Akademik tədqiqatlar, aydın dil

Verianla | Akademik Araştırmalardan Türkçe Ekonomi ve Bilim İçerikleri

13 oktyabr 2026, çərşənbə axşamı
VERİANLA Müstəqil elmi yayımçılıq
Menyunu açın və ya bağlayın
...
Home / Səhiyyə Elmləri / Tibbi Tədqiqatlar / Bronxiolit Səbəbilə Uşaq İntensiv Terapiyasına Yerləşdirildikdən Sonra Uzunmüddətli Funksional Nəticələr: 12 Aylıq Kohort Tədqiqatı
Tibbi Tədqiqatlar

Bronxiolit Səbəbilə Uşaq İntensiv Terapiyasına Yerləşdirildikdən Sonra Uzunmüddətli Funksional Nəticələr: 12 Aylıq Kohort Tədqiqatı

Bronxiolit, xüsusilə həyatın ilk aylarında rast gəlinən kəskin aşağı tənəffüs yolları infeksiyasıdır; ağır hallarda uşaq intensiv terapiya şöbəsinin (Pediatric Intensive Care Unit, PICU) dəstəyi tələb oluna bilər.

08/10/2026  Veri Anla  148 baxış
Bronxiolit Səbəbilə Uşaq İntensiv Terapiyasına Yerləşdirildikdən Sonra Uzunmüddətli Funksional Nəticələr: 12 Aylıq Kohort Tədqiqatı

Bronxiolit, xüsusilə həyatın ilk aylarında rast gəlinən kəskin aşağı tənəffüs yolları infeksiyasıdır; ağır hallarda uşaq intensiv terapiya şöbəsinin (Pediatric Intensive Care Unit, PICU) dəstəyi tələb oluna bilər. Bu retrospektiv, təsviri və tək mərkəzli kohort tədqiqatı bronxiolit səbəbilə PICU-ya yerləşdirilən 164 uşağın klinik xüsusiyyətlərini və intensiv terapiyadan buraxıldıqdan 12 ay sonrakı funksional sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirdi. Funksional dəyişiklik Pediatric Overall Performance Category (POPC), Pediatric Cerebral Performance Category (PCPC) və Functional Status Scale (FSS) ilə ölçüldü. Uşaqların böyük hissəsi 12 aylıq izləmədə stabil qaldı və ya yaxşılaşdı; lakin istifadə olunan şkaladan asılı olaraq daha kiçik bir qrupda funksional pisləşmə müşahidə edildi. Tədqiqatın əsas şərh məhdudiyyəti klinik xüsusiyyətlərlə pisləşmə arasındakı müqayisələrin düzəliş edilməmiş və kəşfiyyat xarakterli olmasıdır; müstəqil risk və ya səbəb-nəticə əlaqəsi göstərilməmişdir.

Kohortda median yaş 51 gün (IQR 26,25–118,5), median PICU-da qalma müddəti 5 gün (IQR 4–9), ümumi xəstəxanada qalma müddəti isə 10 gün (IQR 7–16) idi. Xəstələrin %95,1-i qeyri-invaziv ventilyasiya, %31,1-i invaziv mexaniki ventilyasiya aldı. İntensiv terapiya zamanı %45,7 nisbətində ağırlaşma bildirildi və bir xəstə öldü (%0,6). Respirator sinsitial virus (RSV) ətraflı nəticələr bölməsində 131 xəstədə (%79,9) müəyyən edilən ən çox rast gəlinən etioloji amil kimi göstərildi.

Mənbənin müxtəlif bölmələrində yuvarlaqlaşdırma/hesabatvermə səbəbilə funksional pisləşmə faizlərində kiçik fərqlər var. Mənbənin Şəkil 1-ində pisləşmə FSS üçün %3,7, PCPC üçün %16,5 və POPC üçün %14,6 göstərildiyi halda, mətndə FSS üçün %3,6 və PCPC üçün bir yerdə %16,4 dəyəri də istifadə olunur. Cədvəl 2-də pisləşən xəstə sayı FSS üçün 6, PCPC üçün 27 və POPC üçün 24-dür. Bu fərqlər vahid yeni faizə çevrilməmişdir.

PCPC ilə qiymətləndirildikdə pisləşmə göstərən uşaqlarda əsas xəstəlik, invaziv mexaniki ventilyasiya ehtiyacı, ağırlaşmalar və daha uzun PICU/xəstəxana qalma müddəti daha tez-tez və ya daha yüksək idi. Bununla belə, müəlliflər pisləşmə hadisələrinin azlığı səbəbilə etibarlı çoxdəyişənli model qura bilmədilər. Buna görə bu dəyişənlər bu tədqiqat əsasında müstəqil proqnostik amillər və ya pisləşmənin səbəbi kimi müəyyən edilə bilməz.

Tədqiqat problemi

Uşaq intensiv terapiyasındakı texnoloji və klinik irəliləyişlər ağır xəstəliklərdə sağqalmanı artırmışdır. Lakin intensiv terapiyanın uğurunu yalnız mortalite ilə qiymətləndirmək kifayət deyil. Sağ qalan uşaqlarda motor, nevroloji, koqnitiv, kommunikativ və ya tənəffüs funksiyalarında sonradan meydana çıxan dəyişikliklər də klinik nəticənin bir hissəsidir.

Bronxiolit bu baxımdan mühüm modeldir. Xəstəlik adətən iki yaşdan kiçik uşaqlarda görülür və xüsusilə 2–6 aylıq körpələrdə daha tez-tez rast gəlinir. Bronxiolit hallarının çoxu ağır gedişli olmasa da, müəyyən xəstələrdə tənəffüs dəstəyi və PICU izlənməsi tələb olunur. Bu ağır klinik qrupun evə buraxıldıqdan aylar sonrakı funksional vəziyyətini anlamaq yalnız kəskin sağqalmanı deyil, sağalmanın keyfiyyətini də qiymətləndirməyə imkan verir.

Tədqiqatın məqsədi bronxiolit səbəbilə PICU-ya yerləşdirilən uşaqların epidemioloji xüsusiyyətlərini, intensiv terapiya dövründəki klinik gedişini və 12 aylıq funksional sağlamlıq nəticələrini təsvir etmək idi. Tədqiqatçılar həmçinin pisləşən və stabil/yaxşılaşan uşaqların bəzi klinik xüsusiyyətlər baxımından necə fərqləndiyini kəşfiyyat xarakterli şəkildə müqayisə etdilər.

POPC, PCPC və FSS Nəyi Ölçür?

POPC uşağın ümumi funksional performansını, PCPC xüsusilə serebral və nevroloji performansı, FSS isə mental vəziyyət, sensor funksiya, kommunikasiya, motor funksiya və tənəffüs kimi bir neçə funksional sahəni daha ətraflı qiymətləndirən pediatrik nəticə şkalalarıdır; şkalaların quruluşu fərqli olduğuna görə eyni uşaq qrupunda eyni pisləşmə nisbətini vermələri gözlənilmir.

POPC: ümumi funksional performans

Pediatric Overall Performance Category kritik xəstəlikdən sonra uşağın ümumi funksiya səviyyəsini kateqorik şəkildə qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Tədqiqatda POPC-də evə buraxılma–12 ay arasındakı dəyişiklik uşaqların pisləşdi, yaxşılaşdı və ya dəyişmədi kimi təsnifləndirilməsində istifadə edildi.

PCPC: nevroloji performans

Pediatric Cerebral Performance Category ümumi performansdan daha dar çərçivədə serebral/nevroloji funksionallığa fokuslanır. Tədqiqatda klinik mürəkkəblik göstəriciləri ilə ən çox statistik fərq PCPC pisləşmə qruplarında görüldü.

FSS: çoxsahəli funksional vəziyyət

Functional Status Scale funksionallığı bir neçə sahə üzrə qiymətləndirir. Mənbə müəllifləri FSS-nin POPC və PCPC-dən daha aşağı pisləşmə nisbəti göstərməsini FSS-nin struktur olaraq daha çox funksional sahəni birləşdirməsi və ümumi pisləşmənin görünməsi üçün daha çox defisitin toplanmasının tələb oluna bilməsi ilə izah edirlər. Bu izah tədqiqat müəlliflərinin ölçmə xüsusiyyətlərinə dair şərhidir.

Niyə üç şkala birlikdə istifadə edildi?

Tək bir şkala bütün funksional dəyişiklikləri eyni həssaslıqla tuta bilməz. Ümumi performans, nevroloji performans və çoxsahəli funksional qiymətləndirmə bir-birindən fərqli klinik suallara cavab verir. Üç alətin birlikdə istifadəsi bronxiolitdən sonrakı sağalmanı yalnız tənəffüs vəziyyəti ilə deyil, daha geniş funksional çərçivədə görməyə imkan verir.

Bronxiolitdən Sonra 12 Ayda Funksional Pisləşmə Nə Qədər Tez-tez Görüldü?

Funksional pisləşmə tədqiqatdakı uşaqların azlığında görüldü və istifadə olunan şkalaya görə nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişdi: mənbənin Şəkil 1-ində FSS üçün %3,7, PCPC üçün %16,5 və POPC üçün %14,6 pisləşmə göstərildiyi halda, mətnin bəzi hissələrində FSS %3,6 və PCPC %16,4 kimi bildirilmişdir.

ŞkalaPisləşən xəstə sayıMənbə Şəkil 1-də pisləşməYaxşılaşmaDəyişmədən qalma
FSS6%3,7%12,8%83,5
PCPC27%16,5%0,6%82,9
POPC24%14,6%0,6%84,8

Cədvəl eyni kohortda pisləşmə nisbətinin istifadə olunan funksional ölçmə alətindən güclü şəkildə asılı olduğunu göstərir. Bu fərq “bir şkala doğrudur, digəri yanlışdır” demək deyil; şkalalar fərqli funksiya sahələrini və fərqli həssaslıq səviyyələrini təmsil edir.

RSV və digər virus etiologiyaları

RSV ən çox müəyyən edilən infeksiya etiologiyası idi. Ətraflı nəticələr bölməsində 131 xəstədə (%79,9) RSV aşkar edildi. Ardınca rhinovirus %7,3, metapneumovirus %5,5, influenza %3,7 və coronavirus %0,6 gəldi. Üç xəstədə (%1,8) nəticə mənfi idi və 51 xəstədə (%31,1) virus ko-infeksiyası bildirildi.

Mənbə RSV infeksiyası olanlarla digər virus etiologiyalarına malik uşaqlar arasında funksional nəticə baxımından əhəmiyyətli fərq tapılmadığını bildirir. Buna görə bu kohortda uzunmüddətli funksional nəticə yalnız törədici virusun kimliyi ilə izah edilə bilmədi.

İntensiv terapiya zamanı klinik yük

Xəstələrin %17,7-sində prematurluq anamnezi vardı və %12,2-sində ən azı bir əsas tibbi xəstəlik bildirildi. Mənbə əsas xəstəlik altkateqoriyaları kimi ürək xəstəliyi, xroniki ağciyər xəstəliyi, nevroloji xəstəlik və digər xəstəlikləri sadalayır. Altkateqoriya saylarının cəmi əsas “əsas xəstəlik” cəmini keçdiyi üçün bu altkateqoriyaların bir-birini istisna edib-etmədiyi mənbədə aydın deyil.

İntensiv terapiya zamanı 75 uşaqda (%45,7) ağırlaşma yarandı. Mənbə respirator distress sindromu, bakterial superinfeksiya, atelektaz və digər tənəffüs/sistem ağırlaşmalarını nümunə kimi bildirir. Ayrı-ayrı ağırlaşmaların heç biri bütün funksional şkalalarda ardıcıl əlaqə göstərmədi.

Antibiotik 100 xəstədə (%61), inotrop dəstək 13 xəstədə (%7,9) istifadə edildi. Qeyri-invaziv ventilyasiya 156 xəstədə (%95,1), invaziv mexaniki ventilyasiya 51 xəstədə (%31,1) tətbiq edildi. Böyrək əvəzedici terapiya və ya ekstrakorporeal membran oksigenləşdirməsi tətbiq olunmadı.

İnvaziv Mexaniki Ventilyasiya Funksional Pisləşmənin Səbəbi Kimi Şərh Edilə Bilərmi?

Xeyr. Bu tədqiqatda invaziv mexaniki ventilyasiya PCPC üzrə pisləşən qrupda daha tez-tez görülmüşdür, lakin analiz düzəliş edilməmiş və müşahidə xarakterlidir; mexaniki ventilyasiya eyni zamanda ilkin xəstəlik ağırlığının göstəricisi ola biləcəyindən tədqiqat ventilyasiyanın müstəqil şəkildə uzunmüddətli funksional pisləşməyə səbəb olduğunu sübut etmir.

Bu fərq tədqiqatın ən kritik şərh nöqtələrindən biridir. Daha ağır bronxiolitli uşaqların mexaniki ventilyasiya almaq, ağırlaşma inkişaf etdirmək və xəstəxanada daha uzun qalmaq ehtimalı da artır. Eyni uşaqlarda daha pis uzunmüddətli nəticələrin görülməsi bu dəyişənlərdən hansının müstəqil təsirli olduğunu yalnız ikili müqayisələrlə müəyyən etməyə imkan vermir.

PCPC-də kəşfiyyat xarakterli fərqlər

DəyişənPCPC pisləşdi (n=27)PCPC yaxşılaşdı/dəyişmədi (n=137)p dəyəri
Əsas xəstəlik%25,9%9,50,026
İnvaziv mexaniki ventilyasiya%51,9%27,00,011
Qeyri-invaziv ventilyasiya%96,3%94,91,000
Ağırlaşma%66,7%41,60,017
PICU-da qalma, gün; median (IQR)9 (4–11)5 (3–8)0,021
Xəstəxanada qalma, gün; median (IQR)14 (9–19)10 (7–13,5)0,006
Antibiotik istifadəsi%66,7%59,90,679
İnotrop dəstək%14,8%6,60,232

Cədvəldəki p dəyərləri qrupların müşahidə olunan dəyişənlər baxımından fərqlənib-fərqlənmədiyini qiymətləndirir. Bu tədqiqat bir neçə qarışdırıcı amili eyni model daxilində nəzarət etmədiyi üçün p<0,05 nəticəsi “müstəqil risk faktoru” demək deyil.

FSS nəticələri niyə daha məhdud idi?

FSS-də yalnız altı uşaq pisləşmə kateqoriyasında idi. Bu az hadisə sayı statistik gücü ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Cədvəl 2-də əsas xəstəlik, IMV, NIV, ağırlaşma, PICU/xəstəxanada qalma müddəti, antibiotik, inotrop dəstək və VIS baxımından FSS qrupları arasında əhəmiyyətli fərq tapılmadı.

“Əhəmiyyətli fərq tapılmadı” ifadəsi heç bir əlaqənin olmadığını sübut etmir. Xüsusilə yalnız altı hadisə olduqda real əlaqə mövcud olsa belə tədqiqat bunu etibarlı şəkildə müəyyən etmək üçün yetərsiz ola bilər.

POPC-də antibiotik nəticəsi necə şərh edilməlidir?

POPC üzrə pisləşən qrupda antibiotik istifadəsi %41,7, stabil/yaxşılaşan qrupda isə %64,3 idi və p=0,036 kimi bildirildi. Bu müqayisənin istiqaməti ilk baxışda gözlənilməz görünə bilər.

Bununla belə, tədqiqat antibiotik müalicəsinin qoruyucu və ya zərərli olduğunu sınamaq üçün hazırlanmayıb. Antibiotik verilməsini müəyyən edən infeksiya şübhəsi, bakterial superinfeksiya, xəstəliyin ağırlığı və klinik qərar prosesləri kimi dəyişənlər modeldə düzəliş edilmədi. Buna görə sözügedən p dəyəri müalicə effekti kimi şərh edilə bilməz.

İzləmədə tənəffüs nəticələri

Mənbə uşaqların %7,9-unda izləmə dövründə astma inkişaf etdiyini bildirir. Bu nəticə tədqiqatın əsas funksional sonlanımı deyil və astma ilə POPC, PCPC və ya FSS dəyişiklikləri arasında müstəqil səbəb-nəticə modeli qurulmamışdır.

Tədqiqatın dəstəklədiyi

  • Bronxiolit səbəbilə PICU-ya yerləşdirilən uşaqların əksəriyyəti 12 aylıq izləmədə funksional olaraq stabil qaldı və ya yaxşılaşdı.
  • Azlıq təşkil edən xəstə qrupunda 12 aylıq funksional pisləşmə görüldü.
  • Pisləşmə nisbəti istifadə olunan funksional şkalaya görə nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişdi.
  • PCPC üzrə pisləşən qrupda əsas xəstəlik, IMV, ağırlaşmalar və daha uzun PICU/xəstəxana qalma müddəti daha tez-tez və ya daha yüksək idi.
  • RSV kohortda ən çox müəyyən edilən virus etiologiyası idi.
  • Bu xəstə qrupunda uzunmüddətli izləmə yalnız mortaliteyə deyil, funksional vəziyyətə də fokuslanmalıdır.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi

  • IMV-nin uzunmüddətli nevroloji pisləşməyə birbaşa səbəb olduğu sübut edilməmişdir.
  • Əsas xəstəliyin müstəqil proqnostik amil olduğu bu məlumatlarla göstərilməmişdir.
  • Ağırlaşmaların hər birinin uzunmüddətli pisləşməyə müstəqil təsiri müəyyən edilməmişdir.
  • Antibiotik istifadəsinin funksional nəticəni yaxşılaşdırdığı və ya pisləşdirdiyi nəticəsinə gəlmək olmaz.
  • RSV-nin digər virus etiologiyalarından daha pis 12 aylıq funksional nəticəyə səbəb olduğu göstərilməmişdir.
  • Nəticələr bütün xəstəxanalara və ya bronxiolitli bütün uşaqlara birbaşa ümumiləşdirilə bilməz.
  • Bu tədqiqat fərdi uşaq üçün təsdiqlənmiş 12 aylıq risk kalkulyatoru hazırlamamışdır.
  • Tədqiqat sedasiya, analgeziya və ya sosial-iqtisadi vəziyyətin müstəqil təsirlərini sınamamışdır.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Tədqiqat dizaynı

Araşdırma 2021-ci ilin sentyabrı ilə 2022-ci ilin avqustu arasında bronxiolit diaqnozu ilə Sant Joan de Déu Hospital uşaq intensiv terapiya şöbəsinə qəbul edilən bütün xəstələri əhatə edən retrospektiv, təsviri və tək mərkəzli kohort tədqiqatıdır.

Toplanan dəyişənlər arasında yaş və cinsiyyət; PRISM III və BROSJOD xəstəlik ağırlığı skorları; gestasiya anamnezi; infeksiya etiologiyası; inotrop istifadəsi; IMV və IMV müddəti; PICU və ümumi xəstəxanada qalma müddəti; hemoglobin, leykosit, pH, bikarbonat, arterial CO2, laktat, C-reaktiv protein və prokalsitonin kimi laborator dəyişənlər; ağırlaşmalar, antibiotik və orqan dəstəyi yer aldı.

Funksional sağlamlıq FSS, POPC və PCPC ilə qiymətləndirildi. Dəyişiklik PICU-dan buraxılma ilə 12 aylıq izləmə arasında pisləşdi, yaxşılaşdı və ya dəyişmədi kimi təsnifləndirildi.

Nümunənin klinik profili

DəyişənNəticə
Oğlan92 (%56,1)
Qız72 (%43,9)
Yaş, gün; median (IQR)51 (26,25–118,5)
PICU-da qalma, gün; median (IQR)5 (4–9)
Xəstəxanada qalma, gün; median (IQR)10 (7–16)
PRISM III; median (IQR)0 (0–3)
BROSJOD; median (IQR)10 (8–11)
Prematurluq29 (%17,7)
Əsas xəstəlik20 (%12,2)
Virus ko-infeksiyası51 (%31,1)
PICU ağırlaşması75 (%45,7)
Antibiotik100 (%61)
İnotrop dəstək13 (%7,9)
NIV156 (%95,1)
IMV51 (%31,1)
RRT0 (%0)
ECMO0 (%0)
Mortalite1 (%0,6)

Xəstəlik ağırlığı skorları

PRISM III pediatrik intensiv terapiya xəstələrində mortalite riskinin və xəstəlik ağırlığının qiymətləndirilməsində istifadə olunan skor sistemidir. BROSJOD isə bu kohortda bronxiolit ağırlığını qiymətləndirən Sant Joan de Déu bronxiolit skorudur. Tədqiqatın məqsədi bu skorları yeni proqnostik model kimi təsdiqləmək deyildi; skorlar klinik xüsusiyyətlərin təsvirinin bir hissəsi kimi toplandı.

Statistik analiz

Məlumatlar SPSS 26.0 versiyası ilə analiz edildi. Keyfiyyət dəyişənləri say və faiz; kəmiyyət dəyişənləri paylanma xüsusiyyətlərinə görə orta və standart sapma və ya median və kvartillərarası interval kimi təqdim edildi. Paylanma Kolmogorov–Smirnov testi ilə qiymətləndirildi.

Pisləşən xəstələr ilə yaxşılaşan/dəyişməyən xəstələr FSS, PCPC və POPC üçün ayrı-ayrılıqda müqayisə edildi. Keyfiyyət dəyişənlərində ki-kvadrat və ya Fisher-in dəqiq testi; davamlı dəyişənlərdə Student t-testi və ya Mann–Whitney U testi istifadə edildi. Statistik əhəmiyyətlilik həddi 0,05 olaraq müəyyən edildi.

Bu Tədqiqatdakı Əhəmiyyətli p Dəyərləri Müstəqil Risk Faktoru Deməkdirmi?

Xeyr. Tədqiqat yalnız kəşfiyyat xarakterli, düzəliş edilməmiş ikili müqayisələr apardı və potensial qarışdırıcıları eyni çoxdəyişənli model daxilində nəzarət etmədi; buna görə p<0,05 tapılan dəyişənlər yalnız araşdırılan qruplar arasında müşahidə olunan statistik fərqləri göstərir, müstəqil proqnostik təsir və ya səbəb-nəticə əlaqəsi göstərmir.

Niyə çoxdəyişənli model qurulmadı?

Pisləşmə hadisələrinin sayı az idi; FSS-də yalnız 6, POPC-də 24 və PCPC-də 27 xəstə pisləşmə qrupunda idi. Xüsusilə FSS kimi az hadisəli nəticələrdə çox sayda klinik dəyişənin bir regresiya modelinə daxil edilməsi həddindən artıq uyğunlaşma və qeyri-sabit əmsal təxminləri yarada bilərdi.

Tədqiqatçılar buna görə statistik modeli gərəksiz yerə zorlamamaq üçün nəticələri təsviri və düzəliş edilməmiş müqayisələrlə məhdudlaşdırdılar. Bu seçim tədqiqatın şərh məhdudiyyətinin mərkəzindədir.

Mənbə Şəkil 1-in elmi mesajı

Səhifə 5-dəki qrafik üç şkala üçün pisləşmə, yaxşılaşma və dəyişmədən qalma kateqoriyalarını yan-yana göstərir. Hər üç şkalada ən böyük hissə “dəyişmədi” qrupudur. Bununla belə, FSS-də pisləşmə nisbəti PCPC və POPC-dən nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağıdır.

Qrafik 12 aylıq funksional pisləşmənin tək bir nisbətlə yekunlaşdırıla bilməyəcəyini göstərir. Nəticə istifadə olunan ölçmə alətinin hansı funksional sahəni və hansı həssaslıqla qiymətləndirməsindən asılıdır. Verianla üçün bu şəkil mənbə faizləri ilə, lakin orijinal ox, tipoqrafiya və kompozisiyadan istifadə edilmədən yenidən çəkilə bilər.

Mənbə daxilindəki kiçik rəqəmsal fərqlər

Xülasədə RSV nisbəti %79,7 kimi yazıldığı halda, ətraflı nəticələrdə və Cədvəl 1-də 131 xəstə üçün %79,9 verilir. Əsas Verianla cədvəlində ətraflı nəticə/Cədvəl 1 dəyəri qorunmuşdur.

FSS pisləşməsi mənbənin Şəkil 1-ində %3,7, xülasə və müzakirədə %3,6-dır. PCPC pisləşməsi Şəkil 1 və xülasədə %16,5, müzakirədə %16,4 kimi yazılmışdır. Xəstə sayları Cədvəl 2-də FSS n=6, PCPC n=27 və POPC n=24 olaraq sabitdir. Bu kiçik hesabat fərqləri gizlədilməmişdir.

Ölüm və 12 aylıq funksiya təsnifatı

Kohortda bir ölüm (%0,6) bildirilməsinə baxmayaraq, dərc olunmuş mətn və cədvəllər 164 xəstəlik qruplar üzrə funksional dəyişiklik kateqoriyalarını təqdim edir. Mənbə ölən xəstənin 12 aylıq funksiya kateqoriyalarında hansı qayda ilə işlənildiyini açıq şəkildə izah etmir. Bu boşluq Verianla tərəfindən fərziyyə ilə doldurulmamışdır.

Məhdudiyyətlər

  • Tədqiqat tək mərkəzlidir; fərqli intensiv terapiya sistemlərinə ümumiləşdirilə bilməsi məhduddur.
  • Dizayn retrospektivdir.
  • Funksional pisləşmə hadisələrinin sayı azdır.
  • Xəstə qrupu klinik xüsusiyyətlər və virus etiologiyası baxımından heterogendir.
  • Digər tədqiqatlarla müqayisədə funksional nəticə ölçmə vasitələrinin standartlaşdırılması məhduddur.
  • Sedasiya və analgeziya ekspozisiyası kimi potensial qarışdırıcılar analizə daxil edilməmişdir.
  • Sosial-iqtisadi dəyişənlər mövcud deyil.
  • Çoxdəyişənli düzəliş aparılmadığı üçün müstəqil risk faktorları müəyyən edilə bilməmişdir.
  • Bəzi şkalalarda hadisələrin çox az olması statistik qeyri-müəyyənliyi artırır.

Gələcək tədqiqatlar üçün mənası

Tədqiqatın nəticələri daha geniş və çoxmərkəzli kohortlara ehtiyac olduğunu dəstəkləyir. Daha böyük nümunələrdə sedasiya, analgeziya, başlanğıc neyroinkişaf vəziyyəti, sosial-iqtisadi dəyişənlər və digər potensial qarışdırıcıların çoxdəyişənli modellərlə qiymətləndirilməsi hansı uşaqların uzunmüddətli izləmədən ən çox fayda görə biləcəyini daha etibarlı müəyyən etməyə kömək edə bilər.

Bu təklif mövcud tədqiqatın risk alqoritmi hazırladığı demək deyil. Mövcud məlumatların töhfəsi ağır bronxiolitdən sonra uşaqların çoxunun stabil və ya daha yaxşı vəziyyətdə olduğunu, lakin klinik baxımdan daha mürəkkəb bir alt qrupun 12 ayda funksional pisləşmə göstərə bildiyini təsvir etməkdir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat: Long-Term Functional Outcomes After Pediatric Intensive Care Unit Admission for Bronchiolitis: A 12-Month Cohort Study

Müəlliflər: Paula Sevilla Hermoso; Mireia Mor Conejo; Carme Alejandre; Laia Roig Cortes; Omar Rodriguez; Francisco José Cambra Lasaosa; Iolanda Jordan; Mònica Balaguer.

Bərabər töhfə: Mənbə məlumatında Paula Sevilla Hermoso və Mireia Mor Conejo bərabər töhfə verən müəlliflər kimi işarələnmişdir.

Məsul müəllif: Carme Alejandre.

Qurumlar:

  • Pediatric Intensive Care Unit, Sant Joan de Déu Hospital, Barcelona, Spain.
  • Institut de Recerca Sant Joan de Déu (IRSJD), University of Barcelona, Barcelona, Spain.
  • Faculty of Medicine, University of Barcelona, Barcelona, Spain.
  • Faculty of Medicine, University of Vic-Central University of Catalonia (UVic-UCC), Vic, Spain.

Jurnal: Children.

Nəşriyyat: MDPI.

Nəşr məlumatı: 2026; Cild 13; Məqalə 636.

DOI: 10.3390/children13050636

Rəsmi DOI bağlantısı: https://doi.org/10.3390/children13050636

Tarixlər: Göndərilmə 27 mart 2026; reviziya 27 aprel 2026; qəbul 29 aprel 2026; nəşr 2 may 2026.

Mənbə növü: Retrospektiv, təsviri, tək mərkəzli kohort tədqiqatı.

Nümunə: 2021-ci ilin sentyabrı–2022-ci ilin avqustu dövründə bronxiolit səbəbilə PICU-ya yerləşdirilən 164 uşaq.

Əsas nəticə ölçmələri: Pediatric Overall Performance Category (POPC), Pediatric Cerebral Performance Category (PCPC) və Functional Status Scale (FSS).

Statistik yanaşma: Təsviri statistika və kəşfiyyat xarakterli düzəliş edilməmiş ikili müqayisələr; ki-kvadrat/Fisher-in dəqiq testi və Student t-testi/Mann–Whitney U testi. Hadisə sayı az olduğuna görə çoxdəyişənli model qurulmamışdır.

Proqram təminatı: SPSS 26.0 versiyası.

Əhəmiyyətlilik həddi: p<0,05.

Etika: Tədqiqat Helsinki Bəyannaməsinə uyğun aparılmış; Sant Joan de Déu Hospital Ethics Committee tərəfindən PIC-203-23 kodu ilə 22 dekabr 2023-cü ildə təsdiqlənmişdir.

Məlumatlandırılmış razılıq: Uşaqların valideynlərindən yazılı məlumatlandırılmış razılıq alınmışdır.

Maliyyələşmə: Xarici maliyyələşmə alınmamışdır.

Məlumatların əlçatanlığı: Tədqiqat məlumatlarının əsaslı sorğu əsasında məsul müəllifdən əldə edilə biləcəyi bildirilmişdir.

Maraq toqquşması: Müəlliflər maraq toqquşması bildirməmişdir.

Müəllif töhfələri: P.S.H., M.M.C., L.R.C., C.A., M.B. və O.R. aktual ədəbiyyatın nəzərdən keçirilməsinə və məqalənin yazılmasına töhfə vermişdir. F.J.C.L. və I.J. mətnin nəzərdən keçirilməsi və təkmilləşdirilməsinə cavabdeh kimi göstərilmişdir. Bütün müəlliflər məqaləni tənqidi şəkildə nəzərdən keçirmiş və dərc olunmuş versiyanı təsdiqləmişdir.

Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY) açıq giriş lisenziyası. Verianla mətni mənbə məqalənin cümlə və ya abzas quruluşunu yenidən dərc etmək əvəzinə, faktiki elmi məlumatları müstəqil öyrədici strukturda yenidən təşkil edir.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Tədqiqat müşahidə xarakterli və təsviridir. Düzəliş edilməmiş p dəyərləri müstəqil risk faktoru və ya səbəb-nəticə əlaqəsi kimi şərh edilə bilməz.

Mənbədaxili hesabat qeydi: RSV faizi və FSS/PCPC pisləşmə faizlərində məqalənin müxtəlif bölmələri arasında kiçik hesabat/yuvarlaqlaşdırma fərqləri var. Bundan əlavə, bir mortalite halı olmasına baxmayaraq bu xəstənin 12 aylıq funksiya kateqoriyalarında necə işlənildiyi mənbədə açıq şəkildə izah edilməmişdir.


Paylaşın:

Şərhlər yoxlandıqdan sonra yayımlanır. Şərhiniz təsdiq prosesinə daxil ediləcək və uyğun hesab olunduqda görünəcək.

Şərh yazın

E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib