Bu çalışma, orta ve ağır hipoksik-iskemik ensefalopati (hypoxic ischaemic encephalopathy, HIE) geçirmiş bebeklerin 1 yaşındaki nörogelişimsel profillerini inceleyen retrospektif ve tanımlayıcı bir klinik kayıt araştırmasıdır. HIE, doğum çevresindeki oksijenlenme ve kan akımı bozukluğu ile ilişkili olarak yenidoğanda nörolojik işlev bozukluğuyla seyreden heterojen bir klinik sendromdur. Araştırmada Güney Afrika'nın Johannesburg kentindeki Chris Hani Baragwanath Academic Hospital'da izlenen 239 bebeğin Griffiths Mental Development Scales (GMDS) sonuçları, HIE şiddeti, nörolojik komplikasyonları ve terapötik hipotermi (TH) uygulanıp uygulanmadığı değerlendirildi. Kohortun genel gelişim puanları 1 yaşta ortalama aralıkta olmakla birlikte ağır HIE grubunda nörogelişimsel etkilenim ve serebral palsi belirgin biçimde daha sık görüldü. Terapötik hipotermi uygulanması daha düşük nörogelişimsel etkilenim ve serebral palsi sıklığıyla ilişkili bulundu; ancak retrospektif tasarım ve tedavi gruplarının randomize oluşturulmaması nedeniyle bu ilişki tek başına nedensel tedavi etkisi olarak yorumlanamaz.
Çalışmaya alınan 239 bebeğin 211'i (%88,3) Sarnat evre 2, yani orta HIE; 28'i (%11,7) Sarnat evre 3, yani ağır HIE grubundaydı. Bütün kohortta 41 bebekte (%17,1) nörogelişimsel etkilenim (neurodevelopmental impairment, NDI), 22 bebekte (%9,2) serebral palsi saptandı. NDI orta HIE grubunda 27/211 (%12,7), ağır HIE grubunda 14/28 (%50) olarak bildirildi. Serebral palsi ise evre 2 grubunda 16 bebekte, evre 3 grubunda 6 bebekte görüldü. Ağır HIE grubunda epilepsi, görsel etkilenim, daha düşük APGAR puanları ve daha yüksek Thompson puanları da daha sık veya daha belirgindi.
Toplam 166 bebeğe (%69,5) terapötik hipotermi uygulanmıştı. Tedavi alan grupta NDI ve serebral palsi daha az görülmüş; araştırmacılar NDI için p = 0,005 ve serebral palsi için p = 0,002 bildirmiştir. Bununla birlikte en ağır klinik durumdaki bazı bebeklerin terapötik hipotermiye uygun olmaması, ağır HIE grubunun küçük olması, tedavi ekipmanı bulunabilirliği ve neonatal dönemde gerçekleşen ölümler grupların doğrudan nedensel karşılaştırmasını sınırlar. Ayrıca 12 aylık GMDS değerlendirmesi özellikle ince dil bozukluklarını ve daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilecek bilişsel ya da algısal-motor sorunları dışlamaz.
Hipoksik-İskemik Ensefalopati Nedir?
Hipoksik-iskemik ensefalopati (HIE), kaynak çalışmada en az 35 gebelik haftasında doğmuş bir bebekte solunumun başlatılması veya sürdürülmesindeki başarısızlıkla ilişkili nörolojik işlev bozukluğu olarak ele alınan heterojen bir yenidoğan sendromudur; bilinç düzeyinde azalma veya nöbetler görülebilir ve refleksler ile kas tonusunda azalma eşlik edebilir. Bu çalışmanın odağı hafif HIE değil, Sarnat evre 2 olarak sınıflanan orta ve Sarnat evre 3 olarak sınıflanan ağır HIE'dir.
HIE'nin nörogelişim açısından önemi yalnız yenidoğan dönemindeki akut klinik tabloyla sınırlı değildir. Kaynak makalede nörogelişimsel etkilenimin serebral palsi, bilişsel etkilenim, görsel veya işitsel etkilenim, epilepsi ve daha ileri çocuklukta öğrenmeyi etkileyebilecek daha ince gelişimsel sorunları kapsayabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle çalışmanın temel sorusu yalnız bebeğin hayatta kalıp kalmadığı değil, hayatta kalan çocukların farklı gelişim alanlarında nasıl bir profil gösterdiğidir.
Araştırma boşluğu
Yazarların çıkış noktası, HIE sonrası komplikasyonları araştıran çalışmalar bulunmasına rağmen farklı gelişim alanlarının tek tek nasıl etkilendiğini inceleyen çalışmaların daha sınırlı olmasıdır. Araştırma bu nedenle 1 yaşındaki çocuklarda yalnız toplam gelişim puanına değil, lokomotor, kişisel-sosyal, işitme ve konuşma, göz-el koordinasyonu ve performans alanlarına ayrı ayrı bakmıştır.
HIE şiddeti nasıl sınıflandırıldı?
HIE şiddeti neonatal yatış sırasında Sarnat ve Thompson değerlendirmeleriyle belirlendi. Sarnat evre 2 orta HIE, evre 3 ağır HIE olarak kabul edildi. Sarnat sınıflaması bilinç durumu, aktivite, kas tonusu, postür, refleksler ve otonom işlev gibi klinik özelliklere dayanır. Thompson skoru ise tonus, bilinç düzeyi, nöbet, postür, Moro refleksi, kavrama refleksi, emme refleksi, solunum paterni ve fontanel bulgularını puanlayan başka bir klinik şiddet aracıdır.
Başlangıç klinik verileri HIE şiddeti arttıkça neonatal tablonun da ağırlaştığını gösterdi. Evre 3 grubunda 1. dakika APGAR medyanı 2, evre 2 grubunda 3; 5. dakika APGAR medyanı sırasıyla 4 ve 6 idi. Başvuru Thompson skoru evre 3 grubunda 14,0 ± 3,7; evre 2 grubunda 10 ± 3,0 olarak bildirildi. APGAR ve Thompson farklılıkları istatistiksel olarak anlamlıydı.
Griffiths Mental Development Scales Bu Çalışmada Neyi Ölçtü?
Griffiths Mental Development Scales (GMDS), çalışmada yaklaşık 12 aylık bebeklerin genel gelişim düzeyini ve beş ayrı gelişim alanını nicel olarak değerlendiren standartlaştırılmış nörogelişim aracıdır. Genel Katsayı (General Quotient, GQ) bütünsel gelişim düzeyini temsil ederken alt ölçekler lokomotor gelişim, kişisel-sosyal gelişim, işitme ve konuşma, göz-el koordinasyonu ve performansı ayrı ayrı değerlendirir.
Çalışmada kullanılan GMDS 0–2 yaş ölçeğinin ikinci, genişletilmiş ve revize edilmiş sürümüdür. Testler GMDS eğitimi ve sertifikası bulunan deneyimli klinisyenler tarafından yapılmıştır.
| Alt ölçek | Alan | Değerlendirilen gelişim boyutu |
|---|---|---|
| A | Lokomotor | Kaba motor gelişim ve hareket becerileri |
| B | Kişisel-sosyal | Kişisel ve sosyal gelişim davranışları |
| C | İşitme ve konuşma | İşitsel ve erken dil/iletişim becerileri |
| D | Göz-el koordinasyonu | Görsel-motor koordinasyon |
| E | Performans | Gelişimsel performans görevleri |
NDI sınıflaması GQ puanına göre yapıldı. Kaynak çalışma GQ > 85 değerini uygun gelişim, 80–84 aralığını hafif NDI, 70–79 aralığını orta NDI ve 70'in altındaki değeri ağır NDI olarak sınıflandırdı. Ağır NDI eşiği kaynakta ayrıca < −2 standart sapma biçiminde tanımlanmaktadır.
Neden yalnız genel puana bakılmadı?
Aynı genel gelişim puanına sahip iki çocuk farklı alanlarda farklı güçlükler yaşayabilir. Bu nedenle alt ölçekler, motor gelişim ile erken dil, sosyal işlev veya göz-el koordinasyonu arasındaki farklı örüntüleri görünür hale getirir. Çalışmanın önemli bulgularından biri de evre 2 ve evre 3 grupları arasında çoğu gelişim alanında fark bulunmasına rağmen işitme ve konuşma alt ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamasıdır.
12 aylık dil değerlendirmesinin sınırı
Yazarlar, 12 aylık GMDS işitme ve konuşma alt ölçeğinin daha ince dil bozukluklarını ortaya çıkarmakta yeterince duyarlı olmayabileceğini özellikle tartışmaktadır. İlk yıl değerlendirmeleri ağırlıklı olarak prelinguistik beceriler ve iletişimsel niyetle ilişkilidir; daha karmaşık sözcük dağarcığı ve alıcı dil özellikleri ikinci yılda hızla gelişmektedir. Bu nedenle 12 aylık normal veya ortalama bir dil puanı ileri yaşlarda dil sorunu olmayacağını göstermez.
Terapötik hipotermi nasıl ele alındı?
Terapötik hipotermi (TH), HIE'de nöroprotektif amaçla kullanılan kontrollü soğutma yaklaşımıdır. Bu retrospektif çalışmada araştırmacılar tedaviyi rastgele atamamış; klinik bakım sırasında TH uygulanmış ve uygulanmamış bebeklerin daha sonraki nörogelişim sonuçlarını kayıtlar üzerinden karşılaştırmıştır.
Hastanenin neonatal birimi TH uygunluğunu belirlemek için total body hypothermia (TOBY) ölçütlerini kullanmıştır. Kaynakta bildirilen dışlama koşulları arasında resüsitasyondan 30 dakika sonra spontan solunum bulunmaması, resüsitasyondan 20 dakika sonra kalp hızının 100 atım/dakikanın altında olması, doğumdan 6 saatten daha geç başvuru ve majör konjenital anomali bulunmaktadır. Bazı bebeklerin TH almamasının nedeni klinik dışlama ölçütleri olabileceği gibi talebe bağlı cihaz bulunamaması da olabilmiştir.
Kaynak çalışma TH uygulamasının hedef sıcaklığı, soğutma süresi ve yeniden ısıtma protokolünü bu araştırmanın yöntem bölümünde ayrıntılı biçimde raporlamamaktadır. Bu nedenle Verianla metni kaynakta verilmeyen bu teknik parametreleri tamamlamamaktadır.
Terapötik Hipotermi Bulguları Nasıl Yorumlanmalıdır?
Bu çalışmada terapötik hipotermi daha düşük NDI ve serebral palsi sıklığı ve daha yüksek bazı GMDS puanlarıyla ilişkili bulunmuştur; ancak çalışma retrospektif ve tedavi ataması randomize olmadığı için sonuç “TH bu kohortta gözlenen farkların tek nedeni oldu” biçiminde yorumlanamaz. TH uygunluk ölçütleri, ekipman bulunabilirliği, hastalık şiddeti, neonatal dönemde ölümler ve özellikle ağır HIE grubundaki küçük örneklem karşılaştırmaları etkileyebilecek önemli seçim ve karıştırıcı etkenlerdir.
Bu ayrım kritik önemdedir. Çalışma gerçek klinik kayıtlar üzerinden güçlü bir ilişki göstermektedir; fakat randomize kontrollü bir deney tasarımı olmadığı için bu veri tek başına nedensel etki büyüklüğü hesaplamaz.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Araştırma tasarımı ve merkez
Araştırma, Johannesburg'daki Chris Hani Baragwanath Academic Hospital bünyesindeki Neonatal Neurodevelopmental Clinic kayıtlarının retrospektif ve tanımlayıcı analizidir. İncelenen dönem 01 Ocak 2015 ile 31 Aralık 2020 arasındaki altı yılı kapsamaktadır.
Dahil edilme ölçütleri
- Sarnat evre 2 veya evre 3 HIE bulunması,
- doğum ağırlığının en az 2000 g olması,
- 12 aylık GMDS değerlendirmesinin bulunması,
- ve serebral palsili bebeklerde GMDS değerlendirmesi bulunmasa da olgunun çalışmaya dahil edilmesi.
Örneklem akışı
| Aşama | n | Açıklama |
|---|---|---|
| İncelenen toplam dosya | 355 | 2015–2020 dönemindeki klinik kayıtları |
| Dışlanan | 116 | 66 evre 1 HIE; 43 olguda 1 yaş GMDS yok; 5 olguda doğum ağırlığı < 2000 g; 2 olguda eksik bilgi |
| Analize alınan | 239 | Toplam incelenen grubun %67,3'ü |
| Sarnat evre 2 | 211 | %88,3 |
| Sarnat evre 3 | 28 | %11,7 |
| TH alan toplam | 166 | %69,5 |
| Evre 2 içinde TH alan | 152 | %72 |
| Evre 3 içinde TH alan | 14 | %50 |
Not: Kaynak metnin sonuç bölümünde evre 2 ve evre 3 grupları arasındaki TH kullanım farkı için p = 0,001 yazarken Tablo 1 aynı karşılaştırmada p = 0,010 bildirmektedir. Verianla bu kaynak içi farkı sessizce düzeltmemektedir.
Veri toplama
Demografik veriler neonatal dosyalardan, Asphyxia ve Neonatal REDCap veritabanlarından alınmış ve Excel tablosuna aktarılmıştır. GMDS değişkenleri Neonatal Neurodevelopmental Clinic veritabanından çıkarılmıştır. Klinik takiplerde nörolojik durum, epilepsi, serebral palsi, görsel ve işitsel etkilenim kaydedilmiştir. Serebral palsi 1 yaşta tanımlanmış ve alt tipleri ayrıca sınıflandırılmıştır.
İstatistiksel analiz
Analiz Statistica sürüm 13 ile yapılmıştır. Kategorik değişkenler sayı ve oran olarak, sürekli değişkenler dağılımına göre ortalama ± standart sapma veya medyan ve çeyrekler arası aralık (IQR) biçiminde sunulmuştur. Kategorik karşılaştırmalarda ki-kare veya Fisher kesin testi, çarpık dağılımlı sürekli değişkenlerde Mann–Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık eşiği p < 0,05 olarak belirlenmiştir.
Başlangıç özellikleri
| Değişken | Tüm kohort | Evre 2 | Evre 3 | p |
|---|---|---|---|---|
| Gebelik yaşı, hafta | 38,8 ± 1,7 | 38,8 ± 1,8 | 39,2 ± 1,8 | 0,260 |
| Doğum ağırlığı, g | 3116 ± 503,4 | 3112 ± 485,6 | 3145 ± 631,5 | 0,820 |
| Sezaryen | 103 (%43,1) | 95 (%45,0) | 8 (%28,6) | 0,090 |
| HIV maruziyeti olmayan | 206 (%86,2) | 183 (%86,7) | 23 (%82,1) | 0,330 |
| Erkek | 139 (%58,2) | 122 (%57,8) | 17 (%60,7) | 0,460 |
| APGAR, 1. dakika; medyan (IQR) | 3 (2–5) | 3 (2–5) | 2 (1–4) | 0,001 |
| APGAR, 5. dakika; medyan (IQR) | 6 (5–7) | 6 (5–7) | 4 (3–5) | < 0,001 |
| Başvuru Thompson skoru | 10 ± 3,2 | 10 ± 3,0 | 14,0 ± 3,7 | < 0,001 |
| TH uygulanan | 166 (%69,5) | 152 (%72,0) | 14 (%50,0) | 0,010* |
| GMDS değerlendirme yaşı, ay | 12,5 ± 1,6 | 12,5 ± 1,6 | 12,2 ± 0,8 | 0,400 |
* Tablo 1'de bildirilen değer. Aynı karşılaştırma sonuç metninde p = 0,001 olarak verilmiştir.
Nörogelişimsel etkilenimin dağılımı
Toplam 41 bebekte (%17,1) NDI saptandı. NDI bulunan çocukların çoğunda etkilenim ağır düzeydeydi: 26/41 (%63,4) ağır, 7/41 (%17,1) orta ve 8/41 (%19,5) hafif sınıftaydı.
| Grup | Toplam NDI | Hafif | Orta | Ağır |
|---|---|---|---|---|
| Sarnat evre 2 | 27 | 6 (%22,2) | 6 (%22,2) | 15 (%55,6) |
| Sarnat evre 3 | 14 | 2 (%14,3) | 1 (%7,1) | 11 (%78,6) |
| Toplam | 41 | 8 (%19,5) | 7 (%17,1) | 26 (%63,4) |
NDI'nin görülme sıklığı evre 3 grubunda 14/28 (%50), evre 2 grubunda 27/211 (%12,7–12,8; kaynak içinde yuvarlama farklılığı bulunmaktadır) olarak raporlandı ve gruplar arasındaki fark p < 0,001 idi. NDI ortaya çıktıktan sonraki hafif/orta/ağır dağılımının evre 2 ile evre 3 arasında farkına ilişkin Şekil 2'de p = 0,32 gösterilmektedir.
Nörolojik komplikasyonlar
| Komplikasyon | Tüm kohort | Evre 2 | Evre 3 | p |
|---|---|---|---|---|
| Görme kaybı / körlük | 8 (%3,3) | 2 (%0,9) | 6 (%21,4) | < 0,001 |
| İşitme etkilenimi | 6 (kaynakta %3,1) | 4 (%1,9) | 2 (%7,1) | 0,190 |
| Epilepsi | 21 (%8,8) | 14 (%6,6) | 7 (%25,0) | 0,005 |
| Serebral palsi | 22 (%9,2) | 16 (%7,5) | 6 (%21,4) | 0,020 |
Tablo 3'te bütün kohort için işitme etkilenimi n = 6 ve %3,1 olarak raporlanmıştır. Toplam örneklem n = 239 olduğundan bu sayı ve yüzde doğrudan aritmetik olarak uyuşmamaktadır; Verianla kaynağın yayımlanmış değerini değiştirmeden bu tutarsızlığı görünür bırakmaktadır.
Serebral palsili 22 bebeğin 7'sinde karışık tip, 4'ünde spastik tip, 2'sinde distonik tip, 2'sinde sağ hemipleji bildirilmiş; 7 olgu alt tip açısından belirtilmemiştir.
HIE şiddetine göre GMDS gelişim profili
| GMDS ölçütü | Tüm grup | Evre 2 | Evre 3 | p |
|---|---|---|---|---|
| GQ | 103 (93–109) | 103 (95–109) | 89,5 (69–105) | 0,002 |
| A — Lokomotor | 101 (89–109) | 101 (91–109) | 96,0 (55–104) | 0,030 |
| B — Kişisel-sosyal | 99 (87–105) | 100 (89–105) | 91,0 (60,5–103) | 0,040 |
| C — İşitme ve dil | 107 (100–114) | 107 (100–114) | 107,0 (84–114) | 0,480 |
| D — Göz-el koordinasyonu | 100 (89–111) | 104 (90–111) | 97,0 (56–106) | 0,030 |
| E — Performans | 101 (90–109) | 101 (92–110) | 98,0 (61,5–104) | 0,040 |
Genel GQ medyanı bütün kohortta normal/ortalama aralıkta bulunmasına rağmen evre 3 grubunun GQ değeri evre 2 grubundan anlamlı biçimde daha düşüktü. Evre 2 grubu lokomotor, kişisel-sosyal, göz-el koordinasyonu ve performans alanlarında daha yüksek puan aldı. İşitme ve dil alt ölçeğinde ise evreler arasındaki fark anlamlı değildi.
Terapötik hipotermi ile sonuçların ilişkisi
NDI, TH alan ve almayan gruplarda sırasıyla 21 ve 20 olguda görülmüş ve kaynak p = 0,005 bildirmiştir. Serebral palsi TH alanlarda 9 (%5,4), TH almayanlarda 13 (%17,8) olguda saptanmış ve fark p = 0,002 olarak raporlanmıştır.
Kaynak sonuç metni NDI için TH alan grubu “21 [%12,1]” olarak vermektedir. Çalışmanın başka bölümünde TH alan toplam hasta sayısı 166 olarak bildirildiği için yayımlanmış yüzdelik değer ile toplam grup büyüklüğü arasında açık bir payda belirsizliği bulunmaktadır. Bu nedenle burada kesinleştirilmemiş yeni bir yüzde hesaplanarak kaynak sonucu değiştirilmemektedir.
Ağır HIE grubunda TH karşılaştırması
| Ölçüt | TH, n = 14 | TH yok, n = 14 | p |
|---|---|---|---|
| GMDS yaşı, ay | 12,0 (12–13) | 12,5 (12–13) | 0,25 |
| GQ | 101 (83–107) | 69 (43–100) | 0,02 |
| A — Lokomotor | 101 (77–109) | 63 (46–97) | 0,02 |
| B — Kişisel-sosyal | 97 (89–105) | 55 (37,5–99) | 0,03 |
| C — İşitme ve dil | 111 (103–115) | 78 (48–110) | 0,03 |
| D — Göz-el koordinasyonu | 100 (95–106) | 55 (31–106) | 0,15 |
| E — Performans | 101 (84–106) | 68 (29–101) | 0,04 |
Evre 3 grubunda TH alan bebeklerin GQ medyanı 101, TH almayanlarınki 69 idi. Lokomotor, kişisel-sosyal, işitme/dil ve performans alt ölçeklerinde de istatistiksel olarak anlamlı farklar raporlandı. Göz-el koordinasyonu farkı p = 0,15 ile çalışmanın anlamlılık eşiğini geçmedi. Bu karşılaştırma yalnız 14'e karşı 14 bebekten oluştuğu ve TH uygulanmasını belirleyen klinik faktörler randomize olmadığı için sonuçlar güçlü bir ilişki göstermekle birlikte nedensel etki büyüklüğü olarak değerlendirilmemelidir.
Çalışmanın güçlü yönleri
- Altı yıllık gerçek klinik takip verisinin kullanılması.
- 239 bebekten oluşan görece büyük toplam klinik örneklem.
- GMDS'nin klinikte rutin ve standartlaştırılmış biçimde uygulanması.
- Yalnız genel gelişim değil, beş ayrı gelişim alanının incelenmesi.
- HIE şiddeti ile nörogelişimsel komplikasyonların birlikte değerlendirilmesi.
Temel sınırlılıklar
- Retrospektif ve tanımlayıcı tasarım nedenselliği değerlendiremez; yalnız ilişkileri gösterir.
- Ağır HIE grubu yalnız 28 bebekten oluşmaktadır ve orta HIE grubundan çok küçüktür.
- En ağır HIE olgularının bir kısmı neonatal dönemde ölmüş olduğundan 1 yaşta izlenen ağır HIE grubu bütün başlangıç spektrumunu temsil etmeyebilir.
- TH alma olasılığı gruplar arasında eşit değildir ve klinik uygunluk ile cihaz bulunabilirliğinden etkilenmiştir.
- 12 aylık GMDS özellikle ince dil bozukluklarını yeterince yakalamayabilir.
- Bir yaşındaki normal gelişim puanları daha sonraki okul çağı nörolojik, bilişsel veya algısal-motor sorunlarını dışlamaz.
Çalışmanın desteklediği sonuçlar
- Bu kohortta ağır HIE, 1 yaşta daha yüksek NDI ve serebral palsi sıklığıyla ilişkiliydi.
- HIE şiddeti arttıkça APGAR ve Thompson skorları da daha ağır başlangıç tablosunu yansıtıyordu.
- TH uygulanmış bebeklerde bazı olumsuz nörogelişimsel sonuçlar daha az görüldü.
- GMDS'nin çoğu gelişim alanında evre 3 grubunun puanları evre 2 grubundan daha düşüktü.
- Bir yaş sonrası, özellikle 2 yaş ve ötesindeki standartlaştırılmış nörogelişim izlemi önemlidir.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- Bu çalışma TH'nin gözlenen bütün farkların doğrudan ve tek nedeni olduğunu kanıtlamaz.
- Bir yaşta normal GMDS sonucu uzun dönem gelişimin kesinlikle normal olacağını göstermez.
- Sonuçlar bütün ülkelerdeki veya bütün sağlık sistemlerindeki HIE popülasyonlarına doğrudan genellenemez.
- Çalışma hafif, Sarnat evre 1 HIE'nin nörogelişim sonucunu inceleyen ana analiz değildir.
- Araştırma yeni bir TH sıcaklık veya süre protokolünü karşılaştırmamıştır.
Etik
Araştırma University of the Witwatersrand Human Research Ethics Committee tarafından M220248 numarasıyla onaylandı. Asphyxia veri tabanı için M1511100 ve Neonatal REDCap veri tabanı için M151196 etik kayıt numaraları bildirildi. Çalışma retrospektif olduğu için bilgilendirilmiş onamdan feragat edildi ve katılımcı anonimliği çalışma numaraları kullanılarak korundu.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün çalışma: Developmental profiles of infants with hypoxic ischaemic encephalopathy at a tertiary hospital in South Africa
Yazarlar: Ayanda Myaka-Gama; Sibongile Mbatha; Sarah Lowick; Kebashni Thandrayen; Firdose L. Nakwa.
Sorumlu yazar: Ayanda Myaka-Gama.
Kurum: Department of Paediatrics and Child Health, School of Clinical Medicine, Faculty of Health Sciences, Chris Hani Baragwanath Academic Hospital, University of the Witwatersrand, Johannesburg, South Africa.
Dergi: African Journal of Disability.
Yayınevi/lisans sahibi: AOSIS.
Cilt ve makale numarası: 15(0), a1729.
DOI: 10.4102/ajod.v15i0.1729.
Makale türü: Original Research; retrospektif, tanımlayıcı klinik kayıt çalışması.
Tarihler: Alınma 02 Nisan 2025; kabul 28 Ekim 2025; yayın 23 Şubat 2026.
Lisans: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).
Finansman: Yazarlar araştırmanın kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen herhangi bir finansman kuruluşundan özel bir hibe almadığını bildirmiştir.
Çıkar çatışması: Yazarlar çalışmayı uygunsuz biçimde etkileyebilecek mali veya kişisel ilişki bulunmadığını beyan etmiştir.
Veri erişilebilirliği: Bulguları destekleyen veriler sorumlu yazar Ayanda Myaka-Gama'dan talep üzerine edinilebilir; etik kısıtlamalar nedeniyle kamuya açık değildir.
Çalışmanın kökeni: Makale, University of the Witwatersrand Faculty of Health Sciences bünyesinde Temmuz 2024'te hazırlanmış aynı başlıklı Master of Medicine in Paediatrics tez çalışmasına kısmen dayanmaktadır.
Yazar katkıları: Ayanda Myaka-Gama veri kürasyonu, biçimsel analiz, finansman edinimi, araştırma, proje yönetimi, kaynaklar, doğrulama, görselleştirme ve özgün taslak yazımında görev almıştır. Sibongile Mbatha, Sarah Lowick ve Firdose L. Nakwa kavramsallaştırma, veri kürasyonu, biçimsel analiz, araştırma, metodoloji, proje yönetimi, kaynaklar, yazılım, danışmanlık/gözetim, doğrulama, görselleştirme ve inceleme-düzenleme katkıları sunmuştur. Kebashni Thandrayen veri kürasyonu, biçimsel analiz, araştırma, proje yönetimi, kaynaklar, yazılım, danışmanlık/gözetim, doğrulama, görselleştirme ve inceleme-düzenleme katkılarında bulunmuştur. Bütün yazarlar sonuçların tartışılmasına katkıda bulunmuş, son sürümü onaylamış ve bulguların bütünlüğü için sorumluluk üstlenmiştir.
Verianla yeniden anlatım notu: Bu içerik özgün araştırmanın bilimsel sonuçlarını değiştirmeden öğretilebilir ve çeviri-güvenli bir Türkçe bilimsel çekirdeğe dönüştürmek amacıyla hazırlanmıştır. Kaynak Şekil 1 ve Şekil 2'nin piksel veya tasarım kopyası kullanılmamış; içerdikleri olgusal veriler bağımsız tablo ve açıklama yapısıyla yeniden ifade edilmiştir. Kaynakta bulunan p-değeri ve yüzde tutarsızlıkları sessizce düzeltilmemiş, ilgili yerlerde açıkça işaretlenmiştir.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir