Стоматологиялык биоаэрозоль — стоматологиялык процедураларда пайда болуп, микроорганизмдерди же микробдук материалды айлана-чөйрөгө ташый ала турган абадагы бөлүкчөлөр түзгөн таасирленүү чөйрөсү. Лабораторияга негизделген бул сүрөттөмө изилдөөдө абадан түздөн-түз үлгү алуунун ордуна, стоматология студенттери колдонгон бет калкандары микробдордун таралышын кыйыр байкоочу бет катары пайдаланылган; 15 Кадимки реставрациялык процедурадан (Conventional Restorative Procedure, CRP) жана 15 Атравматикалык реставрациялык дарылоодон (Atraumatic Restorative Treatment, ART) кийин микробдук жүк жана бөлүнүп алынган Staphylococcus түрлөрүнүн антимикробдук сезгичтик профили изилденген. Орточо микробдук жүк CRP тобунда 35,9 CFU/табакча, ART тобунда 28,6 CFU/табакча болгону менен топтордун медианаларынын ортосунда статистикалык жактан маанилүү айырма билдирилген эмес. Жалпы 49 микробдук аныктоонун 27си (%55,1) Staphylococcus spp. болуп, ушул 27 изоляттын %70,4ү изилдөөнүн аныктамасына ылайык көп дарыга туруктуу (Multidrug-Resistant, MDR) деп классификацияланган. Бирок бет калканынын булганышы абадагы биоаэрозолдун концентрациясын же клиникалык инфекциянын пайда болушун түздөн-түз өлчөбөгөндүктөн, натыйжалар ушул чектин ичинде чечмеленүүгө тийиш.
Staphylococcus изоляттарында жалпы сезгич эместиктин эң жогорку көрсөткүчтөрү левофлоксацин (%100), эритромицин (%74,1), клиндамицин (%48,1) жана тетрациклин (%33,3) боюнча билдирилген. Ошол эле учурда булактын Table II таблицасындагы “non-susceptibility” аныктамасы туруктуу жана аралык сезгичтик категорияларын бириктиргендиктен, айрыкча левофлоксацин үчүн %100 деген көрсөткүчтү «бардык изоляттар сөзсүз туруктуу» деп кеңейтүү туура эмес.
Стоматологиялык клиникада биоаэрозоль эмне үчүн маанилүү?
Стоматологиялык процедураларда шилекей, ооз көңдөйүндөгү микроорганизмдер жана дарылоо материалдары айлана-чөйрөгө таралышы мүмкүн. Баштапкы изилдөө бул жагдайда эки өзүнчө маселени бириктирет: клиникалык процедурада жеке коргонуу каражаттарына жеткен тирүү микроорганизмдердин болушун жана алардын бир бөлүгүндө антимикробдук сезгичтиктин төмөндөшүн. Экөөнү чогуу караганда беттерди тазалоо гана эмес, туруктуу микроорганизмдердин клиникалык чөйрөдө таралышын чектеген биокоопсуздук чаралары да маанилүү болот.
Изилдөө негизинен CRP менен ART ортосунда микробдук жүктүн айырмасы бар-жогун жана бет калкандарынан бөлүнгөн басымдуу бактериялык топтун антимикробдук профилин баалаган. ART минималдуу инвазиялык реставрациялык ыкма болгону менен, бул изилдөө бардык клиникалык шарттарда ART азыраак аэрозоль түзөт деп алдын ала кабыл алган эмес; эки ыкманы чыныгы клиникалык чөйрөдө салыштырган.
Бет Калканындагы Микробдук Жүк Абадагы Биоаэрозолдун Көлөмүн Түздөн-Түз Өлчөйбү?
Жок. Бул изилдөөдө бет калкандары микробдук таралышты байкоонун кыйыр беттери катары колдонулган; абанын түз үлгүсү алынган эмес. Демек, бет калканындагы CFU саны процедура учурунда коргоочу бетке жетип, өстүрүүгө жарамдуу микроорганизмдерди көрсөтөт, бирок абадагы биоаэрозолдун концентрациясын, бөлүкчөлөрдүн өлчөмдөрүнүн бөлүштүрүлүшүн же дем менен кириши мүмкүн болгон микроб дозасын түз сандык түрдө аныктабайт.
Бул айырмачылык изилдөөнүн түшүндүрмөсү үчүн негизги мааниге ээ. Бет калканында микроорганизм табылышы биологиялык материал коргоочу бетке жете алганын көрсөтөт; бирок анын кайсы жол менен келгенин, абада канча убакыт турганын, адам канча бөлүгүн дем алганын же чыныгы инфекция пайда болгонун өзүнөн өзү далилдебейт.
CRP жана ART эмнени билдирет?
CRP бул изилдөөдө кадимки реставрациялык стоматологиялык процедураларды, ал эми ART атравматикалык реставрациялык дарылоону билдирет. Ар бир топто 15 процедура каралып, алар тиш кариеси бар бейтаптарга жүргүзүлгөн. Тандалма жеткиликтүүлүк боюнча түзүлгөн жана маалымат чогултулган мезгилде ылайыктуу процедуралар изилдөөгө киргизилген.
ART, CRPге Салыштырмалуу Микробдордун Азыраак Таралышын Камсыз Кылдыбы?
Изилдөө ART ыкмасы CRPге салыштырмалуу микробдордун статистикалык жактан ырасталган азыраак таралышына алып келгенин көрсөткөн жок. Орточо CFU көрсөткүчү ARTде 28,6, CRPде 35,9 CFU/табакча болуп, сан жагынан төмөн болсо да, авторлор колдонгон Wilcoxon салыштыруусунда медианалардын ортосунда маанилүү айырма аныкталган эмес; булакта так p мааниси да, тест статистикасы да берилген эмес.
Ошондуктан «ART сөзсүз азыраак биоаэрозоль чыгарат» деген тыянак колдоого алынбайт. Авторлор ARTдеги сандык жактан төмөн көрсөткүчтөр мүмкүн болуучу микробиологиялык артыкчылыкты билдириши ыктымал экенин талкуулашат; бирок тандалма чакан жана статистикалык маанилүүлүк жок болгондуктан, бул божомол гипотеза деңгээлинде гана калууга тийиш.
CFU эмнени өлчөйт?
Колония Түзүүчү Бирдик (Colony-Forming Unit, CFU) — өстүрүү шарттарында көбөйүп, көзгө көрүнгөн колония түзө ала турган тирүү микроорганизм бирдиктерин иш жүзүндө өлчөөчү көрсөткүч. Бул изилдөөдө CFU бет калканына Rodac TSA табакчасы тийгизилип, андан соң табакчалар аэробдук шартта инкубациялангандан кийин саналган.
CFU саны «бардык болгон микробдордун жалпы санына» барабар эмес. Өстүрүлбөй турган микроорганизмдер, колдонулган азык чөйрөсүндө же инкубациялык шарттарда өспөгөн түрлөр, айрыкча анаэробдук организмдер бул ыкма менен толук камтылбай калышы мүмкүн.
MALDI-TOF эмне үчүн колдонулган?
Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Time of Flight (MALDI-TOF) масс-спектрометриясы микроорганизмдердин белок профилдерин салыштырып, таксономиялык түрдү тез аныктоочу метод болуп саналат. Бул изилдөөдө колониялар адегенде морфологиялык жана боёлуш өзгөчөлүктөрү менен алдын ала бааланып, кийин тандалган өкүл колонияларды так аныктоо үчүн MALDI-TOF колдонулган.
Антимикробдук сезгичтик тестинин камтуу чеги
Антимикробдук Сезгичтик Тести (Antimicrobial Susceptibility Testing, AST) бардык 49 микробдук аныктоого эмес, басымдуу жана клиникалык маанилүү топ болгондуктан 27 Staphylococcus spp. изолятына гана жүргүзүлгөн. Агар диффузиясы колдонулуп, натыйжалар негизинен BrCAST 2025 критерийлери менен чечмеленген; хлорамфеникол үчүн CLSI 2025 чектик маанилери колдонулган.
Методдор бөлүмүндө cefoxitin 30 µg, гентамицин 10 µg, левофлоксацин 5 µg, sulfamethoxazole/trimethoprim 23,75–1,25 µg, пенициллин 1 U, клиндамицин 2 µg, тетрациклин 30 µg, эритромицин 15 µg, рифампицин 5 µg жана linezolid 10 µg сыналган агенттер катары тизмеленген; хлорамфеникол кошумча CLSI критерийлери менен бааланган.
Левофлоксацинге Карата %100 Сезгич Эместик Эмнени Билдирет?
Булактын Table II таблицасы боюнча 27 Staphylococcus изолятынын баары левофлоксацинге «non-susceptible» категориясына кирет; бирок таблица «non-susceptibility» дегенди туруктуу жана аралык категориялардын жыйындысы деп аныктагандыктан, бул бардык изоляттар өз-өзүнчө сөзсүз туруктуу дегенди билдирбейт. Булак левофлоксацин боюнча туруктуу жана аралык изоляттардын бөлүштүрүлүшүн өзүнчө билдирбейт.
Терминологиядагы бул чек маанилүү. Булактын талкуусунда туруктуулук деген сөз кеңирээк колдонулганына карабастан, Verianla сандык жыйынтыктарда Table II аныктаган «сезгич эместик» түшүнүгүн сактайт.
Көп дарыга туруктуулук кандай аныкталды?
Изилдөөдө MDR бир изолят үч же андан көп антимикробдук класска туруктуулук көрсөткөн абал катары аныкталган. Ушул аныктама боюнча 27 Staphylococcus изолятынын 19у, башкача айтканда %70,4ү, MDR катары классификацияланган. Бул бардык бет калканы үлгүлөрүнүн же бардык 49 микробдук аныктоонун %70,4ү MDR дегенди билдирбейт; бөлүүчү сан AST жүргүзүлгөн 27 Staphylococcus изоляты гана.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Изилдөөнүн түзүлүшү
| Бөлүк | Булак изилдөөсүндөгү колдонуу |
|---|---|
| Изилдөөнүн түрү | Лабораторияга негизделген сүрөттөмө, изилдөөчү эмгек |
| Изилдөө чөйрөсү | UFPE School Dental Clinic; бир учурда бир нече стоматологиялык жабдык иштеген ачык клиникалык чөйрө |
| Жалпы процедуралар | 30 |
| CRP | 15 процедура |
| ART | 15 процедура |
| Үлгү алуу | Жеткиликтүү тандалма; тандалманын формалдуу көлөмү эсептелген эмес |
| Орточо процедура узактыгы | Болжол менен 30 мүнөт |
| Процедурадан мурда бет калканы | %70 спирт менен дезинфекциялоо |
| Үлгү алынган аянт | Алдыңкы-ортоңку бөлүктөгү стандарттык 4 cm² |
| Тийиштирүү ыкмасы | Rodac TSA табакчасы; болжол менен 5 секунд |
| Инкубация | Аэробдук гана; 36 ± 1 °C; 48 саат |
| Микробдорду саноо | CFU санын кол менен эсептөө |
| Түрдү аныктоо | Морфология/боёо + MALDI-TOF масс-спектрометриясы |
| AST | Агар диффузиясы; Staphylococcus spp. гана |
| Статистика | Shapiro–Wilk, андан кийин булакта “Wilcoxon test” деп аталган параметрдик эмес салыштыруу |
CRP жана ARTдеги микробдук жүк
| Көрсөткүч | CRP | ART |
|---|---|---|
| Процедура саны | 15 | 15 |
| Орточо CFU/табакча | 35,9 | 28,6 |
| Топтордун медианаларын салыштыруу | Статистикалык жактан маанилүү айырма жок | |
| Так Wilcoxon p мааниси | Булакта билдирилген эмес | |
Ар бир үлгүдөгү өзгөрмөлүүлүк чоң болгон. Table I боюнча ART үлгүлөрүнүн биринде өсүш таптакыр жок, ал эми эң жогорку көрсөткүч CRP үлгүлөрүнүн биринде 229 CFU болгон. Мындай гетерогендүүлүк эки топтун орточо маанилери стоматологиялык процедуралардагы микробдук таасирленүүнүн бүт түзүмүн түшүндүрбөй турганын көрсөтөт.
Кандай микроорганизмдер табылган?
| Микроорганизм / топ | Булакта билдирилген жыйынтык |
|---|---|
| Staphylococcus spp. | 27/49 (%55,1); эң көп кездешкен топ |
| Staphylococcus epidermidis | Staphylococcus изоляттарынын эң чоң чакан тобу; n=20 |
| Staphylococcus warneri | n=4 |
| Staphylococcus capitis | n=1 |
| Staphylococcus saprophyticus | n=2 |
| Bacillus cereus-thuringiensis | 9/49 (%18,4) |
| Грам-терс бактериялар | Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Klebsiella pneumoniae, Moraxella spp. |
| Башка бактериялар | Micrococcus luteus, Corynebacterium spp. Table I içinde raporlanmıştır. |
| Жип сымал козу карын | Aspergillus spp. ile uyumlu koloniler; kaynak anlatısı ile Table I arasında örnek sayısı uyuşmazlığı vardır. |
Staphylococcus изоляттарынын антимикробдук профили
| Түр | n | Эритромицин | Клиндамицин | OXA мамычасы | Пенициллин | Тетрациклин | SXT | Левофлоксацин |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| S. warneri | 4 | 3 (%75) | 2 (%50) | 1 (%25) | 2 (%50) | 2 (%50) | 0 | 4 (%100) |
| S. epidermidis | 20 | 16 (%80) | 10 (%50) | 4 (%20) | 6 (%30) | 7 (%35) | 2 (%10) | 20 (%100) |
| S. capitis | 1 | 1 (%100) | 1 (%100) | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 (%100) |
| S. saprophyticus | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 (%100) |
Булак таблицасына эскертүү: Table II «OXA» мамычасын oxacillin деп аныктаганы менен методдор бөлүмүндөгү антимикробдук панелде cefoxitin 30 µg көрсөтүлгөн. Verianla буларды автоматтык түрдө тең деп кабыл алып оңдогон жок жана таблицанын энбелгисин булактагыдай калтырды.
Жалпы антимикробдук жыйынтыктар
| Антимикробдук каражат | Сезгич эмес изолят |
|---|---|
| Левофлоксацин | %100 |
| Эритромицин | %74,1 (20/27) |
| Клиндамицин | %48,1 (13/27) |
| Тетрациклин | %33,3 (9/27) |
| MDR классификациясы | %70,4 (19/27) |
Булактагы баяндамада бардык изоляттар хлорамфениколго, linezolid, рифампицинге жана sulfamethoxazole/trimethoprimге сезгич экени айтылат. Бирок Table II таблицасында S. epidermidis үчүн SXT мамычасында 2/20 (%10) сезгич эмес изолят көрсөтүлгөн. Ошондуктан SXT боюнча текст менен таблица бирдей тыянак бербейт.
Булак ичиндеги отчеттук карама-каршылыктар
| Маселе | Булактын бир бөлүмү | Булактын башка бөлүмү | Verianla ыкмасы |
|---|---|---|---|
| DOI | PDFтин биринчи бети: 10.1590/0001-3765202620250915 | How to cite + SciELO/PubMed: 10.1590/0001-3765202420250915 | Расмий жазууларга туура келген 2024 формасы канондук DOI катары колдонулган; айырма жашырылган эмес. |
| Aspergillus bulunan örnekler | Results: эки табакча, бир CRP + бир ART | Table I: CRP3, CRP15, ART8, ART11 | Үлгүлөрдүн так саны кайра чечмеленген жок; дал келбестик көрсөтүлдү. |
| SXT сезгичтиги | Results: бардык Staphylococcus изоляттары сезгич | Table II: S. epidermidis 2/20 duyarlı değil | Эки маалымат өз-өзүнчө сакталган. |
| Бета-лактам дискинин энбелгиси | Methods: cefoxitin 30 µg | Table II: OXA = oxacillin | Булактан тышкары оңдоо жасалган жок. |
| S. capitis prosedürü | Table I: CRP3 | Table II: ART (1) | Кайсы маалымат туура экени божомолдонгон жок. |
Изилдөө колдогон жыйынтык
Каралган 30 процедурада CRP жана ARTден кийин бет калкандарындагы микробдук жүктүн ортосунда статистикалык жактан маанилүү айырма билдирилген эмес. Бет калкандарынан ар кандай грам-оң, грам-терс бактериялар жана жип сымал козу карындарга шайкеш колониялар бөлүнгөн; Staphylococcus spp. басымдуу бактериялык топ болгон. AST жүргүзүлгөн Staphylococcus изоляттарында жогорку сезгич эместик көрсөткүчтөрү жана %70,4 MDR классификациясы байкалган. Бул жыйынтыктар стоматологиялык клиникаларда жеке коргонуу каражаттарын тазалоонун, беттерди дезинфекциялоонун жана антимикробдук туруктуулук боюнча маалымдуулуктун маанисин бекемдейт.
Изилдөө колдобогон жыйынтык
Изилдөө ART CRPге караганда сөзсүз коопсуз экенин, эки процедурадагы аба биоаэрозолунун түз өлчөнгөн концентрациялары бирдей экенин, бет калканындагы ар бир микроорганизм тийиштүү бейтаптан келгенин же табылган микроорганизмдер студенттерде же бейтаптарда инфекция жаратканын көрсөткөн эмес. Мындан тышкары, ал бардык стоматологиялык клиникалар үчүн туруктуулуктун таралуу деңгээлин эсептебейт жана Staphylococcus эмес микроорганизмдердин антимикробдук туруктуулук профилин текшерген эмес.
Методологиялык чектөөлөр
Тандалма болгону 30 процедурадан турган жана статистикалык кубаттуулукту же тандалманын көлөмүн формалдуу эсептөө жүргүзүлгөн эмес. Изилдөө бир университеттин стоматологиялык клиникасында гана өткөндүктөн, башка клиникаларга жалпылоо мүмкүнчүлүгү чектелген.
Биоаэрозолдук таасирленүү түз аба үлгүлөрү менен бааланган эмес. Бет калканы процедура маалында микробдордун таралышына кыйыр байкоочу бет катары колдонулган. Ыкма иш жүзүндө колдонулса да, абадагы бөлүкчөлөрдүн концентрациясын же дем менен кире ала турган аэрозоль бөлүгүн өлчөбөйт.
Инкубация аэробдук шарттарда гана жүргүзүлгөн. Андыктан анаэробдук микроорганизмдер системалуу түрдө жетишсиз табылган болушу мүмкүн. Ошондой эле сезгичтик тесттери бардык микроорганизмдерге эмес, Staphylococcus spp. изоляттарына гана жасалган.
Статистикалык отчетто топтордун медианалары айырмаланбаганы айтылган, бирок медиана маанилери, Wilcoxon тест статистикасы жана так p мааниси жарыяланган эмес. Verianla жетишпеген бул маанилерди кайра эсептеп, булактын өз жыйынтыгы катары көрсөткөн эмес.
Биокоопсуздук жагынан практикалык мааниси
Булак авторлору бет калкандарын бейтаптардын ортосунда %70 спирт менен тазалоону, чийилген жерлерин жана материалдын бузулушун такай текшерүүнү, көрүү сапаты начарлаганда алмаштырууну сунуш кылышат. Бет калканын хирургиялык беткап же N95 сыяктуу дем алуу органдарын коргоонун ордуна эмес, кошумча физикалык тоскоолдук катары кароо керек.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска изилдөө: Antimicrobial Resistance in Dental Bioaerosols: Insights from Microbiological Analysis of Face Shield Masks
Авторлор: Luana D. Alves; João Lúcio M. Lira; Carlos Roberto Weber Sobrinho; Reginaldo G. de Lima Neto; Felipe P.G. Neves; Jailton L.C. Lima; Maria Amélia V. Maciel.
Жооптуу автор: Jailton Lobo da Costa Lima.
Мекемелер: Universidade Federal de Pernambuco (UFPE), Coordenação de Medicina Tropical, Recife, Pernambuco, Бразилия; Universidade Federal Fluminense, Instituto Biomédico, Niterói, Rio de Janeiro, Бразилия.
Журнал: Anais da Academia Brasileira de Ciências.
Басма мекемеси: Academia Brasileira de Ciências.
Платформа: SciELO.
Том / чыгарылыш / макала номери: 98(3), e20250915.
Жарыяланган күнү: 3 август 2026.
Алынган / кабыл алынган: 8 сентябрь 2025 / 4 февраль 2026.
Канондук DOI: 10.1590/0001-3765202420250915.
DOI эскертүүсү: PDFтин биринчи бетинде 10.1590/0001-3765202620250915 деп жазылса да, ошол PDFтин “How to cite” бөлүмү жана SciELO менен PubMedдин расмий жазуулары 10.1590/0001-3765202420250915 формасын колдонот.
Булактын түрү: Лабораторияга негизделген, сүрөттөмө жана изилдөөчү мүнөздөгү оригиналдуу эмгек.
Рецензиялоо: AABC бир тараптуу жашыруун рецензиялоо жүргүзгөн илимий журнал.
Лицензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).
Тандалма: UFPE окуу стоматология клиникасында 30 студент/процедура; 15 CRP жана 15 ART; жеткиликтүү тандалма.
Үлгү алуу: Процедурадан мурун %70 спирт менен дезинфекцияланган бет калканынын алдыңкы-ортоңку бөлүгүндөгү 4 cm² аянтка Rodac TSA табакчасын болжол менен 5 секунд тийгизүү.
Өстүрүү: Аэробдук шарттар; 36 ± 1 °C; 48 саат.
Микробиологиялык аныктоо: Жарык микроскопиясы, Gram боюнча боёо, козу карындар үчүн лактофенол пахта көгү жана MALDI-TOF масс-спектрометриясы.
Антимикробдук тест: Агар диффузиясы; Staphylococcus spp. гана; негизинен BrCAST 2025, хлорамфеникол үчүн CLSI 2025 критерийлери.
MDR аныктамасы: Үч же андан көп антимикробдук класска туруктуулук.
Статистика: Shapiro–Wilk нормалдуулук баалоосу жана булакта “Wilcoxon test” деп аталган параметрдик эмес топ аралык салыштыруу. Так Wilcoxon p мааниси жана тест статистикасы жарыяланган эмес.
Этика: UFPE Research Ethics Committee; CAAE 169134622.0.0000.5208.
Маалымдалган макулдук: Булактан өзүнчө жана ачык маалымдалган макулдук билдирүүсү табылган эмес; Verianla макулдуктун статусун божомолдобойт.
Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Авторлор изилдөөдө түзүлгөн же талданган бардык маалыматтар жарыяланган макалада камтылганын билдиришкен.
Каржылоо: PDFте жана расмий макаланын текстинде өзүнчө каржылоо тууралуу билдирүү табылган эмес; мындан «каржылоо алынган жок» деген жыйынтык чыгарылган эмес.
Кызыкчылыктар кагылышы: Булактан өзүнчө кызыкчылыктар кагылышы билдирүүсү табылган эмес; анын жоктугу божомолдонгон эмес.
Авторлордун салымдары: Luana D. Alves концепция түзүү, маалыматтарды курациялоо, изилдөө, долбоорду башкаруу, текшерүү жана алгачкы текст; João Lúcio M. Lira изилдөө жана карап чыгуу/редакциялоо; Carlos Roberto Weber Sobrinho алгачкы текст жана карап чыгуу/редакциялоо; Reginaldo G. de Lima Neto изилдөө жана карап чыгуу/редакциялоо; Felipe P.G. Neves алгачкы текст жана карап чыгуу/редакциялоо; Jailton L.C. Lima концепция түзүү, маалыматтарды курациялоо, изилдөө, долбоорду башкаруу, текшерүү, алгачкы текст жана карап чыгуу/редакциялоо; Maria Amélia V. Maciel концепция түзүү, маалыматтарды курациялоо, изилдөө, долбоорду башкаруу, текшерүү, алгачкы текст жана карап чыгуу/редакциялоо салымдары менен көрсөтүлгөн.
Булактын ички карама-каршылыктары жөнүндө эскертүү: DOI жазылышы, Aspergillus табылган табакчалардын саны, SXT сезгичтиги, cefoxitin/OXA энбелгиси жана S. capitisтин CRP/ART боюнча бөлүнүшү макаланын ар башка бөлүмдөрүндө толук дал келбейт. Verianla буларды унчукпай оңдогон эмес.
Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө бет калканынын бетинде өстүрүүгө мүмкүн болгон микробдук булганууну изилдейт; абадагы биоаэрозолдун түз концентрациясын, инфекциянын пайда болуу жыштыгын же CRP/ARTдин себептик клиникалык артыкчылыгын өлчөбөйт.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген