Композиттик Диеталык Антиоксидант Индекси (Composite Dietary Antioxidant Index, CDAI) алты азыктык антиоксиданттын стандартташтырылган күнүмдүк кабыл алынышын бириктирилген бир баллга кошкон диеталык көрсөткүч; Диеталык Фитохимиялык Индекс (Dietary Phytochemical Index, DPI) болсо жалпы күнүмдүк энергиянын фитохимиялык заттарга бай азыктардан келген пайызын билдирет. Бул кесилиштик изилдөө Пекиндеги коомдук саламаттык борборлорунан алынган 60 жаш жана андан улуу 1845 чоң кишиде CDAI жана DPIнин когнитивдик көрсөткүчтөр жана жеңил когнитивдик бузулуу (MCI) менен байланышын изилдеген. Когнитивдик көрсөткүч Beijing версиясындагы Montreal Cognitive Assessment (MoCA) менен бааланган, MCI болсо адегенде билим деңгээлине жараша MoCA скрининги, андан кийин неврологдун баалоосу аркылуу аныкталган.

Толук түзөтүлгөн анализде CDAIдеги ар бир 1 бирдик өсүү MoCA баллынын 0,068 баллга өсүшү менен, DPIдеги ар бир 1 бирдик өсүү 0,029 баллдык өсүш менен байланышкан. CDAI ошондой эле MCI менен тескери багытта байланыштуу болгон: CDAIнин эң жогорку квартилдеги катышуучуларында эң төмөн квартилге салыштырмалуу MCI odds төмөн болгон. DPI MoCA баллы менен оң байланыш көрсөткөнү менен, MCI менен өз алдынча байланышы статистикалык жактан маанилүү болгон эмес.

CDAI жана DPI экөө тең жогору болгондо эң айкын биргелешкен байланыш байкалган. Эки индекс тең эң жогорку квартилде болгон катышуучуларда, экөө тең эң төмөн квартилде болгон топко салыштырмалуу MCI үчүн OR 0,537 деп эсептелген. Бирок бул жыйынтык кесилиштик байкоочу байланышты гана көрсөтөт; антиоксиданттарга же фитохимиялык заттарга бай тамактануу MCIни %46,3 деңгээлде алдын алат деп далилдебейт.

Базалдык метаболизм ылдамдыгы (BMR) жана системалык иммундук-сезгенүү индекси (SII) CDAI менен MoCAнын ортосундагы байланыштын тиешелүүлүгүнө жараша %8,8 жана %5,9 бөлүгүн статистикалык ортомчулук аркылуу түшүндүргөн өзгөрмөлөр катары табылган. Бирок экспозиция, ортомчу өзгөрмө жана когниция ошол эле кесилиштик аналитикалык алкакта баалангандыктан убакыттык тартипти аныктоо мүмкүн эмес жана бул жыйынтыктар себептик метаболизмдик же сезгенүү механизминин далили эмес.

Изилдөөнүн маанилүү сезгичтик жыйынтыгы — CDAI жалпы энергия кабыл алууга карата 1000 kcal үчүн кайра эсептелгенде MoCA жана MCI менен негизги байланыштар статистикалык маанилүүлүгүн жоготкон. Ошондуктан жыйынтыктар диеталык антиоксидант тыгыздыгынын өз алдынча таасири катары эмес, изилдөөдө колдонулган баштапкы CDAI аныктамасынын алкагында чечмелениши керек.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Жаш өткөн сайын когнитивдик төмөндөө жана деменция коркунучу көбөйгөндүктөн, өзгөртүүгө боло турган жашоо образы жана тамактануу факторлорунун ролу маанилүү изилдөө багыты болуп саналат. Антиоксиданттарга жана фитохимиялык заттарга бай тамактануу үлгүлөрү когнитивдик ден соолук менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин көрсөткөн мурунку изилдөөлөр бар, бирок бир нече диеталык антиоксидантты бирдиктүү кошмо балл менен баалаган CDAI менен өсүмдүк булактарынан келген энергия үлүшүн көрсөткөн DPIнин ошол эле популяциядагы өз алдынча жана биргелешкен байланыштары азыраак изилденген.

Бул изилдөө диеталык индекстер менен когнициянын ортосундагы түз статистикалык байланыш менен гана чектелген эмес. Изилдөөчүлөр энергия метаболизмин чагылдырган BMR жана системалык сезгенүү абалын көрсөткөн SII CDAI–когниция байланышында мүмкүн болгон түшүндүрүүчү өзгөрмөлөрбү же жокпу, ошону да баалашкан.

CDAI жана DPI Так Эмнени Өлчөйт?

CDAI селен, цинк, каротиноиддер, A витамини, C витамини жана E витамининин кабыл алынышын изилдөө үлгүсүндөгү орточо мааниге жана стандарттык четтөөгө жараша стандартташтырып кошкон салыштырмалуу антиоксидант баллы; DPI болсо мөмөлөрдөн, картошкадан башка жашылчалардан, буурчактуулардан, соя азыктарынан, жаңгактардан, уруктардан жана бүт дан азыктарынан келген энергиянын жалпы күнүмдүк энергиядагы пайызын өлчөйт жана өзүнчө фитохимиялык молекулалардын биохимиялык концентрациясын түз өлчөбөйт.

CDAI кантип эсептелген?

Ар бир антиоксидант боюнча күнүмдүк жеке кабыл алуу изилдөө үлгүсүндөгү орточо мааниге жана стандарттык четтөөгө жараша стандартташтырылган:

CDAI: \( \mathrm{CDAI}=\sum_{i=1}^{6}\frac{x_i-\bar{x}_i}{SD_i} \)

Бул жерде \(x_i\) адамдын тиешелүү антиоксидантты күнүмдүк кабыл алышын, \(\bar{x}_i\) үлгүнүн орточо маанисин жана \(SD_i\) стандарттык четтөөнү билдирет. Алты компонент — селен, цинк, каротиноиддер, A витамини, C витамини жана E витамини.

Демек CDAI миллиграмм же микрограмм бирдигиндеги жалпы антиоксидант көлөмү эмес. Ал ар башка бирдиктерде жана бөлүштүрүүлөрдө өлчөнгөн алты азыктык заттын стандартташтырылган биргелешкен индекси.

DPI кантип эсептелген?

DPI: \( \mathrm{DPI}=\frac{\text{fitokimyasal açıdan zengin gıdalardan gelen günlük enerji}}{\text{toplam günlük enerji}}\times100 \)

DPIнин алымына мөмөлөр, картошкадан башка жашылчалар, буурчактуулар жана соя азыктары, жаңгактар, уруктар жана бүт дан азыктары киргизилген. Картошка фитохимиялык курамы төмөн деп эсептелгендиктен эсептөөгө киргизилген эмес.

Тамактануу кантип өлчөнгөн?

Катышуучулардын акыркы бир жылдагы адаттагы керектөөсү 28 пункттан турган азык-түлүк жыштыгы анкетасы менен бетме-бет бааланган. Керектөө жыштыгы күнүмдүк, жумалык, айлык же жылдык түрдө катталган; порциянын көлөмүн баалоодо азык моделдери жана сүрөт жардамчылары колдонулган. Мезгилдик азыктар мезгилдер боюнча орточолоштурулган.

Энергия жана азыктык заттарды кабыл алуу China Food Composition Databaseнин 6-басылышы менен эсептелген. Тамак-аш кошумчалары катталбагандыктан, CDAI азыктан келген антиоксидант экспозициясын гана билдирет.

Когнитивдик баалоо кантип жүргүзүлгөн?

Катышуучуларга MMSE жана MoCAнын Beijing версиясы берилген. MMSE <24 болгон адамдар мүмкүн болгон деменцияга байланыштуу чыгарылган. Бул алгачкы скринингде чек билим деңгээлине жараша өзгөртүлгөн эмес жана чечим даярдыктан өткөн изилдөө кызматкерлери тарабынан кабыл алынган.

MCI диагнозу эки этаптан турган. Биринчи этапта MoCA үчүн билим деңгээлине мүнөздүү чектер колдонулган: сабатсыздарда 13/14, 1–6 жыл билим алгандарда 19/20 жана ≥7 жыл билим алгандарда 24/25. Экинчи этапта невролог субъективдүү когнитивдик өзгөрүү даттануусун, MoCA тармактарынын кеминде биринде бузулууну, күнүмдүк жашоо активдүүлүктөрүнүн сакталганын жана деменциянын жоктугун баалаган.

Үлгү кантип түзүлгөн?

Катышуучулардын медианалык жашы 70 жыл, аялдардын үлүшү %57,8 болгон. Ыңгайлуулук боюнча тандоо Пекиндеги коомдук саламаттык борборлорунда жүргүзүлгөндүктөн, үлгү Кытайдын бардык улгайган калкынын ыктымалдык өкүлү болуп саналбайт.

Системалык сезгенүү кантип өлчөнгөн?

Кеминде 12 саат түнкү ачкалыктан кийин веналык кан алынган. Тромбоцит, нейтрофил, лимфоцит жана моноцит сандары, ошондой эле RDW, гемоглобин жана MCH өлчөнгөн.

SII: \( \mathrm{SII}=\frac{P\times N}{L} \)

SIRI: \( \mathrm{SIRI}=\frac{N\times M}{L} \)

Бул жерде \(P\) тромбоцит, \(N\) нейтрофил, \(M\) моноцит жана \(L\) лимфоцит санын билдирет.

BMR кантип бааланган?

Базалдык метаболизм ылдамдыгы InBody 720 биоэлектрдик импеданс анализатору менен бааланган. Түзмөк өлчөнгөн дене курамы жана өндүрүүчүгө таандык атайын алгоритм аркылуу BMR маанисин чыгарган.

Өлчөөдөн мурда катышуучулардан кеминде 12 саат катуу машыкпоону, кеминде 4 саат оор тамак жебөөнү, табарсыгын бошотууну, металл аксессуарларын чечүүнү жана 5–10 мүнөт тик туруп эс алууну өтүнүшкөн.

CDAI жана DPI менен MoCAнын ортосундагы негизги байланыш

β коэффициенти башка модель өзгөрмөлөрү туруктуу кармалганда индекстин бир бирдик өзгөрүшү менен байланышкан орточо MoCA баллынын айырмасын көрсөтөт. Мисалы, CDAI үчүн 0,068 мааниси клиникалык “0,068 баллдык дарылоо пайдасы” эмес; бул байкоочу регрессия коэффициенти.

Доза–жооп ийри сызыктары эмнени көрсөттү?

Restricted cubic spline анализдеринде CDAI жана DPI жогорулаган сайын MoCA баллынын өсүшү менен шайкеш багыт байкалган. Nonlinearity тесттери CDAI үчүн p=0,611, DPI үчүн p=0,883 болгондуктан, булак так сызыктуу эмес байланыштын далилин билдирген эмес.

MCI анализинде да nonlinearity p маанилери CDAI үчүн 0,927 жана DPI үчүн 0,873 болгон. Бирок DPI ийри сызыгынын ишеним аралыгы кең жана OR=1 ни көбүнчө камтыйт; демек DPI–MCI байланышы CDAI сыяктуу статистикалык жактан бекем эмес.

CDAI менен MCIнин ортосундагы байланыш

Эң жогорку жана эң төмөн CDAI квартилдеринин ортосундагы OR 0,669. Бул байкоочу association жогорку CDAI MCIни түздөн-түз алдын аларын далилдебейт.

DPI менен MCIнин жыйынтыгы эмне үчүн этият чечмеленет?

DPIнин толук түзөтүлгөн үзгүлтүксүз анализи OR=0,990 (95% CI: 0,979–1,001; p=0,088) көрсөткөн. Эң жогорку DPI квартилдин Q1ге салыштырмалуу OR мааниси 0,808 (95% CI: 0,612–1,068; p=0,134) болуп, статистикалык маанилүүлүк чегинен өткөн эмес.

Ошентип, изилдөө DPIнин когнитивдик балл менен оң байланышын колдогону менен, DPIнин өзү төмөнүрөөк MCI odds менен өз алдынча байланыштуу экенине жетиштүү бекем статистикалык далил бербейт.

CDAI жана DPI Экөө Тең Жогору Болгондо %46,3 Төмөн MCI Жыйынтыгын Кантип Чечмелөө Керек?

Эки индекс тең Q4 деңгээлинде болгон топтун, эки индекс тең Q1 деңгээлинде болгон референстик топко салыштырмалуу MCI үчүн OR мааниси 0,537; бул байкоочу логистикалык регрессия жыйынтыгы болжол менен %46,3 төмөн odds менен шайкеш келет, бирок кесилиштик дизайндан улам диета MCIни %46,3 алдын алат же бул айырма түздөн-түз антиоксиданттар менен фитохимиялык заттардан келип чыгат деп айтууга болбойт.

Биргелешкен диеталык анализдеги эки башка классификация

MoCA баллы үчүн биргелешкен анализде CDAI жана DPI медианаларына жараша “төмөн” жана “жогору” болуп бөлүнгөн. CDAI да, DPI да жогору болгон топтун толук түзөтүлгөн MoCA коэффициенти төмөн–төмөн топко салыштырмалуу β=0,775 (95% CI: 0,180–1,370) болгон.

MCI анализиндеги биргелешкен салыштыруу башкача: бул жерде Q1/Q1, Q4/Q4 жана калган комбинациялардан турган үч категория колдонулган. Q4/Q4 тобунун OR мааниси 0,537; башка комбинациялардан турган топтун OR мааниси 0,626 болгон.

Демек MoCAдагы “жогору–жогору” менен MCI анализиндеги “Q4–Q4” бир эле статистикалык категория эмес.

BMR жана гематологиялык көрсөткүчтөр когниция менен кандай байланышта болгон?

Бул коэффициенттердин көлөмү өзгөрмөлөрдүн өз бирдиктерине көз каранды; мисалы, BMR β мааниси менен SIRI β маанисин түздөн-түз “кайсынысы маанилүүрөөк?” деп салыштырууга болбойт.

CDAI кайсы потенциалдуу аралык көрсөткүчтөр менен байланыштуу болгон?

Толук түзөтүлгөн Model 3 моделинде жогорку CDAI жогорку BMR менен байланыштуу болгон (β=2,254; 95% CI: 0,608–3,900; p=0,007). CDAI менен SIIнин ортосунда тескери байланыш табылган (β=−3,700; 95% CI: −7,237 – −0,164; p=0,040). MCH менен да оң жана чекке жакын маанилүү байланыш болгон (β=0,263; 95% CI: 0,001–0,525; p=0,049).

DPI болсо BMR, SII, SIRI, RDW, HGB же MCH менен толук түзөтүлгөн анализдерде статистикалык маанилүү байланыш көрсөткөн эмес.

BMR жана SII Чын Эле Диета менен Когнициянын Ортосунда Себептик Ортомчуларбы?

Бул изилдөө муну далилдебейт; ортомчулук моделдеринде BMR жалпы CDAI–MoCA байланышынын %8,8, ал эми SII %5,9 бөлүгүн статистикалык жактан түшүндүргөн, бирок кесилиштик дизайн экспозиция, ортомчу жана натыйжанын убакыттык тартибин аныктай албагандыктан, бул маанилер себептик биологиялык ортомчулук пайыздары эмес, изилдөөчү мүнөздөгү статистикалык ортомчулук жыйынтыктары.

Ортомчулук моделинин сандык түзүлүшү

Ортомчулук таасирлеринин маанилүүлүгү 5000 bootstrap үлгүлөө менен бааланган. Моделдер жаш, жыныс, билим, BMI, тамеки, алкоголь, энергия кабыл алуу, гипертония, диабет, инсульт жана коронардык жүрөк оорусу боюнча түзөтүлгөн.

Ошентсе да BMI BMRге таасир эткен чаташтыруучу фактор да, мүмкүн болгон себептик чынжырдын бир бөлүгү да болушу мүмкүн. Авторлор BMI боюнча түзөтүү айрым сценарийлерде overadjustment bias жаратышы мүмкүн экенин өзгөчө белгилешкен.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөөнүн дизайны жана катышуучулар

Изилдөө EDNCS когортунун 2020–2023 баштапкы катышуучуларынын кесилиштик анализи. Катышуучулар Пекиндеги коомдук саламаттык борборлоруна үзгүлтүксүз саламаттык текшерүүсү же өнөкөт оорулар боюнча кароо үчүн келген 60 жаш жана андан улуу адамдардын арасынан ыңгайлуулук боюнча тандалган.

Киргизүү критерийлери ≥60 жаш, кеңири интервьюну бүтүрүүгө жетиштүү баарлашуу жөндөмү жана ыктыярдуу жазуу жүзүндөгү макулдук болгон. Депрессия, травмалык мээ жаракаты же оор орган дисфункциясына байланыштуу когнитивдик бузулуусу барлар; катышуудан баш тарткандар жана оңдолбогон көрүү же угуу бузулуусу барлар чыгарылган.

Статистикалык анализ

Нормалдуу бөлүштүрүлбөгөн үзгүлтүксүз өзгөрмөлөр медиана жана квартилдер аралык аралык, категориялык өзгөрмөлөр сан жана пайыз түрүндө берилген. Топтор Kruskal–Wallis H тести же хи-квадрат тести менен салыштырылган.

MoCA жыйынтыктары үчүн көп өзгөрмөлүү сызыктуу регрессия, MCI үчүн көп өзгөрмөлүү логистикалык регрессия колдонулган.

Доза–жооп түзүлүшү restricted cubic spline регрессиясы менен изилденген. Түйүндөр тиешелүү индекстердин 5., 35., 65. жана 95. перцентилдерине жайгаштырылган. RCS моделдери Model 3 моделиндеги бардык ковариаттар боюнча түзөтүлгөн.

Статистикалык маанилүүлүк эки тараптуу p<0,05 деп аныкталган. Анализдерде SPSS 25.0 жана R 4.5.0 колдонулган.

Ортомчулук анализи

BMR жана SII үчүн бир mediator model жана экспозиция менен ортомчу өзгөрмөнү камтыган outcome model түзүлгөн. Ортомчулук катышы кыйыр таасирдин жалпы таасирге болгон катышы катары эсептелип, маанилүүлүк 5000 bootstrap кайталоосунда бааланган.

LASSO божомол модели кантип түзүлгөн?

Least Absolute Shrinkage and Selection Operator (LASSO) регрессиясы талапкер өзгөрмөлөрдү кичирейтүү жана өзгөрмө тандоо үчүн колдонулган. λ параметри 10 бүктөмдүү кайчылаш текшерүү менен бааланган; көбүрөөк parsimonious модель үчүн 1 стандарттык ката критерийи колдонулган.

Акыркы модель жети өзгөрмөнү камтыган:

1. Билим деңгээли
2. Тамеки колдонуу
3. Жалпы энергия кабыл алуу
4. CDAI
5. SIRI
6. RDW
7. MCH

Бул өзгөрмөлөр кийин MCI ыктымалдыгын визуалдуу көрсөткөн номограммада бириктирилген.

LASSO Номограммасы Клиникалык Колдонууга Даярбы?

Жок. Моделдин көрүнгөн AUCси 0,731 жана 200 bootstrap кайталоосунан кийинки optimism-corrected AUCси 0,728 болсо да, текшерүү ошол эле изилдөө үлгүсүндө ички түрдө гана жүргүзүлгөн; көз карандысыз тышкы когорт текшерүүсү жок болгондуктан, модель клиникалык скрининг же диагноз куралы катары колдонууга даяр деп эсептелбейт.

ROC анализинде көрүнгөн AUC үчүн %95 ишеним аралыгы 0,706–0,756 болгон. Decision curve analysis болжол менен %20–80 босого ыктымалдык диапазонунда модель үчүн оң net benefit көрсөткөн. Бул жыйынтык ошол изилдөө үлгүсүндөгү чечим анализинин көрсөткүчүн гана билдирет.

Сезгичтик анализдери

Жетишпеген маалымат multiple imputation менен иштелгенде CDAI, DPI, BMR жана SIIнин когнитивдик жыйынтыктар менен байланыштары complete-case анализине негизинен окшош бойдон калган.

Тескерисинче, CDAI антиоксидант кабыл алуулары жалпы энергияга жараша 1000 kcal үчүн түзөтүлгөн формада кайра эсептелгенде CDAI–MoCA жана CDAI–MCI байланыштары эми статистикалык маанилүү болгон эмес.

Авторлор баштапкы CDAI антиоксидант кабыл алуунун абсолюттук көлөмүн да, диетадагы тыгыздык компонентин да чагылдырарын; энергияга жараша түзөтүлгөн CDAI болсо көбүрөөк тыгыздыкты бөлүп көрсөтөрүн белгилешет. Бирок бул сезгичтик жыйынтыгы негизги CDAI табылгасы колдонулган индекс аныктамасына сезгич экенин көрсөтөт.

Изилдөөнүн күчтүү жактары

Изилдөө CDAI менен DPIни ошол эле үлгүдө өзүнчө да, биргелешип да баалаган, когнитивдик балл менен MCI жыйынтыктарын бири-биринен бөлгөн, мүмкүн болгон метаболизмдик жана сезгенүүчү түшүндүрүүчү өзгөрмөлөрдү караган жана диеталык маалыматты гематологиялык көрсөткүчтөр менен бирге талдаган.

MCI бир гана MoCA баллына негизделбестен, скринингден кийин невролог тарабынан бааланганы да жыйынтык өлчөмүнүн маанилүү өзгөчөлүгү болуп саналат.

Статистикалык анализ бир гана регрессия модели менен чектелген эмес; этаптык ковариат түзөтүү, RCS, bootstrap ортомчулук анализи, multiple imputation, LASSO, bootstrap optimism correction, калибрлөө жана DCA бирге колдонулган.

Изилдөөнүн негизги чектөөлөрү

• Кесилиштик дизайн себеп–натыйжа же убакыттык тартипти түзө албайт.
• Ыңгайлуулук боюнча тандоо жыйынтыктардын кеңири калкка жалпылануусун чектейт.
• 28 пункттуу FFQ эстеп калуу жаңылыштыгына жана диетаны өлчөө катасына дуушар.
• Тамак-аш кошумчалары катталбагандыктан жалпы антиоксидант экспозициясы төмөн бааланган болушу мүмкүн.
• Мүмкүн болгон деменция MMSE <24 менен, билим деңгээлине түзөтүү жүргүзүлбөстөн чыгарылган.
• DPIнин MCI менен өз алдынча байланышы статистикалык жактан бекем эмес.
• BMR түздөн-түз индиректтик калориметрия менен өлчөнгөн эмес, InBody 720 BIA түзмөгүнүн атайын алгоритми менен бааланган.
• Физикалык активдүүлүк, социалдык-экономикалык абал, депрессия, уйку сапаты, APOE генотипи жана дары колдонуу сыяктуу мүмкүн болгон чаташтыруучу факторлор жок.
• Ортомчулук моделдеринде BMIге түзөтүү айрым себептик түзүлүштөрдө overadjustment bias жаратышы мүмкүн.
• Энергияга түзөтүлгөн CDAI анализинде негизги байланыштардын маанилүүлүгүн жоготушу жыйынтыктар индекс эсептөө ыкмасына сезгич болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.
• LASSO божомол модели ички текшерүүдөн гана өткөн; көз карандысыз тышкы текшерүүсү жок.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Изилдөө Пекиндеги изилденген коомдук саламаттык борборунун үлгүсүндө жогорку CDAI жана DPI жогорку MoCA баллдары менен байланыштуу экенин колдойт.

Жогорку CDAI төмөнүрөөк MCI odds менен байланыштуу болгон. CDAI жана DPIнин эң жогорку квартилдери бирге болгон топто, эки индекс тең эң төмөн болгон референстик топко салыштырмалуу MCI odds төмөнүрөөк байкалган.

BMR жана SIIнин CDAI–MoCA байланышында статистикалык кыйыр таасирлери бар. Бул табылга энергия метаболизми жана системалык сезгенүүнү келечекте күчтүүрөөк дизайндар менен изилдөө үчүн гипотеза берет.

Изилдөө ошондой эле диета, сезгенүү, эритроцит параметрлери жана демографиялык өзгөрмөлөр бирге колдонулган LASSO номограммасы изилдөө үлгүсүндө орточо деңгээлдеги айырмалоо көрсөткүчүнө ээ экенин көрсөтөт.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

Изилдөө антиоксиданттарга же фитохимиялык заттарга бай тамактануу когнитивдик төмөндөөнү сөзсүз алдын аларын көрсөтпөйт.

CDAI менен когнициянын ортосундагы байланыш BMRдин өсүшү же SIIнин азайышы аркылуу себептик түрдө жүрөрүн далилдебейт.

DPI өзү MCI коркунучун олуттуу азайтарын көрсөтпөйт.

Эки индекс тең жогору болгон топто байкалган OR=0,537 жыйынтыгы тамактануу MCIнин пайда болушун %46,3 дарылоо же алдын алуу таасири менен азайтат дегенди билдирбейт.

LASSO номограммасы клиникалык MCI диагнозун койгон тастыкталган курал эмес.

Изилдөө белгилүү бир витамин, минерал, фитохимиялык зат, азык же кошумча өзүнчө когнитивдик коргоо берет деп сынаган эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Associations of Dietary Antioxidant and Phytochemical Indices with Cognitive Function: Mediating Roles of Basal Metabolic Rate and Systemic Inflammation

Авторлор: Yuebao Fu; Wenjing Wang; Junqiao You; Zijian Cheng; Yuhui Sun; Yijia Liu; Yongye Sun; Yuandi Xi.

Жооптуу авторлор: Yongye Sun жана Yuandi Xi.

Мекемелер: School of Public Health, Qingdao University, Qingdao, China; School of Public Health, Capital Medical University, Beijing, China.

Журнал: Antioxidants.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Жарыя маалыматы: 2026; том 15; саны 5; макала 573. Жарыя датасы: 1 May 2026.

DOI: 10.3390/antiox15050573

Булак түрү: Рецензияланган, ачык жеткиликтүү кесилиштик байкоочу изилдөө макаласы.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Изилдөө булагы: Effect of Dietary Nutrition on the Cognitive Function and Sarcopenia in Middle-Aged and Elderly People (EDNCS) когорту; каттоо номери ChiCTR2100054969.

Анализ мезгили: 2020–2023 баштапкы катышуучулары.

Үлгү: Пекиндеги коомдук саламаттык борборлорунан ыңгайлуулук боюнча тандалган 60 жаш жана андан улуу 1845 адам.

Тамактанууну баалоо: 28 пункттук FFQ; акыркы бир жылдагы адаттагы керектөө; China Food Composition Database 6th Edition. Тамак-аш кошумчалары киргизилген эмес.

CDAI: Селен, цинк, каротиноиддер, A витамини, C витамини жана E витамининин стандартташтырылган күнүмдүк кабыл алууларынын суммасы.

DPI: Фитохимиялык заттарга бай азыктардан алынган күнүмдүк энергиянын жалпы күнүмдүк энергияга катышы ×100.

Когнитивдик баалоо: MMSE жана MoCAнын Beijing версиясы. Мүмкүн болгон деменция үчүн MMSE <24 скрининги; MCI үчүн билим деңгээлине жараша MoCA скрининги, андан кийин неврологдун тастыктоосу.

BMR: InBody 720 биоэлектрдик импеданс анализатору жана өндүрүүчүгө таандык атайын алгоритм менен бааланган.

Кан көрсөткүчтөрү: RDW, HGB, MCH, нейтрофил, тромбоцит, лимфоцит жана моноцит. SII=(P×N)/L; SIRI=(N×M)/L.

Статистика: Kruskal–Wallis H тести, хи-квадрат, көп өзгөрмөлүү сызыктуу регрессия, логистикалык регрессия, restricted cubic spline, bootstrap ортомчулук анализи, LASSO, ROC/AUC, калибрлөө, decision curve analysis жана multiple imputation. Статистикалык маанилүүлүк эки тараптуу p<0,05.

Программалык камсыздоо: SPSS 25.0 жана R 4.5.0.

LASSO: 10 бүктөмдүү кайчылаш текшерүү; модель көрсөткүчүндөгү optimism үчүн 200 bootstrap кайталоосуна негизделген ички текшерүү.

Кошумча материалдар: Table S1 фитохимиялык азык пункттары; S2 LASSO коэффициенттери жана ORлор; S3 жетишпеген маалымат сандары; S4–S6 multiple imputation анализдери; S7 энергияга түзөтүлгөн CDAI жыйынтыктары.

Каржылоо: National Natural Science Foundation of China, Grant No. 82273620.

Этикалык бекитүү: Capital Medical University Ethics Committee; Z2019SY052, 15 October 2019 жана 2022SY044, 9 March 2022.

Маалыматтуу макулдук: Бардык катышуучулардан жазуу жүзүндөгү маалыматтуу макулдук алынган.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Купуялуулук жана этикалык себептерден улам маалыматтар жооптуу авторлордон суроо боюнча алынышы мүмкүн.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Автордук салымдар: Концептуалдаштыруу Yuebao Fu, Yongye Sun жана Yuandi Xi; методология Yuebao Fu, Wenjing Wang, Zijian Cheng, Yongye Sun жана Yuandi Xi; формалдуу анализ Yuebao Fu жана Wenjing Wang; маалымат курациясы Yuebao Fu, Junqiao You жана Yuandi Xi; алгачкы долбоор Yuebao Fu; супервизия Yongye Sun жана Yuandi Xi; долбоорду башкаруу жана каржылоону камсыз кылуу Yuandi Xi тарабынан жүргүзүлгөн.

Негизги методологиялык чектөө: Кесилиштик дизайндан улам диета, BMR/SII жана когнициянын ортосундагы убакыттык тартип аныкталбайт. Жыйынтыктар байланыш көрсөтөт, себептик жолду далилдебейт.

Маанилүү сезгичтик эскертүүсү: Энергияга түзөтүлгөн CDAI колдонулганда CDAIнин MoCA жана MCI менен байланыштары статистикалык маанилүүлүгүн жоготкон. Негизги жыйынтыктар баштапкы CDAI аныктамасына гана таянары ачык сакталышы керек.

Божомол моделинин чеги: Номограмма ички текшерүүдөн гана өткөн. Көз карандысыз популяцияда тышкы текшерүүсүз клиникалык скрининг же чечим куралы катары кабыл алынбашы керек.

Verianla баяндоо ыкмасы: Бул мазмун original abstract же conclusion бөлүмүнүн гана котормосу эмес. Үлгү тандоо, CDAI жана DPI эсептөөлөрү, MCI баалоосу, BMR жана сезгенүү өлчөөлөрү, бардык регрессия катмарлары, RCS жыйынтыктары, Figure 4 ортомчулук түзүлүшү, LASSO–номограмма иштеп чыгуу процесси, ROC/калибрлөө/DCA жыйынтыктары, сезгичтик анализдери жана чектөөлөр өзүнчө илимий катмарларга бөлүнүп, үйрөтүүчү кыргызча түзүлүштө кайра уюштурулган.

Клиникалык/тамактануу чечмелөө чеги: Изилдөө жеке адам үчүн витамин, антиоксидант кошумчасы же белгилүү бир диеталык дарылоону сунуштабайт. Табылгалар коомдук негиздеги кесилиштик үлгүдөгү диета индекстери менен когнициянын ортосундагы статистикалык байланыштар.