Гестациялык куракка салыштырмалуу кичине төрөлүү (Small for Gestational Age, SGA) — жаңы төрөлгөн ымыркайдын төрөлгөндөгү салмагы, төрөлгөндөгү узундугу же экөө тең гестациялык курак үчүн күтүлгөн маалымдама көрсөткүчтөрдөн төмөн болушу менен аныкталган өсүү абалы. SGA болуп төрөлгөн балдардын көбү эрте балалык мезгилде кууп жетүүчү өсүүнү көрсөтсө, айрымдарында туруктуу боюнун кыскалыгы өнүгүшү мүмкүн. Бул көп борборлуу ретроспективдүү изилдөө кууп жетүүчү өсүүсү жетишсиз болгон жана рекомбинанттык адамдын өсүү гормону (recombinant human growth hormone, rhGH) менен дарыланган 49 SGA баланын дарылоо башталгандан бой жеткендеги боюна чейинки өсүү жүрүшүн баалады.
Орточо бой дарылоо башталганда −3,08 ± 0,56 SDS болсо, бой жеткендеги бойдо −1,75 ± 0,63 SDSке жетти. Дарылоо башталгандан бой жеткендеги бойго чейинки жалпы бой өсүшү +1,35 ± 0,67 SDS болду (p<0,001). Бой өсүшүнүн эң чоң бөлүгү жыныстык жетилүү башталганга чейин болду: дарылоо башталгандан жыныстык жетилүү башталганга чейин +1,09 ± 0,75 SDS өсүш байкалса, жыныстык жетилүү башталгандан бой жеткендеги бойго чейинки кошумча өсүш +0,25 ± 0,54 SDS менен кыйла чектелүү болду.
Үй-бүлөлүк максаттуу бойдон айырма да азайды. ΔH–TH көрсөткүчү башында −1,81 ± 0,80 SDS болсо, бой жеткендеги бойдо −0,45 ± 0,79 SDS болду. Изилдөөдөгү ±1,5 SDSлик максаттуу бой аныктамасына ылайык, бейтаптардын %86ы бой жеткен куракта үй-бүлөлүк максаттуу бой аралыгына жетти, ал эми %14ү максаттуу аралыктан төмөн калды.
Дарылоону 7 жашка чейин баштагандарда жалпы бой өсүшү 7 жашта же андан кийин баштагандарга караганда жогору болду (+1,53 ± 0,14кө каршы +1,13 ± 0,57 SDS; p=0,0387). Бирок 7 жаш чеги изилдөө баштала электе белгиленген клиникалык чек эмес, когорт ичинде натыйжаларды эң жакшы ажыраткан чекитти тандап, андан кийин жүргүзүлгөн post hoc талдоо болуп саналат. Мындан тышкары, дарыланбаган контролдук топ болбогондуктан, изилдөө rhGHнин табигый өсүүгө салыштырмалуу себептик таасирин түздөн-түз өлчөбөйт.
Изилдөө көйгөйү
Булак адабияттарда SGA болуп төрөлгөн балдардын болжол менен %10–15и жашоонун алгачкы жылдарында жетиштүү кууп жетүүчү өсүүнү көрсөтпөй турганы жана алардын бой жеткендеги бою терс таасирлениши мүмкүн экени белгиленет. Туруктуу боюнун кыскалыгы бар ылайыктуу балдарда rhGH менен дарылоо өсүүнү тездетүү жана бой жеткендеги бойду генетикалык өсүү мүмкүнчүлүгүнө жакындатуу максатында колдонулат.
Ошол эле учурда rhGHге жооп бардык SGA балдарда бирдей эмес. Дарылоону баштоо жашы, баштапкы бой, сөөк жашы, ата-эненин бою, дарылоонун узактыгы жана жыныстык жетилүүгө киргендеги жетишилген бой сыяктуу өзгөрмөлөр узак мөөнөттүү өсүү жыйынтыгына таасир этиши мүмкүн.
Бул изилдөөнүн негизги суроосу жөн гана “rhGH алган балдар өстүбү?” деген суроо эмес. Изилдөөчүлөр өсүү кайсы мезгилде болгонун, жыныстык жетилүү жалпы бой жеткендеги бойго канчалык салым кошконун жана бой өсүшүн кайсы баштапкы өзгөчөлүктөр алдын ала божомолдой турганын баалашкан.
Гестациялык Куракка Салыштырмалуу Кичине Төрөлүү (SGA) Деген Эмне?
SGA — төрөлгөндөгү салмактын, төрөлгөндөгү узундуктун же экөөнүн тең гестациялык курак үчүн күтүлгөн маалымдама көрсөткүчтөн төмөн болушу; бул изилдөөдө SGA диагнозу жаңы төрөлгөндөрдүн жазууларынан алынган төрөлгөндөгү салмак жана узундук көрсөткүчтөрүн Италиянын неонаталдык маалымдама таблицалары менен салыштыруу аркылуу ырасталып, rhGH дарылоосуна алынган балдардын дарылоо башталгандагы бою жашына жана жынысына жараша ≤−2,5 SDS болушу талап кылынган.
SDS эмне үчүн колдонулат?
Стандарттык четтөө көрсөткүчү (Standard Deviation Score, SDS) баланын бою, салмагы же башка өлчөмү ошол эле жаштагы жана жыныстагы маалымдама популяциянын орточо маанисинен канча стандарттык четтөөгө айырмаланарын көрсөтөт.
Мисалы, бой SDSинин −3 болушу баланын бою маалымдама орточо көрсөткүчтөн болжол менен үч стандарттык четтөөгө төмөн экенин билдирет. Дарылоо учурунда SDSтин −3,08ден −1,75ке жогорулашы бойдун маалымдама популяцияга салыштырмалуу азыраак артта калганын көрсөтөт.
Изилдөөдө кайсы балдар бааланды?
Изилдөөгө төрөлгөндөгү салмагы же узундугу боюнча SGA болгон, жетиштүү постнаталдык кууп жетүүчү өсүү көрсөтпөгөн, rhGH башталган учурда бою ≤−2,5 SDS болгон, өсүү гормонунун бөлүнүп чыгышы нормалдуу жана бой жеткендеги бойго чейин rhGH дарылоосун аяктаган балдар киргизилди.
Өнөкөт түрдө өсүүнү бузушу мүмкүн болгон оорулары барлар, пландуу көзөмөлдөрүн аяктабагандар, өсүү гормонунун жетишсиздиги же гипофиздин бир нече гормондорунун жетишсиздиги барлар, ошондой эле хромосомалык аномалиялары, малформациялары, хондродисплазиялары же башка синдромдору бар балдар чыгарылды.
rhGH дарылоосунун максаты эмне болгон?
Дарылоонун негизги максаты кыска мөөнөттө өсүү ылдамдыгын көбөйтүү гана эмес, баланын бой жеткендеги боюн үй-бүлөлүк/генетикалык өсүү мүмкүнчүлүгүнө мүмкүн болушунча жакындатуу болгон. Ошондуктан изилдөөдө абсолюттук бой өзгөрүүсү гана эмес, баланын бою менен эсептелген үй-бүлөлүк максаттуу бойдун ортосундагы айырма да көзөмөлдөндү.
Максаттуу бой кандай эсептелди?
Булакта үй-бүлөлүк максаттуу бой (Target Height, TH) төмөнкүдөй аныкталган:
TH = (атанын бою + эненин бою) / 2 ± 6,5 cm
Булактагы формулага ылайык, эркек бала үчүн +6,5 cm, кыз бала үчүн −6,5 cm колдонулган.
Ар бир көзөмөл убактысында баланын бой SDSи менен үй-бүлөлүк максаттуу бой SDSинин ортосундагы айырма эсептелди:
ΔH–TH = Баланын бой SDSи − Максаттуу бой SDSи
Бул көрсөткүч нөлгө жакындаган сайын баланын бою үй-бүлөлүк максаттуу бойго жакындайт. Терс мааниси баланын үй-бүлөлүк максаттан төмөн экенин көрсөтөт.
Бой өсүшү кандай эсептелди?
Бой өсүшү (Height Gain, HG) кандайдыр бир көзөмөл этабындагы бой SDSинен дарылоо башталгандагы бой SDSин алып салуу менен эсептелди:
HG = Көзөмөл этабындагы бой SDS − T0 бой SDS
Жалпы бой өсүшү (Total Height Gain, THG) болсо бой жеткендеги бой SDSи менен дарылоо башталгандагы бой SDSинин ортосундагы айырма катары аныкталды:
THG = Бой жеткендеги бой SDS − T0 бой SDS
Бул формулалар сантиметр менен түздөн-түз бой өсүшүн эмес, маалымдама популяцияга салыштырмалуу стандартташтырылган орун өзгөрүүсүн өлчөйт.
Бой жеткендеги бой кандай аныкталды?
Бейтаптын бою бир жылда 1 cmден аз өскөндө же сөөк жашы кыздарда 15, эркек балдарда 17 жашка жеткенде бой жеткендеги бой катары кабыл алынды.
Бой жеткендеги бой менен максаттуу бойдун ортосундагы SDS айырмасы ±1,5 чектеринин ичинде болсо бой жеткендеги бой “максаттуу бой аралыгында”; −1,5 SDSтен төмөн болсо “максаттуу бой аралыгынан төмөн”; +1,5 SDSтен жогору болсо “максаттуу бой аралыгынан жогору” деп классификацияланды.
Жыныстык жетилүү кандай бааланды?
Жыныстык жетилүү Marshall–Tanner критерийлери менен бааланды. Жыныстык жетилүүнүн башталышы (P0) кыздарда эмчек безинин бүчүрлөнүшү байкалганда; эркек балдарда Prader орхидометри менен урук безинин көлөмү 4 mLге жеткенде деп аныкталды.
Көзөмөл этаптары дарылоо башталышы T0, биринчи жыл T1, экинчи жыл T2, жыныстык жетилүүнүн башталышы P0, жыныстык жетилүүнүн биринчи жылы P1, жыныстык жетилүүнүн экинчи жылы P2 жана бой жеткендеги бой AH катары түзүлдү.
Жети Жаш Чеги Клиникалык Дарылоо Чеги Болуп Саналабы?
Жок. Изилдөөдөгү 7 жаш чеги алдын ала аныкталган клиникалык нускаманын чеги эмес; изилдөөчүлөр бул чекти талдоодон кийин өз когортунда бой жыйынтыктарын эң жакшы ажыраткан чекит катары тандашкан. Ошондуктан 7 жаштан төмөн–жогору салыштыруу изилдөөчү мүнөздө кабыл алынып, “7 жашка чейин башталса мынча так пайда берет” деген түрдө жалпыланбашы керек.
Изилдөөнүн ыкма бөлүмүндө көп жолку салыштыруулар үчүн расмий түзөтүү жүргүзүлбөгөнү да ачык көрсөтүлгөн. Чакан үлгү жана маалыматтан кийин чекти тандоо бирге эске алынганда, чакан топтун p мааниси ырастоочу клиникалык чечим чегине караганда келечектеги изилдөөлөр үчүн гипотеза түзүүчү натыйжа болуп саналат.
Изилдөө колдогон нерселер
- rhGH алган бул 49 SGA балада бой SDSи дарылоо башталгандан бой жеткендеги бойго чейин олуттуу жакшырды.
- Жалпы бой өсүшүнүн чоң бөлүгү жыныстык жетилүү башталганга чейин болду.
- Үй-бүлөлүк максаттуу бойго чейинки SDS айырмасы дарылоо учурунда олуттуу азайды.
- Бой жеткендеги бой бейтаптардын %86ында изилдөө аныктаган үй-бүлөлүк максаттуу бой аралыгында болду.
- Дарылоону жашыраак баштоо көп өзгөрмөлүү талдоодо жогорураак бой өсүшү менен өз алдынча байланышта болду.
- Дарылоо башталгандагы бой SDSи да бой өсүшү менен өз алдынча байланышта болду.
- Эрте баштоо тобунда жалпы бой өсүшү изилдөөчү салыштырууда жогору болду.
- Эркек жана кыз балдардын ортосунда жалпы бой өсүшү боюнча маанилүү айырма табылган жок.
Изилдөө колдобогон нерселер
- rhGHнин дарыланбаган SGA балдарга салыштырмалуу себептик таасири бул изилдөө менен өлчөнгөн жок; контролдук топ болгон эмес.
- 7 жаш клиникалык жактан ырасталган универсалдуу баштоо чеги эмес.
- 7 жашка чейин баштагандарда бой жеткендеги бой SDSи сөзсүз жогору экени көрсөтүлгөн жок; бой жеткендеги бой салыштыруусунда p=0,059 болду.
- Жыныстык жетилүү өсүүгө таптакыр салым кошкон жок деп айтууга болбойт; салым бар болчу, бирок жыныстык жетилүүгө чейинки мезгилге караганда азыраак болду.
- Изилдөө rhGH бардык SGA балдарда бирдей жооп жаратат деп көрсөтпөйт.
- Изилдөө кеңири узак мөөнөттүү коопсуздук же чыгым-натыйжалуулук талдоосу эмес.
- Италиядагы дарылоону баштоо критерийлеринин башка саламаттык сактоо системаларына түздөн-түз колдонулушу көрсөтүлгөн эмес.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Изилдөө дизайны жана борборлор
Изилдөө Мессинадагы Gaetano Martino University Hospital Pediatric Endocrinology Centre жана Флоренциядагы Anna Meyer University Pediatric Hospital Pediatric Endocrinology Unitте көзөмөлдөнгөн бейтаптардын медициналык жазууларын ретроспективдүү карап чыгуу болуп саналат.
Жалпы 49 бала изилдөөгө киргизилди. Бардык бейтаптар rhGH дарылоосун алышты; дарыланбаган контролдук топ түзүлгөн жок.
| Өзгөрмө | Булактагы маани |
|---|---|
| Жалпы бейтап | 49 |
| Кыз | 25 (%51) |
| Эркек | 24 (%49) |
| Гестациялык курак | 37,6 ± 3,0 жума |
| Төрөлгөндөгү салмак | 2,1 ± 0,6 kg; −1,96 ± 0,93 SDS |
| Төрөлгөндөгү узундук | 44,2 ± 2,8 cm; −2,34 ± 0,83 SDS |
| Максаттуу бой | −1,23 ± 0,73 SDS |
| Бой кыскалыгы диагнозунун жашы | 5,6 ± 2,9 жыл |
| rhGH баштоо жашы | 7,3 ± 2,9 жыл |
| Баштапкы бой | −3,08 ± 0,56 SDS |
| Баштапкы сөөк жашы | 6,3 ± 2,9 жыл |
SGA классификациясы
Бейтаптардын %28и төрөлгөндөгү узундугу боюнча гана, %36сы төрөлгөндөгү салмагы боюнча гана жана %36сы төрөлгөндөгү салмагы да, узундугу да боюнча SGA деп классификацияланды.
Дарылоо ыкмасы
Италиянын AIFA Note 39 критерийлерине ылайык, изилдөөдөгү бейтаптар төрт жаштан кийин бою жашына жана жынысына жараша −2,5 SDSтен төмөн жана өсүү ылдамдыгы 0 SDSтен төмөн болгондо rhGH дарылоосуна ылайыктуу деп эсептелген.
Дарылоонун дозасы көзөмөл учурунда өсүү жообуна жана IGF-1 деңгээлине жараша туураланып, бой жеткендеги бой жана/же бой жеткендеги сөөк жашына жеткенге чейин улантылды.
Булактагы бирдик эскертүүсү: PDF баштапкы rhGH дозасын “0,035 ± 0,01 µg/kg/күн” түрүндө билдирет. Бул бирдик булактан тышкаркы маалымат менен өзгөртүлгөн жок.
Статистикалык талдоо
Талдоолор STATA/SE 19.0 for macOS менен жүргүзүлүп, статистикалык маанилүүлүк чеги p<0,05 деп белгиленди. Бөлүштүрүүлөр Kolmogorov–Smirnov тести менен бааланды.
T0 бой SDS жана ΔH–TH көрсөткүчтөрүн кийинки убакыт чекиттери менен салыштырууда Wilcoxon signed-rank тести колдонулду. Жынысына же дарылоону баштоо жашына жараша эки топту салыштырууда бөлүштүрүүгө жараша Student t-тести же Mann–Whitney U тести колдонулду.
Бой өсүшү менен мүмкүн болгон байланыштагы өзгөрмөлөр Spearman корреляциялык талдоосу аркылуу изилденди. Бой өсүшүнүн мүмкүн болгон аныктоочулары үчүн бир өзгөрмөлүү жана көп өзгөрмөлүү регрессиялык талдоолор жүргүзүлдү.
Изилдөө ретроспективдүү болгондуктан a priori кубат талдоосу жүргүзүлгөн жок. Авторлордун post hoc эсептөөсү эрте жана кеч баштоо топторундагы жалпы бой өсүшүнүн айырмасына негизденип, болжол менен %70–75 кубат көрсөттү.
Бойдун жана максаттуу бой айырмасынын убакыт боюнча жүрүшү
| Этап | Бой SDS | ΔH–TH SDS |
|---|---|---|
| T0 — дарылоо башталышы | −3,08 ± 0,56 | −1,81 ± 0,80 |
| T1 — 1. жыл | −2,53 ± 0,55 | −1,26 ± 0,81 |
| T2 — 2. жыл | −2,18 ± 0,54 | −0,96 ± 0,82 |
| P0 — жыныстык жетилүүнүн башталышы | −1,99 ± 0,64 | −0,75 ± 0,90 |
| P1 — жыныстык жетилүүнүн 1. жылы | −1,67 ± 0,76 | −0,43 ± 1,04 |
| P2 — жыныстык жетилүүнүн 2. жылы | −1,39 ± 0,93 | −0,14 ± 1,18 |
| AH — бой жеткендеги бой | −1,75 ± 0,63 | −0,45 ± 0,79 |
Бой SDS жана максаттуу бойго чейинки айырма баштапкы учурдан P2ге чейин жалпысынан жакшырат. Бирок P2ден бой жеткендеги бойго өткөндө бой SDS да, ΔH–TH да кайрадан көбүрөөк терс мааниге өтөт. Ошондуктан өсүү жүрүшү “ар бир этапта дайыма бир багытта жакшыра берген сызыктуу ийри сызык” эмес.
Бой Өсүшүнүн Чоң Бөлүгү Качан Болду?
Изилдөөдө жалпы бой өсүшүнүн чоң бөлүгү жыныстык жетилүү башталганга чейин болду: T0дөн P0гө чейин +1,09 ± 0,75 SDS өсүш байкалса, P0дөн бой жеткендеги бойго чейин болгону +0,25 ± 0,54 SDS кошумча өсүш алынды; ошондуктан бой жеткендеги бой жыйынтыгында жыныстык жетилүүгө чейин жетишилген бой деңгээли өзгөчө маанилүү көрүнөт.
Жалпы T0–AH бой өсүшү +1,35 ± 0,67 SDS деп билдирилди. Авторлор бул жыйынтыкты SGA балдарда жыныстык жетилүү мезгилиндеги өсүү секириги мурда эле болгон бой айырмасын толук компенсациялай албашы мүмкүн деп түшүндүрүшөт.
1-сүрөт менен 2-таблицанын айырмасы
Булактын 7-бетиндеги 1-сүрөт баштапкы учурга салыштырмалуу бой өсүшүн T1де +0,32, T2де +0,44, P0дө +1,09, P1де +1,41, P2де +1,69 жана бой жеткендеги бойдо +1,34 SDS деп белгилейт.
Ал эми 2-таблицада T0, T1 жана T2 орточо бой SDS көрсөткүчтөрү −3,08, −2,53 жана −2,18 деп берилет. Булак бул эрте мезгилдеги сүрөт–таблица айырмасынын себебин түшүндүрбөйт. Verianla бул эки маалымат берүүнү жаңы бирдиктүү катар түзүү үчүн бириктирбейт.
Максаттуу бойго жакындоо
ΔH–TH баштапкы −1,81 ± 0,80 SDSтен T2де −0,96 ± 0,82ге, P0дө −0,75 ± 0,90го жана P2де −0,14 ± 1,18 SDSке чейин кыскарды. Бой жеткендеги бойдо айырма −0,45 ± 0,79 SDS болду.
Булак T0дөн бой жеткендеги бойго чейинки жалпы максаттуу-бой айырмасынын жакшырышын +1,37 ± 0,68 SDS деп эсептеген (p<0,001).
Бой жеткендеги бой бейтаптардын %86ында үй-бүлөлүк максаттуу бой аралыгында, ал эми %14үндө максаттуу аралыктан төмөн болду.
Булактагы максаттуу бой карама-каршылыгы
Жыйынтыктар бөлүмүндөгү %86 максаттуу бой аралыгы тууралуу табылгага карабастан, талкуунун кийинки бөлүгүндө бой жеткендеги бой “көпчүлүк учурларда максаттуу бой аралыгынан төмөн калган” деп жазылат. Бул эки билдирүү бири-бирине шайкеш эмес. Сандык жыйынтыктар бөлүмүндөгү %86/%14 бөлүштүрүү өзгөртүлбөй сакталган, карама-каршы талкуу сүйлөмү өз алдынча жыйынтык катары колдонулган эмес.
Дарылоону эрте жана кеч баштоо
| Жыйынтык | <7 жашта баштагандар | ≥7 жашта баштагандар | p мааниси |
|---|---|---|---|
| Когорттун үлүшү | %53 | %47 | — |
| Дарылоо башталган орточо жаш | 5,09 ± 0,99 жыл | 9,95 ± 1,98 жыл | — |
| Жалпы бой өсүшү | +1,53 ± 0,14 SDS | +1,13 ± 0,57 SDS | 0,0387 |
| P0 бой SDS | −1,63 ± 0,48 | −2,37 ± 0,58 | <0,001 |
| P1 бой SDS | −1,25 ± 0,59 | −2,13 ± 0,67 | <0,001 |
| P2 бой SDS | −0,95 ± 0,90 | −1,86 ± 0,73 | <0,001 |
| Бой жеткендеги бой SDS | −1,59 ± 0,60 | −1,93 ± 0,64 | 0,059 |
Эрте баштаган топ жыныстык жетилүүгө жогорураак бой SDS менен кирип, P1–P2 мезгилдеринде артыкчылыгын сактады. Бирок бой жеткендеги бой салыштыруусундагы p=0,059 салттуу p<0,05 чегинен жогору.
Мындан тышкары, эрте баштоо тобунун %69ун кыздар түзгөн жана топтор диагноз коюлган жаш боюнча да айырмаланган. Ошондуктан чийки чакан топ салыштыруусу толугу менен тең эки популяциянын рандомизацияланган салыштыруусу эмес.
rhGHни Эрте Баштоо Бой Жеткендеги Бойду Так Жогорулаттыбы?
Бул изилдөө эрте баштоо жогорураак жалпы бой өсүшү менен байланыштуу экенин колдойт, бирок 7 жаштан төмөн жана жогору топтордун бой жеткендеги бой SDS айырмасы статистикалык маанилүүлүккө жеткен эмес (p=0,059) жана дарыланбаган/рандомизацияланган контрол жок; демек, эрте баштоонун бой жеткендеги бойго так себептик таасиринин көлөмүн бул изилдөөдөн эсептеп чыгарууга болбойт.
Жыныс боюнча жыйынтыктар
Эркек жана кыз балдардын ортосунда T0, T1, T2, P0, P1, P2 жана бой жеткендеги бойдо бой SDS, BMI SDS же жалпы бой өсүшү боюнча маанилүү айырма табылган жок.
Бирок кыздар rhGH дарылоосун эркек балдарга караганда кыйла жаш куракта башташкан: 4,99 ± 0,48 жылга каршы 8,72 ± 0,58 жыл (p<0,001). Жыныстык жетилүү да күтүлгөндөй кыздарда эртерээк башталган: 9,57 ± 0,26 жылга каршы 11,89 ± 0,32 жыл (p<0,001).
Корреляциялык талдоо
Бой өсүшү менен баштапкы сөөк жашынын ортосунда терс байланыш табылды (rho=−0,3548; p=0,0342). Сөөк жашынын көбүрөөк болушу азыраак бой өсүшү менен байланышта болду.
Бой жеткендеги бой; максаттуу бой менен rho=0,4330 (p=0,0099), эненин бою менен rho=0,4964 (p=0,0027) жана жыныстык жетилүүнүн башталышындагы бой SDS менен rho=0,4933 (p=0,0019) деңгээлинде оң корреляция көрсөттү.
Жыныстык жетилүүнүн башталышындагы бой SDS rhGH баштоо жашы менен күчтүү терс корреляция көрсөттү (rho=−0,7320; p<0,001). Баштапкы сөөк жашы менен корреляция rho=−0,7004, дарылоонун узактыгы менен корреляция rho=0,5788 болду.
Көп өзгөрмөлүү регрессия
| Өзгөрмө | β | %95 ишеним аралыгы | p мааниси |
|---|---|---|---|
| rhGH баштоо жашы | −0,100 | −0,186дан −0,013кө чейин | 0,026 |
| T0 бой SDS | −0,853 | Булакта эки башка аралык билдирилген | 0,032 |
Дарылоону баштоо жашынын терс β мааниси моделде көрсөтүлгөн башка өзгөрмөлөр туруктуу кармалганда, кечирээк баштоо жашы төмөнүрөөк жалпы бой өсүшү менен байланыштуу экенин көрсөтөт.
T0 бой SDS үчүн жыйынтык абзацы %95 ишеним аралыгын −1,625тен −0,805ке чейин; ал эми 5-таблица −1,625тен −0,080ге чейин берет. Ошондуктан ишеним аралыгы бир гана туура маани катары берилген эмес.
Метаболикалык көзөмөл
| Этап | IGF-1 (ng/mL) | Инсулин | Ачкарын глюкоза (mg/dL) | HOMA |
|---|---|---|---|---|
| T0 | 125 ± 63 | 5,1 ± 3,2 | 83 ± 13 | 1,07 ± 0,71 |
| T1 | 233 ± 98 | 7,8 ± 5,3 | 83 ± 11 | 1,72 ± 1,31 |
| T2 | 299 ± 133 | 9,5 ± 6,3 | 86 ± 9 | 2,14 ± 1,46 |
| P0 | 325 ± 140 | 9,8 ± 5,8 | 89 ± 6 | 2,19 ± 1,39 |
| P1 | 391 ± 138 | 11,2 ± 4,7 | 90 ± 7 | 2,61 ± 1,01 |
| P2 | 445 ± 168 | 11,6 ± 5,5 | 88 ± 6 | 2,53 ± 1,23 |
HOMA маанилери көзөмөл учурунда жогорулап, жыныстык жетилүү мезгилинде болжол менен 2,5 деңгээлине жетти. Авторлор клиникалык жактан маанилүү глюкоза метаболизминин бузулушун же ушул себептен дарылоонун токтотулушун билдиришкен эмес.
Бирок бул табылгалар rhGHнин бардык метаболикалык коопсуздук жактарын далилдебейт. Изилдөөдө дарыланбаган салыштыруу тобу жок жана жыныстык жетилүүнүн физиологиялык инсулинге туруктуулугу да ошол эле мезгилде өзгөрөт.
Жыныстык жетилүү боюнча байкоолор
Изилдөөдөгү жыныстык жетилүү өнүгүүсү жалпы алганда физиологиялык жаш аралыгында башталып, үзгүлтүксүз жүргөн. Авторлор rhGH дарылоосу учурунда жыныстык жетилүүнүн башталышында, менархе жашында же экинчилик жыныстык белгилердин өнүгүүсүндө клиникалык жактан аномалдуу көрүнүш байкабаганын билдиришет.
Бирок контролдук топ болбогондуктан, “rhGH жыныстык жетилүүнүн убактысына эч кандай таасир этпейт” деген күчтүү себептик жыйынтык чыгарууга болбойт.
Негизги чектөөлөр
Үлгү болгону 49 баладан турат. Ретроспективдүү дизайн дарылоо чечимдеринде, көзөмөл тартибинде жана жазуулардын сапатында көзөмөлдөнбөгөн факторлорду калтырышы мүмкүн.
Бир эле борбордо rhGH башталгандан бой жеткендеги бойго чейин көзөмөлдөнгөн жана дарылоону аяктаган бейтаптарды гана кошуу узак мөөнөттүү көзөмөл ийгилиги жогору болгон чакан топтун тандалышына алып келиши мүмкүн.
Дарыланбаган SGA контролдук тобу болбогондуктан, байкалган өсүштүн канчасы rhGHге, канчасы табигый өсүүгө жана жыныстык жетилүү өнүгүүсүнө тиешелүү экенин түздөн-түз салыштыруу мүмкүн эмес.
7 жаш чеги post hoc тандалган жана көп жолку салыштырууларга түзөтүү колдонулган эмес. Ошондуктан чекке негизделген p маанилери ырастоочу эмес, изилдөөчү мүнөздө деп кабыл алынышы керек.
Post hoc кубат болжол менен %70–75 деп бааланган. Изилдөө азыраак, бирок клиникалык жактан маанилүү айырмачылыктарды аныктоо үчүн жетишсиз болушу мүмкүн.
Италиядагы AIFA Note 39 эрежелери дарылоону баштоону салыштырмалуу кеч жашка жылдырган болушу мүмкүн. Жыйынтыктар эрте дарылоого уруксат берген саламаттык сактоо системаларына түздөн-түз жалпылана албайт.
Чыгым-натыйжалуулук жана жашоо сапаты боюнча маалыматтар бул когортто жок.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска изилдөө: Early Initiation of rhGH Therapy Significantly Improves Height Gain and Reduces the Gap to Target Height in Children Born Small for Gestational Age: A Multicenter Retrospective Study
Авторлор: Letteria Anna Morabito; Malgorzata Wasniewska; Cecilia Lugarà; Emanuela Pignatone; Domenico Corica; Renato Vaiasuso; Alessandra Cipriani; Giovanni Luppino; Roberto Coco; Giorgia Pepe; Tiziana Abbate; Stefano Stagi; Tommaso Aversa.
Жооптуу автор: Cecilia Lugarà.
Мекемелер:
- Department of Human Pathology in Adulthood and Childhood “Gaetano Barresi”, University of Messina, Messina, Italy.
- Department of Health Sciences, University of Florence, Florence, Italy.
- Auxoendocrinology Center, Anna Meyer Children’s Hospital, Florence, Italy.
Журнал: Children.
Басма: MDPI.
Жарыялоо маалыматы: 2026; Том 13; Сан 5; Макала 641.
DOI: 10.3390/children13050641
Расмий DOI шилтемеси: https://doi.org/10.3390/children13050641
Даталар: Тапшыруу 25 Март 2026; кайра кароо 19 Апрель 2026; кабыл алуу 30 Апрель 2026; жарыялоо 3 Май 2026.
Булактын түрү: Көп борборлуу ретроспективдүү медициналык жазууларды изилдөө.
Борборлордун саны: Эки педиатриялык эндокринология борбору.
Үлгү: Постнаталдык кууп жетүүчү өсүүсү жетишсиз болгон, rhGH дарылоосун алган жана бой жеткендеги бойго чейин көзөмөлдөнгөн 49 SGA бала.
Контролдук топ: Жок.
Негизги жыйынтык көрсөткүчтөрү: Бой SDS, бой өсүшү, жалпы бой өсүшү, бой жеткендеги бой жана баланын бою менен үй-бүлөлүк максаттуу бойдун ортосундагы SDS айырмасы.
Статистикалык программалык камсыздоо: STATA/SE 19.0 for macOS.
Статистикалык ыкмалар: Kolmogorov–Smirnov, Wilcoxon signed-rank, Student t-тести, Mann–Whitney U, Spearman корреляциясы жана бир/көп өзгөрмөлүү регрессия.
Маанилүүлүк чеги: p<0,05.
Көп жолку салыштыруу: Изилдөөчү дизайн жана чакан үлгү жүйөсү менен расмий түзөтүү колдонулган эмес.
7 жаш чакан топ чеги: Алдын ала белгиленген эмес; post hoc түрүндө когортто бой жыйынтыктарын эң көп ажыраткан чекит тандалган.
Этика: Изилдөө Хельсинки декларациясына ылайык жүргүзүлгөн. Жергиликтүү же улуттук эрежелерге ылайык ретроспективдүү байкоо маалыматтарын чогултуу үчүн өзүнчө этикалык комитеттин кароосу жана уруксаты талап кылынган эмес.
Маалымдалган макулдук: Изилдөөгө киргизилген адамдардан маалымдалган макулдук алынганы көрсөтүлгөн.
Каржылоо: Тышкы каржылоо алынган эмес.
Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Маалыматтар купуялуулук жана этикалык чектөөлөрдөн улам жалпыга ачык эмес; негиздүү суроо-талап боюнча жооптуу автордон алынат.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.
Авторлордун салымдары: Концептуалдаштыруу L.A.M., S.S. жана M.W.; методология Tommaso Aversa жана C.L.; программалык камсыздоо C.L.; текшерүү D.C. жана M.W.; маалыматтарды курациялоо G.L., Tiziana Abbate, R.V. жана G.P.; биринчи долбоор L.A.M., A.C. жана C.L.; карап чыгуу/редакциялоо R.C. жана E.P.; көзөмөл Tommaso Aversa жана S.S. тарабынан жүргүзүлгөн.
Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Булак версия номерин өзүнчө көрсөтпөйт.
Негизги илимий чек: Дарыланган бир гана когорттун убакыт ичиндеги өзгөрүүсү изилденген. Рандомизацияланган же дарыланбаган контрол жок болгондуктан rhGHнин табигый өсүүгө салыштырмалуу себептик таасиринин көлөмү аныкталбайт.
Булак ичиндеги отчеттук эскертүүлөр: 1-сүрөт менен 2-таблицанын T1/T2 бой өсүшү көрсөткүчтөрүнүн ортосунда түшүндүрүлбөгөн айырма бар; жыйынтыктар бөлүмүндөгү %86 максаттуу бой аралыгы табылгасы талкуудагы “көпчүлүгү максаттан төмөн” деген сүйлөмгө карама-каршы келет; баштапкы бой SDSинин көп өзгөрмөлүү ишеним аралыгы жыйынтык абзацында жана 5-таблицада ар башка; айрым бир өзгөрмөлүү ишеним аралыктарында белги/ирет көйгөйү бар; rhGHнин баштапкы дозасы булакта µg/kg/күн бирдиги менен басылып, Verianla тарабынан тышкы маалымат менен өзгөртүлгөн эмес.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген