Bronxiolit, ayniqsa hayotning ilk oylarida uchraydigan o‘tkir quyi nafas yo‘llari infeksiyasidir; og‘ir holatlarda bolalar intensiv terapiya bo‘limi (Pediatric Intensive Care Unit, PICU) yordami talab qilinishi mumkin. Ushbu retrospektiv, tavsifiy va bir markazli kohort tadqiqoti bronxiolit sababli PICUga yotqizilgan 164 bolaning klinik xususiyatlari hamda intensiv terapiyadan chiqarilgandan 12 oy keyingi funksional salomatlik holatini baholadi. Funksional o‘zgarish Pediatric Overall Performance Category (POPC), Pediatric Cerebral Performance Category (PCPC) va Functional Status Scale (FSS) yordamida o‘lchandi. Bolalarning katta qismi 12 oylik kuzatuvda barqaror qoldi yoki yaxshilandi; biroq qo‘llangan shkalaga qarab kichikroq guruhda funksional yomonlashuv kuzatildi. Tadqiqot talqinining asosiy cheklovi klinik xususiyatlar bilan yomonlashuv o‘rtasidagi taqqoslashlar tuzatishsiz va izlanish xarakterida bo‘lganidir; mustaqil xavf yoki sababiylik ko‘rsatilmagan.

Kohortda median yosh 51 kun (IQR 26,25–118,5), PICUda qolishning median davomiyligi 5 kun (IQR 4–9), umumiy shifoxonada qolish esa 10 kun (IQR 7–16) edi. Bemorlarning %95,1 iga noinvaziv ventilyatsiya, %31,1 iga invaziv mexanik ventilyatsiya qo‘llandi. Intensiv terapiya vaqtida %45,7 darajada asorat qayd etildi va bir bemor vafot etdi (%0,6). Respirator sinsitial virus (RSV) batafsil natijalar bo‘limida 131 bemorda (%79,9) aniqlangan eng ko‘p uchragan qo‘zg‘atuvchi sifatida keltirilgan.

Manbaning turli bo‘limlaridagi yaxlitlash/hisobot berish farqlari sabab funksional yomonlashuv foizlarida kichik tafovutlar mavjud. Manbaning 1-rasmida yomonlashuv FSS uchun %3,7, PCPC uchun %16,5 va POPC uchun %14,6 ko‘rsatilgan bo‘lsa, matnda FSS uchun %3,6 va PCPC uchun bir joyda %16,4 qiymati ham qo‘llangan. 2-jadvalda yomonlashgan bemorlar soni FSS uchun 6, PCPC uchun 27 va POPC uchun 24 ni tashkil qiladi. Ushbu farqlar bitta yangi foizga aylantirilmagan.

PCPC bilan baholanganda yomonlashuv kuzatilgan bolalarda asosiy kasallik, invaziv mexanik ventilyatsiyaga ehtiyoj, asoratlar va PICU/shifoxonada uzoqroq qolish ko‘proq yoki yuqoriroq edi. Biroq mualliflar yomonlashuv hodisalari soni kam bo‘lgani uchun ishonchli ko‘p o‘zgaruvchili model tuza olmadilar. Shu sababli bu o‘zgaruvchilar ushbu tadqiqot asosida mustaqil prognostik omillar yoki yomonlashuv sababi sifatida belgilanishi mumkin emas.

Tadqiqot muammosi

Bolalar intensiv terapiyasidagi texnologik va klinik yutuqlar og‘ir kasalliklarda tirik qolishni oshirdi. Biroq intensiv terapiya muvaffaqiyatini faqat o‘lim bilan baholash yetarli emas. Tirik qolgan bolalarda keyinchalik paydo bo‘ladigan motor, nevrologik, kognitiv, kommunikativ yoki nafas olish funksiyalaridagi o‘zgarishlar ham klinik natijaning bir qismidir.

Bronxiolit shu nuqtai nazardan muhim modeldir. Kasallik odatda ikki yoshdan kichik bolalarda uchraydi va ayniqsa 2–6 oylik chaqaloqlarda ko‘proq kuzatiladi. Bronxiolit holatlarining aksariyati og‘ir kechmasa-da, ayrim bemorlarga nafasni qo‘llab-quvvatlash va PICU kuzatuvi kerak bo‘ladi. Ushbu og‘ir klinik guruhning chiqarilgandan bir necha oy keyingi funksional holatini tushunish nafaqat o‘tkir davrdagi tirik qolishni, balki tiklanish sifatini ham baholash imkonini beradi.

Tadqiqotning maqsadi bronxiolit sababli PICUga yotqizilgan bolalarning epidemiologik xususiyatlari, intensiv terapiya davridagi klinik kechishi va 12 oylik funksional salomatlik natijalarini tavsiflash edi. Tadqiqotchilar, shuningdek, yomonlashgan va barqaror/yaxshilangan bolalarning ayrim klinik xususiyatlar bo‘yicha qanday farqlanishini izlanish maqsadida taqqosladilar.

POPC, PCPC va FSS Nimani O‘lchaydi?

POPC bolaning umumiy funksional faoliyatini, PCPC ayniqsa serebral va nevrologik faoliyatni, FSS esa ruhiy holat, sezgi funksiyasi, muloqot, motor funksiya va nafas olish kabi bir nechta funksional sohani batafsilroq baholaydigan pediatrik natija shkalalaridir; shkalalarning tuzilishi turlicha bo‘lgani uchun bir xil bolalar guruhida bir xil yomonlashuv ko‘rsatkichini berishi kutilmaydi.

POPC: umumiy funksional faoliyat

Pediatric Overall Performance Category kritik kasallikdan keyin bolaning umumiy funksional darajasini toifalar asosida baholash uchun qo‘llanadi. Tadqiqotda PICUdan chiqarilish–12 oy oralig‘idagi POPC o‘zgarishi bolalarni yomonlashgan, yaxshilangan yoki o‘zgarmagan deb tasniflashda ishlatildi.

PCPC: nevrologik faoliyat

Pediatric Cerebral Performance Category umumiy faoliyatga qaraganda torroq doirada serebral/nevrologik funksionallikka e’tibor qaratadi. Tadqiqotda klinik murakkablik ko‘rsatkichlari bilan eng ko‘p statistik farq PCPC yomonlashuv guruhlarida kuzatildi.

FSS: ko‘p sohalik funksional holat

Functional Status Scale funksionallikni bir nechta soha orqali baholaydi. Manba mualliflari FSSning POPC va PCPCga nisbatan pastroq yomonlashuv ko‘rsatkichini berishini FSS tuzilmasida ko‘proq funksional soha birlashtirilishi va umumiy yomonlashuv ko‘rinishi uchun ko‘proq nuqsonlar yig‘ilishi talab qilinishi mumkinligi bilan izohlaydilar. Bu izoh tadqiqot mualliflarining o‘lchov xususiyatlariga doir talqinidir.

Nega uchta shkala birgalikda qo‘llandi?

Bitta shkala barcha funksional o‘zgarishlarni bir xil sezgirlik bilan aniqlay olmaydi. Umumiy faoliyat, nevrologik faoliyat va ko‘p sohalik funksional baholash turli klinik savollarga javob beradi. Uchta vositaning birgalikda qo‘llanishi bronxiolitdan keyingi tiklanishni faqat nafas olish holati orqali emas, balki kengroq funksional doirada ko‘rish imkonini beradi.

Bronxiolitdan Keyin 12 Oyda Funksional Yomonlashuv Qanchalik Tez-tez Kuzatildi?

Funksional yomonlashuv tadqiqotdagi bolalarning ozchiligida kuzatildi va qo‘llangan shkalaga qarab sezilarli darajada farq qildi: manbaning 1-rasmida FSS uchun %3,7, PCPC uchun %16,5 va POPC uchun %14,6 yomonlashuv ko‘rsatilgan bo‘lsa, matnning ayrim qismlarida FSS %3,6 va PCPC %16,4 deb qayd etilgan.

Jadval bir xil kohortda yomonlashuv darajasi ishlatilgan funksional o‘lchov vositasiga kuchli darajada bog‘liqligini ko‘rsatadi. Bu farq “bir shkala to‘g‘ri, boshqasi noto‘g‘ri” degani emas; shkalalar turli funksional sohalar va turli sezgirlik darajalarini ifodalaydi.

RSV va boshqa virusli etiologiyalar

RSV eng ko‘p aniqlangan infeksiya qo‘zg‘atuvchisi edi. Batafsil natijalar bo‘limida 131 bemorda (%79,9) RSV aniqlandi. Undan keyin rhinovirus %7,3, metapneumovirus %5,5, influenza %3,7 va coronavirus %0,6 qayd etildi. Uch bemorda (%1,8) natija manfiy edi va 51 bemorda (%31,1) virusli koinfeksiya qayd etildi.

Manbada RSV infeksiyasi bo‘lgan bolalar bilan boshqa virusli etiologiyaga ega bolalar o‘rtasida funksional natija bo‘yicha sezilarli farq aniqlanmagani aytiladi. Shuning uchun bu kohortda uzoq muddatli funksional natijani faqat qo‘zg‘atuvchi virusning turi bilan tushuntirib bo‘lmadi.

Intensiv terapiya davridagi klinik yuk

Bemorlarning %17,7 ida muddatidan oldin tug‘ilish tarixi bor edi va %12,2 ida kamida bitta asosiy tibbiy kasallik qayd etilgan. Manba asosiy kasallikning kichik toifalari sifatida yurak kasalligi, surunkali o‘pka kasalligi, nevrologik kasallik va boshqa kasalliklarni sanab o‘tadi. Kichik toifalar sonining yig‘indisi asosiy “asosiy kasallik” jami sonidan oshgani sabab bu kichik toifalar o‘zaro istisno qiladimi yoki yo‘qmi, manbada aniq emas.

Intensiv terapiya davomida 75 bolada (%45,7) asorat yuzaga keldi. Manbada respirator distress sindromi, bakterial superinfeksiya, atelektaz va boshqa respirator/tizimli asoratlar misol sifatida keltirilgan. Alohida asoratlarning hech biri barcha funksional shkalalarda izchil bog‘liqlik ko‘rsatmadi.

Antibiotik 100 bemorda (%61), inotrop qo‘llab-quvvatlash 13 bemorda (%7,9) ishlatildi. Noinvaziv ventilyatsiya 156 bemorda (%95,1), invaziv mexanik ventilyatsiya 51 bemorda (%31,1) qo‘llandi. Buyrak o‘rnini bosuvchi terapiya yoki ekstrakorporal membranali oksigenatsiya qo‘llanmadi.

Invaziv Mexanik Ventilyatsiyani Funksional Yomonlashuv Sababi Sifatida Talqin Qilish Mumkinmi?

Yo‘q. Ushbu tadqiqotda invaziv mexanik ventilyatsiya PCPC bo‘yicha yomonlashgan guruhda ko‘proq uchragan, biroq tahlil tuzatishsiz va kuzatuvga asoslangan; mexanik ventilyatsiya boshlang‘ich kasallik og‘irligining ko‘rsatkichi ham bo‘lishi mumkinligi sababli tadqiqot ventilyatsiya mustaqil ravishda uzoq muddatli funksional yomonlashuvga sabab bo‘lishini isbotlamaydi.

Bu farq tadqiqotni talqin qilishdagi eng muhim nuqtalardan biridir. Og‘irroq bronxiolitli bolalarda mexanik ventilyatsiya olish, asorat rivojlanishi va shifoxonada uzoqroq qolish ehtimoli ham yuqoriroq bo‘ladi. Xuddi shu bolalarda uzoq muddatli natijalar yomonroq bo‘lishi ushbu o‘zgaruvchilardan qaysi biri mustaqil ta’sir ko‘rsatganini faqat ikki guruhli taqqoslashlar orqali aniqlash imkonini bermaydi.

PCPCdagi izlanish xarakteridagi farqlar

Jadvaldagi p qiymatlari guruhlar kuzatilgan o‘zgaruvchilar bo‘yicha farqlanadimi yoki yo‘qmi, shuni baholaydi. Ushbu tadqiqot bir nechta chalkashtiruvchi omillarni bitta modelda nazorat qilmagani uchun p<0,05 natijasi “mustaqil xavf omili” degani emas.

FSS natijalari nega cheklanganroq edi?

FSSda faqat olti bola yomonlashuv toifasida edi. Hodisalar sonining bunday kamligi statistik quvvatni jiddiy cheklaydi. 2-jadvalda asosiy kasallik, IMV, NIV, asorat, PICU/shifoxonada qolish davomiyligi, antibiotik, inotrop qo‘llab-quvvatlash va VIS bo‘yicha FSS guruhlari o‘rtasida sezilarli farq topilmadi.

“Sezilarli farq topilmadi” iborasi hech qanday bog‘liqlik yo‘qligini isbotlamaydi. Ayniqsa atigi olti hodisa bo‘lganda, haqiqiy bog‘liqlik mavjud bo‘lsa ham, tadqiqot uni ishonchli aniqlash uchun yetarli bo‘lmasligi mumkin.

POPCdagi antibiotik natijasini qanday talqin qilish kerak?

POPC bo‘yicha yomonlashgan guruhda antibiotikdan foydalanish %41,7, barqaror/yaxshilangan guruhda esa %64,3 edi va p=0,036 deb qayd etildi. Ushbu taqqoslash yo‘nalishi bir qarashda kutilmagan ko‘rinishi mumkin.

Biroq tadqiqot antibiotik davolashning himoya qiluvchi yoki zararli ekanini sinash uchun tuzilmagan. Antibiotik berilishini belgilovchi infeksiya gumoni, bakterial superinfeksiya, kasallik og‘irligi va klinik qaror jarayonlari kabi o‘zgaruvchilarga modelda tuzatish kiritilmagan. Shu sababli ushbu p qiymatini davolash ta’siri sifatida talqin qilib bo‘lmaydi.

Kuzatuv davridagi respirator natijalar

Manba bolalarning %7,9 ida kuzatuv davrida astma rivojlanganini bildiradi. Bu topilma tadqiqotning asosiy funksional yakuniy nuqtasi emas va astma bilan POPC, PCPC yoki FSS o‘zgarishlari o‘rtasida mustaqil sababiy model qurilmagan.

Tadqiqot nimani qo‘llab-quvvatlaydi

• Bronxiolit sababli PICUga yotqizilgan bolalarning aksariyati 12 oylik kuzatuvda funksional jihatdan barqaror qoldi yoki yaxshilandi.
• Bemorlarning ozchilik guruhida 12 oylik funksional yomonlashuv kuzatildi.
• Yomonlashuv darajasi qo‘llangan funksional shkalaga qarab sezilarli darajada o‘zgardi.
• PCPC bo‘yicha yomonlashgan guruhda asosiy kasallik, IMV, asoratlar va PICU/shifoxonada uzoqroq qolish ko‘proq yoki yuqoriroq edi.
• RSV kohortda eng ko‘p aniqlangan virusli qo‘zg‘atuvchi edi.
• Ushbu bemorlar guruhida uzoq muddatli kuzatuv faqat o‘limga emas, funksional holatga ham e’tibor qaratishi kerak.

Tadqiqot nimani qo‘llab-quvvatlamaydi

• IMV uzoq muddatli nevrologik yomonlashuvga bevosita sabab bo‘lishi isbotlanmagan.
• Asosiy kasallik mustaqil prognostik omil ekani ushbu ma’lumotlar bilan ko‘rsatilmagan.
• Har bir asoratning uzoq muddatli yomonlashuvga mustaqil ta’siri aniqlanmagan.
• Antibiotikdan foydalanish funksional natijani yaxshilaydi yoki yomonlashtiradi degan xulosaga kelib bo‘lmaydi.
• RSV boshqa virusli etiologiyalarga qaraganda yomonroq 12 oylik funksional natijaga olib kelishi ko‘rsatilmagan.
• Natijalarni barcha shifoxonalarga yoki bronxiolitli barcha bolalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri umumlashtirib bo‘lmaydi.
• Ushbu tadqiqot individual bola uchun tasdiqlangan 12 oylik xavf kalkulyatorini ishlab chiqmagan.
• Tadqiqot sedatsiya, analgeziya yoki ijtimoiy-iqtisodiy holatning mustaqil ta’sirlarini sinamagan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Tadqiqot dizayni

Tadqiqot 2021-yil sentyabrdan 2022-yil avgustgacha bronxiolit tashxisi bilan Sant Joan de Déu Hospital bolalar intensiv terapiya bo‘limiga qabul qilingan barcha bemorlarni qamrab olgan retrospektiv, tavsifiy va bir markazli kohort tadqiqotidir.

To‘plangan o‘zgaruvchilar orasida yosh va jins; PRISM III va BROSJOD kasallik og‘irligi ballari; gestatsiya tarixi; infeksiya etiologiyasi; inotropdan foydalanish; IMV va IMV davomiyligi; PICU va umumiy shifoxonada qolish davomiyligi; gemoglobin, leykotsitlar, pH, bikarbonat, arterial CO2, laktat, C-reaktiv oqsil va prokalsitonin kabi laborator o‘zgaruvchilar; asoratlar, antibiotik va a’zolarni qo‘llab-quvvatlash kiritildi.

Funksional salomatlik FSS, POPC va PCPC bilan baholandi. O‘zgarish PICUdan chiqarilish bilan 12 oylik kuzatuv o‘rtasida yomonlashgan, yaxshilangan yoki o‘zgarmagan deb tasniflandi.

Namunaning klinik profili

Kasallik og‘irligi ballari

PRISM III pediatrik intensiv terapiya bemorlarida o‘lim xavfi va kasallik og‘irligini baholashda qo‘llanadigan ball tizimidir. BROSJOD esa ushbu kohortda bronxiolit og‘irligini baholaydigan Sant Joan de Déu bronxiolit ballidir. Tadqiqotning maqsadi bu ballarni yangi prognostik model sifatida tasdiqlash emas edi; ballar klinik xususiyatlarni tavsiflashning bir qismi sifatida to‘plandi.

Statistik tahlil

Ma’lumotlar SPSS 26.0 versiyasida tahlil qilindi. Sifat o‘zgaruvchilari son va foizda; miqdoriy o‘zgaruvchilar taqsimot xususiyatlariga qarab o‘rtacha va standart og‘ish yoki median va kvartillararo oraliq ko‘rinishida berildi. Taqsimot Kolmogorov–Smirnov testi bilan baholandi.

Yomonlashgan bemorlar bilan yaxshilangan/o‘zgarmagan bemorlar FSS, PCPC va POPC uchun alohida-alohida taqqoslandi. Sifat o‘zgaruvchilarida xi-kvadrat yoki Fisher aniq testi; uzluksiz o‘zgaruvchilarda Student t-testi yoki Mann–Whitney U testi qo‘llandi. Statistik ahamiyatlilik chegarasi 0,05 deb belgilandi.

Ushbu Tadqiqotdagi Ahamiyatli p Qiymatlari Mustaqil Xavf Omilini Anglatadimi?

Yo‘q. Tadqiqot faqat izlanish xarakteridagi, tuzatishsiz ikki guruhli taqqoslashlarni amalga oshirdi va potensial chalkashtiruvchi omillarni bir xil ko‘p o‘zgaruvchili model ichida nazorat qilmadi; shu sababli p<0,05 bo‘lgan o‘zgaruvchilar faqat tekshirilgan guruhlar o‘rtasida kuzatilgan statistik farqlarni ko‘rsatadi, mustaqil prognostik ta’sir yoki sababiylikni ko‘rsatmaydi.

Nega ko‘p o‘zgaruvchili model qurilmadi?

Yomonlashuv hodisalari kam edi; FSSda atigi 6, POPCda 24 va PCPCda 27 bemor yomonlashuv guruhida edi. Ayniqsa FSS kabi hodisalar kam bo‘lgan natijalarda ko‘p sonli klinik o‘zgaruvchilarni bitta regressiya modeliga kiritish haddan tashqari moslashish va beqaror koeffitsiyent baholariga olib kelishi mumkin edi.

Shuning uchun tadqiqotchilar statistik modelni ortiqcha zo‘riqtirish o‘rniga natijalarni tavsifiy va tuzatishsiz taqqoslashlar bilan chekladilar. Bu tanlov tadqiqotni talqin qilishdagi cheklovning markaziy qismidir.

Manba 1-rasmining ilmiy xabari

5-sahifadagi grafik uchta shkala uchun yomonlashuv, yaxshilanish va o‘zgarmay qolish toifalarini yonma-yon ko‘rsatadi. Har uch shkalada ham eng katta qism “o‘zgarmadi” guruhidir. Biroq FSSda yomonlashuv darajasi PCPC va POPCga qaraganda sezilarli darajada past.

Grafik 12 oylik funksional yomonlashuvni bitta ko‘rsatkich bilan umumlashtirib bo‘lmasligini ko‘rsatadi. Natija ishlatilgan o‘lchov vositasi qaysi funksional sohani va qanday sezgirlik bilan baholashiga bog‘liq. Verianla uchun bu rasm manbadagi foizlar asosida, biroq o‘ziga xos o‘q, tipografiya va kompozitsiya bilan qayta chizilishi mumkin.

Manba ichidagi kichik raqamli farqlar

Annotatsiyada RSV darajasi %79,7 deb yozilgan bo‘lsa, batafsil natijalar va 1-jadvalda 131 bemor uchun %79,9 keltirilgan. Asosiy Verianla jadvalida batafsil natija/1-jadval qiymati saqlangan.

FSS yomonlashuvi manbaning 1-rasmida %3,7, annotatsiya va muhokamada %3,6. PCPC yomonlashuvi 1-rasm va annotatsiyada %16,5, muhokamada %16,4 deb yozilgan. Bemorlar soni 2-jadvalda FSS n=6, PCPC n=27 va POPC n=24 sifatida o‘zgarmasdir. Ushbu kichik hisobot farqlari yashirilmagan.

O‘lim va 12 oylik funksiya tasnifi

Kohortda bir o‘lim (%0,6) qayd etilganiga qaramay, chop etilgan matn va jadvallarda 164 bemordan iborat guruhlar bo‘yicha funksional o‘zgarish toifalari taqdim etilgan. Manba vafot etgan bemor 12 oylik funksiya toifalarida qanday qoida bilan hisobga olinganini aniq tushuntirmaydi. Bu bo‘shliq Verianla tomonidan taxmin bilan to‘ldirilmagan.

Cheklovlar

• Tadqiqot bir markazli; turli intensiv terapiya tizimlariga umumlashtirish imkoniyati cheklangan.
• Dizayn retrospektivdir.
• Funksional yomonlashuv hodisalari soni kam.
• Bemorlar guruhi klinik xususiyatlar va virusli etiologiya bo‘yicha geterogendir.
• Boshqa tadqiqotlar bilan taqqoslashda funksional natijalarni o‘lchash vositalarining standartlashtirilishi cheklangan.
• Sedatsiya va analgeziya ta’siri kabi potensial chalkashtiruvchilar tahlilga kiritilmagan.
• Ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgaruvchilar mavjud emas.
• Ko‘p o‘zgaruvchili tuzatish bajarilmagani sabab mustaqil xavf omillari aniqlanmagan.
• Ayrim shkalalarda hodisalar sonining juda kamligi statistik noaniqlikni oshiradi.

Kelajakdagi tadqiqotlar uchun ahamiyati

Tadqiqot natijalari kattaroq va ko‘p markazli kohortlarga ehtiyoj borligini qo‘llab-quvvatlaydi. Kattaroq namunalarda sedatsiya, analgeziya, boshlang‘ich neyro-rivojlanish holati, ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgaruvchilar va boshqa potensial chalkashtiruvchilarni ko‘p o‘zgaruvchili modellar bilan baholash qaysi bolalar uzoq muddatli kuzatuvdan eng ko‘p foyda olishi mumkinligini ishonchliroq aniqlashga yordam berishi mumkin.

Bu tavsiya hozirgi tadqiqot xavf algoritmini ishlab chiqqanini anglatmaydi. Mavjud ma’lumotlarning hissasi og‘ir bronxiolitdan keyin bolalarning aksariyati barqaror yoki yaxshiroq holatda bo‘lishini, biroq klinik jihatdan murakkabroq kichik guruhda 12 oyda funksional yomonlashuv kuzatilishi mumkinligini tavsiflashdan iborat.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Long-Term Functional Outcomes After Pediatric Intensive Care Unit Admission for Bronchiolitis: A 12-Month Cohort Study

Mualliflar: Paula Sevilla Hermoso; Mireia Mor Conejo; Carme Alejandre; Laia Roig Cortes; Omar Rodriguez; Francisco José Cambra Lasaosa; Iolanda Jordan; Mònica Balaguer.

Teng hissa: Manba ma’lumotida Paula Sevilla Hermoso va Mireia Mor Conejo teng hissa qo‘shgan mualliflar sifatida belgilangan.

Mas’ul muallif: Carme Alejandre.

Muassasalar:

• Pediatric Intensive Care Unit, Sant Joan de Déu Hospital, Barcelona, Spain.
• Institut de Recerca Sant Joan de Déu (IRSJD), University of Barcelona, Barcelona, Spain.
• Faculty of Medicine, University of Barcelona, Barcelona, Spain.
• Faculty of Medicine, University of Vic-Central University of Catalonia (UVic-UCC), Vic, Spain.

Jurnal: Children.

Nashriyot: MDPI.

Nashr ma’lumoti: 2026; Jild 13; Maqola 636.

DOI: 10.3390/children13050636

Rasmiy DOI havolasi: https://doi.org/10.3390/children13050636

Sanalar: Yuborilgan 27 mart 2026; tahrir 27 aprel 2026; qabul 29 aprel 2026; nashr 2 may 2026.

Manba turi: Retrospektiv, tavsifiy, bir markazli kohort tadqiqoti.

Namuna: 2021-yil sentyabr–2022-yil avgust davrida bronxiolit sababli PICUga yotqizilgan 164 bola.

Asosiy natija o‘lchovlari: Pediatric Overall Performance Category (POPC), Pediatric Cerebral Performance Category (PCPC) va Functional Status Scale (FSS).

Statistik yondashuv: Tavsifiy statistika va izlanish xarakteridagi tuzatishsiz ikki guruhli taqqoslashlar; xi-kvadrat/Fisher aniq testi va Student t-testi/Mann–Whitney U testi. Hodisalar soni kam bo‘lgani sabab ko‘p o‘zgaruvchili model qurilmagan.

Dasturiy ta’minot: SPSS 26.0 versiyasi.

Ahamiyatlilik chegarasi: p<0,05.

Etika: Tadqiqot Helsinki deklaratsiyasiga muvofiq olib borilgan; Sant Joan de Déu Hospital Ethics Committee tomonidan PIC-203-23 kodi bilan 22 dekabr 2023 kuni tasdiqlangan.

Xabardor qilingan rozilik: Bolalarning ota-onalaridan yozma xabardor qilingan rozilik olingan.

Moliyalashtirish: Tashqi moliyalashtirish olinmagan.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Tadqiqot ma’lumotlarini asosli so‘rov asosida mas’ul muallifdan olish mumkinligi ko‘rsatilgan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.

Mualliflar hissasi: P.S.H., M.M.C., L.R.C., C.A., M.B. va O.R. dolzarb adabiyotlarni ko‘rib chiqish va maqolani yozishga hissa qo‘shgan. F.J.C.L. va I.J. matnni ko‘rib chiqish va takomillashtirish uchun mas’ul sifatida ko‘rsatilgan. Barcha mualliflar maqolani tanqidiy ko‘rib chiqqan va e’lon qilingan versiyani tasdiqlagan.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY) ochiq kirish litsenziyasi. Verianla matni manba maqolaning gap yoki abzats tuzilishini qayta nashr etish o‘rniga, faktik ilmiy ma’lumotlarni mustaqil o‘quv tuzilmasida qayta tashkil etadi.

Asosiy metodologik cheklov: Tadqiqot kuzatuvga asoslangan va tavsifiydir. Tuzatishsiz p qiymatlarini mustaqil xavf omili yoki sababiylik sifatida talqin qilib bo‘lmaydi.

Manba ichidagi hisobot izohi: RSV foizi va FSS/PCPC yomonlashuv foizlarida maqolaning turli bo‘limlari o‘rtasida kichik hisobot/yaxlitlash farqlari mavjud. Bundan tashqari, bir o‘lim holati bo‘lishiga qaramay, ushbu bemorning 12 oylik funksiya toifalarida qanday hisobga olingani manbada aniq tushuntirilmagan.