2 саат, pH 7,0.

HPH белок курамы: Болжол менен %48,1.

Жаныбар модели: Эркек жана ургаачы Sprague-Dawley келемиштери.

Бир жолку доза: 2.000 жана 5.000 mg/kg; бир жолку ооз аркылуу берүү; 14 күндүк көзөмөл.

Кайталап доза: 500, 1.000 жана 2.000 mg/kg; күн сайын ооз аркылуу берүү; 28 күн.

Топтун көлөмү: Негизги тажрыйбаларда ар бир жыныс жана доза тобу үчүн n=6.

Алдын ала доза изилдөөсү: 5.000 mg/kg; ургаачы келемиштерде n=3; 14 күн.

Клиникалык көзөмөл: Жалпы абал, уулуулук белгиси, кыймылдуулук, сырткы көрүнүш жана өлүм.

Кошумча көзөмөл: Дене салмагы, тоют керектөө жана кан глюкозасы.

Биохимия: AST, ALT, ALP, BUN, albumin, заара кислотасы, жалпы холестерин жана триглицерид.

Гистопатология: 28 күндүк изилдөөдө боор жана бөйрөк; H&E; ×200 өкүлчүлүк сүрөттөр.

Статистика: R 4.0.4; one-way ANOVA; Tukey HSD; P<0,05.

Этика комитети: Gyeongkuk National University Animal Experiment Ethics Committee; уруксат no. 2025-2-0527-02-01.

Бир жолку дозанын негизги жыйынтыгы: Өлүм же токсикологиялык жактан маанилүү жалпы терс таасир байкалган эмес; авторлордун баалоосуна ылайык NOAEL >5.000 mg/kg.

28 күндүк негизги жыйынтык: Өлүм, орган салмагынын уулуулугу же боор/бөйрөк гистопатологиялык жабыркоосу байкалган эмес; авторлордун баалоосуна ылайык NOAEL >2.000 mg/kg.

Каржылоо: 2025 Ministry of Education жана Gyeongsangbuk-do ресурстары менен Gyeongbuk RISE Center, Regional Innovation System & Education; B0080529001944.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булак PDFде өзүнчө Data Availability Statement жок.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Булак PDFде өзүнчө Conflict of Interest билдирүүсү жок; анын жоктугу божомолдонгон эмес.

Авторлордун салымы: Булак PDFде өзүнчө CRediT/авторлордун салымы бөлүмү жок.

Негизги чечмелөө чеги: Жыйынтыктар белгилүү HPH препаратынын келемиштердеги кыска мөөнөттүү жана 28 күндүк жалпы уулуулук баалоосуна тиешелүү; адамдын керектөө коопсуздугунун же узак мөөнөттүү коопсуздуктун далили эмес.