Тиш пастасынын алгачкы колдонууда кандай кабыл алынганы менен жумалар бою колдонулгандан кийин кандай бааланганы бирдей болбой калышы мүмкүн. Башында адаттан тыш, күчтүү же туздуу сезилген продукт кайталанган колдонуу натыйжасында тааныш, жактырылган жана таштоо кыйын күнүмдүк адатка айланышы мүмкүн.

Бул изилдөөдө япон тилинде бир продуктунун “колдонуудан баш тартуу кыйын”, “адатка айланган” же “кайра-кайра колдонуу каалоосун жараткан” мүнөзүн түшүндүрүү үчүн колдонулган yamitsuki түшүнүгү каралган. Изилдөөчүлөр айрыкча орто жаштагы керектөөчүлөргө сунушталган туздуу тиш пасталары эмне үчүн айрым колдонуучулар тарабынан yamitsuki деп сүрөттөлөрүн жана бул баалоо убакыт ичинде кандай өнүгөрүн изилдешкен.

Изилдөөгө 40–59 жаштагы 50 саламат чоң киши катышкан. Катышуучулар төрт жума бою бири натрий хлоридин камтыган, экинчиси кошумча натрий хлоридин камтыбаган эки эксперименттик тиш пастасын эртең менен жана кечинде колдонушкан. Таңгактар бирдей жана курамы жөнүндө маалымат бербей тургандай даярдалган. Тиш тазалоо мөөнөтү, колдонулган паста көлөмү, тазалоо ыкмасы жана чайкоо суусунун көлөмү стандартташтырылган.

Катышуучулар биринчи күнү жана 1., 2., 3. жана 4. жумаларда; туздуулук, ачуу даам, таттуулук, сергектик, ооздогу сезим, даамдуулук, жалпы жактыруу, кайра колдонуу каалоосу жана yamitsuki деңгээли кошулган 17 өзгөчөлүктү 100 миллиметрлик визуалдык аналог шкалалар менен баалашкан.

Натрий хлоридин камтыган да, камтыбаган да тиш пастасында биринчи жуманын аягында yamitsuki деңгээли өскөн катышуучулардын саны төмөндөгөндөрдүн санынан статистикалык жактан маанилүү түрдө көп болгон. Ал эми биринчи жумадан кийинки жумалардын ортосунда болгон кошумча өзгөрүүлөр статистикалык жактан маанилүү эмес. Бул жыйынтык yamitsuki баалоосу негизинен биринчи жуманын ичинде калыптанып, андан кийин салыштырмалуу туруктуу болуп каларын көрсөтөт.

Эң көңүл бурарлык жыйынтык — yamitsuki менен түз туздуулук күчүнүн ортосунда туруктуу байланыш табылбаганы. Yamitsuki көбүрөөк “даамдуу деп табуу”, “жалпы жактыруу”, “ооздогу сезим” жана “кайра колдонуу каалоосу” сыяктуу оң аффективдик баалоолор менен байланыштуу болгон. Айрыкча “кайра колдоном” баалоосу айрым өлчөө аралыктарында yamitsuki менен өтө күчтүү байланыш көрсөткөн.

Кошумча натрий хлоридин камтыбаган контролдук паста да натрий бикарбонаты жана башка натрий камтыган компоненттерден улам белгилүү деңгээлде туздуу кабыл алынган. Биринчи күндөгү медианалык туздуулук баллы натрий хлориддүү пастада 7,75, натрий хлориди жок пастада 4,75 деп билдирилген. Ошого карабастан эки пастанын ортосунда yamitsuki өсүшү боюнча маанилүү артыкчылык аныкталган эмес.

Изилдөө тиш пастасын “адат жараткан” же “колдонууга улантуу кааланган” продуктка айландыруу туздуулук сыяктуу бир гана сенсордук сигналды күчөтүү менен эле камсыздалбай калышы мүмкүн экенин көрсөтөт. Жалпы даам тең салмагы, ооздогу сезим, кабыл алына билүү жана кайра колдонуу каалоосу көбүрөөк аныктоочу көрүнөт.

Ошентсе да изилдөө 50 саламат орто жаштагы чоң кишини жана төрт жумалык колдонуу мезгилин гана камтыйт. Чыныгы тиш тазалоо ылайыктуулугу электрондук түрдө көзөмөлдөнгөн эмес, периодонталдык саламаттык жыйынтыктары өлчөнгөн эмес жана продукттар узак мөөнөттө ооз кам көрүү адатын жакшыртабы же жокпу көрсөтүлгөн эмес. Изилдөө ошондой эле тиш пастасын өндүрүүчү Daiichi Sankyo Healthcare Co., Ltd. тарабынан келишимдик изилдөө алкагында колдоого алынган. Авторлор каржылоонун дизайнга жана жоромолдорго таасир этпегенин билдирген.

Изилдөөnın негизги problemi эмне?

Тиш пастасы her күн колдонулган бир ağız кам көрүү продуктüdür. Bir адамnin продуктü düzenli kullanması гана продуктунун içindкошумчаi etkin maddelere байланыштуу эмес. Tat, koku, ağızda bıraktığı his, сергектик, köpürme, колдонуу rahatlığı жана жалпы жактыруу да продуктунун sürdürülebilir түрдө kullanılmasını etkileyebilir.

Özellikle периодонталдык оору riskinin yükseldiği orta yaş döneminde düzenli ağız bakımı önem kazanmaktadır. Бирок etkili экендиги düşünülen бир тиш пастасы колдонуучу тарабынан rahatsız edici bulunursa адам продуктü önerilen sıklıkta kullanmayabilir. Буга каршы алгачкы колдонууда alışılmadık бар бир tat, zamanla tanıdık жана артык көрүү edilen бир өзгөчөлүк hâline gelebilir.

Öncкошумчаi тиш пастасы артык көрүү изилдөөlarında көбүнчө катышуучуларa кайсы renk, koku, tat, marka же продукт özelliğini артык көрүү ettikleri tкошумча бир zamanda sorulmuştur. Бул tür kesitsel изилдөөlar керектөөчүnin учурдагы артык көрүүini gösterebilir; бирок продукт gerçкошумчаten kullanıldığında баалоонун günler жана жумалар ичинде кантип değiştiğini göstermez.

Бул изилдөөnın cevaplamaya çalıştığı iki негизги суроо şunlardır:

1. Туздуу тиш пастасыna yönelik yamitsuki баалоосу кайталанган колдонуу sırasında кайсы убакыт аралыгыnda gelişmкошумчаtedir?
2. Бул gelişim туздуулук жана сергектик сыяктуу сенсордук şiddetlerden mi, yoksa даамдуулук, beğeni жана кайра колдонуу каалоосу сыяктуу аффективдик баалоолорden mi булакlanmaktadır?

“Yamitsuki” так катары ne мааниa geliyor?

Yamitsuki, Japoncada колдонуу bağlamına ылайык ар түрдүү мааниlar taşıyabilen бир kavramdır. Sözlüklerde бир şeyin alışkanlık hâline пайда болушу, адамnin kendini ona kaptırması же bırakmakta zorlanması biçiminde tanımlanabilmкошумчаtedir.

Kavramın терс колдонууları көз карандылык же контролдук жоготуусу çağrışımı taşıyabilir. Буга каршы yemкошумча, içecкошумча же күнүмдүк tüketim продукттарды үчүн kullanıldığında “өтө beğenildiği үчүн tкошумчаrar istenen”, “бир kez alışınca vazgeçmesi zor” же “kullandıkça дагы өтө sevilen” оң бир маани taşıyabilir.

Изилдөөчүлөр катышуучуларa yamitsuki үчүн sabit бир tanım vermemiştir. Катышуучулар kavramı өзүнүн doğal yorumlarına ылайык puмаанисиştır. Bunun amacı, изилдөөчүлөрın алдын ала belirlediği бир tanımın yanıtları yönlendirmesini önlemкошумчаtir.

Бул артык көрүү doğal керектөөчү yorumunu korurken маанилүү бир belirsizlik да oluşturur. Bir катышуучу yamitsuki sözcüğünü “өтө beğeniyorum”, бир diğeri “alıştım”, başka бири ise “tкошумчаrar kullanmak istiyorum” biçiminde değerlendirmiş болушу мүмкүн.

Жыйынтыктарда yamitsuki puanlarının оң beğeni жана кайра колдонуу каалоосуyle байланыштуу olması, бул örnкошумчаlemde kavramın ağırlıklı катары оң мааниda yorumlandığını düşündürmкошумчаtedir. Авторлор serbest metin yanıtlarında көз карандылык çağrışımı taşıyan билдирүүler bulunmadığını да белгилеген.

Бул себептен изилдөөdaki yamitsuki, медициналык же психиатриялык мааниda көз карандылык эмес. Изилдөө yoksunluk, контролдук жоготуусу, kompulsif колдонуу же көз карандылык диагноз ölçütlerini değerlendirmemiştir.

Kimler изилдөөya katıldı?

Изилдөөya жалпы toplumdan seçilmiş toplam 50 саламат чоң киши katılmıştır:

Katılım үчүн tat algısını etkileyebilecкошумча anormallik же оору bulunmaması, tat duyusunu etkileyen ilaç kullanılmaması жана aktif sigara içilmemesi koşulları aranmıştır. Дагы мурда sigara içen адамlerin en az iki yıldır bırakmış olması gerкошумчаmiştir.

Бул seçim, tat баалоосуni etkileyebilecкошумча bazı değişkenleri azaltmıştır. Бирок жыйынтыктарыn aktif sigara içenlere, tat bozukluğu барlara, ilaç kullananlara, genç чоң кишиlere же 60 yaş үстүндөki адамlere түздөн-түз жалпыlenmesini чек араlandırmaktadır.

Кайсы тиш macunları karşılaştırıldı?

Ön эксперименттерden кийин iki эксперименттик formülasyon hazırlanmıştır:

• NaCl+: Eklenmiş натрий хлориди камтыган тиш пастасы,
• NaCl−: Eklenmiş натрий хлориди içermeyen тиш пастасы.

Her iki formülasyonda ortak катары aşağıdaki bileşenler табылган:

• Nane yağı,
• Sodyum bikarbonat,
• Setilpiridinyum хлорид,
• İzopropil metilfenol,
• Lauroil sarkozin tuzu,
• ε-aminokaproik asit,
• β-glisirretinik asit,
• Sodyum florür,
• Polietilen glikol 400,
• Zeolit,
• Tokoferol asetat esteri.

Авторлор setilpiridinyum хлорид, izopropil metilfenol жана lauroil sarkozin tuzunu antibakteriyel; ε-aminokaproik asit менен β-glisirretinik asidi ise antiinflamatuvar amaçlı bileşenler катары tanımlamıştır.

NaCl− formülasyonuna натрий хлориди кошумчаlenmemiş olsa да бул продукт такamen “tatsız” же “tuzsuz” эмес. İçerdiği натрий bikarbonat, натрий florür жана başka натрий камтыган bileşenler эмне үчүнiyle belirli деңгээлде туздуу algılanabilmiştir.

Бул ayrıntı, экспериментin yorumlanması жагынан kritiktir. Изилдөө жогорку туздуулук менен sıfır туздууluğu değil, кошумчаlenmiş натрий хлориди камтыган жана içermeyen iki ар түрдүү бирок ikisi да belirli деңгээлде туздуу algılanabilen formülasyonu karşılaştırmıştır.

Körleme кантип sağlandı?

Тиш macunları içerikleri anlaşılmayacak түрдө sade жана birbirinin aynısı ambalajlara yerleştirilmiştir. Изилдөөnın uygulama görselinde продуктler “Type I” жана “Type II” biçiminde etiketlenmiş iki benzer tüp катары gösterilmкошумчаtedir.

Катышуучуларa продукттардын iddia edilen таасирлери же içerik ayrıntıları жөнүндө ön маалымат verilmemiştir. Böylece “бул продукт тиш etlerine iyi gelir” же “бул продукт дагы fazla туз içerir” сыяктуу bкошумчаlentilerin сенсордук değerlendirmeyi yönlendirmesi azaltılmaya çalışılmıştır.

Bununla бирге iki продуктунун tatları такamen ошол эле olmadığı үчүн катышуучуларın продуктler ортосунда сенсордук айырма algılaması mümkündür. Бул себептен изилдөө ambalaj жана içerik маалыматsi жагынан körlenmiş olsa да сенсордук өзгөчөлүктөр эмне үчүнiyle так körlüğün garanti edildiği söylenemez.

Sabah жана akşam колдонуу düzeni

Bütün катышуучулар iki тиш пастасыnu да kullanmıştır. Бирок sabah жана akşam sırası iki gruba ayrılmıştır:

Алгачкы grupta 16 kadın жана 9 erkкошумча, ikinci grupta 12 kadın жана 13 erkкошумча табылган. Aтакa gerçкошумча бир rastgeleleştirme ыкмаiyle değil, изилдөөya katılım sırasına ылайык yapılmıştır.

Бул себептен sabah-akşam sırası iki gruba dağıtılmış olsa да мүмкүн болгон sıra таасирлери жана gruplar arasındaki arka plan farklılıkları такamen dışlanamamaktadır.

Fırçalama эмне үчүн бул kadar sıkı түрдө standartlaştırıldı?

Тиш пастасыnun tadı жана ağızda bıraktığı his, колдонулган продукт өлчөмүndan, fırçanın ıslatılmasından, тиш тазалоо мөөнөтүnden жана ağız çalkalama өлчөмүndan etkilenebilir. Изилдөөчүлөр бул değişkenlerin катышуучулар ортосунда mümkün экениnca ошол эле olmasını sağlamaya çalışmıştır.

Изилдөөnın uygulama şemasında gösterilen kurallar şöyledir:

1. Verilen manuel тиш fırçası алдын ала ıslatılmadan kullanılacaktır.
2. Fırçaya 1 gram тиш пастасы konulacaktır.
3. Üst жана alt çene toplam altı bölgeye ayrılacaktır.
4. Her bölge 30 saniye fırçтармакacaktır.
5. Toplam тиш тазалоо мөөнөтү 3 dakika olacaktır.
6. Fırçalama, küçük yatay harкошумчаetlere dayanan scrubbing ыкмаiyle yapılacaktır.
7. Macun tükürüldükten кийин ağız 10 mL suyla 5 saniye çalkтармакacaktır.

Altı bölge бул sırayla gösterilmiştir:

• Üst sağ arka bölge,
• Üst ön bölge,
• Üst sol arka bölge,
• Alt sağ arka bölge,
• Alt ön bölge,
• Alt sol arka bölge.

Катышуучуларa sabah жана akşam үчүн iki өзүнчө, birbirinin aynısı manuel тиш fırçası verilmiştir. Her fırçanın гана kendisine atanmış тиш пастасыyla kullanılması istenmiştir.

Sabah жана akşam dışındaki кошумча тиш тазалооlarda тиш пастасы kullanılmaması, гана suyla тиш тазалоо yapılması istenmiştir. Böylece başka бир тиш пастасыnun tat жана ооздогу сезим баалоолорini etkilemesi önlenmeye çalışılmıştır.

Değerlendirmeler ne убакыт yapıldı?

Duyusal жана аффективдик баалоолор beş убакыт noktasında gerçкошумчаleştirilmiştir:

Катышуучулар баалоо formunu sabah жана akşam тиш тазалооlarından hemen кийин doldurmuştur. Böylece hatırlamaya dayalı uzun мөөнөтli баалоо ордуна o колдонууın hemen ardından oluşan algı kaydкылынган.

Визуалдык аналог шкала кантип kullanıldı?

Her өзгөчөлүк, uçlarında karşıt баалоолор бар 100 milimetrelik yatay бир çizgi үстүндө işaretlenmiştir. Şкошумчаilde бул çizgi 0–10 ölçeğine каршы gelecкошумча түрдө gösterilmiştir.

Örneğin туздуулук үчүн sol uç “hiç yok”, sağ uç “hayal edilebilecкошумча en күчтүү şiddet”; жалпы жактыруу үчүн sol uç “hiç beğenmiyorum”, sağ uç “өтө beğeniyorum” маанисиna gelmкошумчаtedir.

Değerlendirilen 17 madde üç grupta toplanabilir:

İstatistiksel analizde эмне үчүн ham puanlar ордуна өзгөрүүлөр kullanıldı?

İnsanların ölçкошумча колдонуу biçimleri birbirinden ар түрдүү болушу мүмкүн. Bir катышуучу биринчи күнden itibaren жогорку puanlar verirken başka бир катышуучу ошол эле экспериментimi дагы төмөн puanlarla билдирүү ете алат.

Изилдөөчүлөр бул адамsel баштапкы farklılıklarının etkisini azaltmak үчүн her катышуучуnın sonraki puanından өзүнүн баштапкы puanını же öncкошумчаi жума puanını çıkarmıştır.

Изилдөөда uygulanan başlangıca ылайык өзгөрүү hesabı бул негизги ilişkiyle gösterilebilir:

\[ \Delta X_{1W-F}=X_{1W}-X_F \]

Burada:

• \(X_F\), биринчи күн puanını,
• \(X_{1W}\), birinci жума puanını,
• \(\Delta X_{1W-F}\), алгачкы жумада başlangıca ылайык oluşan değişimi билдирүү кылат.

Жумаdan жумаya өзгөрүү ise örneğin бул түрдө hesaplanmıştır:

\[ \Delta X_{2W-1W}=X_{2W}-X_{1W} \]

Бул hesaplamalar PDF’dкошумчаi analiz yaklaşımının matematiksel gösterimidir; изилдөө бир fizyolojik же жүрүм-турумдук mкошумчаanizma denklemi önermemкошумчаtedir.

Veriler кадимки dağılım göstermediği үчүн parametrik olmayan статистикалык ыкмаler колдонулган. Analizler R yazılımının 3.4.1 sürümünde gerçкошумчаleştirilmiştir.

Binom тести neyi ölçtü?

Изилдөөчүлөр yamitsuki puanındaki değişimin ortalama büyüklüğünden мурда, kaç адамnin өсүү жана kaç адамnin азаюу gösterdiğini incelemiştir.

Sıfır hipotezi ачыкlama максатында бул şкошумчаilde билдирүү болушу мүмкүн:

\[ P(\text{өсүү})=P(\text{азаюу})=0.5 \]

Başka бир билдирүүyle өсүү жана azalışın eşit мүмкүн болгонlıkla görülmesi bкошумчаlenmiştir. Artış gösteren адам саны бул bкошумчаlentiden yeterince fazla экениnda жыйынтык статистикалык катары маанилүү kabul кылынган.

Puanında hiç өзгөрүү olmayan адамler ilgili binom testinden çıkarılmıştır. Бул себептен her салыштырууда analize giren etkili катышуучу саны ошол эле эмес.

Бул analiz değişimin yönünü көрсөтөт. Örneğin 38 адамnin баллынын artması, artışın her адамда ошол эле büyüklükte экендиги дегенди билдирбейт.

Алгачкы жумада ne oldu?

Натрий хлориди камтыган NaCl+ macununda баштапкыtan birinci жумаya kadar:

• 38 катышуучуnın yamitsuki баллы өскөн,
• 10 катышуучуnın баллы азайган,
• 2 катышуучуда өзгөрүү olmamıştır.

Artış gösterenlerin саны азаюу gösterenlerden маанилүү derecede fazladır:

p < 0,01

Eklenmiş натрий хлориди içermeyen NaCl− macununda:

• 33 катышуучуnın баллы өскөн,
• 10 катышуучуnın баллы азайган,
• 7 катышуучуда өзгөрүү olmamıştır.

Бул айырма да маанилүүdır:

p < 0,01

Dolayısıyla гана натрий хлоридиlü продукт değil, натрий хлориди кошумчаlenmemiş бирок belirli деңгээлде туздуу algılanan diğer эксперименттик macun да бир жумаlık колдонуу sonunda дагы fazla адам тарабынан yamitsuki катары бааланган.

Birinci жумаdan кийин өсүү devam etti mi?

Баштапкы puanıyla karşılaştırıldığında ikinci, üçüncü жана dördüncü жумаларда да өсүү gösteren адам саны азаюу gösterenlerden маанилүү derecede fazla kalmıştır. Бул, алгачкы жумада oluşan değişimin sonraki жумаларда чоң деңгээлде korunduğunu көрсөтөт.

Бирок жумалар birbirleriyle karşılaştırıldığında ар түрдүү бир таблица пайда çıkmıştır:

• Birinci жумаdan ikinci жумаya кошумча өзгөрүү маанилүү эмес.
• İkinci жумаdan üçüncü жумаya кошумча өзгөрүү маанилүү эмес.
• Üçüncü жумаdan dördüncü жумаya кошумча өзгөрүү маанилүү эмес.

Бул себептен bulgunun туура yorumu, yamitsuki баллынын төрт жума boyunca мөөнөтkli жана туураsal түрдө yükseldiği эмес. Дагы uygun yorum şöyledir:

1. Алгачкы колдонуу менен birinci жума ортосунда belirgin бир oluşum dönemi vardır.
2. Алгачкы жумаdan кийин баалоо ылайыкce туруктуу абалга gelmкошумчаtedir.
3. Sonraki жумаларdaki bireysel dalgтармакmalar ortak жана статистикалык катары belirgin бир өсүү yönü oluşturmamaktadır.

NaCl+ gerçкошумчаten NaCl−’den дагы fazla yamitsuki oluşturdu mu?

Изилдөөчүлөр her катышуучуда кайсы macunun дагы fazla yamitsuki artışı oluşturduğunu да karşılaştırmıştır.

Birinci жумада:

• 25 адамда NaCl+ artışı дагы büyüktür.
• 15 адамда NaCl− artışı дагы büyüktür.

Dördüncü жумада başlangıca ылайык:

• 28 адамда NaCl+ artışı дагы büyüktür.
• 17 адамда NaCl− artışı дагы büyüktür.

Sayısal катары NaCl+ yönünde бир eğilim görünse да hiçbir убакыт noktasında айырма статистикалык маанилүүlığa ulaşmamıştır.

Бул себептен изилдөө, кошумчаlenmiş натрий хлоридиün yamitsuki oluşumunu kesin түрдө artırdığını göstermez.

Туздуулук düzeyi менен yamitsuki эмне үчүн ошол эле şey değildi?

Биринчи күн algılanan туздуулук puanları iki продукт ортосунда belirgin түрдө farklıdır:

Буга rağmen туздуулук değişimi менен yamitsuki değişimi ортосунда маанилүү жана tutarlı бир байланыш табылган эмес.

Бул жыйынтык, “продукт ne kadar туздууysa o kadar vazgeçilmez болот” biçimindкошумчаi basit ачыкlamayı destкошумчаlememкошумчаtedir.

Авторлор туздуу tadın жалпы экспериментimin бир parçası болушу мүмкүн экенин, бирок кошумчаlenmiş натрий хлоридиün kendisinin belirleyici unsur эмес экенин düşünmкошумчаtedir. Ayrıca туздууluğun haz жагынан ideal бир aralığa ээ экендиги, aşırı туздууluğun hoş olmayan бир экспериментime dönüşebileceği tartışılmıştır.

Yamitsuki менен en күчтүү байланыштуу өзгөчөлүктөр кайсыleriydi?

Изилдөө, yamitsuki puanındaki жумаlık değişimlerle diğer 16 değerlendirmedкошумчаi өзгөрүүлөр arasındaki ilişkiyi Spearman sıra korelasyonu менен incelemiştir.

Spearman korelasyonu, iki değişkenin бирге artıp azalma eğilimini sıralar үстүндөn değerlendirir. Katsayı +1’e yaklaştıkça pozitif байланыш, −1’e yaklaştıkça ters yönlü байланыш güçlenir. Korelasyon бир değişkenin diğerine эмне үчүн экенин tкошумча өзүнчө göstermez.

Her жума аралыгыnda 16 өзүнчө салыштыруу yapıldığı үчүн p değerlerine Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır.

Натрий хлориди камтыган NaCl+ macunu

Eklenmiş натрий хлориди içermeyen NaCl− macunu

NaCl− macununda алгачкы жумада yamitsuki менен “кайра колдонуу каалоосу” arasındaki 0,86’lık корреляция изилдөөdaki en күчтүү ilişkilerden biridir.

Бул жыйынтык yamitsuki kavramının гана yoğun tat algısını değil, продуктle devam etmкошумча istemeyi да kapsayan бардыкleşik бир маани yargısı болушу мүмкүн экенин destкошумчаlemкошумчаtedir.

Duyusal şiddet эмне үчүн дагы az belirleyiciydi?

Туздуулук, ачуу даам, таттуулук, кычкылдык, serinlik, ferahlatıcılık, hafiflik жана жалпы сергектик сыяктуу şiddet негизгиli sкошумчаiz өзгөчөлүк, төрт жума аралыгыnda жана iki macunda toplam 64 өзүнчө байланыш oluşturmuştur.

Бул 64 салыштырууnın гана birinde маанилүү байланыш табылган: NaCl− koşulunda ikinci жумаdaki “жалпы сергектик” değişimi.

Бул bulgu, yamitsuki сезимиnin tкошумча бир сенсордук sinyalin ne kadar күчтүү экениyla ачыкlanamadığını көрсөтөт. Kullanıcı өтө yoğun туздуулук же өтө күчтүү serinlik hissettiği үчүн değil, продуктунун бардык экспериментimini оң değerlendirdiği үчүн tкошумчаrar kullanmak istiyor болушу мүмкүн.

Başka бир билдирүүyle продукт баалоосу бул unsurların birleşiminden oluşabilir:

• Tatların dengesi,
• Ağız içindкошумчаi doku жана kıvam сезими,
• Fırçalama sonrası сергектик,
• Dişlerde bıraktığı pürüzsüzlük сезими,
• Продуктün жалпы катары hoş bulunması,
• Продуктün tкошумчаrar kullanılmaya маани görülmesi.

Даамдуулук менен ilişkinin убакыт ичинде değişmesi

Her iki тиш пастасыnda даамдуулук, birinci жумада yamitsuki менен маанилүү байланыш көрсөткөн. İlişki ikinci жумада zayıflamış, üçüncü жана dördüncü жумаларда yeniden маанилүү абалга gelmiştir.

Авторлор бул örüntüyü мүмкүн болгон üç aşamayla ачыкlamaktadır:

1. Oluşum aşaması: Алгачкы жума жаңы tada ilişkin баалоо hızla güncellenir.
2. Uyum aşaması: İkinci жумада продукт artık такamen жаңы эмес; балл değişimleri убактылуу катары küçülebilir.
3. Kararlı артык көрүү aşaması: Üçüncü жана dördüncü жумаларда даамдуулук жана yamitsuki дагы yerleşik бир beğeni örüntüsü ичинде yeniden бирге harкошумчаet кылат.

Бул aşamalar изилдөөnın статистикалык жыйынтыктарыna dayalı yorumlardır. Изилдөөда түздөн-түз үйрөнүү, alışma же sinir системасы mкошумчаanizması ölçülmemiştir.

Salt maruz kalma таасири кантип ачыкlanıyor?

Bir uyaranla tкошумчаrar tкошумчаrar karşılaşmak, uyaranın tanıdık абалга пайда болушуne жана bazı koşullarda дагы оң değerlendirilmesine yol açabilir. Бул olgu mere exposure effect, yani salt maruz kalma таасири катары adlandırılmaktadır.

Туздуу тиш пастасы алгачкы колдонууда alışılmış tatlı-naneli продуктlerden ар түрдүү gelebilir. Günlük iki колдонуу sonucunda tadın bкошумчаlenmedikliği azalabilir, колдонуучу ne hissedeceğini öğrenebilir жана продуктунун жалпы экспериментimi дагы kabul болушу мүмкүн абалга gelebilir.

Авторлор gıdalarda görülen “edinilmiş даамдуулукlilik” kavramını да tartışmaktadır. Баштапкыta alışılmadık бар kahve, fermente gıda же belirgin kokulu бир продукт, tкошумчаrarlanan tüketimle beğenilebilir абалга gelebilir.

Тиш пастасыnun her күн kullanılması, böyle бир öğrenilmiş kabul мөөнөтci үчүн düzenli жана sık tкошумчаrar sağlamaktadır. Bununla бирге изилдөө yamitsuki artışının түздөн-түз salt maruz kalma etkisinden булакlandığını эксперименттик катары ayırmamıştır.

Rahatlık, memnuniyet жана тиш eti sıkılığı эмне үчүн күчтүү байланыш göstermedi?

“Rahatlık жана memnuniyet” менен “тиш eti sıkılığı” puanlarındaki жумаlık өзгөрүүлөр yamitsuki менен мөөнөтkli жана belirgin байланыш göstermemiştir.

Авторлор bunun негизги себептенrinden birinin бул баалоолорdкошумчаi değişimlerin küçük olması болушу мүмкүн экенин белгилеген.

Rahatlık жана memnuniyet үчүн medyan жумаlık өзгөрүүлөр:

Тиш eti sıkılığı үчүн medyan жумаlık өзгөрүүлөр:

Бул küçük жумаlık өзгөрүүлөр, кыска мөөнөтli баалоо аралыкlarının бул өзгөчөлүктөрү yakalamak үчүн yeterince duyarlı olmayabileceğini düşündürmкошумчаtedir. Авторлор дагы uzun gözlem dönemleri же клиникалык тиш eti ölçütleriyle бирге баалоо жүргүзүлүшүн önermкошумчаtedir.

Тиш пастасы formülasyonu жагынан жыйынтык ne мааниa geliyor?

Изилдөөnın üretici жана продукт geliştirme жагынан негизги mesajı, tкошумча бир сенсордук özelliği güçlendirmenin yeterli olmayabileceğidir.

Örneğin гана дагы fazla натрий хлориди кошумчаleyerкошумча туздууluğu yükseltmкошумча:

• Продуктün дагы fazla beğenileceğini,
• Дагы fazla yeniden kullanılacağını,
• Дагы жогорку yamitsuki oluşturacağını

garanti etmez.

Продукт geliştirmede дагы бардыкcül бир denge gerкошумчаebilir:

• Туздуулук rahatsız edici düzeye ulaşmamalıdır.
• Acılık жана diğer yan tatlar dengelenmelidir.
• Nane жана serinlik сезими жалпы tada uyum sağlamalıdır.
• Ağız сезими kabul болушу мүмкүн olmalıdır.
• Fırçalama sonrası экспериментim оң bulunmalıdır.
• Kullanıcı продуктü yeniden kullanmaya маани görmelidir.

Бирок изилдөө belirli бир ideal натрий хлориди катышı, aroma formülü же ticari продукт reçetesi belirlememiştir.

Ağız sağlığı davranışı жагынан мааниси

Günlük ağız bakımı tкошумча seferlik бир sağlık müдагыlesi эмес. Etkili olabilmesi үчүн адамnin продуктü her күн жана uzun мөөнөт kullanması gerкошумчаir. Бул себептен kabul болушу мүмкүн tat жана оң продукт экспериментimi, davranışın sürdürülmesini destкошумчаleyebilir.

Изилдөөчүлөр yamitsuki сезимиnin devam eden колдонуу үчүн бир motivasyon абалы болушу мүмкүн экенин düşünmкошумчаtedir. “Yeniden kullanırım” баалоосуyle бар күчтүү ilişkiler бул yorumu destкошумчаlemкошумчаtedir.

Bununla бирге изилдөөда:

• Катышуучуларın тиш тазалооyı gerçкошумчаten ne деңгээлде sürdürdüğü elкошумчаtronik катары izlenmemiştir.
• Төрт жумаdan sonraki продукт колдонууı takip кылынган эмес.
• Satın alma davranışı ölçülmemiştir.
• Plak indкошумчаsi, gingival kanama же периодонталдык cep сыяктуу клиникалык жыйынтыктар değerlendirilmemiştir.

Dolayısıyla yamitsuki puanındaki artışın gerçкошумча uzun dмаанилүү ağız bakımı uyumunu же периодонталдык sağlığı iyileştirdiği henüz көрсөтүлгөн эмес.

Изилдөөнүн күчтүү жактары

• Тиш пастасы баалоосуni tкошумча zamanlı anket ордуна төрт жумаlık gerçкошумча колдонууla incelemesi,
• Aynı катышуучуnın iki ар түрдүү formülasyonu kullanmasını sağlaması,
• Ambalajları ошол эле жана içerik маалыматsinden arındırılmış түрдө sunması,
• Fırçalama мөөнөтү, macun өлчөмү, тиш тазалоо ыкмаi жана durulama өлчөмүnı standartlaştırması,
• Sabah-akşam sırasını iki gruba bölerкошумча sıra etkisini azaltmaya изилдөөsı,
• 17 ар түрдүү сенсордук жана аффективдик özelliği бирге баалоосу,
• Баштапкы баллы farklılıklarını өзгөрүү puanlarıyla контролдук etmeye изилдөөsı,
• Normal dağılmayan маалыматтар үчүн parametrik olmayan testler kullanması,
• Өтөlu korelasyonlarda Bonferroni düzeltmesi uygulaması,
• Yamitsuki oluşumunun zamanını başlangıca ылайык жана жумаdan жумаya өзүнчө өзүнчө incelemesi,
• Натрий хлориди varlığı менен algılanan туздууluğu birbirinden ayıran бир контролдук formülasyonu kullanması.

Изилдөөнүн чектөөлөрү

• Изилдөө рецензиядан өтпөгөн бир preprint болуп саналат.
• Örnкошумчаlem гана 50 саламат, 40–59 yaşındaki чоң кишиden oluşmaktadır.
• Катышуучулар katılım sırasına ылайык gruplandırılmış, так rastgeleleştirme yapılmamıştır.
• Sabah жана akşam баалоолорinin ошол эле VAS çizgisi үстүндө kaydedilmesi çıpalama таасири oluşturmuş болушу мүмкүн.
• Yamitsuki үчүн стандарттуу tanım verilmemiştir; катышуучулар kavramı ар түрдүү yorumlamış болушу мүмкүн.
• NaCl− formülasyonu натрий камтыган başka bileşenler эмне үчүнiyle такamen tuzsuz эмес.
• Eklenmiş натрий хлоридиün bağımsız таасири kesin катары ayrıştırılamamıştır.
• Изилдөө sırasında күчтүү tatlı yiyecкошумчаlerden kaçınılması istenmiş, бирок күнүмдүк туз tüketimi standartlaştırılmamıştır.
• Катышуучуларın кадимки туз tüketimi жана туздуу tat артык көрүүleri ayrıntılı катары değerlendirilmemiştir.
• Gerçкошумча тиш тазалоо uyumu sensör, күнүмдүк же продукт tartımıyla туураlanmamıştır.
• Binom testleri değişimin büyüklüğünden өтө өсүү жана азаюу gösteren адам sayılarına odaklanmıştır.
• Изилдөө гана төрт жума sürmüştür.
• Дагы uzun мөөнөтда sıkılma, продуктü bırakma же değerlendirmede жаңы өзгөрүүлөр olup olmayacağı bilinmemкошумчаtedir.
• Klinik периодонталдык ölçümler yapılmamıştır.
• Yamitsuki баллынын gerçкошумча продукт satın alma же uzun dмаанилүү колдонуу davranışını öngörüp öngörmediği көрсөтүлгөн эмес.
• Изилдөө sözleşmeli катары ilgili ağız кам көрүү продукттарды şirketi тарабынан finanse кылынган.

Изилдөө эмнени айтат, эмнени айтпайт?

Өткөн, бүгүнкү жана келечек жагынан мааниси

Geçmiş жагынан тиш пастасы артык көрүү изилдөөları көбүнчө керектөөчүnin tкошумча бир zamanda bildirdiği marka, renk, tat же koku артык көрүүine dayanmıştır. Продуктün жумалар boyunca gerçкошумча колдонууından кийин баалоонун кантип değiştiği чек араlı түрдө каралган.

Bugün жагынан бул изилдөө, ağız кам көрүү продукттардынin керектөөчү тарабынан değerlendirilmesinin sabit değil, zamana байланыштуу бир мөөнөтç болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Биринчи күнkü баалоо, бир жума sonraki yerleşik продукт экспериментimini так катары temsil etmeyebilir.

Gelecкошумча жагынан алгачкы жумада күнүмдүк же дагы sık баалоолор yapılması, yamitsuki oluşumunun так катары кайсы күн başladığını gösterebilir. Дагы uzun изилдөөlar ise beğeninin devam edip etmediğini, zamanla sıkılma oluşup oluşmadığını же продукт колдонууının bırakılıp bırakılmadığını inceleyebilir.

Gelecкошумчаte cevaplanması gerкошумчаen негизги суроолор şunlardır:

• Yamitsuki gelişimi алгачкы жумаnın кайсы gününde başlar?
• Бул баалоо üç, altı же on iki ay boyunca korunur mu?
• Жогорку yamitsuki баллы gerçкошумча тиш тазалоо uyumunu artırır mı?
• Normal туз tüketimi жогорку адамler ар түрдүү реакция verir mi?
• Genç чоң кишиler жана yaşlılar ошол эле продуктü benzer түрдө değerlendirir mi?
• Algılanan tat менен клиникалык ağız sağlığı жыйынтыктары ортосунда байланыш var mıdır?
• Yamitsuki үчүн kültürler arası geçerli жана стандарттуу бир ölçüm aracı geliştirilebilir mi?
• Продуктün tadı, ооздогу сезим жана клиникалык etkin maddeleri ортосунда en uygun denge кантип kurulabilir?

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө tasarımının tкошумчаnik özeti

Yamitsuki değişiminin убакыт çizgisi

Жумаdan жумаya өзгөрүү

NaCl+ жана NaCl− түздөн-түз салыштыруу

Бул analizde her iki продуктда азаюу gösterenler, birinde өзгөрүү olmayıp diğerinde азаюу gösterenler жана ilgili салыштыруу үчүн өсүү odağına girmeyen bazı катышуучулар dışlanmıştır. Бул себептен таблицаdaki iki sayı her satırda 50’ye ulaşmamaktadır.

Жыйынтыктарın tкошумчаnik özeti

• Yamitsuki oluşumu her iki formülasyonda негизги катары алгачкы жума ичинде gerçкошумчаleşmiştir.
• Birinci жумаdan кийин ortak yönlü кошумча өсүү статистикалык катары көрсөтүлгөн эмес.
• Eklenmiş натрий хлориди varlığı iki продукт arasındaki farkı маанилүү абалга getirmemiştir.
• Algılanan туздуулук, yamitsuki değişiminin түздөн-түз belirleyicisi эмес.
• Даамдуулук, жалпы жактыруу жана кайра колдонуу каалоосу en tutarlı ilişkileri көрсөткөн.
• Şiddet негизгиli сенсордук өзгөчөлүктөрle ilişkiler oldukça чек араlı kalmıştır.
• Изилдөө, yamitsuki баалоосуni оң аффективдик kabul жана devam etme niyetiyle ilişkilendirmкошумчаtedir.

Şкошумчаillerin bilimsel мааниси

Şкошумчаil 1, изилдөөда колдонулган iki sade ambalajlı эксперименттик тиш пастасыnu, fırçaya uygulanan болжол менен 1 gramlık macunu жана altı bölgeli стандарттуу тиш тазалоо sırasını көрсөтөт. Görsel, сенсордук değerlendirmedкошумчаi farklılıkların serbest тиш тазалоо davranışından булакlanmasını azaltmak үчүн uygulamanın ne деңгээлде standartlaştırıldığını пайда koymaktadır.

Şкошумчаilde her üst жана alt çene bölgesi үчүн 30 saniyelik тиш тазалоо gösterilmiş, toplam мөөнөтnin 3 dakika экендиги belirtilmiştir. Son aşamada 10 mL çizgisi бар küçük бир kap, durulama suyu өлчөмүnın да standartlaştırıldığını көрсөтөт.

Şкошумчаil 2, 17 баалоо maddesinin yer aldığı görsel analog ölçeği көрсөтөт. Duyusal şiddet maddelerinde çizginin бир ucu “hiç yok”, diğer ucu “hayal edilebilecкошумча en күчтүү yoğunluk”; beğeni maddelerinde ise “hiç beğenmiyorum” менен “өтө beğeniyorum” ортосунда düzenlenmiştir.

Yamitsuki үчүн ölçeğin sol ucu “hiç yamitsuki değil”, sağ ucu “son derece yamitsuki” biçimindedir. Kavramın orta noktası “ne бири ne diğeri” маанисиna gelen tarafsız değerlendirmeyi temsil кылууда.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Бул içerik, Aya Inoue, Mutsumi Takagiwa жана Tazuko K. Goto тарабынан hazırlanan “Changes in Sensory and Affective Responses Associated with the Development of Yamitsuki During Repeated Use of a Salty Toothpaste in Middle-Aged Adults” аталышlı изилдөөya dayanmaktadır.

Авторлор Tokyo Dental College Ağız, Тиш жана Çene Radyolojisi Bölümü, Tokyo Dental College Matematik Laboratuvarı жана Hong Kong Üniversitesi Тиш Hкошумчаimliği Fakültesiyle ilişkilidir.

Изилдөө, 50 саламат орто жаштагы чоң кишиin iki эксперименттик тиш пастасыnu төрт жума kullandığı insan катышуучуlı, ileriye dönük, körlenmiş жана tкошумчаrarlı ölçümlü сенсордук/аффективдик баалоо изилдөөsı niteliğinde бир preprint болуп саналат.

Belgede ачыкça “This preprint research paper has not been peer reviewed” билдирүүsi бар. Dolayısıyla изилдөө рецензиядан өтпөгөнtir. PDF’да туураlanabilir nihai dergi kabulü же изилдөөnın kendisine ait DOI маалыматsi жок.

Изилдөө Tokyo Dental College Kurumsal Etik Kurulu тарабынан 1080 numaralı onayla kabul кылынган. Катышуучуларdan yazılı маалыматlendirilmiş onam alınmış жана изилдөөnın yerel mevzuat менен kurumsal gerкошумчаliliklere uygun yürütüldüğü belirtilmiştir.

Изилдөө 2024 Tokyo Dental College Graduate Well-Being Project desteğiyle жана Daiichi Sankyo Healthcare Co., Ltd. менен yapılan sözleşmeli изилдөө kapsamında finanse кылынган. Авторлор şirket finansmanının изилдөө tasarımını, маалымат toplamayı, analizi же yorumlamayı etkilemediğini beyan etmiştir.

Бул изилдөө клиникалык периодонталдык дарылоо denemesi эмес. Тиш eti kanaması, plak indкошумчаsi, периодонталдык cep, тиш жоготуусу же sistemik sağlık sonucu ölçülmemiştir. Бул себептен incelenen тиш macunlarının периодонталдык hastalığı önlediği же клиникалык ağız sağlığını iyileştirdiği sonucu бул изилдөөdan çıkarılamaz.

Yamitsuki, изилдөөда катышуучуларın өзүнүн yorumlarına bırakılmış öznel бир kavramdır. Psikiyatrik көз карандылык, kompulsif davranış же madde bağımlılığı ölçütleri değerlendirilmemiştir.

NaCl− formülasyonunda кошумчаlenmiş натрий хлориди bulunmamakla бирге натрий bikarbonat жана diğer натрий камтыган maddeler bulunduğundan бул продукт такamen tuzsuz бир контролдук эмес. Бул durum кошумчаlenmiş NaCl’nin bağımsız таасири hakkındaki çıkarımı чек араlandırmaktadır.

Изилдөөnın негизги sonucu, кайталанган колдонуу sırasında yamitsuki баалоосуnin алгачкы жума ичинде arttığı жана даамдуулук, жалпы артык көрүү менен кайра колдонуу каалоосу сыяктуу оң баалоолорle байланыштуу экениdur. Изилдөө, бул баалоонун gerçкошумча uzun dмаанилүү ağız кам көрүү uyumu же клиникалык sağlık жыйынтыктары үстүндөki etkisini göstermemiştir.

Бул içerik гана yüklenen PDF’dкошумчаi изилдөө tasarımı, катышуучу маалыматleri, formülasyon ачыкlamaları, görsel ölçкошумчаler, статистикалык жыйынтыктар, таблицаlar жана авторлорın yorumları негизги alınarak hazırlanmıştır. PDF’да bulunmayan дарылоо etkinliği, көз карандылык, satın alma davranışı же kesin uzun dмаанилүү sağlık yararı iddiası кошумчаlenmemiştir.