MemeChain, meme coin ekosistemini yalnız blokzincir üzerindeki token ve işlem kayıtlarıyla değil; proje internet siteleri, ham HTML kaynak kodları, token logoları ve sosyal medya bağlantıları gibi blokzincir dışı göstergelerle birlikte incelemek amacıyla oluşturulmuş çok modlu ve zincirler arası bir araştırma veri kümesidir. Alberto Maria Mongardini ve Alessandro Mei tarafından hazırlanan çalışma, meme coin piyasasındaki yüksek proje devri, kısa ömürlü tokenlar ve dijital altyapının hızla terk edilmesi gibi olguları ölçülebilir bir veri yapısı içinde incelemektedir.
Çalışmanın ana koleksiyonunda 34.988 meme coin bulunmaktadır. Bunlar doğrulanmış kripto para veri sağlayıcıları ile daha serbest listeleme yapan merkeziyetsiz borsa veri platformlarının birlikte taranması sonucunda elde edilmiştir. Araştırmanın sonraki zincir düzeyi analizleri, veri kümesinin %93,96'sını oluşturan dört baskın ağ üzerine yoğunlaşmaktadır: BNB Smart Chain (BSC), Solana, Ethereum ve Base. Bu dört ağda ilk aşamada 32.876 token bulunmuş; adres biçimi, sözleşme dağıtımı ve mint geçerliliği kontrollerinden sonra 31.811 doğrulanmış tokenlık alt küme elde edilmiştir.
MemeChain'in ayırt edici özelliği, on-chain ve off-chain bilgileri ortak kimlik altında birleştirmesidir. On-chain tarafında sözleşme veya mint adresi, blokzincir, oluşturulma zamanı ve ekonomik bilgiler; off-chain tarafında proje web sitesi, Telegram, X, Discord, ham HTML ve token logosu gibi veriler bulunmaktadır. Araştırmacılar bu farklı veri türlerini (contract address, blockchain platform) ikilisi üzerinden birleştirilebilir biçimde düzenlemiştir.
Çalışmanın yaşam döngüsü analizinde, işlem geçmişi değerlendirilebilen yaklaşık 31,8 bin token içinde çok yüksek terk edilme oranları belirlenmiştir. Araştırmacılar 1.801 tokenın ilk işlem ile son işlem arasındaki etkinlik döneminin 24 saati geçmediğini raporlamış ve bunları One-Day Meme Coins olarak adlandırmıştır. Kaynağın özetinde bu sayı 34.988 tokenlık tam koleksiyona göre %5,15 olarak verilirken yaşam döngüsü bölümünde doğrulanmış/işlemli alt küme üzerinden yaklaşık %5,66 olarak raporlanmaktadır. Dolayısıyla 1.801 sayısı sabittir; yüzde kullanılan paydaya bağlıdır.
Bu “One-Day Meme Coin” tanımı, bir tokenın otomatik olarak rug pull veya dolandırıcılık olduğu anlamına gelmez. Tanım yalnız gözlenen işlem etkinliğinin 24 saat içinde sona erdiğini belirtmektedir. Araştırmacılar bu sınıfın hızlı rug pull ve proje terk etme davranışlarını araştırmak için yararlı bir risk göstergesi olabileceğini tartışmaktadır; ancak bütün kısa ömürlü tokenları dolandırıcılık olarak etiketlememektedir.
Web altyapısı analizi de ekosistemde önemli ölçüde eksiklik ve terk edilme bulunduğunu göstermektedir. Doğrulanmış 31.811 tokenın 23.755'i, yani %74,80'i bir web sitesi bulunduğunu beyan etmiştir. Sosyal medya veya proje dışı hizmetlere yönlendiren bağlantılar çıkarıldıktan sonra 21.113 potansiyel proje sitesi kalmıştır. Bunların yalnız 10.722'sine temel ağ bağlantısı kurulabilmiş, 6.766'sı düzgün HTTP 200 yanıtı veren çalışan web sitesi olarak gözlenmiştir.
Bu sonuç, web sitesinin bulunmamasının veya erişilemez olmasının tek başına dolandırıcılık kanıtı olduğu anlamına gelmez. Alan adının sona ermesi, sunucu arızası, proje göçü, yeniden yapılandırma veya kasıtlı terk etme gibi farklı nedenler aynı gözleme yol açabilir. Çalışma web altyapısının durumunu doğrudan suç etiketi olarak değil, proje sürekliliği ve düşük eforlu dağıtımların araştırılmasında kullanılabilecek bir risk veya bağlılık göstergesi olarak ele almaktadır.
Veri kümesinde 15.095 token için logo elde edilmiştir; bu ana 34.988 tokenlık koleksiyonun %43,14'üne karşılık gelmektedir. ERC-20 ve SPL gibi token standartlarının logoyu doğrudan zincir üzerinde tutmayı zorunlu kılmaması nedeniyle logo bulunmaması teknik olarak mümkündür. Dolayısıyla eksik logo da tek başına scam göstergesi değildir; araştırmacılar bunu gelecekteki çok modlu modellerde potansiyel bir özellik olarak değerlendirmektedir.
Sosyal medya tarafında Telegram en yaygın kanal olarak belirlenmiştir. Veri kümesindeki 28.291 proje (%80,85) Telegram, 24.029 proje (%68,67) X ve 2.344 proje (%6,69) Discord bağlantısı bildirmiştir. Ancak sosyal medya hesabının bulunması da projenin güvenilir veya uzun ömürlü olduğunu kanıtlamaz; bu veri yalnız dijital varlığın bir bileşenidir.
Araştırmacılar MemeChain'i doğrudan hazır bir “scam sınıflandırıcısı” olarak sunmamaktadır. Veri kümesi; gelecekte çok modlu anomali tespiti, yaşam/survival analizi, web şablonu benzerliği, phishing incelemesi, logo taklidi, zincirler arası proje hareketleri ve erken risk uyarı sistemlerinin araştırılması için bir temel kaynak olarak tasarlanmıştır.
Türkiye açısından çalışma özellikle kripto varlık platformları, blokzincir analizi yapan araştırmacılar, finansal siber güvenlik ekipleri ve çevrimiçi dolandırıcılık araştırmaları için önemlidir. MemeChain'in yaklaşımı, yalnız fiyat ve işlem grafiğine bakmak yerine bir tokenın blokzincir davranışını web sitesi, sosyal medya, görsel kimlik ve proje sürekliliğiyle birlikte değerlendirmeyi mümkün kılmaktadır. Bununla birlikte çalışmada Türkiye merkezli borsalar, Türk yatırımcılar veya Türkiye'ye özgü meme coin projeleri ayrı bir araştırma grubu olarak incelenmemiştir.
MemeChain Neden Yalnız Blokzincir Verisine Bakmıyor?
Meme coinler, klasik kullanım amaçlı kripto varlıklardan farklı olarak çoğu zaman sosyal ilgi, internet kültürü, viral anlatı ve topluluk davranışı üzerinden değer kazanmaktadır. Bu nedenle yalnız blokzincir üzerindeki işlem kayıtlarına bakmak projenin tamamını göstermeyebilir.
Bir meme coin projesinin kullanıcıya sunduğu görünür yüz şu unsurlardan oluşabilir:
- Tokenın blokzincir üzerindeki sözleşmesi veya mint adresi,
- işlem ve likidite hareketleri,
- token adı ve sembolü,
- logo veya görsel kimlik,
- resmî web sitesi,
- web sitesinin HTML kaynak kodu,
- Telegram topluluğu,
- X hesabı,
- Discord sunucusu,
- alan adı kayıt bilgileri ve web sitesinin erişilebilirliği.
Bir araştırma yalnız on-chain verilere odaklanırsa örneğin aynı dolandırıcılık grubunun farklı alan adlarında aynı web sitesi şablonunu kullanması gibi bir davranışı göremeyebilir. Benzer biçimde yalnız sosyal medya verisine bakmak, tokenın sözleşme düzeyindeki yaşam döngüsünü göstermez.
MemeChain'in “multimodal” olarak tanımlanmasının nedeni bu farklı veri türlerinin aynı araştırma kümesinde bir araya getirilmesidir.
On-chain veri nedir?
On-chain veri, doğrudan blokzincir üzerinde kaydedilen veya blokzincirin kendisinden doğrulanabilen bilgidir. Token sözleşme adresi, mint adresi, sözleşmenin oluşturulma zamanı ve işlem kayıtları buna örnektir.
Off-chain veri nedir?
Off-chain veri, doğrudan blokzincirde tutulmayan fakat proje hakkında ek bağlam sağlayan bilgidir. Bir projenin web sitesi HTML'i, logosu, Telegram veya X hesabı gibi bilgiler bu gruptadır.
Çok modlu veri ne demektir?
Multimodal veya çok modlu veri, farklı veri türlerinin aynı analizde birlikte bulunmasıdır. MemeChain açısından bunlar başlıca:
- yapısal tablo verileri,
- zaman ve işlem verileri,
- metin ve HTML,
- web ve alan adı bilgileri,
- sosyal medya bağlantıları,
- token logo görüntüleridir.
Bu yapı gelecekte örneğin bir modelin “çok kısa işlem ömrü + kopyalanmış logo + geçici web sitesi + belirli HTML şablonu” gibi birden fazla sinyali birlikte değerlendirmesine olanak verebilir. Çalışmanın kendisi böyle bir nihai scam sınıflandırma modelinin başarı oranını raporlamamaktadır.
Meme Coinler Veri Kümesine Nasıl Seçildi?
Araştırmacılar tek bir veri kaynağına güvenmek yerine iki aşamalı bir strateji kullanmıştır. İlk grup, meme coinleri doğrudan kategori olarak tanımlayan daha düzenlenmiş veri kaynaklarıdır. İkinci grup ise yeni tokenları daha geniş biçimde listeleyen DEX veri platformlarıdır.
Doğrulanmış / düzenlenmiş kaynaklar
| Kaynak | Toplanan kayıt | Kaynak yaklaşımı |
|---|---|---|
| CoinGecko | 2.107 | Meme coin kategorilerinden alınan tokenlar |
| CoinMarketCap | 2.930 | Meme token kategorilerinden alınan tokenlar |
| GeckoTerminal | 4.735 | Animal, dog, cat, inu ve pump.fun gibi ilgili etiketlerden alınan tokenlar |
| Tekilleştirme sonrası | 8.852 | Bilinen / doğrulanmış meme coin başlangıç kümesi |
Daha geniş DEX kaynakları
| Kaynak | Toplanan token |
|---|---|
| DexScreener | 30.771 |
| CoinSniper | 44.611 |
| Tekilleştirme sonrası | 65.021 |
Bu 65.021 tokenın tamamı meme coin değildir. DexScreener ve CoinSniper gibi sistemler çok farklı token türlerini içerebildiğinden araştırmacılar ayrıca bir meme coin sınıflandırma aşaması oluşturmuştur.
TF-IDF ile Meme Coin İsimleri Nasıl Belirlendi?
Araştırmacılar doğrulanmış meme coin adlarında sık görülen kelimeleri belirlemek için TF-IDF (Term Frequency–Inverse Document Frequency) yöntemini kullanmıştır.
TF-IDF, bir kelimenin belirli bir belge veya veri grubunda ne kadar önemli olduğunu ölçmeye çalışan klasik bir metin analizi yöntemidir.
Standart gösterimde:
\[ TFIDF(t,d)=TF(t,d)\times IDF(t) \]
yazılabilir.
Burada TF, bir terimin incelenen metin veya koleksiyonda ne kadar sık geçtiğini; IDF ise terimin bütün belgelerde ne kadar yaygın olduğunu dikkate alır.
Yaygın kullanılan IDF biçimlerinden biri:
\[ IDF(t)=\log\left(\frac{N}{df(t)}\right) \]
şeklindedir.
Burada \(N\) toplam belge sayısı, \(df(t)\) ise ilgili terimin bulunduğu belge sayısıdır. Bu denklemler TF-IDF'nin standart öğretici tanımıdır; kaynak makale kendi özel bir TF-IDF denklemi önermemektedir.
Araştırmada token adları küçük harfe çevrilmiş, özel karakterler temizlenmiş ve adlar tek kelimelik parçalara ayrılmıştır. Ardından kelimelerin TF-IDF skorları hesaplanmıştır.
Elbow yöntemi nedir?
Araştırmacılar kaç kelimenin tutulması gerektiğini belirlemek için elbow method yani dirsek yönteminden yararlanmıştır.
Bu yöntemde sıralanmış skorların düşüş eğrisi incelenir. Eğrinin hızlı düşüşten daha yatay bir bölgeye geçtiği nokta, yeni özellik eklemenin sağladığı faydanın belirgin biçimde azalmaya başladığı yaklaşık sınır olarak değerlendirilir.
Kaynağın Şekil 2'sinde bu nokta yaklaşık 150 kelime olarak belirlenmiştir. Araştırmacılar daha sonra bunları elle inceleyerek SOL ve ETH gibi meme teması göstermeyen genel kripto terimlerini çıkarmış ve nihai olarak 126 meme coin'e özgü anahtar kelime kullanmıştır.
Bu kelimeler arasında kaynakta öne çıkan örnekler:
- dog: %7,24
- cat: %6,92
- AI: %4,96
- inu: %4,82
olarak verilmektedir.
İsimlerinde bu 126 kelimeden en az birini taşıyan geniş DEX tokenları meme coin adayı olarak işaretlenmiş ve bu yöntemle 26.557 token belirlenmiştir.
pump.fun tokenları neden ayrıca dahil edildi?
Araştırmacılar pump.fun platformunun doğrudan meme coin oluşturma amacıyla kullanılması nedeniyle platformdan gelen tokenları ayrıca değerlendirmiştir.
Bu varsayımı kontrol etmek amacıyla pump.fun üzerinden rastgele seçilen 100 token elle incelenmiş ve çalışmaya göre bu örneklemin tamamında internet meme'leri, popüler kültür veya viral eğilimlere gönderme yapan isimler görülmüştür.
Bu doğrulama yalnız incelenen 100 tokenlık örnekleme aittir; bütün pump.fun tokenlarının mutlak olarak meme coin olduğuna ilişkin evrensel matematiksel kanıt değildir.
Bu yöntemle 4.140 ek token belirlenmiştir.
34.988 Token ile 31.811 Token Arasındaki Fark Nedir?
Bu çalışma okunurken en kolay karıştırılabilecek noktalardan biri farklı analizlerde farklı veri alt kümelerinin kullanılmasıdır.
34.988, araştırmacıların meme coin olarak sınıflandırdığı ana koleksiyondur.
Ancak dört baskın blokzincir —BSC, Solana, Ethereum ve Base— bu koleksiyonun tamamı değildir. Bu dört ağdaki toplam:
\[ 16.405 + 11.829 + 3.814 + 828 = 32.876 \]
token olup ana koleksiyonun %93,96'sını oluşturur.
Daha sonraki zincir ve yaşam döngüsü analizlerinde araştırmacılar bu dört ağa odaklanmıştır.
Adres doğrulaması
EVM uyumlu BSC, Ethereum ve Base ağlarında adreslerin:
- 42 karakter uzunluğunda olması,
0xile başlaması,- kalan karakterlerin hexadecimal biçimde olması
kontrol edilmiştir.
Bunun ardından blokzincir gezginleri aracılığıyla ilgili adreslerde gerçek sözleşme oluşturma işlemi bulunup bulunmadığı araştırılmıştır.
Solana'da ise mint adresleri Solana RPC üzerinden doğrulanmıştır.
| Ağ | Biçimce geçersiz | Dağıtılmamış / geçersiz | Toplam çıkarılan | Doğrulanmış |
|---|---|---|---|---|
| BSC | 739 | 211 | 950 | 15.455 |
| Ethereum | 51 | 43 | 94 | 3.720 |
| Solana | — | 20 | 20 | 11.809 |
| Base | 1 | 0 | 1 | 827 |
| Toplam | 791 | 254 | 1.065 | 31.811 |
Buradaki 31.811 sayı, geçerli sözleşme veya mint kimliği ile doğrulanmış dört zincirlik alt kümedir.
MemeChain Veri Kümesinde Hangi Bilgiler Var?
| Kategori | Alan | Anlamı |
|---|---|---|
| Teknik | token_address | Benzersiz sözleşme veya token adresi |
| chain | Tokenın bulunduğu blokzincir | |
| token_name | Tokenın tam adı | |
| symbol | Ticker / sembol | |
| image | Token logo dosyası yolu | |
| deploy_date | Sözleşme veya token oluşturulma zamanı | |
| Dijital varlık | website_url | Resmî proje web sitesi |
| html_path | Arşivlenmiş ham HTML dosyası yolu | |
| X_url | X hesabı | |
| telegram_url | Telegram kanalı | |
| discord_url | Discord sunucusu | |
| Ekonomik | price_usd | Veri toplama anındaki fiyat |
| market_cap | Piyasa değeri |
Ekonomik bilgiler 20.692 token için elde edilmiştir. Kaynak bunu doğrulanmış 31.811 tokenlık alt kümenin %65,05'i olarak vermektedir. Kalan 11.119 token için veri toplama anında aktif likidite havuzu bulunmaması gibi nedenlerle fiyat veya piyasa değeri hesaplanamamıştır.
Logo verisi neden eksik?
15.095 token için logo görüntüsü indirilmiştir; bu ana veri kümesinin %43,14'üdür.
ERC-20 ve SPL standartlarının token görüntüsünü zincirde zorunlu alan olarak tutmaması nedeniyle logo çoğu zaman zincir dışı servislerde yönetilir. Bu nedenle “logo yok” durumu teknik olarak normal de olabilir.
Araştırmacılar eksik logoyu veri setinden silmek yerine potansiyel bir davranış özelliği olarak korumuştur. Bu, logo eksikliğinin dolandırıcılığı kanıtladığı anlamına gelmez.
One-Day Meme Coin Nedir?
Çalışmanın en dikkat çekici kavramlarından biri One-Day Meme Coin sınıfıdır.
Araştırmacılar bir meme coinin yaşam süresini ilk ve son kayıtlı işlem zamanı arasındaki süre olarak tanımlamaktadır.
Öğretici biçimde:
\[ L=t_{\text{son işlem}}-t_{\text{ilk işlem}} \]
yazılabilir.
Buradaki \(L\), gözlenen işlem yaşam süresidir.
Eğer:
\[ L\leq24\ \text{saat} \]
ise token çalışmada One-Day Meme Coin olarak sınıflandırılmıştır.
Bu denklem kaynağın kavramsal tanımının matematiksel gösterimidir; makale özel bir yeni yaşam süresi formülü önermemektedir.
Yaşam döngüsü veri dönemi
Ana veri toplama işlemi 2024 Ekim ayının ortalarında yapılmıştır. Yaşam döngüsünü inceleyebilmek için işlem zamanları yaklaşık üç ay daha izlenmiş ve veri Ocak 2025 ortasına kadar genişletilmiştir.
31.811 doğrulanmış tokenın 14'ünde kayıtlı işlem bulunmadığı için yaşam döngüsü analizi:
\[ 31.811-14=31.797 \]
token üzerinde yürütülmüştür.
Ne kadar kısa ömürlü token bulundu?
| Gözlenen yaşam süresi | Token sayısı | Kaynakta verilen oran |
|---|---|---|
| 30 gün veya daha az | 4.939 | %15,53 |
| 7 gün veya daha az | 3.512 | %11,04 |
| 24 saat veya daha az | 1.801 | Yaklaşık %5,66 işlemli alt kümede |
1.801 One-Day Meme Coin'in 276'sı yalnız bir kayıtlı işlem göstermiştir. Bununla birlikte hepsi tek işlemli değildir: kaynağa göre bu grubun %50'si en az yedi işlem, %10'u ise 68'den fazla işlem gerçekleştirmiştir.
Bu bulgu “24 saatlik” kategorinin yalnız hiç kullanılmayan tokenlardan oluşmadığını; bazı tokenlarda kısa süre içinde belirli işlem etkinliği yaşandıktan sonra aktivitenin tamamen sona erdiğini göstermektedir.
%5,15 ile %5,66 neden farklı?
Kaynağın özet bölümünde:
\[ \frac{1.801}{34.988}\times100\approx5,15\% \]
kullanılmıştır.
Yaşam döngüsü alt kümesinde ise:
\[ \frac{1.801}{31.797}\times100\approx5,66\% \]
elde edilir.
Dolayısıyla iki oran aynı 1.801 token için farklı paydaları kullanmaktadır. Bu nedenle Verianla'da “1.801 token” ana sonuç olarak korunmuş, oran hangi veri kümesine göre hesaplandığı belirtilerek verilmiştir.
One-Day Meme Coin ile Rug Pull Aynı Şey mi?
Hayır.
Bir tokenın 24 saat içinde işlem etkinliğini tamamen kaybetmesi bir gözlemsel yaşam döngüsü özelliğidir.
Rug pull ise geliştirici veya kontrol sahibi tarafın likiditeyi veya varlıkları çekerek yatırımcıları zarara uğrattığı belirli bir dolandırıcılık davranışını ifade eder.
Bir One-Day Meme Coin:
- rug pull olmuş olabilir,
- hiç ilgi görmemiş olabilir,
- teknik olarak başarısız olmuş olabilir,
- likiditesini kaybetmiş olabilir,
- proje ekibi tarafından terk edilmiş olabilir,
- başka nedenlerle işlem görmeyi bırakmış olabilir.
Çalışma One-Day Meme Coin sınıfını gelecekteki erken risk ve survival modelleri için olası pozitif sınıf olarak tartışmaktadır; fakat 1.801 tokenın tamamını doğrulanmış rug pull olarak etiketlememektedir.
Hangi Blokzincirde Kısa Ömürlü Tokenlar Daha Fazla?
Kaynak Tablo 4'te Ethereum ve Solana'nın toplam token sayıları yanlış satırlara yerleştirilmiştir. Metindeki işlemli alt küme paydaları ve kaynakta verilen yüzdeler birlikte değerlendirildiğinde yaşam döngüsü karşılaştırması aşağıdaki gibidir.
| Blokzincir | İşlemli token | 15 Aralık 2024 sonrası aktif olmayan | One-Day Meme Coin |
|---|---|---|---|
| BSC | 15.442 | 12.503 (%80,96) | 1.598 (%10,35) |
| Ethereum | 3.719 | 1.388 (%37,32) | 129 (%3,47) |
| Base | 827 | 134 (%16,20) | 63 (%7,62) |
| Solana | 11.809 | 1.074 (%9,09) | 11 (%0,09) |
BSC, hem araştırma dönemindeki “yakın zamanda aktif değil” göstergesinde hem de One-Day Meme Coin oranında en yüksek değerleri göstermektedir.
Ancak bu oranların zincirlerin doğrudan “güvenlik puanı” olarak yorumlanması doğru değildir. Araştırmacılar özellikle zincirlerdeki tokenların yaş dağılımlarının farklı olduğunu belirtmektedir. Solana ve Base tokenlarının önemli bir bölümü 2024'te oluşturulmuş daha yeni projelerdir; Ethereum ve BSC örnekleri ise daha uzun geçmişe sahiptir. Daha eski projelerin terk edilme gözlemi için daha uzun zamanı bulunmaktadır.
“Aktif Olmayan Token” Ne Anlama Geliyor?
Araştırmacılar 15 Aralık 2024'ten sonra hiçbir işlem etkinliği bulunmayan tokenları ayrıca incelemiştir.
Kaynak 15.099 token için bu durumu raporlamaktadır.
Tabloda oran:
%47,46
olarak verilmektedir.
Burada da küçük bir payda tutarsızlığı vardır. %47,46 oranı 31.811 doğrulanmış token paydasına karşılık gelir. Yaşam döngüsü bölümünün söylediği 31.797 işlemli token kullanılırsa aritmetik oran yaklaşık %47,49 olur. Kaynağın verdiği %47,46 değeri değiştirilmemiş, fakat payda farkı açıkça belirtilmiştir.
“15 Aralık'tan sonra işlem olmaması”, tokenın sonsuza kadar öldüğü veya dolandırıcılık olduğu anlamına gelmez. Bu yalnız araştırmanın gözlem aralığında yeni işlem görülmediğini belirtmektedir.
Web Sitesi Bir Meme Coin Projesi Hakkında Ne Söyleyebilir?
Doğrulanmış 31.811 tokenın:
23.755'i (%74,80)
bir web sitesi bulunduğunu bildirmiştir.
Ancak verilen URL'lerin hepsi gerçek, bağımsız proje sitesi değildir.
URL temizleme ve normalizasyon
Araştırmacılar:
- kısaltılmış URL'leri çözmüş,
- 410 yönlendirmeyi belirlemiş,
- 303 farklı alan adındaki bu yönlendirmeleri incelemiş,
- 24 Linktree sayfasını ayrıca değerlendirmiş,
- 23.755 bağlantı içinde 19.481 benzersiz alan adı belirlemiştir.
Beşten fazla tekrarlanan alan adları elle incelendiğinde bazı bağlantıların proje web sitesi yerine sosyal medya veya kripto servislerine yöneldiği görülmüştür.
| Kategori | Sayı | Kaynak örnekleri |
|---|---|---|
| Sosyal medya | 1.761 | Telegram 1.334; X 225 |
| Kripto para servisleri | 807 | pump.fun 280; poocoin.app 178 |
| Diğer sayfalar | 74 | Wikipedia 11; KnowYourMeme 6 |
| Bağımsız proje sitesi değil | 2.642 | Toplam çıkarılan URL |
| Website builder altyapısı | 654 | vercel.app 79; canva.site 73 |
| Başka meme coinlerle ilişkili alan adları | 136 | Kaynakta verilen örnekler |
Bağımsız proje sitesi olmayan 2.642 URL çıkarıldıktan sonra:
21.113 potansiyel meme coin web sitesi
daha ayrıntılı analiz için kalmıştır.
Web Sitelerinin Ne Kadarı Hâlâ Çalışıyordu?
21.113 potansiyel proje sitesinin:
- 10.722'sine (%50,78) temel socket bağlantısı kurulabilmiştir.
- 6.766'sı (%32,09) düzgün HTTP 200 yanıtı vermiştir.
Başka bir ifadeyle kaynak, incelenen bu web sitelerinin %67,91'inin test anında düzgün HTTP 200 yanıtı vermediğini raporlamaktadır.
HTTP 200 ne demektir?
HTTP, web tarayıcısı ile sunucu arasındaki iletişim protokolüdür.
HTTP status code 200, sunucunun isteği başarıyla kabul edip normal bir yanıt verdiğini gösteren standart durum kodudur.
Ancak HTTP 200 dönmesi sitenin güvenilir veya meşru olduğunu kanıtlamaz. Yalnız web sunucusunun istenen içeriği başarıyla verdiğini gösterir.
Benzer şekilde HTTP 200 alınamaması da otomatik olarak dolandırıcılık anlamına gelmez.
WHOIS Analizi Ne Gösterdi?
Araştırmacılar 21.113 potansiyel projenin 11.819'u için WHOIS bilgisi elde etmiştir; bu %55,98'dir.
WHOIS, bir internet alan adının kayıt işlemiyle ilgili registrar, kayıt veya süre bilgileri gibi metadata sağlayabilen sistemlerin genel adıdır.
En yaygın registrarlar kaynakta:
- NAMECHEAP INC: 3.251
- GoDaddy.com, LLC: 2.354
- Hostinger Operations, UAB: 1.287
- Porkbun: 186
olarak verilmiştir.
Yazarlar düşük maliyetli registrarların yaygınlığını maliyet minimizasyonu eğilimiyle ilişkilendirmektedir. Ancak ucuz bir registrar kullanılması tek başına kısa vadeli proje, kötü niyet veya scam kanıtı değildir. Bu ilişki yalnız veri kümesinin genel altyapı davranışına yönelik bir yorumdur.
Web Sitelerinde Doğrudan Güvenlik Bulgusu Var mı?
Araştırmacılar erişilebilir web sitelerini Google Safe Browsing ve ChainPatrol üzerinden de kontrol etmiştir.
Kaynakta:
- Google Safe Browsing: 9 web sitesi sosyal mühendislik tehdidi nedeniyle unsafe olarak işaretlenmiştir.
- ChainPatrol: 8 web sayfası phishing girişimi olarak engellenmiştir.
Ayrıca BaseAI tokenına ait bir web sayfasının kaynak kodunun ticari bir antivirüs ürünü tarafından potansiyel JavaScript Trojan olarak işaretlendiği belirtilmektedir.
Buradaki “flagged” veya “potential” ifadeleri önemlidir. Bunlar bağımsız adli incelemeyle kesinleşmiş kötü amaçlı yazılım hükmü değildir; ilgili güvenlik araçlarının tespit sonuçlarıdır.
Çalışma aynı zamanda güvenlik servislerinin eksiksiz olmadığını göstermektedir. ChainPatrol'un bir projeyi scam olarak işaretlerken aynı ekip tarafından geliştirildiği raporlanan başka bir projeyi tespit etmediği örneği verilmektedir.
Sosyal Medya Varlığı Ne Kadar Yaygın?
| Platform | Proje sayısı | Ana koleksiyondaki oran |
|---|---|---|
| Telegram | 28.291 | %80,85 |
| X | 24.029 | %68,67 |
| Discord | 2.344 | %6,69 |
Telegram, çalışma döneminde açık ara en yaygın sosyal iletişim kanalıdır. BSC'de Telegram kullanımının yaklaşık %91,8 düzeyinde olduğu belirtilmektedir.
Discord ise bütün ekosistemde çok daha az kullanılmaktadır.
Bu bilgiler sosyal medya kanalı bulunmasının proje başarısını veya güvenilirliğini kanıtladığı anlamına gelmez. Araştırmacıların amacı, projelerin kullandığı iletişim altyapısının dağılımını tanımlamaktır.
Blokzincir Dağılımı Zaman İçinde Nasıl Değişti?
Kaynak Şekil 4, meme coin oluşturma eğiliminde yıllar içinde önemli platform değişimleri olduğunu göstermektedir.
2017–2020 döneminde veri kümesinde ayda 10'dan az yeni token bulunan dönemler yaygındır.
Daha sonraki dönemlerde:
- Ethereum'un erken dönem ağırlığı,
- 2020 sonrasında BNB Smart Chain'in yükselişi,
- 2023'te yeni meme coin dalgaları,
- 2024'te özellikle Solana'nın belirgin büyümesi
gözlenmektedir.
Yazarlar 2024'te Solana'daki yükselişi pump.fun gibi düşük giriş bariyerli token oluşturma sistemlerinin yaygınlaşmasıyla ilişkilendirmektedir. Bu zaman çakışması nedenselliğin tek başına kesin kanıtı değildir; çalışma bunu olası ekosistem açıklaması olarak tartışmaktadır.
Meme Coin İsimleri Zaman İçinde Nasıl Değişti?
Ek bölümde araştırmacılar 2018–2024 dönemindeki en yaygın 10 kelimenin zaman içindeki kullanımını incelemiştir:
- dog,
- inu,
- AI,
- doge,
- cat,
- baby,
- pepe,
- shiba,
- moon,
- floki.
Köpek temalı adlandırmalar uzun dönem boyunca yaygınlığını korumuştur. Doge ve Shiba özellikle 2021 döneminde belirgin tepe göstermiştir.
Pepe teriminde 2023'te hızlı bir artış, AI ve cat terimlerinde ise 2024'te belirgin yükseliş görülmektedir.
Bu analiz meme coin isimlendirmesinin internet kültürü, popüler anlatılar ve dönemsel teknoloji temalarıyla birlikte değişebildiğini göstermektedir. Ancak yalnız kelime sıklığı bir tokenın fiyatı, dolandırıcılık durumu veya gelecekteki başarısını doğrudan belirlememektedir.
MemeChain Önceki Veri Kümelerinden Nasıl Ayrılıyor?
| Veri kümesi | Zincir | Yaklaşık sayı | Logo | Web HTML | Sosyal bağlantı |
|---|---|---|---|---|---|
| TokenScout | Ethereum | 214 bin | Hayır | Hayır | Hayır |
| Coin-Meme | Solana | 3,7 bin | Evet | Hayır | Evet |
| CoinVibe | Solana | 6,2 bin | Evet | Hayır | Evet |
| MemeChain | Çoklu zincir | Yaklaşık 35 bin | Evet | Evet | Evet |
MemeChain'in yeniliği yalnız daha fazla token içermesi değildir. Özellikle ham web sitesi HTML'ini zincirler arası token kimlikleriyle birlikte sağlaması araştırmacıların web şablonu benzerliği, phishing altyapısı ve tekrar kullanılan scam siteleri gibi soruları incelemesine imkân vermektedir.
FAIR Veri İlkeleri Nedir?
Araştırmacılar veri kümesini FAIR ilkelerine göre yayımladıklarını belirtmektedir.
FAIR şu dört kavramın baş harflerinden oluşur:
- Findable: Bulunabilir
- Accessible: Erişilebilir
- Interoperable: Birlikte çalışabilir
- Reusable: Yeniden kullanılabilir
Findable — Bulunabilir
Veri kümesi kalıcı DOI verilen Zenodo deposunda yayımlanmıştır.
Accessible — Erişilebilir
Veriler farklı modüllere ayrılmıştır:
- temel token kayıtları,
- finansal metadata,
- dijital varlık ve sosyal bilgiler,
- ham HTML ve logo arşivleri.
Interoperable — Birlikte çalışabilir
Tablo verileri CSV biçimindedir. Farklı modüllerdeki kayıtlar:
(contract address, blockchain platform)
bileşik anahtarıyla birleştirilebilir.
Reusable — Yeniden kullanılabilir
MemeChain veri kümesi Zenodo'da Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansıyla sunulmaktadır. Bu lisans uygun atıf yapılması koşuluyla akademik ve ticari yeniden kullanıma izin verir.
MemeChain ile Hangi Araştırmalar Yapılabilir?
1. Çok modlu scam tespiti
Bir makine öğrenmesi sistemi yalnız işlem hacmine değil, aynı anda HTML içeriğine, logoya, web sitesi durumuna ve sosyal ağlara bakabilir.
Örneğin gelecekteki bir model şu soruyu araştırabilir:
“Aynı HTML şablonunu kullanan, kısa ömürlü alan adına sahip, düşük işlem ömrü gösteren ve başka projelerin logosuna benzeyen tokenların risk profili farklı mı?”
MemeChain bu tür bir modelin veri altyapısını sağlar. Makalenin kendisi böyle bir nihai modelin doğruluk, precision veya recall sonucunu raporlamamaktadır.
2. Erken yaşam / survival analizi
Survival analysis, bir olay gerçekleşene kadar geçen süreyi inceleyen istatistiksel yöntem ailesidir.
Buradaki olay örneğin “tokenın kalıcı biçimde işlem etkinliğini kaybetmesi” olarak tanımlanabilir.
MemeChain'in deployment tarihi ile son işlem zamanı arasında bağlantı kurabilmesi, gelecekte token yaşam süresini tahmin eden modeller geliştirilmesini mümkün kılabilir.
3. Web şablonu ve phishing benzerliği
Ham HTML kodları, farklı alan adlarındaki web sitelerinin aynı hazır şablondan veya aynı kötü niyetli altyapıdan türemiş olup olmadığının araştırılmasına yardımcı olabilir.
4. Logo benzerliği ve marka taklidi
Logo görüntüleri Siamese network veya benzeri görsel temsil yöntemleriyle analiz edilerek bilinen projeleri taklit eden tokenlar araştırılabilir.
5. Zincirler arası davranış
BSC, Ethereum, Base ve Solana'nın aynı veri yapısında bulunması, belirli isim trendlerinin veya dolandırıcılık mekanizmalarının bir zincirden diğerine geçip geçmediğinin incelenmesine imkân verebilir.
6. Sosyal medya ve topluluk dinamikleri
Veri kümesindeki doğrulanmış Telegram, X ve Discord bağlantıları, gelecekte ilgili toplulukların mesajları veya etkileşim yapılarıyla birleştirilebilir.
Ancak MemeChain'in mevcut temel veri kümesi bütün sosyal medya mesaj içeriklerini kapsamamaktadır; esas olarak bağlantı noktalarını sağlamaktadır.
Çalışmanın Etik Sınırları
Araştırmacılar kullandıkları verilerin kamuya açık blokzincir gezginleri, kripto para veri sağlayıcıları ve kamuya açık web kaynaklarından elde edildiğini belirtmektedir.
Çalışma kapsamında:
- token alım-satımı yapılmamıştır,
- yeni token oluşturulmamıştır,
- token tanıtımı yapılmamıştır,
- kamuya açık cüzdan adresleri gerçek kişi kimlikleriyle eşleştirilmeye çalışılmamıştır,
- KYC veri tabanlarıyla kimlik ilişkilendirmesi yapılmamıştır.
Bu ayrım özellikle blokzincir adli araştırmalarında önemlidir. Bir cüzdan adresinin kamuya açık olması, sahibinin gerçek kimliğini araştırmacıların mutlaka ifşa etmesi gerektiği anlamına gelmez.
Çalışmanın Başlıca Sınırlılıkları
Veri kümesi bir zaman fotoğrafıdır
Ana veri toplama Ekim 2024 ortasında yapılmış, yaşam döngüsü kayıtları Ocak 2025 ortasına kadar uzatılmıştır.
Dolayısıyla veri kümesi meme coin ekosisteminin bütün tarihini veya 2025 sonrasındaki yeni projeleri kapsamaz.
Yeni tokenlar için gerçek yaşam süresi tam bilinmeyebilir
Yeni oluşturulmuş bir token araştırma sona erdiğinde hâlâ aktif olabilir. Bu nedenle bütün projelerin nihai yaşam süresini bilmek mümkün değildir.
Aggregator API kullanımı işlem ayrıntısını sınırlar
Dört zinciri geniş ölçekte karşılaştırabilmek için birçok bilgi aggregator ve explorer API'lerinden alınmıştır.
Kaynak, bütün işlem seviyesindeki ham blokzincir izlerinin veri setinde bulunmadığını ve bu ayrıntıya ihtiyaç duyan araştırmacıların doğrudan zincir sorguları yapması gerektiğini belirtmektedir.
İsim tabanlı sınıflandırma bazı meme coinleri kaçırabilir
Araştırmacılar yanlış pozitifleri azaltmak için precision'a ağırlık vermiştir.
Bu nedenle 126 anahtar kelimeden hiçbirini içermeyen alışılmadık veya yeni bir meme coin adı sistem tarafından kaçırılabilir.
Başka bir ifadeyle yöntem bütün olası meme coinleri eksiksiz yakaladığını iddia etmemektedir.
Web arşivi tek zamanlı görüntüdür
HTML sayfaları Ekim 2024'teki anlık durumları temsil eder.
Bir scam sitesi zaman içinde içeriğini değiştirebilir, başka bir alana taşınabilir veya toplama sonrasında kötü amaçlı içeriğe dönüşebilir. Tek anlık görüntü bu değişimleri gösteremez.
Çalışmanın Desteklediği Sonuçlar
- MemeChain ana koleksiyonunda 34.988 meme coin bulunmaktadır.
- Dört baskın zincir olan BSC, Solana, Ethereum ve Base ana koleksiyonun %93,96'sını oluşturmaktadır.
- Adres ve sözleşme/mint doğrulaması sonucunda bu dört zincirde 31.811 doğrulanmış token elde edilmiştir.
- 1.801 tokenın gözlenen işlem yaşam süresi 24 saat veya daha azdır.
- One-Day Meme Coin olgusu zincirler arasında eşit dağılmamaktadır.
- Web sitesi bildiren projelerin önemli bir bölümünde daha sonra çalışan bağımsız web sitesi bulunamamıştır.
- Telegram ve X meme coin projelerinde yaygın iletişim kanallarıdır.
- Token logoları, HTML kaynak kodları ve sosyal bağlantılar blokzincir verisine ek risk bağlamı sağlayabilir.
- Veri kümesi çok modlu ve zincirler arası scam/risk araştırmaları için kullanılabilecek bir altyapı sağlamaktadır.
Çalışmanın Desteklemediği Genellemeler
- 1.801 One-Day Meme Coin'in tamamının rug pull olduğu gösterilmemiştir.
- 24 saat içinde işlem etkinliğinin sona ermesi tek başına dolandırıcılık kanıtı değildir.
- Web sitesi bulunmayan her tokenın scam olduğu gösterilmemiştir.
- HTTP 200 yanıtı veren bir web sitesinin güvenilir olduğu sonucu çıkarılamaz.
- Ucuz registrar kullanımı kötü niyet kanıtı değildir.
- Logo bulunmaması otomatik scam etiketi değildir.
- Telegram, X veya Discord hesabının bulunması projenin meşru olduğunu göstermez.
- BSC'deki yüksek terk edilme oranı tek başına BSC'nin diğer zincirlerden daha güvensiz olduğunu kanıtlamaz; tokenların yaş yapısı farklıdır.
- Solana'daki düşük gözlenen terk oranı bütün Solana meme coinlerinin uzun ömürlü veya güvenilir olduğu anlamına gelmez.
- MemeChain'in kendisi tamamlanmış bir otomatik dolandırıcılık tespit modeli değildir.
- Veri kümesi bütün dünyadaki bütün meme coinleri eksiksiz kapsadığını iddia etmemektedir.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün çalışma: MemeChain: A Multimodal Cross-Chain Dataset for Meme Coin Forensics and Risk Analysis.
Yazarlar: Alberto Maria Mongardini, Alessandro Mei.
Yazar sırası: Kaynak PDF'deki özgün sıra korunmuştur.
Alberto Maria Mongardini kurumu: Technical University of Denmark, Copenhagen, Denmark.
Alessandro Mei kurumu: Sapienza University of Rome, Rome, Italy.
Eş katkı: Kaynak PDF'de ayrı bir eş katkı bildirimi bulunmamaktadır.
Sorumlu yazar: Kaynakta iki yazarın da e-posta adresi verilmiş, ancak ayrıca tek bir corresponding-author işareti gösterilmemiştir.
ArXiv: arXiv:2601.22185v1.
ArXiv gönderim tarihi: 28 Ocak 2026.
ArXiv DOI: 10.48550/arXiv.2601.22185.
ArXiv bağlantısı: https://arxiv.org/abs/2601.22185
Kaynak alanı: Computer Science – Cryptography and Security (cs.CR); çalışma ayrıca bilgisayar-toplum ve finansal adli analiz konularıyla ilişkilidir.
Yüklenen PDF'nin durumu: Yüklenen 11 sayfalık arXiv v1 dosyası ACM biçimli bir ön yayın kopyasıdır. PDF'de “Conference'17”, örnek ISBN ve XXXXXXX.XXXXXXX DOI yer tutucuları bulunmaktadır. Bunlar gerçek nihai konferans bilgisi değildir ve bibliyografik veri olarak kullanılmamalıdır.
Güncel konferans kontrolü: Kasım 2026 itibarıyla makale CIKM '26 — 35th ACM International Conference on Information and Knowledge Management proceedings dizininde listelenmektedir. Bununla birlikte bu incelemede ayrı nihai ACM makale DOI'si doğrulanmadığından yer tutucu DOI yerine arXiv DOI'si kullanılmaktadır.
Kaynak türü: Veri kümesi oluşturma, betimleyici veri analizi, web adli inceleme ve yaşam döngüsü analizi içeren çok modlu blokzincir araştırması.
Veri kümesi adı: MemeChain.
Veri kümesi DOI: 10.5281/zenodo.18246856.
Veri kümesi lisansı: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).
Ana koleksiyon: 34.988 meme coin.
Dört baskın ağdaki token: 32.876; ana koleksiyonun %93,96'sı.
Doğrulanmış dört-ağ alt kümesi: 31.811 token.
İşlem bulunan yaşam döngüsü alt kümesi: 31.797 token.
Web sitesi bildiren: 23.755 / 31.811 (%74,80).
Bağımsız proje sitesi analizi: Proje sitesi olmayan veya başka hizmetlere yönlendiren 2.642 URL çıkarıldıktan sonra 21.113 potansiyel web sitesi değerlendirilmiştir.
Socket erişilebilirliği: 10.722 / 21.113 (%50,78).
HTTP 200 veren site: 6.766 / 21.113 (%32,09).
Logo: 15.095 token; ana koleksiyonun %43,14'ü.
Ekonomik veri: 20.692 token; doğrulanmış alt kümenin %65,05'i.
Sosyal medya: Telegram 28.291 (%80,85), X 24.029 (%68,67), Discord 2.344 (%6,69).
One-Day Meme Coin: 1.801 token. Kaynak özetinde ana 34.988 koleksiyona göre %5,15; yaşam döngüsü alt kümesinde yaklaşık %5,66 olarak raporlanmaktadır.
One-Day Meme Coin tanımı: İlk ve son kayıtlı işlem arasındaki etkinlik süresi 24 saat veya daha az olan token. Bu sınıf doğrulanmış dolandırıcılık etiketi değildir.
30 gün veya daha kısa yaşam: 4.939 token (%15,53).
7 gün veya daha kısa yaşam: 3.512 token (%11,04).
Yakın dönem işlem etkinliği bulunmayan: 15.099 token. Kaynak %47,46 bildirmektedir; kullanılan payda konusunda 31.811 ve 31.797 alt kümeleri arasında küçük bir metin/tablo tutarsızlığı bulunmaktadır.
Kaynak içi Tablo 4 hatası: Tablo 4'te Ethereum ve Solana'nın “Coins” sütunundaki toplamları yer değiştirmiş görünmektedir. Metin, yüzdeler ve önceki adres doğrulama tablosu Ethereum'un yaklaşık 3.719 işlemli token, Solana'nın 11.809 işlemli token içerdiğini doğrulamaktadır. Verianla tablosunda bu tutarlı paydalar kullanılmıştır.
Kaynak içi dört-zincir kapsamı notu: Özet 34.988 tokenı Ethereum, BSC, Solana ve Base'i kapsayan veri kümesi biçiminde özetlemektedir. Ana metin ise bu dört ağın 32.876 token ile toplam koleksiyonun %93,96'sını oluşturduğunu ve sonraki analizlerin bu dört ağa odaklandığını belirtmektedir. İki sayı birbirine eşitlenmemiştir.
Veri toplama kaynakları: CoinGecko, CoinMarketCap, GeckoTerminal, DexScreener, CoinSniper ve pump.fun ile ilişkili sınıflandırma.
Meme coin sınıflandırması: Doğrulanmış meme coin isimlerinde TF-IDF analizi, elbow yöntemi, elle anahtar kelime temizleme ve pump.fun tabanlı ek sınıflandırma.
Nihai anahtar kelime kümesi: 126 meme-özgü kelime.
Adres doğrulama: EVM ağlarında biçim kontrolü ve block explorer üzerinden contract creation doğrulaması; Solana'da RPC üzerinden mint doğrulaması.
Yaşam döngüsü veri dönemi: Ana veri toplama Ekim 2024 ortası; işlem geçmişi takibi Ocak 2025 ortasına kadar genişletilmiştir.
Web güvenlik araçları: Google Safe Browsing ve ChainPatrol. Bunların işaretlemeleri kesin mahkeme/adli hüküm yerine güvenlik servisi tespitleri olarak değerlendirilmiştir.
Etik yaklaşım: Kamuya açık veriler kullanılmış; cüzdan adresleri gerçek dünya kimlikleri veya KYC veri kümeleriyle eşleştirilmemiştir. Araştırmacılar incelenen tokenlarda işlem yapmadıklarını, token oluşturmadıklarını veya tanıtım gerçekleştirmediklerini belirtmektedir.
Şekil 1: Düzenlenmiş ve düzensiz veri kaynaklarından 34.988 tokenlık nihai koleksiyona giden veri toplama, sınıflandırma ve filtreleme sürecini göstermektedir.
Şekil 2: Meme coin isimlerinden çıkarılan kelimelerin TF-IDF sıralamasını ve yaklaşık 150 kelimelik elbow noktasını göstermektedir.
Şekil 3: Veri kümesindeki meme coin piyasa değerlerinin kümülatif dağılımını göstermektedir.
Şekil 4: Meme coin oluşturma sayılarının yıllara göre değişimini ve zincir paylarının Ethereum'dan BSC'ye, ardından Solana ve Base yönüne dönüşümünü göstermektedir.
Şekil 5: BSC, Ethereum, Base ve Solana'da X, Telegram ve Discord kullanım oranlarını karşılaştırmaktadır.
Şekil 6: 2018–2024 arasında dog, inu, AI, doge, cat, baby, pepe, shiba, moon ve floki kelimelerinin meme coin adlarında kullanım eğilimlerini göstermektedir.
Görsel yeniden inşa: Kaynak figürlerin özgün grafik tasarımı kopyalanmamıştır. Veri toplama süreci, farklı veri kümesi paydaları, One-Day Meme Coin oranları ve web erişilebilirliği kaynak sayıları kullanılarak bağımsız Verianla SVG'leriyle açıklanmıştır.
Temel sınırlılıklar: Zaman fotoğrafı niteliği, yaklaşık üç aylık yaşam döngüsü takibi, aggregator API bağımlılığı, tam işlem grafiğinin veri setinde bulunmaması, yüksek precision amacıyla bazı meme coinlerin isim sınıflandırmasında kaçırılabilmesi ve HTML dosyalarının yalnız tek zamandaki web sitesi durumunu göstermesi.
Bilimsel yorum sınırı: MemeChain, meme coin ekosisteminde çok yüksek churn, kısa işlem ömrü ve kırılgan dijital altyapı bulunduğunu belgeleyen kapsamlı bir veri kaynağıdır. Bununla birlikte eksik logo, erişilemeyen site, ucuz alan adı, sosyal medya eksikliği veya kısa işlem ömrü tek başına dolandırıcılığı kanıtlayan göstergeler değildir. Çalışmanın asıl katkısı bu sinyalleri araştırılabilir ve zincirler arasında karşılaştırılabilir bir veri yapısında bir araya getirmesidir.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir