Local projections–instrumental variables (LP-IV), bu tetḳîḳte beklenmedik para siyâseti tebeddüllerinin müteʿâḳib çeyreklerde istihlâk, gelir ve iş gücü netîceleri üzerindeki dinamik teʾsîrini taḥmîn için kullanılan sebebî ekonometrik bir usûldür. Aina Puig, 1988–2019 ABD verilerinde Consumer Expenditure Survey'den (CE) hâne istihlâk ve gelirlerini, Current Population Survey'den (CPS) iş gücü piyasası netîcelerini ve Bauer–Swanson yüksek frekanslı para siyâseti sürprizlerini kullanarak referans şahsı Beyaz erkek, Beyaz kadın, Siyah erkek ve Siyah kadın olan hânelerin tepkilerini ayrı ayrı taḥmîn etmektedir. Esâs netîce, 25 baz puanlık daraltıcı para siyâseti şokunun istihlâk üzerindeki teʾsîrinin gruplar arasında bâriz sûrette mütebâyin olmasıdır. En kuvvetli kısa müddetli uzun müddet kullanılan emtiʿa kesintisi referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde görülürken, referans şahsı Siyah erkek olan hâneler temel kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâta doğru en büyük sarfiyyât yeniden taḳsîmini göstermektedir.

Tetḳîḳte “hâne reîsi” yahut grup hüviyyeti, CE veri mecmûʿasındaki referans şahsın cinsiyyet ve ʿırḳ husûsiyyetleri üzerinden taʿrîf edilmektedir. Referans şahıs aile terkîbi, gelir, vergi ve sarfiyyât hakkında en ziyâde maʿlûmâtı veren kimsedir ve evli hânelerde kadın yahut erkek olabilir. Binâenaleyh netîceler “bütün Siyah kadınlar” yahut “bütün Beyaz erkekler” için ferdî teʾsîr taḥmîni değildir; referans şahsın hüviyyetine göre tasnîf edilmiş hânelerin vasatî impulse-response tepkileridir.

25 baz puanlık daraltıcı şoktan altı çeyrek sonra uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki, referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde %7,5 azalır. Kaynak, mukaddime kısmında aynı ufukta referans şahsı Beyaz erkek olan hâneler için %4,7'lik azalış bildirmektedir. Kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâtta ise referans şahsı Siyah erkek olan hâneler %1,25 artış gösterirken Beyaz kadınlarda %0,35, Beyaz erkeklerde %0,21 artış görülmekte; referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde tebeddül −%0,06 seviyesinde kalmaktadır.

Taʿlîm, mortgage borcu, gelir beşliği, yaş ve coğrafya üzerinden icrâ edilen alt grup taḥlîlleri mütebâyinliği tamâmen izâle etmemektedir. Buna mukābil medenî hâl daha izâh edicidir: müşâhede edilebilir husûsiyyetleri evli hânelere benzeyecek sûrette yeniden ağırlıklandırılan tek yetişkinli hâneler, daraltıcı şoklardan sonra uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâkini evli hânelere nazaran daha fazla azaltmaktadır. Müellif bu farḳı, eşin iş gücü arzını artırarak hâne gelir zâyiʿâtını kısmen telâfî edebilmesiyle teşekkül eden eş-gelir sigortası (spousal insurance) kanalıyla irtibâtlandırmaktadır.

Tetḳîḳ netîceleri daraltıcı ve genişletici siyâset şoklarının mütenâzır olmadığını da göstermektedir. Orta ve uzun ufuklarda istihlâk daraltıcı şoklara, aynı büyüklükteki genişletici şoklardan daha kuvvetli tepki vermektedir. Bununla beraber bu bulgular ABD'nin 1988–2019 devri, kullanılan CE/CPS nümûneleri ve Bauer–Swanson şok taʿrîfi için taḥmîn edilmiştir; başka memleketler, devirler yahut demografik tasnîfler için kendiliğinden taʿmîm olunamaz.

Para siyâsetinin istihlâke intiḳāli niçin hâneler arasında farklı olabilir?

Merkez bankasının siyâset şerâitini sıkılaştırması yalnız fâiz nisbetinin değişmesi demek değildir. Beklenmedik bir sıkılaşma kredi masraflarını, mortgage finansmanını, varlık fiyatlarını, iş gücü talebini, işsizlik riskini, ücret ve diğer gelir cereyânlarını teʾsîr altında bırakabilir. Hânelerin bu kanallara maʿrûziyyet derecesi aynı değildir. Bir hânenin likid varlıkları, mortgage vazʿiyyeti, kiracı yahut ev sâhibi olması, gelirinin maaş–işletme–mâlî gelir terkîbi, hânede ikinci bir muhtemel gelir getiricinin bulunması ve iş kaybı riskine maʿrûz sektörler istihlâk ayarlamasını değiştirebilir.

Tetḳîḳin literatüre katkısı, bu mekanizmaları yalnız gelir yahut servet grupları üzerinden değil, cinsiyyet ve ʿırḳın kesişimi üzerinden de incelemesidir. Taḥlîl dört grup kullanır: CE referans şahsı Beyaz erkek, Beyaz kadın, Siyah erkek yahut Siyah kadın olan hâneler. Kaynak, Asyalı, Yerli Amerikalı ve Hispanik hânelerin bütün 1988–2019 devrini ihâta edecek nümûne büyüklükleri kifâyetsiz olduğundan, başlıca ʿırḳî mukāyeseyi Beyaz ve Siyah hânelerle tahdîd eder.

Başlangıç seviyelerinde gruplar zâten aynı mıydı?

Hayır. CE ve CPS tavsîfî istatistikleri istihlâk, gelir, tasarruf ve işsizlik seviyelerinin başlangıçta da gruplar arasında farklı olduğunu gösterir. Bu sebeple tetḳîḳ yalnız seviyeleri mukāyese etmek yerine, taʿrîf edilmiş bir para siyâseti şokundan sonraki tebeddülleri taḥmîn etmektedir.

İstihlâk ve gelir kıymetleri hâne seviyesinde, 2019 fiyatlarıyla ve müessir hâne büyüklüğüne göre normalize edilmiştir. İş gücü istatistikleri CPS'den ferd seviyesinde elde edilmiştir. Bu cedvel sebebî para siyâseti teʾsîrini değil, nümûnedeki başlangıç farḳlarını göstermektedir.

Daraltıcı Para Siyâseti Hangi Hânelerin İstihlâkini Daha Fazla Azaltıyor?

Kaynağın 25 baz puanlık daraltıcı şok taḥmînlerinde en kuvvetli kısa müddetli uzun müddet kullanılan emtiʿa kesintisi CE referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde görülmektedir; altı çeyrek sonra uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki %7,5 azalırken kaynak referans şahsı Beyaz erkek olan hâneler için %4,7'lik azalış bildirir. Siyah hânelerin istihlâk tepkileri umumiyetle daha büyük olmakla beraber zamanlama ve istihlâk kategorisi gruplar arasında değişmektedir; bu sebeple netîce tek bir sâbit “teʾsîr sıralaması” olarak okunmamalıdır.

Toplam istihlâkte altı çeyrek sonra referans şahsı Siyah erkek olan hâneler hâricindeki gruplarda takrîben %0,4 azalış görülürken, referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde takrîben %0,3 artış taḥmîn edilmektedir. Lâkin bu grup orta ve uzun müddette en büyük toplam istihlâk azalışına geçmekte ve 12. çeyrekte takrîben %1,5 azalışa ulaşmaktadır. Aynı 12. çeyrekte referans şahsı Beyaz kadın olan hânelerde takrîben %0,8, Beyaz erkek olanlarda takrîben %0,2 azalış; referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde ise takrîben sıfır tepki bildirilmektedir.

Makro seviyede 25 baz puanlık şok ne yapıyor?

Toplam iktisâdda aynı daraltıcı şok 12 çeyrek sonra sanâyi istihsâlini %1,76 azaltmakta, işsizlik nisbetini 0,47 yüzde puanı artırmakta ve hâne gelirini %2,36 azaltmaktadır. Toplam istihlâk 6. çeyrekte %0,44, 12. çeyrekte %0,49 azalmaktadır. Uzun müddet kullanılan emtiʿadaki azalış kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâttan daha kuvvetli olduğundan iki istihlâk grubu arasındaki tepki farḳı 6. çeyrekte %4,81, 12. çeyrekte %4,33 genişlemektedir.

İstihlâk niçin yalnız azalmak yerine yeniden taḳsîm ediliyor?

Kaynak, daraltıcı şoktan sonra hânelerin yüksek maliyetli ve teʾhîr edilebilir uzun müddet kullanılan emtiʿadan daha küçük mikyâslı ve günlük kullanıma yakın kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâta kayabildiğini göstermektedir. Altı çeyrek sonra referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemât %1,25, Beyaz kadınlarda %0,35, Beyaz erkeklerde %0,21 artarken referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde %0,06 azalmaktadır.

Alt kategoriler, bilhassa referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde gıda, ev eşyası, nakliyât ve muhtelif hidemâtta kuvvetli yeniden taḳsîm bulunduğunu göstermektedir. Buna mukābil referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde ev eşyası, bakım, sigorta ve teknoloji/taʿlîm/eğlence hidemâtı dâhil bâzı kategoriler azalmaktadır. Müellif bunu, bu hânelerin uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâkindeki kesintiyi başka kategorilere kaydırarak telâfî edebilme kapasitesinin daha mahdûd olmasıyla irtibâtlandırır.

Taʿlîm, gelir ve mortgage farḳları netîceyi izâh ediyor mu?

Bu mütehavvillerin hiçbiri tek başına izâh etmiyor. Üniversite mezûnu ve mezûn olmayan hâneler ayrı tetḳîḳ edildiğinde de ʿırḳî istihlâk farḳları devâm etmektedir. Mortgage sâhibi, borçsuz ev sâhibi ve kiracı gruplarında da farḳlar zâil olmamaktadır. Kezâ gelir beşlikleri içinde Siyah hânelerin uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâk tepkileri kısa müddette Beyaz hânelerden daha büyüktür.

İkinci, dördüncü ve beşinci gelir beşliklerinde referans şahsı Siyah kadın olan hânelerin uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki ilk altı çeyrek içinde %10'dan fazla azalmaktadır. Yaş ve coğrafî mevkiʿ için yapılan ilâve taḥlîller de temel farḳları tamâmen izâh etmemektedir.

Varyans ayrıştırması ne söylüyor?

Müellif, cinsiyyet ve ʿırḳ tasnîfinin yalnız tavsîfî olmadığını göstermek için iki varyans ayrıştırması yapmaktadır. Şoktan dört çeyrek sonra bütün hânelerin uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâk tepkilerindeki varyansın %75,3'ü cinsiyyet–ʿırḳ gruplaması, %67,8'i gelir, %21'i medenî hâl, takrîben %15'i mortgage statüsü yahut yaş ve %5,6'sı taʿlîm gruplamasıyla irtibâtlandırılmaktadır.

Bu yüzdeler birbirinden müstakil cüzʾler değildir ve mecmûʿları %100'ü aşabilir; kaynak demografik grupların birbiriyle irtibâtlı olduğunu husûsan belirtmektedir. Bu sebeple %75,3 kıymeti “tepkinin %75,3'ünün doğrudan ʿırḳ ve cinsiyyet tarafından sebebî sûrette meydana getirildiği” maʿnâsına gelmez.

Eş-Gelir Sigortası Para Siyâseti Şoklarını Nasıl Hafifletiyor?

Tetḳîḳteki eş-gelir sigortası, daraltıcı para siyâseti bir hânenin başlıca gelir getiricisini işsizlik yahut gelir kaybıyla teʾsîr altında bıraktığında diğer eşin iş gücü arzını artırarak toplam hâne gelirindeki ve istihlâkteki azalışı kısmen telâfî etmesi mekanizmasıdır. Yeniden ağırlıklandırılmış tek yetişkinli hânelerle mukāyese edildiğinde evli hâneler uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâkini daha az azaltmakta; CPS verileri bilhassa evli kadınların bâzı gruplarda iş gücüne iştirâkini artırdığını göstermektedir.

Evli ve tek yetişkinli hâneler nasıl mukāyese edildi?

Medenî hâl başka hâne husûsiyyetleriyle irtibâtlı olabileceğinden müellif tek yetişkinli hâneleri doğrudan evli hânelerle mukāyese etmez. Tek yetişkinli hâneler, her cinsiyyet–ʿırḳ grubu ve sene içinde yaş, üniversite taʿlîmi, istihdâm vazʿiyyeti, mortgage vazʿiyyeti, bölge ve çeyrek bakımından evli hânelerin müşâhede edilebilir husûsiyyetlerine benzeyecek sûrette parametrik olmayan yeniden ağırlıklandırmaya tâbi tutulur.

Bu ayarlamadan sonra evli hânelerin uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki azalışının mukāyese edilebilir tek yetişkinli hânelerden daha küçük olduğu görülmektedir. Evli–tek farḳı referans şahsı Beyaz erkek ve Siyah kadın olan hânelerde ilk 12 çeyrek boyunca, referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde ilk altı çeyrekte istatistikî bakımdan maʿnîdârdır.

İş gücü piyasası tepkisi mekanizmayı teyîd ediyor mu?

25 baz puanlık daraltıcı şoktan sonra işsizlik nisbeti bütün gruplarda yükselmekte; artış 6. çeyrekte takrîben 0,2 yüzde puanı, 12. çeyrekte 0,4–0,6 yüzde puanı olmaktadır. Siyah–Beyaz işsizlik farḳı 12. çeyrekte 0,13 yüzde puanı genişlemektedir.

Tek yetişkinli ferdlerde iş gücüne iştirâk 6. çeyrekte 0,02–0,08 yüzde puanı, 12. çeyrekte 0,06–0,17 yüzde puanı azalmaktadır. Buna mukābil bâzı evli gruplarda iştirâk kısa müddette artmaktadır. Evli Siyah kadınlarda 6. çeyrek iş gücüne iştirâk tepkisi +0,14 yüzde puanı; istihdâm/nüfus nisbeti tepkisi takrîben +0,15 yüzde puanıdır. Kaynak bunu “added earner effect” ile muvâfık görür.

Eş-gelir sigortası modelde nasıl gösteriliyor?

Kaynak, kolektif hâne modelini heterojen ajanlı Yeni Keynesyen bir çerçeveye yerleştirerek istihlâk şoku intiḳālini şu sûretle hülâsa eder:

\[ \Delta c_{i,t} = \sigma \Delta r(\epsilon_{i,t}) + \left(1-\pi_{i,t}-\eta_{i,t}\right)\Delta\gamma(\epsilon_{i,t}) \]

Burada \(\Delta c_{i,t}\) istihlâkteki tebeddülü, \(\Delta r\) reel fâiz kanalı teʾsîrini, \(\gamma\) başlıca gelir getiricinin ücret şokuna maʿrûziyyetini, \(\pi\) varlıklar üzerinden öz-sigortayı ve \(\eta\) eşin iş gücü arzından gelen sigorta hissesini temsil eder. Tek yetişkinli hânelerde ikinci eş bulunmadığından \(\eta=0\)'dır; evli hânelerde eşin iş gücü arzını artırabilmesi ücret şokunun istihlâke intiḳālini azaltabilir.

Müellif bu mekanizmayı ampirik sûrette hülâsa etmek için eşin kümülatif iş gücüne iştirâk tepkisini, evlilikle irtibâtlı kümülatif istihlâk yumuşatma farḳına bölen \(\xi_g\) nisbetini kullanır:

\[ \xi_g= \frac{\sum_h \Delta L^{Spouse}_{g,h}} {\sum_h\left[\Delta c^M_{g,h}-\Delta c^S_{g,h}\right]} \]

\(\Delta L^{Spouse}\) eşin iş gücüne iştirâk tepkisini; \(\Delta c^M\) evli hâne istihlâk tepkisini; \(\Delta c^S\) müşâhede edilebilir husûsiyyetleri evli hânelere eşleştirilmiş tek yetişkinli hâne tepkisini gösterir. Daha yüksek müsbet \(\xi\), istihlâk yumuşatmasında “ikinci gelir getirici” marjının daha fazla kullanılmasıyla muvâfıktır.

Kaynak, referans şahsı Siyah erkek olan evli hânelerde Siyah kadın eşlerin +0,64 yüzde puanlık daha büyük kümülatif iş gücüne iştirâk tepkisinin, likid varlık tamponları nisbeten daha mahdûd hânelerde iş gücü arzının mühim bir istihlâk sigortası marjı olabileceğini ileri sürer. Bununla beraber eşin ilâve ücretli çalışması hâne için masrafsız bir sigorta değildir; kaynak bilhassa kadınların ücretli çalışmanın yanında ilâve ücretsiz ev ve bakım yükü taşıyabileceğini de belirtmektedir.

Tetḳîḳin Usûlü ve Bulguları

Veri devri ve veri menbaʿları

Taḥlîl devri 1988–2019'dur. İstihlâk ve hâne gelirleri Consumer Expenditure Survey'den alınmıştır. CE hâneleri, evvelki üç aylık istihlâk, gelir ve sarfiyyât hakkında çeyreklik olarak suâl olunan döner panel yapısındadır; bir hâne dört müteʿâḳib çeyrekten sonra nümûneden çıkar.

2004 öncesi CE verileri, veri mecmûʿasının 2004 sonrasında tatbîḳ ettiği imputasyon usûlüyle mukāyese edilebilir hâle getirilmek üzere Coibion ve mesâî arkadaşlarını tâkib eden sûrette işlenmiştir. Seriler çeyreklik frekansa cemʿ edilmiş, dört çeyreklik hareketli ortalama ile düzeltilmiş, CPI ile 2019 reel fiyatlarına çevrilmiş ve müessir hâne büyüklüğüne göre normalize edilmiştir.

CE'nin iş gücü piyasası netîcelerinde daha mahdûd nümûne ve retrospektif istihdâm maʿlûmâtı taşıması sebebiyle işsizlik, iş gücüne iştirâk ve istihdâm/nüfus nisbetleri CPS'den hesaplanmıştır. CPS aylık ve millî temsil kabiliyeti daha yüksek büyük ferdî nümûneye mâlik olduğundan demografik iş gücü tepkilerinin daha hassas taḥmînini temîn etmektedir.

Para siyâseti şoku nasıl taʿrîf edildi?

Tetḳîḳ Bauer ve Swanson'un 2023 yüksek frekanslı para siyâseti sürprizi serisini kullanır. Seri FOMC ilânları etrâfındaki kısa pencerelerde fâiz beklentilerinde vukū bulan beklenmedik tebeddülleri ölçer. Böylece yalnız gerçekleşen hedef fâiz değişikliği değil, ileriye dönük siyâset seyri ve iletişimden neşʾet eden beklenmedik mâlî şart tebeddülleri de yakalanır.

Gün içi sürprizler çeyreklik frekansta cemʿ edilir. Taḥmînlerde iki senelik ABD Hazine tahvili getirisi Bauer–Swanson sürpriziyle araçsallaştırılır.

Local projections–IV muʿâdelesi

Esâs taḥmîn muʿâdelesi kaynakta şöyledir:

\[ x_{g,t+h} = \alpha_{g,h} + \psi_{g,h}(L)Z_{t-1} + \beta_{g,h}Y_t^{2y} + \varepsilon_{g,t+h}, \qquad h=0,\ldots,H-1 \]

\(x_{g,t+h}\), demografik grup \(g\) için gelecekteki istihlâk, gelir yahut iş gücü netîcesidir. \(\alpha_{g,h}\) sâbit terimdir. \(\psi_{g,h}(L)\), gecikme operatörü üzerinden kontrol mütehavvillerinin teʾsîrini temsil eder. \(Z_{t-1}\) içinde netîce mütehavvilinin gecikmeleri, iki senelik Hazine getirisi, log sanâyi istihsâli, log CPI ve excess bond premium bulunur. \(Y_t^{2y}\) iki senelik Hazine getirisidir ve \(\beta_{g,h}\) her ufuktaki siyâset teʾsîrinin esâs katsayısıdır.

Esâs netîceler 20 çeyreğe kadar taḥmîn edilir. Muʿâdele GMM ile taḥmîn edilir ve Bauer–Swanson yüksek frekanslı şoku iki senelik getirinin aracı olarak kullanılır. Standart hatâlar Newey–West heteroskedastisite ve otokorelasyon tutarlı (HAC) sûrettedir. Esâs taḥmînlerde ilk safha F-istatistiği Stock–Watson'ın 10 eşiğinin üzerindedir.

Toplam iktisâd tepkileri

İstihlâk-gelir tepki nisbeti

Kaynak, aynı 25 baz puanlık şoktan sonra istihlâkin yüzde tepkisini vergi sonrası toplam hâne gelirinin yüzde tepkisine bölerek istihlâk-gelir tepki nisbetlerini hesaplar. Bütün hâneler için toplam istihlâk nisbeti şok ânında 1,00; 6. çeyrekte 1,17; 12. çeyrekte 0,21'dir.

Altıncı çeyrekte uzun müddet kullanılan emtiʿa nisbeti 12,18 iken kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemât nisbeti −0,56'dır. Kaynak bunu dolar mikyâsına çevirdiğinde, 25 baz puanlık şoktan sonra her 1 dolar gelir kaybı için hânelerin takrîben 20 sent toplam sarfiyyâtı azalttığını; bunun takrîben 30 sentlik uzun müddet kullanılan emtiʿa kesintisi ve takrîben 8 sentlik kısa müddet kullanılan emtiʿa/hidemât artışının terkîbinden oluştuğunu hesaplamaktadır.

Bu nisbetler gruplar arasında doğrudan “marjinal istihlâk meyli sıralaması” olarak okunmamalıdır; kaynak her nisbetin kendi grubunun gelir tepkisine göre hesaplandığını ve mukāyeselerin grup içinde tefsîrinin daha mûtemed olduğunu belirtmektedir.

Daraltıcı ve Genişletici Para Siyâseti Şokları Mütenâzır mı?

Hayır. Tetḳîḳte aynı büyüklükteki daraltıcı ve genişletici para siyâseti şokları istihlâki orta ve uzun müddette mütenâzır sûrette hareket ettirmemektedir; uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki daraltıcı şoklarda, genişletici şokların meydana getirdiği artıştan daha fazla azalmaktadır ve bu gayr-i mütenâzırlık bilhassa bâzı demografik gruplarda istatistikî olarak bârizdir.

State-dependent taḥmîn muʿâdelesi

Müellif enflasyon vazʿiyyeti, iktisâdî genişleme/daralma ve şok işâreti için şu etkileşimli local projection yapısını kullanır:

\[ x_{g,t+h} = \alpha_{g,h} + \psi_{g,h}(L)Z_{t-1} + \beta_{g,h}^{1}Y_t^{2y}D_t + \beta_{g,h}^{0}Y_t^{2y}(1-D_t) + \varepsilon_{g,t+h} \]

\(D_t\), taḥlîl edilen iktisâdî hâli taʿrîf eden göstergedir. Enflasyon taḥlîlinde düşük enflasyon %2 yahut altı; iktisâdî hâl taḥlîlinde resesyon “slump”; şok işâreti taḥlîlinde müsbet sürpriz daraltıcı şok olarak kodlanmıştır.

Nümûnede 128 çeyrek vardır; bunların 82'si düşük enflasyon, 19'u resesyon ve 78'i daraltıcı şok devri olarak tasnîf edilmiştir. Düşük enflasyon etkileşimlerinde ilk safha araç kuvveti bâzı spesifikasyonlarda zayıf olduğundan kaynak bu netîcelerin daha ihtiyâtlı tefsîr edilmesi gerektiğini açıkça belirtir.

Enflasyon ve iktisâdî hâl

Kısa müddette uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki daraltıcı şoklara yüksek enflasyon devirlerinde düşük enflasyon devirlerinden daha kuvvetli tepki vermektedir. Resesyon–genişleme mukāyesesinde Beyaz hâneler için açık bir müşterek örüntü görülmez; referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki azalışı 3. çeyrekte resesyonda 6,3 yüzde puan daha büyükken, 10. çeyrekte genişleme devrinde 5,9 yüzde puan daha büyüktür.

Daraltıcı ve genişletici şok farḳı

Altıncı çeyrekte uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâkinde daraltıcı şokun teʾsîri, aynı büyüklükteki genişletici şokun ters istikāmetteki teʾsîrinden referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde 6,8 yüzde puan; referans şahsı Beyaz erkek ve Beyaz kadın olan hânelerde 3,7 yüzde puan; referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde 3,0 yüzde puan daha büyüktür.

Ek Cedvel P.1, şok işâretine göre tepki farḳlarının bütün ufuklarda maʿnîdâr olduğunu ve orta/uzun devirlerde bütün istihlâk kategorilerinin mutlak büyüklük itibâriyle daraltıcı şoklara daha kuvvetli tepki verdiğini göstermektedir. Mutlak büyüklük farḳları uzun müddet kullanılan emtiʿada referans şahsı Beyaz erkek ve Siyah kadın olan hânelerde, kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâtta referans şahsı Siyah erkek olan hânelerde bilhassa bârizdir.

Sağlamlık kontrolleri

Esâs netîceler Jarociński–Karadi para siyâseti şok serisi kullanıldığında ve Bauer–Swanson şokuyla araçsallaştırılmış Wu–Xia shadow rate kullanıldığında istikāmet, büyüklük ve istatistikî maʿnâ bakımından umumiyetle muhâfaza edilmektedir.

Local projections–OLS, dört gecikmeye kadar alternatif lag uzunlukları ve kontrol vektöründeki tebeddüller de esâs örüntüleri büyük ölçüde muhâfaza etmektedir. Beş yahut daha fazla gecikme ise müessir nümûneyi küçülterek uzun ufuklarda geniş ve kararsız güven aralıklarına sebeb olmaktadır.

Dört çeyreklik hareketli ortalama yerine Census X-11 mevsimsellik ayarı tatbîḳ edildiğinde netîce işâretleri ve büyüklükleri benzerdir; lâkin bilhassa referans şahsı Siyah erkek ve Siyah kadın olan hânelerde daha oynaktır. Pre-2001, pre-2008 ve post-2008 alt devirlerinde de kısa müddette Siyah hânelerin toplam ve uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki azalışlarının Beyaz hânelerden daha büyük olması yönündeki esâs bulgu keyfiyyet itibâriyle muhâfaza edilmektedir.

İstatistikî takdîme dâir mühim not

Kaynak başlıca grafiklerde takdîm kolaylığı için ekseriyâ bir standart sapmalık güven bantları kullanmakta, bâzı cedvellerde * işâretini takrîben \(p<0{,}32\), ** işâretini \(p<0{,}10\) olarak taʿrîf etmektedir. %90 güven aralıkları ve grup farḳlarına dâir daha resmî testler ilâvelerde verilmektedir. Bu sebeple grafikteki her görsel ayrışma %5 maʿnîdârlık eşiğinde isbât edilmiş farḳ olarak tefsîr edilmemelidir.

Tetḳîḳin desteklediği netîceler

• 25 baz puanlık daraltıcı para siyâseti şokları ABD hânelerinin istihlâkini grup bazında farklı büyüklük ve zaman profilleriyle teʾsîr altında bırakmaktadır.
• Kısa müddette uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâki kesintisi referans şahsı Siyah kadın olan hânelerde bilhassa büyüktür.
• Referans şahsı Siyah erkek olan hâneler kısa müddette kısa müddet kullanılan emtiʿa ve hidemâta en kuvvetli yeniden taḳsîmi göstermektedir.
• Taʿlîm, gelir, mortgage vazʿiyyeti, yaş ve coğrafya mütebâyinliği tamâmen izâh etmemektedir.
• Evli hâneler mukāyese edilebilir tek yetişkinli hânelere göre uzun müddet kullanılan emtiʿa istihlâkini daha ziyâde yumuşatabilmektedir.
• Eşin iş gücü arzındaki artış, bilhassa bâzı evli hânelerde gelir şokuna karşı ilâve sigorta marjıyla muvâfıktır.
• Daraltıcı şokların istihlâk teʾsîri orta ve uzun müddette genişletici şoklardan daha kuvvetlidir.
• Esâs netîcelerin istikāmeti alternatif şok serileri, nümûne devirleri ve muhtelif ekonometrik spesifikasyonlarda umumiyetle muhâfaza edilmektedir.

Tetḳîḳin desteklemediği netîceler ve tahdîdler

• Tetḳîḳ “ʿırḳ” yahut “cinsiyyet” mütehavvillerinin biyolojik yahut tek başına doğrudan sebebler olduğunu göstermemektedir; bu kategoriler hâne yapısı, iş gücü maʿrûziyyeti, servet, likidite ve mâlî erişim gibi birçok irtibâtlı şerâiti birlikte aksettirmektedir.
• Hâne tasnîfi CE referans şahsın hüviyyetine dayanır ve hânenin bütün ferdlerinin hüviyyetini temsil etmez.
• Asyalı, Yerli Amerikalı ve Hispanik hâneler bütün 1988–2019 devrinde küçük yahut eksik nümûne sebebiyle başlıca ʿırḳî taḥlîlde yer almamaktadır.
• CE'deki gelir ve servet ölçümleri bâzı diğer hâne anketlerinden daha mahdûddur.
• Medenî hâl taḥlîlindeki spousal insurance bulguları mekanizmayla muvâfıktır; evlilik tesâdüfî taʿyîn edilmediğinden evliliğin kendisinin tecrübî sebebî teʾsîri olarak tefsîr edilmemelidir.
• Düşük enflasyon state-dependent taḥmînlerinde araç kuvveti zayıf olduğundan bu netîceler daha yüksek belirsizlik taşır.
• ABD 1988–2019 netîceleri başka memleketlere, başka para rejimlerine yahut sonraki devirlere doğrudan nakledilemez.
• Tetḳîḳ optimal merkez bankası siyâset kāidesini doğrudan hesaplamamaktadır; siyâset tasarımı için tevzîʿî parametre ve delîl temîn etmektedir.

Menbaʿ ve Usûl Notu

Asıl tetḳîḳ: Monetary Policy Transmission to Consumption: Inequalities by Gender and Race.

Müellif: Aina Puig.

Yüklenen sürüm târîhi: September 2026.

Platform: SSRN.

SSRN numarası: 7446141.

DOI: 10.2139/ssrn.7446141.

SSRN neşr/yükleme târîhi: 11 Eylül 2026.

Sahîfe adedi: Yüklenen güncel SSRN sürümü 78 sahîfedir ve Supplementary Material ihtivâ eder.

Hakemlik vazʿiyyeti: PDF'in her sahîfesinde “This preprint research paper has not been peer reviewed” ibâresi bulunmaktadır. Binâenaleyh tetḳîḳ hakemli nihâî makāle olarak takdîm edilmemiştir.

Afiliyasyon: Güncel SSRN kaydı Aina Puig'i American University ile irtibâtlandırır. Aynı başlığın Levy Economics Institute Working Paper No. 1108, 5 Mart 2026 sürümü ise Pace University afiliyasyonunu göstermektedir. Verianla'nın ilmî menbaʿı yüklenen Eylül 2026 SSRN sürümüdür; sürümler arasındaki afiliyasyon farḳı muhâfaza edilmiştir.

Paralel working-paper sürümü: Levy Economics Institute Working Paper No. 1108, 5 Mart 2026. Bu sürüm aynı araştırmanın başka târîhte neşredilmiş working-paper sürümüdür ve yüklenen SSRN dosyasının yerine kullanılmamıştır.

Ruhsat/Lisans: Yüklenen SSRN sürümünde doğrulanabilir açık Creative Commons lisansı belirtilmemektedir. Levy Working Paper sürümü “All rights reserved” ibâresini taşımaktadır. Bu sebeple kaynak şekilleri doğrudan yeniden kullanılmamış ve telif bakımından fail-closed usûlü tatbîḳ edilmiştir.

JEL tasnîfi: E21, E52, J15, J16.

Anahtar kelimeler: Monetary policy, consumption, gender, race.

Taḥlîl devri: 1988–2019.

Hâne istihlâki ve gelir veri menbaʿı: Consumer Expenditure Survey (CE).

İş gücü piyasası veri menbaʿı: Current Population Survey (CPS).

Para siyâseti şoku: Bauer ve Swanson (2023) conventional high-frequency monetary policy surprise series.

Esâs ekonometrik usûl: Local projections–instrumental variables; iki senelik Hazine getirisi Bauer–Swanson yüksek frekanslı sürpriziyle araçsallaştırılmış ve muʿâdele GMM ile taḥmîn edilmiştir.

Standart hatâlar: Newey–West HAC.

Esâs ufuk: 20 çeyreğe kadar impulse responses.

Esâs şok mikyâsı: 25 baz puanlık daraltıcı para siyâseti şoku.

Kontroller: Netîce mütehavvilinin gecikmeleri, iki senelik Hazine getirisi, log sanâyi istihsâli, log CPI ve excess bond premium.

Araç geçerliliği: Esâs taḥmînlerde ilk safha F-istatistikleri 10'un üzerindedir. Düşük enflasyon state-dependent etkileşimlerinde araç kuvveti daha zayıftır ve kaynak ihtiyâtlı tefsîr tavsiye etmektedir.

Sağlamlık kontrolleri: Jarociński–Karadi şokları, Wu–Xia shadow rate, LP-OLS, muhtelif gecikme uzunlukları, alternatif kontrol setleri, X-11 mevsimsellik ayarı, pre-2001/pre-2008/post-2008 devirleri, yaş, coğrafya, medenî hâl, meslek/sektör, enflasyon hâli, resesyon/genişleme ve şok işâreti.

Finansman: Verilen PDF'de ayrı bir finansman beyânı bulunmamaktadır.

Menfaat çatışması: Verilen PDF'de ayrı bir menfaat çatışması kısmı bulunmamaktadır.

Veri erişilebilirliği: CE ham verilerinin Bureau of Labor Statistics üzerinden indirilebildiği belirtilmektedir. CPS ve makro kontrol serileri alâkalı umûmî veri menbaʿlarından alınmıştır. Ayrı bir “Data Availability Statement” bulunmamaktadır.

Teşekkür: Müellif evvelki sürüm için editör Evi Pappa'ya, bir associate editor'a, iki hakeme ve çok sayıda araştırmacı ile konferans iştirâkçisine teşekkür etmektedir. Buna rağmen yüklenen Eylül 2026 dosyası kendisini açıkça hakem değerlendirmesinden geçmemiş preprint olarak etiketlemektedir.