Маалымат жана коммуникация технологиялары (МКТ; Information and Communication Technology, ICT) бул изилдөөдө айыл чарба маалыматын жеткирүү жана бөлүшүү үчүн колдонулган уюлдук телефон, радио, телекөрсөтүү, компьютер жана интернет кызматтары сыяктуу технологиялардан турган байланыш каражаттарынын жыйындысы болуп саналат. Изилдөө Түштүк Африканын Mahikeng Local Municipality аймагындагы 121 чакан фермер айыл чарба маалыматына жетүү үчүн МКТны канчалык деңгээлде кабыл алганын жана инфраструктура, чыгым, байланыш, көндүм, тил жана социалдык-экономикалык өзгөчөлүктөрдүн кабыл алуу менен кандай байланышта экенин изилдеген сандык, кесилиштик сурамжылоо болуп саналат. Катышуучулардын %92си МКТны айыл чарба маалыматы үчүн колдонууга болорун билерин, %86сы болсо ушул максатта жок дегенде бир МКТ каражатын колдонорун билдирген. Ошол эле учурда интернет жана компьютер сыяктуу өнүккөн санарип каналдарын колдонуу салттуу электрондук медиа жана уюлдук телефонго караганда чектелүүрөөк.

Эң кеңири тараган чоң тоскоолдук %85 менен начар айылдык инфраструктура болгон. МКТ объектинин же телеборбордун жетишсиздиги %79, кымбат маалымат топтомдору %73, түзмөктүн баасы %71 жана интернетке жетүүнүн жоктугу %71 деңгээлинде чоң тоскоолдук катары билдирилген. Санариптик көндүмдүн жетишсиздиги %55, тил тоскоолу %50 жана төмөн билим/сабаттуулук да %50 деңгээлинде. Binary логистикалык регрессиянын жыйынтыгында чоңураак чарба аянты МКТны кабыл алуу менен оң; түзмөктүн жогорку баасы жана интернет байланышынын жоктугу терс байланыш көрсөткөн.

Бул байланыштар себептүүлүктүн далили эмес. Изилдөө бир убакыт чекитинде 121 фермер менен жүргүзүлүп, башында пландалган 302 кишилик үлгүгө жеткен эмес. Мындан тышкары, булакта айрым жыштык-пайыз шайкештиктери, ишенимдүүлүк көрсөткүчтөрү жана регрессия таблицасындагы коэффициент/стандарттык ката/z маанилери арасында ички отчеттук карама-каршылыктар бар. Ошондуктан изилдөө Mahikengдеги фермерлердин учурдагы МКТ колдонуусу менен алар кабыл алган тоскоолдуктардын ортосундагы байланыштарды көрсөткөн жергиликтүү кесилиштик изилдөө катары эң туура окулат.

Изилдөө маселеси

Чакан фермерлер үчүн айыл чарба маалыматы өндүрүш техникасы менен эле чектелбейт. Аба ырайы божомолдору, өндүрүш каражаттарынын жана продукциянын баалары, зыянкечтерди жана ооруларды башкаруу, малдын ден соолугу, базар маалыматы жана жакшыртылган өндүрүш ыкмалары фермердин күнүмдүк чечимдерине таасир этиши мүмкүн. МКТ бул маалыматты радио, телекөрсөтүү, уюлдук телефон, компьютер жана интернет сыяктуу каражаттар аркылуу тезирээк жеткирүүгө мүмкүндүк бере алат.

Бирок технологиянын теориялык жактан бар болушу фермер аны колдоно алат дегенди билдирбейт. Түзмөк кымбат болсо, электр өчүп турса, мобилдик тармак жок болсо, маалымат пакетин сатып алуу мүмкүн болбосо же мазмун колдонуучунун тилинде болбосо, технологиянын маалыматка жетүүдөгү баалуулугу кыйла төмөндөшү мүмкүн. Ошондуктан изилдөөнүн негизги маселеси “фермерлер технологияны билеби?” деген суроо менен эле чектелбейт; фермер технологияга жетиши, аны туруктуу пайдаланышы жана аны айыл чарба маалыматына айландыра алышы үчүн кандай тоскоолдуктар бар экенин аныктоо болуп саналат.

Изилдөөнүн максаты жана гипотезалар

Изилдөө чакан фермерлердин социалдык-экономикалык өзгөчөлүктөрү жана алар кабыл алган тоскоолдуктар менен айыл чарба маалыматына жетүү максатында МКТны кабыл алуунун ортосундагы байланыштарды изилдейт.

Булакта нөлдүк гипотеза фермерлердин социалдык-экономикалык өзгөчөлүктөрү жана кабыл алынган тоскоолдуктар менен МКТны кабыл алуунун ортосунда маанилүү байланыш жок деген түрдө түзүлгөн. Альтернативдүү гипотеза болсо бул өзгөрмөлөр менен МКТ колдонуунун ортосунда маанилүү байланыштар бар экенин болжолдойт.

Теориялык алкак

Өзгөрмөлөрдү тандоо технологияны кабыл алуунун эки ыкмасына негизделген. Diffusion of Innovations ыкмасы жаш курак, билим жана экономикалык ресурстар сыяктуу жеке өзгөчөлүктөр инновациянын кабыл алынган пайдалуулугу, шайкештиги жана татаалдыгы аркылуу кабыл алуу ылдамдыгына таасир этиши мүмкүн деп болжолдойт.

Technology Acceptance Model (TAM) болсо өзгөчө кабыл алынган пайдалуулукка жана колдонуу жеңилдигине көңүл бурат. Түзмөктүн жогорку баасы, интернетке начар жетүү, санариптик көндүмдүн төмөндүгү же тил тоскоолу технологияны колдонууну кыйындатканда, колдонуу жеңилдиги да, кабыл алынган практикалык баалуулук да төмөндөшү мүмкүн.

МКТ Тууралуу Маалымдуулук Жогору Болгондо Интернетке Негизделген Колдонуу Эмне Үчүн Чектелүү?

Изилдөөдө фермерлердин %92си МКТны айыл чарба маалыматы үчүн колдонууга болорун билген жана %86сы жок дегенде бир МКТ каражатын колдонгон болсо да, колдонуу көбүнчө телекөрсөтүү, радио жана уюлдук телефон сыяктуу жеткиликтүү каражаттарда топтолот; интернет, компьютер жана башка өнүккөн санарип каналдары инфраструктура, маалымат наркы, түзмөк баасы жана санариптик көндүм тоскоолдуктарынан улам чектелүүрөөк бойдон калат.

Маалымдуулук менен кабыл алуу бир эле нерсе эмес

Маалымдуулук фермердин технологиянын бар экенин же аны айыл чарба маалыматы үчүн колдонууга болорун билүүсүн билдирет. Кабыл алуу болсо изилдөөдө жок дегенде бир МКТ платформасын чындап айыл чарба маалыматын алуу үчүн колдонуу деп аныкталган.

Бул айырма маанилүү. Фермер интернетке негизделген айыл чарба кызматтары тууралуу билиши мүмкүн, бирок уюлдук телефонго, компьютерге, мобилдик маалыматка же ишенимдүү тармак байланышка жете албаса, бул маалыматты практикалык колдонууга айландыра албай калышы мүмкүн.

Колдонулган МКТ каражаттары

Булак Таблица 2де телекөрсөтүү 117, радио 105, уюлдук телефон 103, интернет 34 жана жеке компьютер 15 колдонуу билдирүүсү менен берилген. Видеоконференция, DVD/CD жана санарип камераны колдонуу өтө төмөн, телеборборду колдонуу болсо нөл деп билдирилген.

Булактын эскертүүсү катышуучулар бир нече вариантты белгилей алганын жана пайыздар n=121 негизинде эсептелгенин билдирет. Бирок жыштык-пайыз жуптары n=121 негизинде эсептелген катышуучу үлүштөрү менен математикалык жактан шайкеш келбейт. Ошондуктан жогорудагы пайыз мамычасы булактын өзүнүн отчету катары гана сакталган, Verianla тарабынан жаңы жайылуу көрсөткүчтөрү эсептелген эмес.

Чакан Фермерлер Үчүн МКТны Кабыл Алуунун Негизги Тоскоолдуктары Кайсылар?

Mahikeng үлгүсүндө эң кеңири тараган чоң тоскоолдуктар начар айылдык инфраструктура (%85), МКТ объектинин же телеборбордун жетишсиздиги (%79), кымбат маалымат топтомдору (%73), түзмөктүн жогорку баасы (%71) жана интернетке жетүүнүн жоктугу (%71) катары билдирилген; санариптик көндүм, тармак сапаты, тил жана билим көйгөйлөрү да маанилүү кошумча тоскоолдуктар болуп саналат.

Инфраструктура көйгөйү эмне үчүн негизги тоскоолдук?

Фермерде түзмөк жана санариптик көндүм бар болсо да, электр ишенимдүү болбосо же мобилдик тармак байланышы жок болсо, интернетке негизделген айыл чарба маалымат системаларын үзгүлтүксүз пайдалануу мүмкүн болбой калышы мүмкүн. Булак өзгөчө электр өчүүлөрүн, начар сигнал камтуусун жана кең тилкелүү инфраструктуранын жетишсиздигин негизги технологиялык чектөөлөрдүн катарына киргизет.

Телеборборлор жана жалпы жетүү пункттары

Катышуучулардын %79у телеборборлордун же ушуга окшош МКТ объекттеринин жетишсиздигин чоң тоскоолдук деп баалаган. Мындай жалпы пайдалануу жайлары өзүнүн компьютери же интернет байланышы жок фермерлер үчүн түзмөк, байланыш, окутуу жана техникалык жардам бере алган жергиликтүү жетүү пункттары катары каралат.

Маалымат наркы

Катышуучулардын %73ү мобилдик маалымат топтомдорунун кымбаттыгын чоң тоскоолдук деп билдирген. Бул тоскоолдук технологияга биринчи жолу жетүүнү каалагандарга гана эмес, интернетти буга чейин колдонгон фермерлерге да таасир этиши мүмкүн; дайыма маалымат пакетин сатып алуу зарылдыгы колдонуу интенсивдүүлүгүн чектеши мүмкүн.

Түзмөк наркы

МКТ түзмөктөрүн сатып алуунун жогорку наркы %71 деңгээлинде чоң тоскоолдук деп билдирилген. Изилдөө үлгүсүндө айыл чарба кирешелеринин чоң бөлүгү төмөн же орто киреше топторунда топтолгону түзмөк жана маалымат чыгымдары башка айыл чарба же үй чарба муктаждыктары менен атаандаша аларын көрсөтөт.

Санариптик көндүм, тил жана билим

Санариптик көндүмдүн жетишсиздигин катышуучулардын %55и чоң тоскоолдук деп баалаган. Тил тоскоолу жана төмөн билим/сабаттуулук болсо өз-өзүнчө %50 деңгээлинде. Булак Mahikengдеги көптөгөн фермерлердин эне тили Setswana экенин жана англисче басымдуу санарип мазмун, айрыкча техникалык айыл чарба терминдеринде, колдонууда кыйынчылык жаратышы мүмкүн экенин талкуулайт.

Жергиликтүү тил жана жеткиликтүү дизайн эмне үчүн маанилүү?

Айыл чарба колдонмосу техникалык жактан иштесе да, колдонуучу мазмунду окуй албаса, түшүнүктөрдү түшүнбөсө же менюларда эркин жүрө албаса, маалыматка жетүү функциясы төмөндөйт. Ошондуктан булак жергиликтүү тилдеги мазмунду, визуалдык жана үн негизиндеги интерфейстерди, фермерлер үчүн санариптик сабаттуулук окутуусун жана жайылтуу кызматкерлери ортомчулук кылган колдоо системаларын сунуштайт.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө аймагы

Изилдөө South Africaнын Northwest Province аймагындагы Mahikeng Local Municipalityде жүргүзүлгөн. Булак муниципалитет болжол менен 3.703 km² аянтты ээлеп, 28 ward жана 100дөн ашык айылды камтый турганын; калктын болжол менен %70и айылдык аймактарда жашаарын билдирет.

Аймактын айыл чарбасында бодо мал, кой жана эчки багуу менен катар жүгөрү жана күн карама сыяктуу өсүмдүктөр да маанилүү. Изилдөөнүн негизги контексти — айылдык жана чакан өндүрүүчүлөрдүн маалыматка санарип жетүүдө туш болгон түзүмдүк чектөөлөрү.

Башкы топтом жана үлгү алуу

Northwest Department of Agriculture and Rural Development жазууларына ылайык, изилдөөнүн максаттуу башкы топтому 1.449 катталган чакан фермерден турат.

Krejcie жана Morgan үлгү таблицасына ылайык, болжол менен 1.449 кишилик башкы топтомдо %95 ишеним деңгээли жана %5 ката чеги үчүн болжол менен 302 катышуучу пландалган. Жөнөкөй кокустук үлгү алуу колдонулган, бирок практикада 121 фермер сурамжылоого катышкан.

Булак реалдуу жооп берүү үлүшүн болжол менен %40 деп сүрөттөйт. Бирок 302 кишилик максаттуу үлгү үчүн пландалган тактыктын 121 кишилик акыркы үлгүдө ошол бойдон сакталып калганы көрсөтүлгөн эмес.

Маалымат чогултуу

Маалымат чогултуу куралы түзүмдөштүрүлгөн сурамжылоо болгон. Биринчи бөлүк социалдык-экономикалык өзгөчөлүктөр менен МКТ тууралуу маалымдуулукту; экинчи бөлүк болсо чыгым, инфраструктура, көндүм жана башка кабыл алуу тоскоолдуктарын баалаган.

Тоскоолдуктар башында “чоң тоскоолдук”, “кичине тоскоолдук” жана “тоскоолдук эмес” деген үч категорияда өлчөнгөн. Логистикалык регрессияда бул маалымат бинардык өзгөрмөгө айландырылган; чоң тоскоолдук 1, кичине же тоскоолдук эмес категориялары 0 болуп коддолгон.

Сурамжылоонун жарактуулугу жана ишенимдүүлүгү

Сурамжылоо формасы Agricultural Extension and Development Studies тармагындагы адистер тарабынан беттик жарактуулук жагынан бааланган. Андан кийин негизги үлгүгө кирбеген 12 чакан фермер менен пилоттук изилдөө жүргүзүлүп, түшүнүксүз пункттар кайрадан түзүлгөн.

Тогуз пункттан турган МКТ тоскоолдуктары шкаласы үчүн Cronbach alfa мааниси булак Таблица 2де 0,886 деп билдирилген. Бул маани шкаланын жогорку ички ырааттуулукту көрсөткөнү катары чечмеленген.

Булактын баяндоо текстинде пункт-жалпы корреляция 0,32-0,73 жана эң төмөн alfa мааниси болжол менен 0,87 деп берилгендиктен, текст менен таблица арасында кичине, бирок ачык отчеттук айырма бар.

Логистикалык Регрессия Бул Изилдөөдө Эмнени Өлчөйт?

Binary логистикалык регрессия башка өзгөрмөлөр туруктуу болгондо чарбанын көлөмү жана кабыл алынган чыгым, интернет же инфраструктура тоскоолдуктары сыяктуу өзгөчөлүктөр фермердин айыл чарба маалыматы үчүн жок дегенде бир МКТ каражатын колдонгон “кабыл алуучу” болуу ыктымалдыгы менен кандай байланышта экенин баалайт; коэффициенттер себептик таасирди эмес, байкоолук байланышты көрсөтөт.

Модель теңдемеси

Булакта колдонулган binary логистикалык регрессия модели төмөнкүдөй берилген:

\[ \log\left(\frac{P(Y=1)}{1-P(Y=1)}\right) = \beta_0+\beta_1X_1+\beta_2X_2+\beta_3X_3+\cdots+\beta_kX_k \]

Бул жерде \(Y=1\), фермер айыл чарба маалыматына жетүү үчүн жок дегенде бир МКТ каражатын колдонгон абалды; \(Y=0\), колдонбогон абалды билдирет.

\(P(Y=1)\) кабыл алуу ыктымалдыгы. \(\frac{P}{1-P}\) туюнтмасы odds, башкача айтканда окуянын болуу ыктымалдыгынын болбоо ыктымалдыгына катышы. Логарифми алынганда модель сызыктуу божомол компоненти менен байланышат.

\(\beta_0\) туруктуу мүчө. \(\beta_i\) коэффициенттери тиешелүү \(X_i\) өзгөрмөсүнүн log-odds менен байланышын көрсөтөт. Оң коэффициент кабыл алуу odds-унун өсүшү, терс коэффициент төмөндөшү менен байланыштуу; бирок түздөн-түз пайыздык пункттагы өзгөрүү катары окулбашы керек.

Көп коллинеардуулукту текшерүү

Модельден мурда Variance Inflation Factor (VIF) жана tolerance маанилери колдонулуп, көп коллинеардуулук текшерилген. Булак Таблица 4тө чарба көлөмү үчүн VIF 1,43; түзмөк баасы 1,60; интернет байланышынын жетишсиздиги 2,55; кымбат маалымат топтомдору 1,16; МКТ объекттеринин жетишсиздиги 2,41 деп берилген.

Булак бул маанилерди көйгөйлүү көп коллинеардуулук жок деп чечмелейт. Бирок “кымбат маалымат топтомдору” сабындагы VIF 1,16 менен tolerance 0,4635 мааниси стандарттык VIF-tolerance шайкештигине толук туура келбейт; маанилер Verianla тарабынан кайра эсептелген эмес.

Логистикалык регрессия жыйынтыктары

Булак маанилүүлүк эскертүүсүн *** = %10, ** = %5 жана * = %1 түрүндө колдонот. Бул жылдыз системасы кеңири таралган иреттен башкача көрүнгөнү менен Verianla булакта жазылган түрүн өзгөрткөн эмес.

Моделдин шайкештиги

Булак Таблица 5те LR \(\chi^2=64,51\), Prob > chi² = 0,0000, log-likelihood = -16,852644 жана McFadden pseudo-\(R^2=0,6568\) билдирилген. Ыкма бөлүмүндөгү моделди баалоодо LR тести p<0,001 деп чечмеленген.

Pseudo-\(R^2\) сызыктуу регрессиядагы классикалык \(R^2\) менен бирдей эмес. Булак да чектөөлөр бөлүмүндө бул айырманы ачык моюнга алат. Ошондуктан 0,6568 маанисин “чыныгы дүйнөдөгү МКТ жүрүм-турумунун так %65,68и түшүндүрүлдү” деп чечмелөөгө болбойт.

Булак Таблица 5теги сандык карама-каршылыктар

Түзмөк баасы сабында коэффициент \(-0,1325804\), стандарттык ката 0,71667 жана z=-1,85 маанилери бирге берилген; бул үч сан кадимки коэффициент/стандарттык ката мамилесине толук туура келбейт. Туруктуу мүчөдө да коэффициент \(-0,2202614\), стандарттык ката 3,715509 жана z=-1,91 бирге билдирилген. Verianla бул маанилердин бирин “туура эмес” деп эсептеп өзгөрткөн эмес.

Катышуучулардын социалдык-экономикалык түзүлүшү

Үлгүнүн %63ү эркек, %37си аял. Билим деңгээлинде %20 формалдуу эмес/формалдуу билим алган эмес, %33 башталгыч, %31 орто, %9 колледж жана %7 университет деңгээлинде.

Жаш бөлүштүрүүсүндө 51 жаш жана андан жогору топ %49 менен эң чоң топ; 41-50 жаш %40, 31-40 жаш %8 жана 21-30 жаш %3.

Чарбалардын %47си 0-2 гектар, %39у 3-6 гектар, %9у 7-10 гектар жана болгону аз бөлүгү 10 гектардан жогору. Жылдык айыл чарба кирешесинде катышуучулардын %46,3ү R10.000-R30.000, %32,2си R31.000-R50.000 аралыгында.

Чарбанын түрүндө %72 аралаш өсүмдүк-мал өндүрүшүн, %16 мал чарбачылыгын гана жана %12 өсүмдүк өндүрүшүн гана билдирген.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Mahikeng үлгүсүндө МКТ тууралуу маалымдуулук жогору жана фермерлердин көпчүлүгү жок дегенде бир байланыш технологиясын айыл чарба маалыматы үчүн колдонорун билдирет. Ошол эле учурда өнүккөн интернетке негизделген куралдарды колдонуу чектелүүрөөк.

Инфраструктура, түзмөк жана маалымат чыгымдары, интернетке жетүү, жергиликтүү МКТ объекттеринин жетишсиздиги, санариптик көндүм, тил жана билим көйгөйлөрү маанилүү тоскоолдуктар.

Модель чоңураак чарба аянты МКТны кабыл алуу менен оң; түзмөк баасы жана интернетке жетүүнүн жетишсиздиги терс байланыш көрсөткөнүн колдойт.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

Изилдөө чоңураак чарбалар дал чоң болгондуктан сөзсүз МКТны кабыл алат деп далилдебейт. Кесилиштик дизайн байланыштарды гана көрсөтөт.

МКТ колдонуу айыл чарба өндүрүмдүүлүгүн, кирешени же кирешелүүлүктү белгилүү бир пайызга жогорулатканы бул изилдөөдө өлчөнгөн эмес.

Mahikengдеги 121 катышуучунун жыйынтыктарын Түштүк Африкадагы бардык чакан фермерлерге автоматтык түрдө жалпылоого болбойт.

МКТ тууралуу жогорку маалымдуулук интернетке негизделген санарип айыл чарбасы кеңири колдонулат дегенди билдирбейт; изилдөөдөгү МКТ аныктамасы радио жана телекөрсөтүү сыяктуу салттуу электрондук байланыш каражаттарын да камтыйт.

Негизги чектөөлөр

Кесилиштик дизайн себептүүлүктү аныктоого мүмкүндүк бербейт. Баштапкы максаттуу үлгү 302 болсо да, 121 катышуучуга гана жетишилген. Тоскоолдуктар үч категориядан бинардык өзгөрмөгө кыскартылып, логистикалык моделге киргизилгендиктен, жооптордун күчү тууралуу айрым деталдар жоголгон болушу мүмкүн.

Булак ошондой эле pseudo-\(R^2\) классикалык \(R^2\) сыяктуу чечмеленбеши керектигин жана айрым орточо деңгээлдеги корреляциялар коэффициенттердин туруктуулугуна таасир этиши мүмкүн экенин белгилейт. Булак ичиндеги айрым таблица, жыштык жана регрессия маанилериндеги карама-каршылыктар да сандык жыйынтыктарды кайра пайдаланууда этияттыкты талап кылат.

Сунуштар жана келечектеги изилдөөлөр

Изилдөө айылдык интернет жана электр инфраструктурасын жакшыртууну, түзмөк жана маалымат чыгымдарын азайтууну, субсидия же биргелешкен сатып алуу моделдерин баалоону, телеборборлорду жана коомдук жетүү пункттарын түзүүнү жана айыл чарба жайылтуу кызматтарына санариптик колдоону интеграциялоону сунуштайт.

Санариптик окутууларды жергиликтүү тилдерге жана төмөн сабаттуулук деңгээлине ылайык иштеп чыгуу; визуалдык, үн менен жана колдонуучуга ыңгайлуу мазмундарды өнүктүрүү сунушталат.

Келечектеги изилдөөлөр үчүн ар башка муниципалитеттерди салыштыруу, интернет жана күн энергиясы сыяктуу инфраструктуралык кийлигишүүлөрдүн убакыттагы таасирин баалоо, субсидияланган түзмөк жана биргелешкен чыгым моделдерин сынап көрүү, жаштарды МКТ элчиси катары колдонуу жана узунунан/аралаш ыкмадагы изилдөөлөр сунушталат.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Barriers to the Adoption of Information and Communication Technology (ICT) for Accessing Agricultural Information by Small-Scale Farmers in Mahikeng, Northwest Province

Авторлор: O. Shemfe; S. Modirwa.

Corresponding author: O. Shemfe.

O. Shemfe мекемеси: Department of Economics and Business Management, Faculty of Economics and Financial Sciences, Walter Sisulu University, South Africa.

O. Shemfe ORCID: 0000-0003-0996-1505.

S. Modirwa мекемеси: Department of Agricultural Economics and Extension, Faculty of Natural and Agricultural Sciences, Northwest University, South Africa.

S. Modirwa ORCID: 0000-0001-5431-4871.

Журнал: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Басып чыгаруучу: South African Society for Agricultural Extension.

Том / сан / бет: 54(1), 190-223.

Жарыяланган күнү: 23 Февраль 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a20927.

Булак түрү: Рецензияланган илимий изилдөө макаласы.

Рецензия: Журнал саясаты үч көз карандысыз баалоочу менен кош сокур рецензия колдонуларын билдирет.

Лицензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Изилдөө дизайны: Сандык, сүрөттөмө, кесилиштик сурамжылоо изилдөөсү.

Максаттуу башкы топтом: 1.449 катталган чакан фермер.

Пландалган үлгү: 302 киши.

Реалдуу үлгү: 121 киши.

Үлгү алуу ыкмасы: Жөнөкөй кокустук үлгү алуу; акыркы катышуу ыктыярдуулукка жана талаа шарттарына байланыштуу.

Пилоттук изилдөө: Негизги үлгүгө кирбеген 12 фермер.

Маалымат чогултуу: Бетме-бет жүргүзүлгөн түзүмдөштүрүлгөн сурамжылоо.

Ишенимдүүлүк: Тогуз пункттан турган тоскоолдуктар шкаласы үчүн Cronbach alfa 0,886.

Статистикалык ыкма: Сүрөттөмө статистика, VIF/tolerance көп коллинеардуулук текшерүүлөрү жана binary логистикалык регрессия.

Көз каранды өзгөрмө: Айыл чарба маалыматы үчүн жок дегенде бир МКТ каражатын колдонуу; кабыл алуучу = 1, кабыл албаган = 0.

Этикалык уруксат: Northwest University Research Ethics Regulatory Committee; NWU-00323-18-A9.

Ыктыярдуу катышуу жана купуялуулук: Булак катышуучулар изилдөөнүн максаты тууралуу маалымат алганын, ыктыярдуу катышканын, сурамжылоодон чыга аларын жана алардын маалыматы купуя сакталганын билдирет.

Ыраазычылык: Талаага кирүүгө мүмкүнчүлүк берген Northwest Department of Agriculture and Rural Development Директоруна жана салымы үчүн 121 катышуучуга ыраазычылык билдирилген.

Каржылоо: Берилген PDFде өзүнчө каржылоо билдирүүсү жок.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Берилген PDFде өзүнчө кызыкчылыктардын кагылышы билдирүүсү жок.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Берилген PDFде өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү жок.

CRediT/автордук салымдар: Берилген PDFде өзүнчө автордук салым билдирүүсү жок.

Булактагы маанилүү отчеттук карама-каршылыктар

Cronbach alfa түшүндүрмө тексти менен ишенимдүүлүк таблицасындагы пункт-жалпы корреляция диапазону жана “пункт чыгарылса alfa” мааниси толук дал келбейт.

Макалада Cronbach alfa таблицасы да, социалдык-экономикалык өзгөчөлүктөр таблицасы да “Table 2” деп номерленген.

Фермердик тажрыйба таблицасындагы жыштыктардын суммасы акыркы үлгү болгон 121ге жетпейт жана айрым жыштык-пайыз жуптары бири-бирине дал келбейт.

Маалымат булагы жана колдонулган МКТ каражаттары үчүн берилген жыштык жана пайыз маанилери менен “пайыздар n=121ге негизделет” деген эскертүүнүн ортосунда математикалык шайкешсиздик бар.

Регрессия Таблица 5те түзмөк баасы жана туруктуу мүчө саптарындагы коэффициент, стандарттык ката жана z маанилери өз ара толук дал келбейт. Бул маанилер Verianla тарабынан кайра эсептелген эмес.

Булак Pseudo \(R^2=0,6568\) маанисин бир бөлүмдө болжол менен түшүндүрүлгөн вариация үлүшү сыяктуу айтса, чектөөлөр бөлүмүндө pseudo-\(R^2\) сызыктуу регрессиядагы \(R^2\) сыяктуу чечмеленбеши керек экенин туура түрдө өзүнчө белгилейт.

Чечмелөө чеги

Бул изилдөө Mahikengдеги 121 чакан фермердин МКТ колдонуу жүрүм-турумун жана алар кабыл алган тоскоолдуктарды изилдеген кесилиштик изилдөө. Жыйынтыктар МКТга жетүү менен социалдык-экономикалык жана түзүмдүк факторлордун ортосундагы байланыштарды көрсөтөт; себептүүлүктү, технологияны узак мөөнөттүү колдонууну же МКТнын айыл чарба өндүрүмдүүлүгүнө түз таасирин далилдебейт.