Natrium-qlükoza kotransporter-2 inhibitorları (SGLT2 inhibitorları, SGLT2i) tip 2 diabetdə istifadə olunan qlükozaazaldıcı dərman sinfidir. Bu tədqiqat real həyat səhiyyə məlumatlarını hədəf sınağın emulyasiyası yanaşması ilə təhlil edərək SGLT2 inhibitoru qəbuluna başlayan tip 2 diabetli yetkinlərdə yeni epilepsiyanın yaranma tezliyinin dipeptidil peptidaza-4 inhibitoru (DPP-4i) qəbuluna başlayan xəstələrdən fərqlənib-fərqlənmədiyini araşdırmışdır. Ümumilikdə 176.728 xəstədən ibarət kohortda çəkiləndirilmiş epilepsiya insidansı SGLT2 qrupunda 1000 nəfər-ilinə 2,05, DPP-4 qrupunda 2,45 olmuş; çəkiləndirilmiş Cox reqressiyasında HR 0,72 (%95 etibar intervalı 0,61–0,86; p<0,001) müəyyən edilmişdir. Bu nəticə SGLT2 qəbuluna başlamanın epilepsiyanın daha aşağı hazard göstəricisi ilə əlaqəli olduğunu göstərir; lakin tədqiqat müşahidə xarakterlidir və epilepsiyanın səbəb-nəticə əsasında qarşısının alınmasını sübut etmir.

Tədqiqatçılar müalicə qrupları arasındakı başlanğıc fərqlərini azaltmaq üçün SuperLearner əsaslı propensity score hesablamış, stabilləşdirilmiş inverse probability of treatment weighting (IPTW) tətbiq etmiş və ekstremal çəkiləri 1-ci və 99-cu persentillərdə kəsmişlər. Çəkiləndirmədən sonra bütün əsas kovariatlarda standardized mean difference (SMD) 0,1-dən aşağı düşmüşdür. Nəticələr başlanğıc HbA1c üçün əlavə düzəliş və altı aylıq grace period əhatə edən iki həssaslıq təhlilində də eyni istiqamətdə qalmışdır.

Yaş alt qrupunda ≥60 yaşlı xəstələrdə HR 0,71; qadınlarda HR 0,65 olmaqla statistik əhəmiyyətli əlaqə görülmüş; <60 yaş qrupunda və kişilərdə statistik əhəmiyyət həddi keçilməmişdir. Bununla belə, bu alt qrup nümunələri yaşın və ya cinsin SGLT2–epilepsiya əlaqəsini həqiqətən dəyişdirdiyini özlüyündə sübut etmir; mənbədə ayrıca müalicə-qarşılıqlı təsir testi bildirilməmişdir.

Tədqiqatın klinik şərh sərhədi xüsusilə əhəmiyyətlidir. SGLT2 və DPP-4 qrupları arasındakı mütləq epilepsiya insidansı fərqi kiçikdir. Tədqiqatçılar bu fərqin yalnız epilepsiyanın qarşısını almaq məqsədilə SGLT2 inhibitoru təyin etməyə əsas vermədiyini və nəticənin əsasən hipotez yaradan tapıntı kimi qiymətləndirilməli olduğunu bildirirlər.

Tip 2 diabet və epilepsiya niyə birlikdə araşdırılır?

Tip 2 diabetlə epilepsiya arasındakı əlaqə yalnız qanda qlükozanın yüksəlməsi ilə izah edilə bilməz. Mənbənin giriş hissəsində xroniki hiperqlikemiya, təkrarlanan hipoqlikemiya, serebrovaskulyar xəstəlik, aşağı dərəcəli xroniki iltihab, oksidləşdirici stress, mitoxondrial pozğunluq və dəyişmiş qlükoza/insulin siqnallaşması epileptogenezlə əlaqələndirilən mümkün ortaq mexanizmlər kimi müzakirə olunur.

Bu bioloji çərçivə qlükozaazaldıcı dərmanların təkcə metabolik deyil, həm də mümkün damar, iltihab və sinir sistemi təsirlərinin araşdırılmasına səbəb olur. SGLT2 inhibitorlarının böyrək və ürək-damar sistemində qlükoza azalmasından kənar təsirləri məlum olduğu üçün tədqiqatçılar həmin dərman sinfinin epilepsiya insidansı ilə əlaqəsinin ayrıca qiymətləndirilməyə layiq olduğunu düşünmüşlər.

Niyə müqayisə qrupu kimi DPP-4 inhibitorları seçilib?

Tədqiqatda DPP-4 inhibitorları aktiv müqayisə qrupu kimi istifadə olunmuşdur. Müəlliflərin əsaslandırması budur ki, SGLT2 və DPP-4 inhibitorları tip 2 diabetin müalicə alqoritminin oxşar mərhələlərində istifadə oluna bilər və DPP-4 inhibitorları SGLT2 inhibitorları qədər geniş ekstraqlikemik təsirlərlə əlaqələndirilməmişdir.

GLP-1 reseptor aqonistləri müqayisə üçün seçilməmişdir; çünki mənbəyə görə bu sinfin də iltihab və neyroproteksiya ilə əlaqəli pleiotrop təsirləri vardır və bu, SGLT2-yə xas mümkün siqnalın şərhini çətinləşdirə bilər.

Hədəf Sınağın Emulyasiyası Nədir?

Hədəf sınağın emulyasiyası müşahidəyə əsaslanan real həyat məlumatlarını hipotetik randomizə edilmiş nəzarətli tədqiqatın uyğunluq meyarlarına, müalicənin başlanmasına, təqibə, nəticəyə və təhlil planına mümkün qədər oxşar şəkildə strukturlaşdıran tədqiqat yanaşmasıdır; bu üsul randomizasiya yaratmır, ancaq zamanlama və müqayisə qrupunun seçimi kimi müşahidə araşdırmalarındakı bəzi qərəzləri azaltmağı hədəfləyir.

Bu tədqiqatda “sınağın başlanğıcı” ilk SGLT2 və ya DPP-4 inhibitoru reseptinin tarixi kimi müəyyən edilmişdir. Əvvəllər epilepsiya diaqnozu olan xəstələr xaric edilmiş; təqib dərman başlanğıcından etibarən yeni epilepsiya, ölüm, beşillik təqib müddətinin bitməsi və ya məlumatlara çıxışın sona çatmasından hansının daha əvvəl baş verməsinə qədər davam etmişdir.

Target trial emulation yanaşmasının başlıca üstünlüklərindən biri zaman ardıcıllığını aydın müəyyən etməsidir: əvvəl uyğunluq, sonra müalicənin başlanması, ardınca nəticənin izlənilməsi gəlir. Buna baxmayaraq, real randomizasiya olmadığı üçün ölçülməmiş və ya verilənlər bazasında olmayan xüsusiyyətlərə bağlı residual confounding tamamilə aradan qaldırıla bilməz.

Xəstələrin seçilməsi axını

Mənbənin 3-cü səhifəsindəki xəstə seçimi sxemi Yanvar 2012–Dekabr 2023 arasında ümumi praktika həkiminə müraciət etmiş 18 yaş və daha yuxarı 8.742.195 nəfərlik ilkin bazanı göstərir. Yanvar 2012–Dekabr 2022 arasında metforminə əlavə olaraq ilk SGLT2 inhibitoru resepti almış 81.963 və ilk DPP-4 inhibitoru resepti almış 124.338 nəfər müəyyən edilmişdir.

İndeks tarixində digər antihiperqlikemik dərmanlardan istifadə edənlər çıxarıldıqdan sonra SGLT2 qrupunda 74.481, DPP-4 qrupunda 107.050 nəfər qalmışdır. Əvvəllər və ya indeks tarixində epilepsiya, status epilepticus və ya konvulsiya diaqnozu olan, yaxud antiseizure dərman resepti almış şəxslər çıxarıldıqda yekun seçim sxemi SGLT2 üçün 72.780, DPP-4 üçün 103.948 xəstə göstərir.

Bu iki qrup cəmi 176.728 xəstəyə uyğundur. Bununla birlikdə əsas Results və Abstract bölmələrində kohortun %43-nün SGLT2, %57-sinin DPP-4 qəbuluna başladığı yazılır. Seçim sxemindəki dəqiq saylarla bu faizlər tam üst-üstə düşmədiyinə görə mənbədəki bu hesabat fərqi məcburi olaraq vahid göstəriciyə çevrilməmişdir.

Confounding təsirini azaltmağa necə çalışılıb?

Müşahidə məlumatlarında hansı dərmanın seçilməsi təsadüfi deyil. Xəstənin yaşı, xəstəlikləri, istifadə etdiyi digər dərmanlar və klinik xüsusiyyətləri həm müalicə seçiminə, həm də epilepsiya riskinə təsir edə bilər. Buna görə tədqiqat propensity score əsaslı çəkiləndirmədən istifadə etmişdir.

Propensity score xəstənin ölçülmüş başlanğıc xüsusiyyətlərinə görə SGLT2 inhibitoru alma ehtimalını ümumiləşdirən göstəricidir. Tədqiqatçılar propensity score-u tək bir logistik model əvəzinə logistik reqressiya və decision tree classifier modellərini birləşdirən SuperLearner ansamblı ilə qiymətləndirmişlər. Modellər cross-validation və convex weight optimization vasitəsilə birləşdirilmişdir.

Bu göstəricilər daha sonra stabilləşdirilmiş inverse probability of treatment weights (IPTW) yaratmaq üçün istifadə edilmişdir. Həddindən artıq çəkilərin təhlildə üstünlük təşkil etməsinin qarşısını almaq üçün çəkilər 1-ci və 99-cu persentillərdə kəsilmişdir.

Balans standardized mean difference ilə qiymətləndirilmişdir. Tədqiqat çəkiləndirmədən əvvəl bəzi dəyişənlərdə SMD-nin 0,35-ə çatdığını, çəkiləndirmədən sonra isə bütün ölçülmüş başlanğıc dəyişənlərində 0,1-dən aşağı düşdüyünü bildirir.

HR 0,72 Bu Tədqiqatda Nə Deməkdir?

HR 0,72 çəkiləndirilmiş Cox modelində təqib müddətində SGLT2 inhibitoru qəbuluna başlayan qrupun yeni epilepsiya üçün ani hadisə hazard göstəricisinin DPP-4 inhibitoru qəbuluna başlayan qrupa nisbətən təxminən %28 daha aşağı qiymətləndirildiyini bildirir; bu, mütləq riskdə %28 azalma və ya SGLT2 inhibitorlarının epilepsiyanın səbəb-nəticə əsasında %28 qarşısını aldığı anlamına gəlmir.

Hazard ratio hadisələrin zaman üzrə yaranma sürətlərinin nisbi müqayisəsidir. Bu tədqiqatda klinik kontekst üçün mütləq insidans göstəriciləri də vacibdir: SGLT2 qrupunda 1000 nəfər-ilinə 2,05, DPP-4 qrupunda 2,45 epilepsiya hadisəsi bildirilmişdir. Tədqiqatçılar mütləq fərqin kiçik olduğunu xüsusilə vurğulayırlar.

Kaplan–Meier əyriləri nəyi göstərir?

Mənbənin 5-ci səhifəsindəki iki Kaplan–Meier qrafiki beşillik kumulyativ epilepsiya insidansını müqayisə edir. Birinci panel əsas təhlili, ikinci panel isə müalicənin başlanmasından sonrakı ilk altı ayı grace period kimi qəbul edən həssaslıq təhlilini göstərir. Hər iki qrafikdə DPP-4 əyrisi SGLT2 əyrisinin üstündə yerləşir; bu qrafik nümunə Cox modelindəki daha aşağı SGLT2 hazard göstəricisi ilə eyni istiqamətdədir.

Kaplan–Meier əyrilərinin ayrılması özlüyündə səbəb-nəticə əlaqəsinin sübutu deyil. Əyrilər çəkiləndirilmiş müşahidə qruplarında zamanla əlaqəli hadisə nümunəsini göstərir.

Yaşa görə nəticələr

≥60 yaş qrupunda əlaqə statistik cəhətdən əhəmiyyətlidir; <60 yaş qrupunda etibar intervalı 1-i əhatə edir. Lakin mənbədə yaş qrupları arasındakı fərq üçün formal interaction testi verilmədiyindən “SGLT2 yalnız yaşlılarda təsirlidir” nəticəsi çıxarıla bilməz.

Cinsə görə nəticələr

Qadınlarda əlaqə statistik cəhətdən əhəmiyyətlidir; kişilərdə isə p=0,054 ilə ənənəvi p<0,05 həddinin bir qədər üstündə qalmışdır. Müəlliflər hormonlar, neyroiltihab, GABA/qlutamat balansı və dərman qəbuluna riayət kimi mümkün izahları müzakirə edirlər; lakin tədqiqat bu mexanizmləri ölçməmişdir.

Mümkün bioloji mexanizmlər

Tədqiqatın özü birbaşa neyrobioloji mexanizm təcrübəsi aparmamışdır. Müzakirə hissəsində SGLT2 inhibitorları ilə yarana bilən yüngül keton artımı, mitoxondrial funksiyanın yaxşılaşması, oksidləşdirici stressin və iltihabi siqnallaşmanın azalması, həmçinin sinir toxumasındakı SGLT daşıyıcılarının mümkün birbaşa təsirləri bioloji cəhətdən mümkün yollar kimi təqdim olunur.

Müəlliflər xüsusilə GABAergik inhibisiyanın artması, qlutamatergik oyanmanın azalması, ion qradiyentlərinin sabitləşməsi və neyroiltihabın zəiflədilməsi kimi yolların nəzəri olaraq tutma həddinə təsir edə biləcəyini müzakirə edirlər. Lakin bunların heç biri mövcud xəstə məlumat bazasında ölçülməmişdir.

Beləliklə, müşahidə edilən HR fərqi müəyyən bir mexanizmin insanlarda sübut olunduğu mənasına gəlmir. Mexanizm izahları mənbədə ədəbiyyata əsaslanan bioloji hipotezlərdir.

Bu Tədqiqat SGLT2 İnhibitorlarının Epilepsiyanın Qarşısını Aldığını Sübut Edirmi?

Xeyr. Tədqiqat SGLT2 inhibitoru qəbuluna başlama ilə daha aşağı yeni epilepsiya insidansı arasında çəkiləndirilmiş müşahidə əlaqəsini göstərir; randomizasiya aparılmadığı, bəzi mühüm dəyişənlər verilənlər bazasında olmadığı və residual confounding istisna edilmədiyi üçün SGLT2 inhibitorlarının epilepsiyanın səbəb-nəticə əsasında qarşısını aldığı nəticəsinə gəlmək olmaz.

Müəlliflər mütləq hadisə tezliklərinin aşağı olduğunu və iki qrup arasındakı mütləq fərqin kiçik qaldığını bildirirlər. Tədqiqatın müzakirə hissəsində yalnız epilepsiyanın profilaktikası üçün SGLT2 inhibitorundan istifadəni əsaslandıracaq klinik təsir ölçüsünün göstərilmədiyi açıq deyilir.

Buna görə məqalənin klinik mesajı yeni epilepsiya dərmanı təklif etmək deyil. Nəticələr artıq metabolik, ürək-damar və ya böyrəklə əlaqəli səbəblərdən SGLT2 inhibitoruna göstərişi olan tip 2 diabetli şəxslərdə əlavə mümkün pleiotrop əlaqənin olduğu hipotezini dəstəkləyir.

Tədqiqatın dəstəklədiyi və dəstəkləmədiyi nəticələr

Tədqiqatın dəstəklədiyi: Almaniyada real həyat ambulator xəstə məlumatlarında ölçülmüş başlanğıc xüsusiyyətləri IPTW ilə balanslaşdırıldıqdan sonra SGLT2 inhibitoruna başlama DPP-4 inhibitoruna başlama ilə müqayisədə yeni epilepsiyanın daha aşağı hazard göstəricisi ilə əlaqəlidir. Əlaqə iki həssaslıq təhlilində də eyni istiqamətdə qalmışdır.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi: SGLT2 inhibitorlarının epilepsiyanın qarşısını aldığı, epilepsiya müalicəsi kimi istifadə edilməli olduğu, bütün ölkələrdə eyni təsir ölçüsünün görünəcəyi, qadınlarda və ya yaşlılarda bioloji təsirin həqiqətən daha güclü olduğu, yaxud keton/iltihabəleyhinə mexanizmlərin müşahidə edilən əlaqəyə səbəb olduğu bu tədqiqatla sübut edilməmişdir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Tədqiqat dizaynı və məlumat mənbəyi

Tədqiqat Almaniyada rutin ambulator səhiyyə xidmətlərindən anonimləşdirilmiş uzununa qeydləri ehtiva edən IQVIA Disease Analyzer məlumat bazasına əsaslanır. Məlumat bazasında xəstə demoqrafiyası, diaqnozlar, reseptlər və klinik nəticələr üzrə rutin qeydlər mövcuddur.

Tədqiqat retrospektiv müşahidə kohortunu target trial emulation prinsipləri əsasında strukturlaşdırmışdır. Uyğunluq meyarları, müqayisə olunan müalicə strategiyaları, indeks tarixi, təqibin başlanması və bitməsi, nəticə və təhlil yanaşması əvvəlcədən müəyyən edilmişdir.

Ekspozisiya və əsas nəticə

Ekspozisiya ilk SGLT2 inhibitoru reseptinin yazılması ilə müalicənin başlanmasıdır; aktiv müqayisə ilk DPP-4 inhibitoru reseptinin yazılması ilə müalicənin başlanmasıdır. Əsas nəticə əvvəllər epilepsiyası olmayan xəstələrdə təqib zamanı yeni epilepsiya diaqnozunun qoyulmasıdır.

Təqib ilk reseptdən sonra başlanır və yeni epilepsiya, ölüm, beşillik maksimum təqib və ya məlumatlara çıxışın sona çatmasından hansı daha əvvəl baş verərsə, orada bitir.

Propensity score və SuperLearner

Propensity score modeli logistik reqressiya və decision tree classifier modellərini SuperLearner ensemble daxilində birləşdirmişdir. Cross-validation hər bir namizəd modelin performansını qiymətləndirmiş, convex weight optimization isə ansambl proqnozunda modellərin nisbi çəkilərini müəyyən etmişdir.

Propensity skorlarından stabilləşdirilmiş IPTW yaradılmış, ekstremal çəkilərin təsirini azaltmaq üçün paylanmanın 1-ci və 99-cu persentilləri xaricindəki dəyərlər kəsilmişdir.

Balans diaqnostikası

Başlanğıc dəyişənlərinin müalicə qrupları arasında balanslaşdırılıb-balanslaşdırılmadığı standardized mean difference ilə qiymətləndirilmişdir. Tədqiqatçılar:

\[ \mathrm{SMD} < 0.1 \]

dəyərini qəbuledilən balans həddi kimi istifadə etmişlər. Çəkiləndirmədən əvvəl bəzi SMD dəyərləri 0,35-ə çatdığı halda çəkiləndirmədən sonra bütün ölçülmüş kovariatlarda 0,1-dən aşağı enmişdir.

Bu nəticə ölçülmüş kovariatlar baxımından balansın yaxşılaşdığını göstərir; məlumat bazasında ümumiyyətlə olmayan dəyişənlərin balanslaşdırıldığını göstərmir.

Əsas statistik təhlil

Çəkiləndirilmiş Kaplan–Meier qiymətləndirmələri epilepsiya insidansını zaman üzrə göstərmək üçün istifadə edilmişdir. Əsas təsir qiymətləndirməsi robust variance estimator daxil edən çəkiləndirilmiş Cox proportional hazards modeli ilə hesablanmışdır.

Təsir ölçüsü hazard ratio və %95 etibar intervalı kimi verilmişdir:

\[ HR = 0.72,\qquad 95\%\,CI = 0.61\text{–}0.86,\qquad p<0.001 \]

Bu HR mənbədə birbaşa hesablanan model nəticəsidir; Verianla tərəfindən yenidən qiymətləndirilməmişdir.

Əsas nəticələr

Hər iki həssaslıq təhlilində HR 1-dən aşağı qalmışdır. Bu, əsas statistik əlaqənin fərqli modelləşdirmə seçimləri zamanı tamamilə itməmiş olduğunu göstərir; lakin ölçülməmiş confounding-i aradan qaldırmır.

Tədqiqatın güclü tərəfləri

Tədqiqatın əsas güclü tərəfləri böyük real həyat seçməsi, aktiv müqayisə qrupunun istifadəsi, target trial emulation dizaynı, SuperLearner əsaslı propensity score, stabilləşdirilmiş IPTW, çəki diaqnostikaları və iki ayrı həssaslıq təhlilidir.

Xəstə seçimindən nəticə təhlilinə qədər zaman ardıcıllığının aydın qurulması immortal-time tipli dizayn problemlərinin azaldılmasına kömək edir. Aktiv DPP-4 müqayisə qrupu isə yalnız müalicə alanları müalicə almayanlarla müqayisə etməkdən yarana bilən confounding-by-indication problemini azaltmağı hədəfləyir.

Məhdudiyyətlər

Residual confounding: Qabaqcıl çəkiləndirmə üsullarına baxmayaraq, müşahidə dizaynı ölçülməmiş amillərdən qaynaqlanan qərəzi tam aradan qaldıra bilmir.

Epilepsiya diaqnozunun təsnifatı: Nəticə rutin səhiyyə kodlarına əsaslanır və tədqiqat çərçivəsində müstəqil nevroloji təsdiqləmə aparılmamışdır.

Reseptlə real istifadə arasındakı fərq: Dərmana ekspozisiya resept üzrə müəyyən edilmişdir; təyin olunmuş dərmanın həqiqətən və müntəzəm qəbul edilməsi birbaşa ölçülməmişdir.

Çatışmayan klinik dəyişənlər: Diabetin müddəti, eGFR və ətraflı böyrək funksiyaları, sol mədəciyin ejeksiya fraksiyası, NT-proBNP, BMI, siqaret çəkmə, müalicəyə riayət, həyat tərzi və sosial-iqtisadi göstəricilər məlumat bazasında yoxdur.

Channeling bias: Daha gənc və ya metabolik cəhətdən daha sağlam xəstələrin SGLT2-yə, xroniki böyrək xəstəliyi olanların isə DPP-4 inhibitorlarına yönləndirilməsi ehtimalı tamamilə istisna edilə bilmir.

Ümumiləşdirilə bilmə: Məlumatlar Almaniyanın ambulator xəstə praktikasından gəldiyi üçün başqa səhiyyə sistemlərində, etnik strukturlarda və ya resept yazma vərdişlərində təsir qiymətləndirməsi dəyişə bilər.

Gələcək tədqiqatlar

Mənbə səbəb-nəticə əlaqəsinin müəyyən edilməsi üçün prospektiv randomizə tədqiqatın lazım olduğunu bildirir. Epilepsiya hadisələrinin tezliyi aşağı olduğundan yüksək riskli xəstələrlə zənginləşdirilmiş event-driven dizaynlar təklif olunur. Xüsusən yaşlı xəstələr, diabetik serebrovaskulyar xəstəliyi və ya ürək çatışmazlığı olan insanlar maraqlı tədqiqat qrupları kimi göstərilmişdir.

Müəlliflər həmçinin SGLT2 inhibitorları ilə GLP-1 reseptor aqonistlərinin birbaşa müqayisəsini; keton metabolizması, iltihabəleyhinə/antioksidləşdirici yollar və qan-beyin baryerində birbaşa SGLT təsirlərini ayırd edə bilən translasiya mexanizm tədqiqatlarını; tapıntının başqa beynəlxalq kohortlarda təkrarlanmasını tövsiyə edirlər.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat: Negative Association of SGLT2 Inhibitors with Epilepsy Risk Compared with DPP-4 Inhibitors in Type 2 Diabetes: A Target Trial Emulation.

Müəlliflər: Corinna Doege, Jamschid Sedighi, Mark Luedde, Samuel Sossalla, Karel Kostev.

Bərabər töhfə verən müəlliflər: Corinna Doege və Jamschid Sedighi.

Əlaqələndirici müəlliflər: Jamschid Sedighi və Karel Kostev.

Qurumlar: Central Hospital Bremen; University Hospital of Giessen and Marburg, Campus Giessen; Cardiologicum Bremerhaven, Sanecum Group GmbH; Kerckhoff-Clinic; Cardio-Pulmonary Institute; IQVIA Epidemiology.

Jurnal: Diabetology.

Nəşriyyat: MDPI.

Cild / say / məqalə: 7(6), 104.

DOI: 10.3390/diabetology7060104.

Təqdim edilmə: 13 aprel 2026.

Düzəliş: 14 may 2026.

Qəbul edilmə: 25 may 2026.

Dərc edilmə: 1 iyun 2026.

Mənbə növü: Rəyçi qiymətləndirməsindən keçmiş retrospektiv müşahidə kohort tədqiqatı; target trial emulation.

Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Məlumat mənbəyi: IQVIA Disease Analyzer, Almaniyanın rutin ambulator xəstə qeydləri.

Əsas seçmə: 176.728 tip 2 diabetli yetkin.

Maliyyələşdirmə: Nəşr xərcləri Jamschid Sedighi üçün Justus Liebig University of Giessen Tibb Fakültəsinin JLU CAREER Programı tərəfindən qarşılanmışdır.

Etika: Yalnız anonimləşdirilmiş və fərdlə yenidən əlaqələndirilməsi mümkün olmayan məlumatlar istifadə edildiyindən yerli etika komitəsinin təsdiqi və fərdi informed consent zəruri sayılmamışdır.

Məlumatların əlçatanlığı: Məlumatların Karel Kostev tərəfindən əsaslandırılmış sorğu əsasında təqdim edilə biləcəyi bildirilir; məlumatlar fərdlərə geri izlənilə bilən deyil.

Müəllif töhfələri: Bütün müəlliflər məlumat təhlili və şərhi, tənqidi elmi nəzərdən keçirmə, son təsdiq və tədqiqatın düzgünlüyü/bütövlüyü üçün məsuliyyət daşımışdır. Corinna Doege, Mark Luedde və Karel Kostev əlavə olaraq tədqiqat dizaynına və məlumatların əldə edilməsinə töhfə vermişlər.

Maraqlar toqquşması: Karel Kostev IQVIA əməkdaşıdır. Jamschid Sedighi AstraZeneca və Bayer-dən məruzəçi/məsləhətçilik honorarları; Mark Luedde Novartis, Pfizer, Sequiris, Vifor, AstraZeneca, Boehringer Ingelheim və Bristol-Myers-Squibb-dən; Samuel Sossalla isə AstraZeneca, Novartis, Berlin-Chemie, Bristol-Myers-Squibb, Boehringer Ingelheim, Lilly, Bayer və Pfizer-dən məruzəçi/məsləhətçilik honorarları bildirmişdir. Digər müəlliflər mümkün kommersiya və ya maliyyə maraqlar toqquşması bildirməmişlər.

Əsas şərh sərhədi: Bu tədqiqat SGLT2 inhibitorları ilə epilepsiya insidansı arasında müşahidə əlaqəsini göstərir. Randomizasiya yoxdur; residual confounding və exposure/outcome misclassification mümkündür. Nəticə epilepsiyanın profilaktikası göstərişi və ya fərdi müalicə tövsiyəsi yaratmır.

Mənbədaxili say qeydi: Xəstə seçim sxemində yekun qruplar 72.780 SGLT2 və 103.948 DPP-4 xəstəsi kimi göstərildiyi halda əsas mətn 176.728 xəstənin %43-nün SGLT2 qəbuluna başladığını bildirir. Bu iki təqdimat tam arifmetik uyğunluq göstərmədiyindən Verianla tərəfindən səssizcə uzlaşdırılmamışdır.