Akademik araştırmalar, anlaşılır dil

Verianla | Akademik Araştırmalardan Türkçe Ekonomi ve Bilim İçerikleri

03 Kasım 2026, Salı
VERİANLA Bağımsız bilim yayıncılığı
Verianla on Google Play
Menüyü aç veya kapat
...
Home / Sosyal Bilimler / Ekonomi / Para Politikasının Tüketime Aktarımı: Cinsiyet ve Irka Göre Eşitsizlikler
Ekonomi

Para Politikasının Tüketime Aktarımı: Cinsiyet ve Irka Göre Eşitsizlikler

Local projections–instrumental variables (LP-IV), bu çalışmada beklenmedik para politikası değişikliklerinin sonraki çeyreklerde tüketim, gelir ve işgücü sonuçları üzerindeki dinamik etkisini tahmin etmek için kullanılan nedensel ekonometrik yaklaşımdır.

23/10/2026  Veri Anla  259 görüntüleme
Para Politikasının Tüketime Aktarımı: Cinsiyet ve Irka Göre Eşitsizlikler

Local projections–instrumental variables (LP-IV), bu çalışmada beklenmedik para politikası değişikliklerinin sonraki çeyreklerde tüketim, gelir ve işgücü sonuçları üzerindeki dinamik etkisini tahmin etmek için kullanılan nedensel ekonometrik yaklaşımdır. Aina Puig, 1988–2019 ABD verilerinde Consumer Expenditure Survey'den (CE) hane tüketimi ve gelirlerini, Current Population Survey'den (CPS) işgücü piyasası sonuçlarını ve Bauer–Swanson yüksek frekanslı para politikası sürprizlerini kullanarak Beyaz erkek, Beyaz kadın, Siyah erkek ve Siyah kadın referans kişili hanelerin tepkilerini ayrı ayrı tahmin etmektedir. Temel bulgu, 25 baz puanlık daraltıcı para politikası şokunun tüketim üzerindeki etkisinin gruplar arasında belirgin biçimde heterojen olmasıdır. En güçlü kısa dönem dayanıklı mal kesintisi Siyah kadın referans kişili hanelerde görülürken, Siyah erkek referans kişili haneler temel dayanıksız mal ve hizmetlere doğru en büyük harcama yeniden tahsisini göstermektedir.

Çalışmada “hane reisi” veya grup kimliği, CE veri setindeki referans kişinin cinsiyet ve ırk özellikleri üzerinden tanımlanmaktadır. Referans kişi aile bileşimi, gelir, vergi ve harcamalar hakkında en fazla bilgiyi sağlayan kişidir ve evli hanelerde kadın veya erkek olabilir. Bu nedenle sonuçlar “bütün Siyah kadınlar” veya “bütün Beyaz erkekler” için bireysel etki tahmini değildir; referans kişinin kimliğine göre sınıflandırılmış hanelerin ortalama impulse-response tepkileridir.

25 baz puanlık daraltıcı şoktan altı çeyrek sonra dayanıklı mal tüketimi, Siyah kadın referans kişili hanelerde %7,5 düşmektedir. Kaynak giriş bölümünde aynı ufukta Beyaz erkek referans kişili haneler için %4,7'lik düşüş raporlamaktadır. Dayanıksız mal ve hizmetlerde ise Siyah erkek referans kişili haneler %1,25 artış gösterirken Beyaz kadınlar %0,35, Beyaz erkekler %0,21 artış göstermekte; Siyah kadın referans kişili hanelerde değişim −%0,06 düzeyinde kalmaktadır.

Eğitim, mortgage borcu, gelir dilimi, yaş ve coğrafya üzerinden yapılan alt grup analizleri heterojenliği bütünüyle ortadan kaldırmamaktadır. Buna karşılık medeni durum daha açıklayıcıdır: gözlenebilir özellikleri evli hanelere benzeyecek biçimde yeniden ağırlıklandırılan tek yetişkinli haneler, daraltıcı şoklardan sonra dayanıklı tüketimi evli hanelere göre daha fazla azaltmaktadır. Yazar bu farkı, eşin işgücü arzını artırarak hane gelir kaybını kısmen telafi edebilmesiyle oluşan eş-geliri sigortası (spousal insurance) kanalıyla ilişkilendirmektedir.

Çalışmanın sonuçları daraltıcı ve genişletici politika şoklarının simetrik olmadığını da göstermektedir. Orta ve uzun ufuklarda tüketim daraltıcı şoklara, eş büyüklükteki genişletici şoklardan daha güçlü tepki vermektedir. Bununla birlikte bu bulgular ABD'nin 1988–2019 dönemi, kullanılan CE/CPS örneklemleri ve Bauer–Swanson şok tanımı için tahmin edilmiştir; başka ülkeler, dönemler veya demografik sınıflamalar için otomatik olarak genellenemez.

Para politikasının tüketim aktarımı neden haneler arasında farklı olabilir?

Merkez bankasının politika koşullarını sıkılaştırması yalnız faiz oranının değişmesi anlamına gelmez. Beklenmedik bir sıkılaşma kredi maliyetlerini, mortgage finansmanını, varlık fiyatlarını, işgücü talebini, işsizlik riskini, ücret ve diğer gelir akımlarını etkileyebilir. Hanelerin bu kanallara maruz kalma düzeyi aynı değildir. Bir hanenin likit varlıkları, mortgage durumu, kiracı veya ev sahibi olması, gelirinin maaş–işletme–finansal gelir bileşimi, hanede ikinci bir potansiyel gelir getiricinin bulunması ve iş kaybı riskine maruz kalan sektörler tüketim ayarlamasını değiştirebilir.

Çalışmanın literatür katkısı, bu mekanizmaları yalnız gelir veya servet grupları üzerinden değil, cinsiyet ve ırkın kesişimi üzerinden incelemesidir. Analiz dört grup kullanır: CE referans kişisi Beyaz erkek, Beyaz kadın, Siyah erkek veya Siyah kadın olan haneler. Kaynak, Asyalı, Yerli Amerikalı ve Hispanik hanelerin tüm 1988–2019 dönemini kapsayacak örneklem büyüklüklerinin yetersiz olması nedeniyle ana ırksal karşılaştırmayı Beyaz ve Siyah hanelerle sınırlar.

Başlangıç düzeylerinde gruplar zaten aynı mıydı?

Hayır. CE ve CPS tanımlayıcı istatistikleri tüketim, gelir, tasarruf ve işsizlik düzeylerinin başlangıçta da gruplar arasında farklı olduğunu gösterir. Bu nedenle çalışma yalnız seviyeleri karşılaştırmak yerine, tanımlanmış bir para politikası şokundan sonraki değişimleri tahmin etmektedir.

SonuçBeyaz erkekBeyaz kadınSiyah erkekSiyah kadın
Dayanıklı mal tüketimi, 2019 $687596491382
Dayanıksız mal ve hizmetler, 2019 $3.7423.5543.0052.589
Vergi sonrası toplam gelir, 2019 $29.21822.51220.82013.482
Pozitif tasarrufu olanlarda tasarruf, 2019 $2.2551.855577311
İşsizlik oranı%5,4%5,0%11,7%10,2
İşgücüne katılım oranı%72,7%57,6%65,8%59,5

Tüketim ve gelir değerleri hane düzeyinde, 2019 fiyatlarıyla ve etkin hane büyüklüğüne göre normalize edilmiştir. İşgücü istatistikleri CPS'den birey düzeyinde elde edilmiştir. Bu tablo nedensel para politikası etkisi değil, örneklemdeki başlangıç farklılıklarını göstermektedir.

Daraltıcı Para Politikası Hangi Hanelerin Tüketimini Daha Fazla Azaltıyor?

Kaynağın 25 baz puanlık daraltıcı şok tahminlerinde en güçlü kısa dönem dayanıklı mal kesintisi CE referans kişisi Siyah kadın olan hanelerde görülmektedir; altı çeyrek sonra dayanıklı mal tüketimi %7,5 azalırken kaynak Beyaz erkek referans kişili haneler için %4,7'lik düşüş raporlar. Siyah hanelerin tüketim tepkileri genel olarak daha büyük olmakla birlikte zamanlama ve tüketim kategorisi gruplar arasında değişmektedir; bu nedenle sonuç tek bir sabit “etki sıralaması” olarak okunmamalıdır.

Toplam tüketimde altı çeyrek sonra Siyah erkek referans kişili haneler dışındaki gruplarda yaklaşık %0,4 düşüş görülürken, Siyah erkek referans kişili hanelerde yaklaşık %0,3 artış tahmin edilmektedir. Ancak bu grup orta ve uzun dönemde en büyük toplam tüketim düşüşüne geçmekte ve 12. çeyrekte yaklaşık %1,5 düşüşe ulaşmaktadır. Aynı 12. çeyrekte Beyaz kadın referans kişili hanelerde yaklaşık %0,8, Beyaz erkek referans kişili hanelerde yaklaşık %0,2 düşüş; Siyah kadın referans kişili hanelerde ise yaklaşık sıfır tepki raporlanmaktadır.

Grup / metrikUfukTepkiYorum
Siyah kadın — dayanıklı mallar6 çeyrek−%7,5Dört grup arasındaki en büyük açıkça raporlanan kısa dönem dayanıklı tüketim düşüşü.
Beyaz erkek — dayanıklı mallar6 çeyrek−%4,7Kaynağın giriş bölümündeki karşılaştırma değeri.
Siyah erkek — toplam tüketim12 çeyrekYaklaşık −%1,5Orta/uzun dönemde en büyük toplam tüketim düşüşü.
Beyaz kadın — toplam tüketim12 çeyrekYaklaşık −%0,8Beyaz erkeklerden daha kalıcı düşüş.
Beyaz erkek — toplam tüketim12 çeyrekYaklaşık −%0,2Daha küçük uzun dönem tepki.
Siyah kadın — toplam tüketim12 çeyrekYaklaşık %0Kısa dönem dayanıklı mal şokundan daha hızlı toplam tüketim toparlanması.

Makro düzeyde 25 baz puanlık şok ne yapıyor?

Toplam ekonomide aynı daraltıcı şok 12 çeyrek sonra sanayi üretimini %1,76 azaltmakta, işsizlik oranını 0,47 yüzde puanı artırmakta ve hane gelirini %2,36 azaltmaktadır. Toplam tüketim 6. çeyrekte %0,44, 12. çeyrekte %0,49 düşmektedir. Dayanıklı mallardaki düşüş dayanıksız mal ve hizmetlerden daha güçlü olduğu için iki tüketim grubu arasındaki tepki farkı 6. çeyrekte %4,81, 12. çeyrekte %4,33 genişlemektedir.

Tüketim neden yalnız azalmak yerine yeniden dağılıyor?

Kaynak, daraltıcı şok sonrasında hanelerin yüksek maliyetli ve ertelenebilir dayanıklı mallardan daha küçük ölçekli ve günlük kullanıma yakın dayanıksız mal ve hizmetlere kayabildiğini göstermektedir. Altı çeyrek sonra Siyah erkek referans kişili hanelerde dayanıksız mal ve hizmetler %1,25, Beyaz kadınlarda %0,35, Beyaz erkeklerde %0,21 artarken Siyah kadın referans kişili hanelerde %0,06 düşmektedir.

GrupDayanıksız mal ve hizmetlerDayanıksız mallarHizmetler
Beyaz erkek+0,21+0,28+0,38
Beyaz kadın+0,35+0,52+0,16
Siyah erkek+1,25+1,73+0,67
Siyah kadın−0,06+0,37−0,75

Alt kategoriler, özellikle Siyah erkek referans kişili hanelerde gıda, ev eşyaları, ulaşım ve çeşitli hizmetlerde güçlü yeniden tahsis bulunduğunu göstermektedir. Buna karşılık Siyah kadın referans kişili hanelerde ev eşyası, bakım, sigorta ve teknoloji/eğitim/eğlence hizmetleri dahil bazı kategoriler düşmektedir. Yazar bunu, bu hanelerin dayanıklı tüketim kesintisini başka kategorilere kaydırarak telafi edebilme kapasitesinin daha sınırlı olmasıyla ilişkilendirir.

Eğitim, gelir ve mortgage farkları sonucu açıklıyor mu?

Bu değişkenlerin hiçbiri tek başına açıklamıyor. Üniversite mezunu ve mezun olmayan haneler ayrı incelendiğinde de ırksal tüketim farkları devam etmektedir. Mortgage sahibi, borçsuz ev sahibi ve kiracı gruplarında da farklar kaybolmamaktadır. Benzer biçimde gelir beşte birlikleri içinde Siyah hanelerin dayanıklı tüketim tepkileri kısa dönemde Beyaz hanelerden daha büyüktür.

İkinci, dördüncü ve beşinci gelir beşte birliklerinde Siyah kadın referans kişili hanelerin dayanıklı tüketimi ilk altı çeyrek içinde %10'dan fazla düşmektedir. Yaş ve coğrafi konum için yapılan ek analizler de temel farkları tamamen açıklamamaktadır.

Varyans ayrıştırması ne söylüyor?

Yazar, cinsiyet ve ırk sınıflamasının yalnız tanımlayıcı olmadığını göstermek için iki varyans ayrıştırması yapmaktadır. Şoktan dört çeyrek sonra bütün hanelerin dayanıklı tüketim tepkilerindeki varyansın %75,3'ü cinsiyet–ırk gruplaması, %67,8'i gelir, %21'i medeni durum, yaklaşık %15'i mortgage statüsü veya yaş ve %5,6'sı eğitim gruplamasıyla ilişkilendirilmektedir.

Bu yüzdeler birbirinden bağımsız bileşenler değildir ve toplamları %100'ü aşabilir; kaynak, demografik grupların birbiriyle ilişkili olduğunu özellikle belirtmektedir. Bu nedenle %75,3 değeri “tepkinin %75,3'ünün doğrudan ırk ve cinsiyet tarafından nedensel olarak yaratıldığı” anlamına gelmez.

Eş-Geliri Sigortası Para Politikası Şoklarını Nasıl Yumuşatıyor?

Çalışmadaki eş-geliri sigortası, daraltıcı para politikası bir hanenin ana gelir getiricisini işsizlik veya gelir kaybıyla etkilediğinde diğer eşin işgücü arzını artırarak toplam hane gelirindeki ve tüketimdeki düşüşü kısmen telafi etmesi mekanizmasıdır. Yeniden ağırlıklandırılmış tek yetişkinli hanelerle karşılaştırıldığında evli haneler dayanıklı tüketimlerini daha az azaltmakta; CPS verileri özellikle evli kadınların bazı gruplarda işgücüne katılımını artırdığını göstermektedir.

Evli ve tek yetişkinli haneler nasıl karşılaştırıldı?

Medeni durum başka hane özellikleriyle ilişkili olabileceği için yazar tek yetişkinli haneleri doğrudan evli hanelerle karşılaştırmaz. Tek yetişkinli haneler, her cinsiyet–ırk grubu ve yıl içinde yaş, üniversite eğitimi, istihdam durumu, mortgage durumu, bölge ve çeyrek bakımından evli hanelerin gözlenebilir özelliklerine benzeyecek biçimde parametrik olmayan yeniden ağırlıklandırmaya tabi tutulur.

Bu ayarlamadan sonra evli hanelerin dayanıklı tüketim düşüşünün karşılaştırılabilir tek yetişkinli hanelerden daha küçük olduğu görülmektedir. Evli–tek farkı Beyaz erkek ve Siyah kadın referans kişili hanelerde ilk 12 çeyrek boyunca, Siyah erkek referans kişili hanelerde ilk altı çeyrekte istatistiksel olarak anlamlıdır.

İşgücü piyasası tepkisi mekanizmayı destekliyor mu?

25 baz puanlık daraltıcı şok sonrasında işsizlik oranı bütün gruplarda yükselmekte; artış 6. çeyrekte yaklaşık 0,2 yüzde puanı, 12. çeyrekte 0,4–0,6 yüzde puanı olmaktadır. Siyah–Beyaz işsizlik farkı 12. çeyrekte 0,13 yüzde puanı genişlemektedir.

Tek yetişkinli bireylerde işgücüne katılım 6. çeyrekte 0,02–0,08 yüzde puanı, 12. çeyrekte 0,06–0,17 yüzde puanı düşmektedir. Buna karşılık evli bazı gruplarda katılım kısa dönemde artmaktadır. Evli Siyah kadınlarda 6. çeyrek işgücüne katılım tepkisi +0,14 yüzde puanı; istihdam/nüfus oranı tepkisi yaklaşık +0,15 yüzde puanıdır. Kaynak bunu “added earner effect” ile uyumlu olarak yorumlar.

Eş-geliri sigortası modelde nasıl gösteriliyor?

Kaynak, kolektif hane modelini heterojen ajanlı Yeni Keynesyen bir çerçeveye yerleştirerek tüketim şoku geçişini şu biçimde özetler:

\[ \Delta c_{i,t} = \sigma \Delta r(\epsilon_{i,t}) + \left(1-\pi_{i,t}-\eta_{i,t}\right)\Delta\gamma(\epsilon_{i,t}) \]

Burada \(\Delta c_{i,t}\) tüketimdeki değişimi, \(\Delta r\) reel faiz kanalı etkisini, \(\gamma\) ana gelir getiricinin ücret şokuna maruz kalmasını, \(\pi\) varlıklar üzerinden öz-sigortayı ve \(\eta\) eşin işgücü arzından gelen sigorta payını temsil eder. Tek yetişkinli hanelerde ikinci eş bulunmadığı için \(\eta=0\)'dır; evli hanelerde eşin işgücü arzını artırabilmesi ücret şokunun tüketim üzerindeki geçişini azaltabilir.

Yazar bu mekanizmayı ampirik olarak özetlemek için eşin kümülatif işgücüne katılım tepkisini, evlilikle ilişkili kümülatif tüketim yumuşatma farkına bölen \(\xi_g\) oranını kullanır:

\[ \xi_g= \frac{\sum_h \Delta L^{Spouse}_{g,h}} {\sum_h\left[\Delta c^M_{g,h}-\Delta c^S_{g,h}\right]} \]

\(\Delta L^{Spouse}\) eşin işgücüne katılım tepkisini; \(\Delta c^M\) evli hane tüketim tepkisini; \(\Delta c^S\) gözlenebilir özellikleri evli hanelere eşleştirilmiş tek yetişkinli hane tepkisini gösterir. Daha yüksek pozitif \(\xi\), tüketim yumuşatmasında “ikinci gelir getirici” marjının daha fazla kullanılmasıyla uyumludur.

Hane referans grubuEvli − ayarlanmış tek tüketim farkıEşin kümülatif LFP tepkisi\(\xi\)
Beyaz erkek12,28+0,17 pp0,01
Beyaz kadın0,65−0,15 pp−0,23
Siyah erkek16,15+0,64 pp0,04
Siyah kadın20,53+0,15 pp0,01

Kaynak, Siyah erkek referans kişili evli hanelerde Siyah kadın eşlerin +0,64 yüzde puanlık daha büyük kümülatif işgücüne katılım tepkisinin, likit varlık tamponlarının görece daha sınırlı olduğu hanelerde işgücü arzının önemli bir tüketim sigortası marjı olabileceğini savunur. Bununla birlikte eşin ek ücretli çalışması haneye maliyetsiz bir sigorta değildir; kaynak, özellikle kadınların ücretli çalışmanın yanında ilave ücretsiz ev ve bakım yükü taşıyabileceğini de belirtmektedir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Veri dönemi ve veri kaynakları

Analiz dönemi 1988–2019'dur. Tüketim ve hane gelirleri Consumer Expenditure Survey'den alınmıştır. CE haneleri, önceki üç aylık tüketim, gelir ve harcamaları hakkında çeyreklik olarak sorgulayan dönen panel yapısındadır; bir hane dört ardışık çeyrekten sonra örneklemden çıkar.

2004 öncesi CE verileri, veri setinin 2004 sonrasında uyguladığı imputasyon yaklaşımıyla karşılaştırılabilir hale getirilmek amacıyla Coibion ve çalışma arkadaşlarını izleyen biçimde işlenmiştir. Seriler çeyreklik frekansa toplanmış, dört çeyreklik hareketli ortalamayla düzeltilmiş, CPI ile 2019 reel fiyatlarına çevrilmiş ve etkin hane büyüklüğüne göre normalize edilmiştir.

CE'nin emek piyasası sonuçlarında daha sınırlı örneklem ve retrospektif istihdam bilgisi taşıması nedeniyle işsizlik, işgücüne katılım ve istihdam/nüfus oranları CPS'den hesaplanmıştır. CPS aylık ve ulusal olarak temsili daha büyük birey örneklemine sahip olduğundan demografik işgücü tepkilerinin daha hassas tahmin edilmesini sağlamaktadır.

Para politikası şoku nasıl tanımlandı?

Çalışma Bauer ve Swanson'un 2023 yüksek frekanslı para politikası sürprizi serisini kullanır. Seri FOMC duyuruları çevresindeki kısa pencerelerde faiz beklentilerinde gerçekleşen beklenmedik değişiklikleri ölçer. Böylece yalnız gerçekleşen hedef faiz değişikliği değil, ileriye dönük politika patikası ve iletişimden kaynaklanan beklenmedik finansal koşul değişimleri de yakalanır.

Gün içi sürprizler çeyreklik frekansta toplanır. Tahminlerde iki yıllık ABD Hazine tahvil getirisi Bauer–Swanson sürpriziyle araçsallaştırılır.

Local projections–IV denklemi

Temel tahmin denklemi kaynakta şöyledir:

\[ x_{g,t+h} = \alpha_{g,h} + \psi_{g,h}(L)Z_{t-1} + \beta_{g,h}Y_t^{2y} + \varepsilon_{g,t+h}, \qquad h=0,\ldots,H-1 \]

\(x_{g,t+h}\), demografik grup \(g\) için gelecekteki tüketim, gelir veya işgücü sonucudur. \(\alpha_{g,h}\) sabit terimdir. \(\psi_{g,h}(L)\), gecikme operatörü üzerinden kontrol değişkenlerinin etkisini temsil eder. \(Z_{t-1}\) içinde sonuç değişkeninin gecikmeleri, iki yıllık Hazine getirisi, log sanayi üretimi, log CPI ve excess bond premium bulunur. \(Y_t^{2y}\) iki yıllık Hazine getirisidir ve \(\beta_{g,h}\) her ufuktaki politika etkisinin temel katsayısıdır.

Temel sonuçlar 20 çeyreğe kadar tahmin edilir. Denklem GMM ile tahmin edilir ve Bauer–Swanson yüksek frekanslı şoku iki yıllık getirinin aracı olarak kullanılır. Standart hatalar Newey–West heteroskedastisite ve otokorelasyon tutarlı (HAC) biçimdedir. Temel tahminlerde ilk aşama F-istatistiği Stock–Watson'ın 10 eşiğinin üzerindedir.

Toplam ekonomi tepkileri

MetrikUfukTepki
Sanayi üretimi12 çeyrek−%1,76
İşsizlik oranı12 çeyrek+0,47 yüzde puanı
Vergi sonrası hane geliri12 çeyrek−%2,36
Toplam tüketim6 çeyrek−%0,44
Toplam tüketim12 çeyrek−%0,49

Tüketim-gelir tepki oranı

Kaynak, aynı 25 baz puanlık şok sonrasında tüketimin yüzde tepkisini toplam vergi sonrası hane gelirinin yüzde tepkisine bölerek tüketim-gelir tepki oranları hesaplar. Bütün haneler için toplam tüketim oranı şok anında 1,00; 6. çeyrekte 1,17; 12. çeyrekte 0,21'dir.

Altıncı çeyrekte dayanıklı mal oranı 12,18 iken dayanıksız mal ve hizmet oranı −0,56'dır. Kaynak bunu dolar ölçeğine çevirdiğinde, 25 baz puanlık şok sonrası her 1 dolar gelir kaybı için hanelerin yaklaşık 20 sent toplam harcamayı azalttığını; bunun yaklaşık 30 sentlik dayanıklı mal kesintisi ve yaklaşık 8 sentlik dayanıksız mal/hizmet artışının bileşiminden oluştuğunu hesaplamaktadır.

GrupToplam tüketimDayanıklı mallarDayanıksız mal ve hizmetler
Tüm haneler1,1712,18−0,56
Beyaz erkek2,2730,89−1,39
Beyaz kadın0,8512,16−0,79
Siyah erkek−0,447,33−1,92
Siyah kadın0,345,750,05

Bu oranlar gruplar arasında doğrudan “marjinal tüketim eğilimi sıralaması” olarak okunmamalıdır; kaynak her oranın kendi grubunun gelir tepkisine göre hesaplandığını ve karşılaştırmaların grup içinde yorumlanmasının daha güvenilir olduğunu belirtmektedir.

Daraltıcı ve Genişletici Para Politikası Şokları Simetrik mi?

Hayır. Çalışmada eş büyüklükteki daraltıcı ve genişletici para politikası şokları tüketimi orta ve uzun vadede simetrik biçimde hareket ettirmemektedir; dayanıklı tüketim daraltıcı şoklarda, genişletici şokların yarattığı artıştan daha fazla düşmektedir ve bu asimetri özellikle bazı demografik gruplarda istatistiksel olarak belirgindir.

State-dependent tahmin denklemi

Yazar enflasyon durumu, ekonomik genişleme/daralma ve şok işareti için şu etkileşimli local projection yapısını kullanır:

\[ x_{g,t+h} = \alpha_{g,h} + \psi_{g,h}(L)Z_{t-1} + \beta_{g,h}^{1}Y_t^{2y}D_t + \beta_{g,h}^{0}Y_t^{2y}(1-D_t) + \varepsilon_{g,t+h} \]

\(D_t\), analiz edilen ekonomik durumu tanımlayan göstergedir. Enflasyon analizinde düşük enflasyon %2 veya altı olarak; ekonomik durum analizinde resesyon “slump” olarak; şok işareti analizinde pozitif sürpriz daraltıcı şok olarak kodlanmıştır.

Örneklemde 128 çeyrek vardır; bunların 82'si düşük enflasyon, 19'u resesyon ve 78'i daraltıcı şok dönemi olarak sınıflandırılmıştır. Düşük enflasyon etkileşimlerinde ilk aşama araç gücü bazı spesifikasyonlarda zayıf olduğundan kaynak bu sonuçların daha temkinli yorumlanması gerektiğini açıkça belirtir.

Enflasyon ve ekonomik durum

Kısa dönemde dayanıklı tüketim daraltıcı şoklara yüksek enflasyon dönemlerinde düşük enflasyon dönemlerinden daha güçlü tepki vermektedir. Resesyon–genişleme karşılaştırmasında Beyaz haneler için net bir ortak örüntü görülmez; Siyah kadın referans kişili hanelerde dayanıklı tüketim düşüşü 3. çeyrekte resesyonda 6,3 yüzde puan daha büyükken, 10. çeyrekte genişleme döneminde 5,9 yüzde puan daha büyüktür.

Daraltıcı ve genişletici şok farkı

Altıncı çeyrekte dayanıklı tüketimde daraltıcı şokun etkisi, eş büyüklükteki genişletici şokun ters yöndeki etkisinden Siyah kadın referans kişili hanelerde 6,8 yüzde puan; Beyaz erkek ve Beyaz kadın referans kişili hanelerde 3,7 yüzde puan; Siyah erkek referans kişili hanelerde 3,0 yüzde puan daha büyüktür.

Ek Tablo P.1, şok işaretine göre tepki farklarının bütün ufuklarda anlamlı olduğunu ve orta/uzun dönemlerde tüm tüketim kategorilerinin büyüklük olarak daraltıcı şoklara daha güçlü tepki verdiğini göstermektedir. Mutlak büyüklük farkları dayanıklı mallarda Beyaz erkek ve Siyah kadın referans kişili hanelerde, dayanıksız mal ve hizmetlerde Siyah erkek referans kişili hanelerde özellikle belirgindir.

Sağlamlık kontrolleri

Temel sonuçlar Jarociński–Karadi para politikası şok serisi kullanıldığında ve Bauer–Swanson şokuyla araçsallaştırılmış Wu–Xia shadow rate kullanıldığında yön, büyüklük ve istatistiksel anlam bakımından genel olarak korunmaktadır.

Local projections–OLS, dört gecikmeye kadar alternatif lag uzunlukları ve kontrol vektöründeki değişiklikler de temel örüntüleri büyük ölçüde korumaktadır. Beş veya daha fazla gecikme ise etkin örneklemi küçülterek uzun ufuklarda geniş ve kararsız güven aralıklarına yol açmaktadır.

Dört çeyreklik hareketli ortalama yerine Census X-11 mevsimsellik düzeltmesi uygulandığında sonuç işaretleri ve büyüklükleri benzerdir; fakat özellikle Siyah erkek ve Siyah kadın referans kişili hanelerde daha oynaktır. Pre-2001, pre-2008 ve post-2008 alt dönemlerinde de kısa vadede Siyah hanelerin toplam ve dayanıklı tüketim düşüşlerinin Beyaz hanelerden daha büyük olması yönündeki temel bulgu niteliksel olarak korunmaktadır.

İstatistiksel sunuma ilişkin önemli not

Kaynak ana grafiklerde sunum kolaylığı için çoğunlukla bir standart sapmalık güven bantları kullanmakta, bazı tablolarda * işaretini yaklaşık \(p<0{,}32\), ** işaretini \(p<0{,}10\) olarak tanımlamaktadır. %90 güven aralıkları ve grup farklarına ilişkin daha formal testler eklerde verilmektedir. Bu nedenle grafikteki her görsel ayrışma %5 anlamlılık eşiğinde kanıtlanmış fark olarak yorumlanmamalıdır.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

  • 25 baz puanlık daraltıcı para politikası şokları ABD hanelerinin tüketimini grup bazında farklı büyüklük ve zaman profilleriyle etkilemektedir.
  • Kısa dönemde dayanıklı tüketim kesintisi Siyah kadın referans kişili hanelerde özellikle büyüktür.
  • Siyah erkek referans kişili haneler kısa dönemde dayanıksız mal ve hizmetlere en güçlü yeniden tahsisi göstermektedir.
  • Eğitim, gelir, mortgage durumu, yaş ve coğrafya heterojenliği tamamen açıklamamaktadır.
  • Evli haneler karşılaştırılabilir tek yetişkinli hanelere göre dayanıklı tüketimi daha fazla yumuşatabilmektedir.
  • Eşin işgücü arzındaki artış, özellikle bazı evli hanelerde gelir şokuna karşı ek sigorta marjıyla uyumludur.
  • Daraltıcı şokların tüketim etkisi orta ve uzun vadede genişletici şoklardan daha güçlüdür.
  • Temel sonuçların yönü alternatif şok serileri, örneklem dönemleri ve çeşitli ekonometrik spesifikasyonlarda genel olarak korunmaktadır.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar ve sınırlılıklar

  • Çalışma “ırk” veya “cinsiyet” değişkenlerinin biyolojik veya tekil doğrudan nedenler olduğunu göstermemektedir; bu kategoriler hane yapısı, işgücü maruziyeti, servet, likidite ve finansal erişim gibi birçok ilişkili koşulu birlikte yansıtmaktadır.
  • Hane sınıflaması CE referans kişinin kimliğine dayanır ve hanenin bütün üyelerinin kimliğini temsil etmez.
  • Asyalı, Yerli Amerikalı ve Hispanik haneler tam 1988–2019 döneminde küçük veya eksik örneklem nedeniyle ana ırksal analizde yer almamaktadır.
  • CE'deki gelir ve servet ölçümleri bazı diğer hane anketlerinden daha sınırlıdır.
  • Medeni durum analizindeki spousal insurance bulguları mekanizmayla uyumludur; evlilik rastgele atanmadığından evliliğin kendisinin deneysel nedensel etkisi olarak yorumlanmamalıdır.
  • Düşük enflasyon state-dependent tahminlerinde araç gücü zayıf olduğundan bu sonuçlar daha yüksek belirsizlik taşır.
  • ABD 1988–2019 sonuçları başka ülkelere, başka para rejimlerine veya sonraki dönemlere doğrudan taşınamaz.
  • Çalışma optimal merkez bankası politika kuralını doğrudan hesaplamamaktadır; politika tasarımı için dağılımsal parametre ve kanıt sağlamaktadır.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün çalışma: Monetary Policy Transmission to Consumption: Inequalities by Gender and Race.

Yazar: Aina Puig.

Yüklenen sürüm tarihi: September 2026.

Platform: SSRN.

SSRN numarası: 7446141.

DOI: 10.2139/ssrn.7446141.

SSRN yayın/posta tarihi: 11 Eylül 2026.

Sayfa sayısı: Yüklenen güncel SSRN sürümü 78 sayfadır ve Supplementary Material içerir.

Hakemlik durumu: PDF her sayfada “This preprint research paper has not been peer reviewed” ibaresini taşımaktadır. Bu nedenle çalışma hakemli nihai makale olarak sunulmamıştır.

Afiliyasyon: Güncel SSRN kaydı Aina Puig'i American University ile ilişkilendirir. Aynı başlığın Levy Economics Institute Working Paper No. 1108, 5 Mart 2026 sürümü ise Pace University afiliyasyonunu göstermektedir. Verianla'nın bilimsel kaynağı yüklenen Eylül 2026 SSRN sürümüdür; sürümler arası afiliyasyon farkı korunmuştur.

Paralel working-paper sürümü: Levy Economics Institute Working Paper No. 1108, 5 Mart 2026. Bu sürüm aynı araştırmanın farklı tarihte yayımlanmış working-paper sürümüdür ve yüklenen SSRN dosyasının yerine kullanılmamıştır.

Lisans: Yüklenen SSRN sürümünde doğrulanabilir açık Creative Commons lisansı belirtilmemektedir. Levy Working Paper sürümü “All rights reserved” ibaresi taşımaktadır. Bu nedenle kaynak figürleri doğrudan yeniden kullanılmamış ve telif açısından fail-closed yaklaşımı uygulanmıştır.

JEL sınıflandırması: E21, E52, J15, J16.

Anahtar kelimeler: Monetary policy, consumption, gender, race.

Analiz dönemi: 1988–2019.

Hane tüketimi ve gelir veri kaynağı: Consumer Expenditure Survey (CE).

İşgücü piyasası veri kaynağı: Current Population Survey (CPS).

Para politikası şoku: Bauer ve Swanson (2023) conventional high-frequency monetary policy surprise series.

Temel ekonometrik yöntem: Local projections–instrumental variables; iki yıllık Hazine getirisi Bauer–Swanson yüksek frekanslı sürprizle araçsallaştırılmış ve denklem GMM ile tahmin edilmiştir.

Standart hatalar: Newey–West HAC.

Temel ufuk: 20 çeyreğe kadar impulse responses.

Temel şok ölçeği: 25 baz puanlık daraltıcı para politikası şoku.

Kontroller: Sonuç değişkeninin gecikmeleri, iki yıllık Hazine getirisi, log sanayi üretimi, log CPI ve excess bond premium.

Araç geçerliliği: Temel tahminlerde ilk aşama F-istatistikleri 10'un üzerindedir. Düşük enflasyon state-dependent etkileşimlerinde araç gücü daha zayıftır ve kaynak temkinli yorum önermektedir.

Sağlamlık kontrolleri: Jarociński–Karadi şokları, Wu–Xia shadow rate, LP-OLS, farklı gecikme uzunlukları, alternatif kontrol setleri, X-11 mevsimsellik düzeltmesi, pre-2001/pre-2008/post-2008 dönemleri, yaş, coğrafya, medeni durum, meslek/sektör, enflasyon durumu, resesyon/genişleme ve şok işareti.

Finansman: Sağlanan PDF'de ayrı bir finansman beyanı bulunmamaktadır.

Çıkar çatışması: Sağlanan PDF'de ayrı bir çıkar çatışması bölümü bulunmamaktadır.

Veri erişilebilirliği: CE ham verilerinin Bureau of Labor Statistics üzerinden indirilebildiği belirtilmektedir. CPS ve makro kontrol serileri ilgili kamu veri kaynaklarından alınmıştır. Ayrı bir “Data Availability Statement” bulunmamaktadır.

Teşekkür: Yazar, önceki sürüm için editör Evi Pappa, bir associate editor, iki hakem ve çok sayıda araştırmacı ile konferans katılımcısına teşekkür etmektedir. Buna rağmen yüklenen Eylül 2026 dosyası kendisini açık biçimde hakem değerlendirmesinden geçmemiş preprint olarak etiketlemektedir.


Paylaş:

Yorumlar incelendikten sonra yayımlanır. Gönderdiğiniz yorum onay sürecine alınır ve uygun bulunduğunda görünür hâle gelir.

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir