Bu tədqiqat gemsitabin (gemcitabine, GEM) və olaparibin (OLA) eyni nümunədə eyni vaxtda kəmiyyətcə təyini üçün hazırlanmış və doğrulanmış yüksək performanslı maye xromatoqrafiyası metodunu araşdırır. Hazırlanmış metod GEM və OLA-nı C18 tərs fazalı kolonda ayıran və hər iki analiti 243 nm-də fotodiod sıra detektoru ilə ölçən izokratik, bufer ehtiva etməyən HPLC metodudur. Son mobil faza asetonitril:su 50:50 (v/v), axın sürəti 0,8 mL/dəq, kolon temperaturu 30 °C və inyeksiya həcmi 10 µL-dir. GEM təxminən 3,3 dəqiqədə, OLA təxminən 4,3 dəqiqədə elüsiya olunmuşdur. Metod 0,5–10,0 µg/mL arasında xətti davranmış; hər iki analit üçün \(R^2>0.999\) əldə edilmiş, həssaslıq, dəqiqlik, düzgünlük, seçicilik, möhkəmlik və stabillik xüsusiyyətləri qiymətləndirilmişdir. İzolyasiya olunmuş siçan pankreas toxumasında bərpa GEM üçün %102,64–104,26 ± 0,56, OLA üçün %97,80–99,51 ± 0,57 olaraq bildirilmişdir. Tədqiqatın əsas məhdudiyyəti onun müalicə effektivliyi və ya in vivo farmakokinetik tədqiqat deyil, analitik metodun validasiyası üzrə araşdırma olmasıdır.

Metodun hazırlanmasında əsas çətinlik GEM və OLA-nın fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərinin bir-birindən nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqli olmasıdır. GEM daha polyar, OLA isə daha az polyar molekuldur. Tədqiqatın məqsədi yalnız iki saf standart məhlulu ayırmaq deyil, həm də xitozanla örtülmüş lipozom komponentləri, fosfatla tamponlanmış fizioloji məhlul və pankreas toxuması kimi potensial müdaxilələrin olduğu mühitlərdə iki dərmanın etibarlı şəkildə təyin edilməsini təmin etməkdir.

Tədqiqatın elmi problemi

Gemsitabin pankreas xərçənginin müalicəsində istifadə olunan nukleozid analoqudur. Olaparib isə poli(ADP-riboza) polimeraza, yəni PARP inhibitorudur. Mənbə tədqiqat metodun tətbiq konteksti kimi xüsusilə BRCA1 və ya BRCA2 ilə əlaqəli DNT bərpa qüsurlarının olduğu pankreas şişlərində GEM və OLA kombinasiyasına mövcud farmakoloji marağı nəzərdən keçirir.

Lakin tədqiqatın eksperimental məqsədi bu kombinasiyanın antitümor effektivliyini ölçmək deyil. Yeni lipozomal və ya nanohissəcik daşıyıcı sistemləri hazırlanacaqsa, eyni bioloji nümunədə hər iki dərmanın nə qədər olduğunu etibarlı şəkildə ölçə bilən analitik metoda ehtiyac vardır. Mənbə müəlliflərinin göstərdiyi ədəbiyyat boşluğu ondan ibarətdir ki, GEM və ya OLA-nı ayrı-ayrılıqda ölçən metodlar mövcud olsa da, pankreas toxuması və ya lipozomal formulasiya komponentləri kimi mürəkkəb müdaxilələr fonunda iki molekulu eyni vaxtda təyin edən metod çatışmır.

GEM və OLA-nın fərqli kimyəvi xüsusiyyətləri niyə vacibdir?

Mənbə tədqiqatda GEM üçün molekulyar kütlə 299,7 g/mol, suda həllolma 0,824 mg/mL və log P dəyəri 0,28; OLA üçün molekulyar kütlə 434,5 g/mol, suda həllolma 0,060 mg/mL və log P dəyəri 2,72 olaraq verilir. Bu fərqlər iki molekulun tərs fazalı xromatoqrafiyada eyni mobil fazaya müxtəlif şəkildə cavab verməsinə səbəb olur.

Mənbə Şəkil 1 GEM və OLA-nın molekulyar strukturlarını yan-yana göstərir. Şəklin elmi vəzifəsi dekorativ molekul təsviri deyil; iki analitin polyarlıq və həllolma baxımından niyə eyni xromatoqrafik metod daxilində optimallaşdırılmalı fərqli davranış göstərə biləcəyinə struktur kontekst verməkdir.

Gemsitabin və olaparib eyni HPLC metodunda necə ayrıldı?

GEM və OLA 250 × 4,6 mm ölçülü və 5 µm hissəcik diametrinə malik tərs fazalı C18 kolonda, asetonitril:su 50:50 (v/v) mobil fazası 0,8 mL/dəq sürətlə izokratik olaraq keçirilməklə ayrılmış və 243 nm-də PDA/DAD deteksiyası ilə ölçülmüşdür. Seçilmiş şəraitdə GEM təxminən 3,3 dəqiqədə, OLA təxminən 4,3 dəqiqədə elüsiya olunmuş və iki pik arasındakı ayırdetmə təxminən 5,2 olmuşdur.

Niyə 243 nm seçildi?

Tədqiqatçılar əvvəlcə GEM və OLA standartlarını 190–400 nm intervalında UV–Vis skan rejimində araşdırmışlar. GEM üçün 198, 243 və 275 nm; OLA üçün 207, 254 və 276 nm ətrafında maksimumlar bildirilmişdir. Daha sonra 254, 275, 243 və 231 nm HPLC-DAD ölçmələrində müqayisə edilmişdir.

Mənbə Şəkil 2 bu seçimin vizual əsasını göstərir. Hər iki dərman araşdırılan dalğa uzunluqlarında ayrıla bilsə də, 243 nm GEM və OLA üçün kifayət qədər güclü və bir-birinə yaxın pik cavabları təmin etməklə yanaşı potensial müdaxilələrin absorbansını azaldan ümumi deteksiya dalğa uzunluğu kimi seçilmişdir.

Mobil faza niyə metanoldan asetonitrilə dəyişdirildi?

Metodun hazırlanması zamanı 15 xromatoqrafik şərait sınaqdan keçirilmişdir. İlk sınaqlarda metanol/su sistemlərindən istifadə olunmuşdur; lakin həlledici mənşəli pik GEM-in saxlanma bölgəsində yarandığı üçün tam ayrılma əldə edilməmişdir. Suyun pH-sının 3-ə endirildiyi şəraitdə isə GEM piki deformasiyaya uğramış və ya OLA piki itmişdir.

Asetonitrilə keçid GEM və OLA pikləri ilə həlledici/matris piklərinin ayrılmasını yaxşılaşdırmışdır. Asetonitril:su 60:40 nisbətində uyğun ayrılma əldə edildikdən sonra su payının artırılması və axının 0,8 mL/dəq-ə endirilməsi ilə yekun 50:50 şəraiti seçilmişdir.

Analitik Hədəf Profili və qəbul meyarları

Tədqiqatçılar metodu yalnız əldə edilmiş nəticələrə əsasən qiymətləndirməmiş, sınaqdan əvvəl bir Analitik Hədəf Profili (Analytical Target Profile, ATP) və qəbul meyarları müəyyən etmişlər. Hədəf GEM və OLA-nın lipozomal formulasiyalarda və pankreas toxumasında 0,5–10 µg/mL intervalında eyni vaxtda təyinidir.

Pankreas matriksi necə hazırlandı?

Tədqiqatda istifadə olunan pankreaslar başqa təcrübələr çərçivəsində evtanaziya edilmiş və pankreas funksiyasına təsir etməyən təcrübələrdən alınmış siçanlardan bağışlanmışdır. Mənbə University of Brasília Ethics Committee üçün 23106.125197/2021-49 protokol nömrəsini verir.

Cəmi 200 mg pankreas toxuması 40 mg-lıq hissələrə bölünmüş və hər hissə 1 mL metanola götürülmüşdür. Nümunələr otaq temperaturunda 300 rpm-də 24 saat qarışdırılmış; sonra 10.000 rpm-də 5 dəqiqə homogenləşdirilmiş və 4000 rpm-də 10 dəqiqə sentrifuqalanmışdır. Supernatant təcrübə zamanı buz üzərində saxlanmışdır. İnyeksiyadan əvvəl 5 mL supernatant 45 mL asetonitril:su 50:50 məhlulu ilə qarışdırılmışdır.

Xitozanla örtülmüş lipozomlar niyə hazırlandı?

Lipozomlar bu tədqiqatda terapevtik uğuru göstərmək üçün deyil, hazırlanmış metodun gələcəkdə lipozomal dərman daşıma sistemlərindən GEM və OLA ölçərkən formulasiya komponentlərindən təsirlənib-təsirlənməyəcəyini yoxlamaq üçün hazırlanmışdır.

Fosfatidilxolin nazik təbəqə hidratasiya üsulu ilə lipozoma çevrilmiş; təbəqə 55 °C-də PBS ilə hidratlaşdırılmış, homogenləşdirilmiş və ardıcıl olaraq 600, 200 və 100 nm məsaməli membranlardan ekstrüziya edilmişdir. Daha sonra lipozomlar %0,1 xitozan oliqosaxarid məhlulu ilə örtülmüşdür. Bu komponentlər seçicilik sınaqlarında analitik müdaxilə kimi istifadə edilmişdir.

Metodun seçiciliyi necə doğrulandı?

Seçicilik hər iki dərmanın 5,0 µg/mL olduğu nümunələrdə PBS, xitozanla örtülmüş lipozom komponentləri və pankreas homogenatının mövcudluğu və yoxluğu şəraitində pik sahələrinin, saxlanma müddətlərinin və pik saflığının müqayisəsi ilə qiymətləndirilmişdir; əsas GEM və OLA saxlanma bölgələrində nəzərəçarpan ko-elüsiya bildirilməmiş və pik saflığı indeksləri təxminən 0,999–1,000 səviyyəsində qalmışdır.

Mənbə Şəkil 3 nəzarət xromatoqramlarını PBS, lipozomal komponentlər və pankreas matriksi xromatoqramları ilə üst-üstə göstərir. Əsas GEM və OLA pikləri müdaxilə piklərindən ayrılmışdır. Şəkil 4 isə pik sahəsini və saxlanma müddətini kəmiyyətcə müqayisə edir.

Mənbədaxili statistik qeyd: Metod bölməsində birtərəfli ANOVA-nın əhəmiyyətli matris təsiri göstərmədiyi bildirilir və Şəkil 4 müqayisələri “ns” kimi işarələnir. Buna qarşılıq nəticələr mətninin bir cümləsində “p < 0.05, ANOVA” ifadəsi yer alır. Bu iki ifadə bir-biri ilə uyğun deyil. Verianla bu dəyəri mənbədənkənar fərziyyə ilə düzəltmir; mənbənin ümumi seçicilik şərhi ilə dərc olunmuş p-dəyəri ifadəsi arasındakı fərqi görünən şəkildə qoruyur.

Sistem uyğunluğu

Altı təkrar ilə aparılan sistem uyğunluğu ölçmələrində nəzəri lövhə sayı GEM üçün \(5808\pm76\), OLA üçün \(7966\pm56\) olaraq bildirilmişdir. Tailing faktorları müvafiq olaraq \(1.44\pm0.01\) və \(1.36\pm0.01\), tutum faktorları təxminən \(2.0\pm0.0\) və \(2.6\pm0.2\), iki pik arasındakı ayırdetmə isə \(5.22\pm0.01\) olmuşdur. CV dəyərləri %2-dən aşağı qalmışdır.

Xəttilik

GEM və OLA üçün üç müstəqil stok məhluldan hazırlanmış kalibrasiya əyriləri 0,5–10,0 µg/mL intervalında araşdırılmışdır. Ən kiçik kvadratlar xətti reqressiyası ilə əldə edilən tənliklər aşağıdakılardır:

\[ \text{GEM:}\quad y=20703x-897.76,\qquad R^2=0.9991 \]

\[ \text{OLA:}\quad y=25209x-710.11,\qquad R^2=0.9993 \]

Burada \(x\) analit konsentrasiyasını, \(y\) isə xromatoqrafik pik sahəsi şəklində cihaz cavabını göstərir. Mənbə Şəkil 5-dəki qalıq qrafiklərində nisbi xətalar sıfır xətti ətrafında təsadüfi paylanmış və ±%5 qəbul hədləri daxilində qalmışdır.

LOD və LOQ necə hesablandı?

Aşkarlama həddi (LOD) və kəmiyyətcə təyin həddi (LOQ), kalibrasiya cavabının standart sapması \(\sigma\) ilə kalibrasiya xəttinin meyli \(S\) istifadə edilərək hesablanmışdır; mənbə \(LOD=(3.3\times\sigma)/S\) və \(LOQ=(10\times\sigma)/S\) tənliklərindən istifadə edir.

\[ LOD=\frac{3.3\times\sigma}{S} \]

\[ LOQ=\frac{10\times\sigma}{S} \]

\(\sigma\)cavabın standart sapmasıdır; \(S\) kalibrasiya xəttinin meylidir. Meyl artdıqca eyni cavab dəyişkənliyi üçün LOD və LOQ azalır; yəni metod daha aşağı konsentrasiyaları ayırd edə bilir.

Hər iki LOQ dəyəri də doğrulanmış kalibrasiya intervalının ən aşağı nöqtəsi olan 0,5 µg/mL-dən aşağıdır. Mənbə həmçinin ICH Q2(R2)-nin bütün analitik metodlar üçün vahid universal LOD/LOQ qəbul dəyəri vermədiyini qeyd edir.

Dəqiqlik necə hesablandı?

Dəqiqlik təkrarlanabilirlik və aralıq dəqiqlik kimi sınaqdan keçirilmişdir. 1,0; 5,0 və 10,0 µg/mL səviyyələrində GEM və OLA nümunələri üçlü təkrarlarla analiz edilmiş; aralıq dəqiqlik iki müxtəlif gün və iki müxtəlif analitik üzrə qiymətləndirilmişdir.

Variasiya əmsalı aşağıdakı tənliklə hesablanmışdır:

\[ CV(\%)=\frac{\text{standart sapma}}{\text{ortalama}}\times100 \]

Mənbə Cədvəl 2-dəki bütün CV dəyərləri %5 qəbul həddindən aşağı qalmışdır. Bu nəticə araşdırılan konsentrasiya intervalında metodun analitik və gün dəyişməsinə baxmayaraq təkrarlana bilən cavab verdiyini dəstəkləyir.

Düzgünlük necə hesablandı?

Düzgünlük eksperimental olaraq ölçülən konsentrasiyanın nəzəri konsentrasiyaya nisbəti ilə hesablanmışdır:

\[ \text{Doğruluk}(\%)= \frac{\text{deneysel konsantrasyon}} {\text{teorik konsantrasyon}}\times100 \]

Mənbənin izahlı mətni GEM üçün %97,50–101,82 və OLA üçün %96,89–103,15 intervalını bildirərkən, Cədvəl 3-də görünən uc dəyərlər GEM üçün təxminən %97,51–101,97 və OLA üçün %96,83–103,15-dir. Bu kiçik mətn–cədvəl fərqi mənbədə olduğu kimi qorunmalıdır. Hər iki təqdimatda nəticələr əvvəlcədən müəyyən edilmiş %95–105 qəbul intervalı daxilindədir.

Möhkəmlik testi

Möhkəmlik One-Factor-at-a-Time (OFAT) yanaşması ilə sınaqdan keçirilmişdir. Mobil fazanın tərkibi ±%5, kolon temperaturu ±5 °C və axın sürəti ±0,1 mL/dəq dəyişdirilmişdir. Sınaq nümunələri 5,0 µg/mL GEM və OLA ehtiva etmiş və təcrübələr üçlü təkrarlarla aparılmışdır.

Asetonitril nisbəti artdıqca daha az polyar olan OLA-nın saxlanma müddəti qısalmış; axın sürəti artdıqda hər iki analitin saxlanma müddəti azalmışdır. Buna baxmayaraq tailing faktoru, lövhə sayı və tutum faktoru kimi sistem uyğunluğu parametrləri qəbul hədləri daxilində qalmışdır.

Analitik stabillik

Hər iki dərman 5,0 µg/mL səviyyəsində üç temperatur şəraitində 30 gün izlənmişdir: 4 °C, otaq temperaturu və 40 °C. Ölçmələr 0, 7, 15, 21 və 30-cu günlərdə aparılmışdır.

Mənbə Şəkil 6-ya görə 4 °C və otaq temperaturundakı məhlullar 21-ci günə qədər qəbul edilmiş %85–115 intervalında qalmışdır. 40 °C-də məhlullar 15-ci günə qədər qəbul meyarına cavab vermiş; daha sonrakı ölçmələrdə müşahidə olunan konsentrasiya artımı müəlliflər tərəfindən üzvi durulaşdırıcının mikro-buxarlanması ilə izah edilmişdir.

Məcburi parçalanma

GEM və OLA-nın 200 µg/mL stok məhlulları bir saat ərzində turş, qələvi, oksidləşdirici, fermentativ, fotolitik və termal streslərə məruz qoyulmuşdur. Turşu və qələvi stresi 0,1 N HCl və ya NaOH; oksidləşdirici stres %3 H₂O₂; fermentativ stres tripsin; fotolitik stres 1,2 milyon lux/h UV işığı; termal stres isə 80 °C şəraitində tətbiq edilmişdir.

Ən nəzərəçarpan parçalanma termal stres altında müşahidə olunmuşdur. Şəkil 7-də parçalanma məhsullarının əsas GEM və OLA piklərindən fərqli saxlanma müddətlərində görünməsi metodun parçalanma məhsullarının mövcudluğunda da əsas analitləri ayıra bildiyini göstərir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Analitik sistem və cihazlar

UV spektral skanları Shimadzu UV-1800 cihazı ilə 190–400 nm intervalında və 10 mm optik yol uzunluğuna malik kvars hüceyrə ilə aparılmışdır. Xromatoqrafik analizlər Shimadzu LC-20AD maye xromatoqrafiya sistemində həyata keçirilmiş; sistem dördkomponentli nasos, SIL-20AD avtomatik nümunə inyektoru, CTO-20AS kolon sobası, deqazator və SPD-M20A fotodiod sıra detektorunu əhatə etmişdir. Məlumatların toplanması və analizində Shimadzu LC Software Version 1.25 SP4 istifadə olunmuşdur.

Kalibrasiya standartları

GEM və OLA stok məhlulları ayrı-ayrılıqda 200 µg/mL konsentrasiyada, su:asetonitril 50:50 (v/v) içində hazırlanmışdır. Kalibrasiya məhlulları eyni həlledici sistemində durulaşdırılmış və 0,5–10,0 µg/mL iş intervalı yaradılmışdır.

Seçicilik sınağı

Hər iki dərman 5,0 µg/mL səviyyəsində altı təkrar ilə nəzarət məhlulu, PBS, xitozanla örtülmüş lipozom komponentləri və pankreas homogenatı mühitlərində analiz edilmişdir. Tədqiqatçılar saxlanma müddətlərini, pik sahələrini və PDA ilə pik saflığını müqayisə etmişlər.

Dəqiqlik və aralıq dəqiqlik

1,0; 5,0 və 10,0 µg/mL konsentrasiyalar üçlü təkrarlarla analiz edilmiş; aralıq dəqiqlik iki müxtəlif analitik və iki müxtəlif gün istifadə edilərək sınaqdan keçirilmişdir. Mənbə Cədvəl 2-də bütün CV dəyərləri %5-dən aşağıdır.

Pankreas toxumasında bərpa sınağı

Bərpa tətbiqində siçan pankreas toxumasına GEM və OLA-nın məlum miqdarları əlavə edilmişdir. 1,0 mL-lik 250,0 µg/mL GEM+OLA məhlulu toxuma nümunəsinə əlavə edilmiş, həlledici uzaqlaşdırıldıqdan sonra toxuma kiçik hissələrə bölünmüş və 50,0 mL su:asetonitril 50:50 içində yenidən suspenziya edilərək hər iki dərman üçün son konsentrasiya 5,0 µg/mL-ə tənzimlənmişdir.

Nümunələr Multi Bio RS-24 cihazında otaq temperaturunda 30 rpm-də gecə boyunca fırladılmış, filtrdən keçirilmiş və doğrulanmış HPLC-DAD metodu ilə analiz edilmişdir. Təcrübə altı təkrar ilə aparılmışdır.

Pankreas toxumasındakı bərpa nəticəsi nə göstərir?

İzolyasiya olunmuş siçan pankreas toxumasına məlum miqdarda əlavə edilən GEM-in %102,64–104,26 ± 0,56-sı, OLA-nın isə %97,80–99,51 ± 0,57-si analitik prosesin sonunda ölçülə bilmişdir; bu dəyərlər metodun mürəkkəb pankreas matriksində iki analitin birlikdə kəmiyyətcə təyini üçün uyğun olduğunu dəstəkləyir, lakin real canlı orqanizmdə dərman paylanmasını və ya pankreas şişində terapevtik effektivliyi göstərmir.

Əsas validasiya nəticələrinin xülasəsi

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

• GEM və OLA 243 nm-də eyni HPLC metodunda bir-birindən ayrılaraq kəmiyyətcə ölçülə bilir.
• 0,5–10,0 µg/mL intervalında hər iki analit üçün \(R^2>0.999\) səviyyəsində xətti cavab əldə edilmişdir.
• LOD və LOQ dəyərləri doğrulanmış iş intervalının aşağı həddi olan 0,5 µg/mL-dən aşağıdır.
• Dəqiqlik sınaqlarında CV dəyərləri qəbul edilmiş %5 həddindən aşağı qalmışdır.
• Xitozanla örtülmüş lipozom komponentləri, PBS və pankreas matriksi əsas analit pikləri ilə nəzərəçarpan ko-elüsiya yaratmamışdır.
• Mobil faza, temperatur və axın sürətində nəzarətli dəyişikliklər sistem uyğunluğunu qəbul hədlərindən kənara çıxarmamışdır.
• Məcburi parçalanma məhsulları GEM və OLA-nın əsas xromatoqrafik piklərindən ayrılmışdır.
• İzolyasiya olunmuş siçan pankreas toxumasından bərpa dəyərləri əvvəlcədən müəyyən edilmiş qəbul intervalına uyğundur.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

• GEM və OLA kombinasiyasının insanlarda pankreas xərçəngini daha effektiv müalicə etdiyini sübut etmir.
• Xitozanla örtülmüş lipozomal formulasiyanın şişə hədəflənmiş dərman çatdırılmasında klinik olaraq uğurlu olduğunu göstərmir.
• Siçan pankreas toxumasındakı bərpa sınağını real in vivo farmakokinetik tədqiqatın əvəzi kimi təqdim etmir.
• İnsan pankreas toxumasında eyni bərpa nisbətlərinin avtomatik olaraq əldə ediləcəyini göstərmir.
• Uzunmüddətli dərman təhlükəsizliyi və ya terapevtik toksiklik qiymətləndirməsi aparmır.
• Hazırlanmış analitik metodun bütün laboratoriya sistemlərində yenidən validasiya aparılmadan eyni performansı göstərəcəyinə zəmanət vermir.

Metodoloji güclü tərəflər və məhdudiyyətlər

Metodun güclü tərəfləri fiziki-kimyəvi cəhətdən fərqli iki analitin bir izokratik şəraitdə, bir dalğa uzunluğunda və səkkiz dəqiqədən qısa iş müddəti hədəfi ilə ölçülə bilməsi; buferdən istifadə olunmaması; həm farmasevtik formulasiya müdaxilələrinin, həm də bioloji pankreas matriksinin qiymətləndirilməsi; həmçinin məcburi parçalanma məhsulları qarşısında pik saflığının sınaqdan keçirilməsidir.

Bununla belə, pankreas bərpa sınağı ex vivo xarakterlidir və dərmanlar toxumaya nəzarətli şəkildə əlavə edilmişdir. Real orqanizmdə sorulma, paylanma, metabolizm, eliminasiya və şişdaxili heterogenlik kimi amillər bu tədqiqat çərçivəsində sınaqdan keçirilməmişdir. Buna görə metodun gələcək farmakokinetik tədqiqatlarda istifadə oluna bilməsi ilə belə bir in vivo tədqiqatın bu məqalədə aparılmış olması bir-birindən ayrılmalıdır.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat: Chromatographic Method for Simultaneous Quantification of Gemcitabine and Olaparib Recovered from Isolated Pancreatic Tissue.

Müəlliflər: Mateus T. Silva; Breno N. Matos; Moacyr J. B. Melo Rego; Tais Gratieri; Marcilio Cunha-Filho; Guilherme M. Gelfuso.

Məsul müəllif: Guilherme M. Gelfuso.

Qurumlar: Laboratory of Food, Drugs, and Cosmetics (LTMAC), School of Health Sciences, University of Brasília, Brasília, Brazil; Laboratory of Immunomodulation and New Therapeutical Approaches, Research Centre for Therapeutic Innovation Suely Galdino (NUPIT-SG), Federal University of Pernambuco, Recife, Brazil.

Jurnal: Chemistry.

Nəşriyyat: MDPI.

Biblioqrafik qeyd: Chemistry 2026, 8(5), 63.

DOI: 10.3390/chemistry8050063.

Rəsmi nəşr bağlantısı: https://www.mdpi.com/2624-8549/8/5/63

Nəşr tarixi: 7 may 2026. Məqalə 4 aprel 2026-da qəbul üçün təqdim edilmiş, 29 aprel 2026-da yenidən işlənmiş və 4 may 2026-da qəbul edilmişdir.

Mənbə növü: Rəyli analitik kimya / farmasevtik analiz tədqiqat məqaləsi; eksperimental metod hazırlama və validasiya işi.

Əsas metod: Tərs fazalı C18 HPLC, izokratik asetonitril:su mobil fazası, PDA/DAD deteksiyası; ICH Q2(R2) validasiya yanaşması və USP <621> sistem uyğunluğu prinsipləri.

Matrikslər: Standart məhlullar, PBS, xitozanla örtülmüş lipozom komponentləri və izolyasiya olunmuş siçan pankreas toxuması.

Etik mənbə məlumatı: Pankreas toxumaları başqa təcrübələr üçün evtanaziya edilmiş və pankreas funksiyasına təsir etməyən tədqiqatlardan qalan siçanlardan əldə edilmiş; mənbə University of Brasília Ethics Committee protokol nömrəsini 23106.125197/2021-49 kimi göstərmişdir.

Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Maliyyələşdirmə: Tədqiqat CNPq tərəfindən 310291/2021-6 və 402518/2025-0 nömrəli qrantlarla və University of Brasília-nın Edital Interno nº 005/2025/PPGCS dəstəyi ilə maliyyələşdirilmişdir. CAPES tələbələr üçün təqaüd dəstəyi təmin etmişdir.

Məlumatların əlçatanlığı: Məqalənin nəticələrini dəstəkləyən xam məlumatların sorğu əsasında müəlliflər tərəfindən təqdim ediləcəyi bildirilmişdir.

Maraqların toqquşması: Müəlliflər maraqların toqquşması olmadığını bəyan etmişlər.

Təşəkkür: Müəlliflər pankreas nümunələrini təqdim edən Marcia Mortari-yə təşəkkür edirlər.

Müəllif töhfələri: Konseptuallaşdırma G.M.G. və M.J.B.M.R.; metod və validasiya M.T.S. və B.N.M.; formal analiz M.T.S. və G.M.G.; tədqiqat M.T.S. və B.N.M.; resurslar T.G., M.C.-F., M.J.B.M.R. və G.M.G.; ilkin layihə M.T.S. və B.N.M.; nəzərdən keçirmə və redaktə T.G., M.C.-F., M.J.B.M.R. və G.M.G.; rəhbərlik M.J.B.M.R. və G.M.G.; layihə idarəetməsi G.M.G.; maliyyənin əldə edilməsi M.J.B.M.R. və G.M.G. olaraq bildirilmişdir.

Mənbədaxili uyğunsuzluq 1: Seçicilik bölməsində mətnin bir hissəsi kontaminant müqayisələrini “p < 0.05, ANOVA” kimi verir, eyni tədqiqat Şəkil 4-də onları “ns” kimi işarələyir və metod bölməsində əhəmiyyətli matris təsiri olmadığını bildirir. Verianla bu fərqi mənbədənkənar fərziyyə ilə düzəltmir.

Mənbədaxili uyğunsuzluq 2: Düzgünlük bölməsinin izahlı intervalları ilə Cədvəl 3-də görünən uc dəyərlər arasında kiçik rəqəmsal fərqlər vardır. Verianla cədvəl dəyərləri ilə mətn dəyərlərini bir-birinə çevirməmişdir.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Tədqiqatın bioloji matris tətbiqi izolyasiya olunmuş siçan pankreas toxumasına əlavə edilmiş məlum dərman miqdarlarının bərpasına əsaslanır. Real in vivo farmakokinetik paylanma, şişə hədəflənmə, insan toxumasında validasiya və klinik müalicə effektivliyi bu tədqiqatın əhatəsində deyil.

Elmi istifadə sərhədi: Bu Verianla mətni metodun dizaynını, validasiyasını, kəmiyyət nəticələrini və mənbədəki məhdudiyyətləri öyrədici şəkildə izah edir. Tənzimləyici validasiya, metodun başqa laboratoriyaya transferi və ya akademik istinad üçün orijinal məqalə və müvafiq ICH/USP sənədləri araşdırılmalıdır.