Subtalar artroerezis (subtalar arthroereisis, STA) simptomatik pediatrik elastik yastıayaqlıqda həddindən artıq subtalar eversiyanı məhdudlaşdırmaq və medial uzununa qövsün daha fizioloji düzülməsini dəstəkləmək məqsədilə sinus tarsi nahiyəsinə implant yerləşdirilən cərrahi yanaşmadır. Bu retrospektiv müşahidəvi kohort tədqiqatı STA tətbiq olunmuş skelet inkişafı tamamlanmamış 50 xəstədə radiografik düzəlmənin, erkən postoperativ ağrının və erkən funksional aktivliyin idmana qayıdışla əlaqəsini qiymətləndirdi. Qısamüddətli təqibdə 27/50 xəstə (%54) simptomlardan əvvəl məşğul olduğu əsas idmana eyni iştirak səviyyəsində qayıtdı. Çoxdəyişənli modeldə üç aylıq UCLA Aktivlik Skoru idmana qayıdışla müstəqil əlaqə göstərən yeganə dəyişən idi; radiografik düzəlmənin böyüklüyü və erkən postoperativ VAS ağrısı müstəqil əlaqə göstərmədi.

İdmana qayıdan xəstələrdə UCLA Aktivlik Skorunun medianı 8,0 [IQR 7,0–8,5], qayıtmayanlarda 6,0 [5,0–7,0] idi (p=0,005). Üç aylıq UCLA skorunda hər 1 ballıq artım idmana qayıdış odds-u ilə OR 2,65 səviyyəsində əlaqəli idi (%95 GA 1,34–6,15; p=0,009). Bunun əksinə, erkən postoperativ VAS ağrısı üçün OR 0,98 (%95 GA 0,76–1,25; p=0,892) və ΔMeary bucağı üçün OR 1,01 (%95 GA 0,91–1,13; p=0,875) tapıldı. Bu dəyərlər səbəblilik sübut etmir; xüsusilə UCLA skoru sağalmanın bir neçə fiziki və davranış komponentini birlikdə əks etdirən erkən funksional göstərici kimi şərh edilməlidir.

Tədqiqatın mesajı radiografiyanın əhəmiyyətsiz olması deyil. STA-dan sonra nəzərəçarpan anatomik düzəlmə əldə edilmişdir; lakin oxşar radiografik düzəlməyə malik xəstələrdə idmana qayıdış nəticələri fərqli olmuşdur. Buna görə erkən postoperativ qiymətləndirmədə anatomik düzülmə ilə yanaşı funksional sağalmanın da ayrıca və standartlaşdırılmış şəkildə izlənməsi nəticəsinə gəlinmişdir. Tədqiqat yalnız qısamüddətli davranışı qiymətləndirir; uzunmüddətli idman iştirakını, gec implant fəsadlarını və ya fərdi xəstənin gələcəkdə idmana qayıtma ehtimalını dəqiq proqnozlaşdırmır.

Tədqiqat problemi

Pediatrik elastik yastıayaqlıq və ya planovalgus deformasiyası xəstələrin çoxunda konservativ şəkildə idarə oluna bilər. Bununla belə, aktivliyi məhdudlaşdıran ağrı və ya yorğunluğun davam etdiyi və ən azı altı aylıq ortez və fizioterapiya yanaşmasına cavab alınmayan seçilmiş simptomatik xəstələrdə cərrahi müalicə gündəmə gələ bilər. Subtalar artroerezis daha az invaziv cərrahi seçimlərdən biri kimi həddindən artıq subtalar eversiyanı məhdudlaşdırır və medial uzununa qövsün yenidən düzülməsini dəstəkləyir.

STA-nın radiografik düzülməni yaxşılaşdıra bildiyinə dair ədəbiyyat olsa da, cərrahi uğurun yalnız radiografiya ilə müəyyən edilməsi xəstənin real həyat funksiyasını natamam təmsil edə bilər. Uşaq və yeniyetmələrdə idmana qayıdış xəstə və ailə üçün mühüm nəticədir. Buna baxmayaraq, radiografik düzəlmə miqdarının, əməliyyatdan sonrakı ağrının və erkən aktivlik qabiliyyətinin idmana qayıdışla bir-birindən müstəqil əlaqələri kifayət qədər aydınlaşdırılmamışdır.

Tədqiqatçılar buna görə iki əsas fikri sınaqdan keçirdilər: tam radiografik normallaşmanın funksional yaxşılaşma üçün zəruri olmaya biləcəyi və idmana qayıdışın ağrının tam yoxluğundan daha çox ümumi aktivlik qabiliyyəti ilə əlaqəli ola biləcəyi.

Subtalar Artroerezis Nədir?

Subtalar artroerezis simptomatik elastik yastıayaqlıqda subtalar oynağın həddindən artıq eversiya hərəkətini mexaniki şəkildə məhdudlaşdırmaq məqsədilə sinus tarsi nahiyəsinə implant yerləşdirilən və bununla ayağın medial uzununa qövsünün daha fizioloji düzülməsini dəstəkləyən cərrahi üsuldur. Bu tədqiqatda bütün xəstələrdə sorulmayan endosinotarsal vint istifadə edilmiş və prosedurlar bir baş cərrah tərəfindən standartlaşdırılmış texnika ilə icra edilmişdir.

Tədqiqatdakı cərrahi yanaşma

Sinus tarsi nahiyəsinə floroskopiya nəzarəti altında küt disseksiya ilə yaxınlaşıldı. Sınaq ölçüləndirməsi həddindən artıq düzəltmə yaratmadan təxminən 2–4° fizioloji eversiyaya imkan verən implantı seçmək üçün istifadə edildi və daha sonra daimi, sorulmayan endosinotarsal vint yerləşdirildi. Kohortda Axilles uzadılması kimi əlavə vətər prosedurları tətbiq edilmədi.

Əməliyyatdan sonra rutin gips və ya breys immobilizasiyasından istifadə olunmadı. Müəssisə protokoluna görə birtərəfli müdaxilələrdən sonra dördüncü, ikitərəfli müdaxilələrdən sonra yeddinci gündən etibarən iki qoltuq ağacı ilə dözülən həddə yük verməyə icazə verilirdi. Qoltuq ağacları adətən təxminən 14 gündə dayandırılırdı. Üzgüçülüyə bir aydan, digər idman növlərinə isə klinik irəliləyişdən asılı olaraq adətən üç aydan sonra icazə verilirdi. Fizioterapiya rutin deyildi; ilk 14 günün sonunda kifayət qədər yeriyə bilməyən xəstələrə tətbiq olunurdu. Yekun tədqiqat kohortundakı 50 xəstənin hamısı ikitərəfli əməliyyat olunmuşdu.

İdmana qayıdış necə müəyyən edildi?

Bir xəstənin “idmana qayıdan” kimi təsnif edilməsi üçün yalnız hər hansı fiziki aktivliyə başlaması kifayət deyildi. Xəstə simptomlar başlamazdan əvvəl məşğul olduğu əsas idmana eyni iştirak səviyyəsində qayıtmış olmalı idi. Məlumat poliklinika nəzarətində xəstə iştirak edərkən valideyndən alındı. Məşq tezliyi və intensivliyi ayrıca dəyişənlər kimi qeydə alınmadı və kənar obyektiv təsdiqləmə aparılmadı.

Bu sərt tərif nəticələrin şərhində vacibdir. Tədqiqatda %54 olaraq tapılan RTS nisbəti “hər hansı idmana və ya məşqə yenidən başlama” nisbəti deyil. Müəlliflər əvvəlki bəzi seriyalarda bildirilən %90-dan yuxarı nisbətlərdən fərqin bir hissəsinin daha sərt RTS tərifindən və orta hesabla 9,2 aylıq nisbətən qısa təqib müddətindən qaynaqlana biləcəyini müzakirə edirlər. Bu izah müəllif şərhidir; tədqiqat bu fərqin səbəbini eksperimental olaraq sınaqdan keçirməmişdir.

Funksiya və ağrı necə ölçüldü?

UCLA Aktivlik Skoru 1–10 arasında ümumi aktivlik səviyyəsini ölçmək üçün istifadə edildi. Çoxdəyişənli analizdə istifadə olunan UCLA dəyəri əməliyyatdan sonrakı üçüncü ay ziyarətindən götürüldü; beləliklə son vəziyyətdən çox erkən sağalma qabiliyyətini təmsil etməsi nəzərdə tutuldu.

FAAM Sport alt şkalası 0–100 arasında idmanla əlaqəli ayaq və topuq funksiyasını qiymətləndirdi. VAS ağrı skoru 0–10 arasında ilk postoperativ klinik nəzarətdə qeydə alınmış ümumi ağrı şiddətini təmsil etdi. Mənbə bu VAS dəyişəninin istirahət və aktivlik ağrısını ayırmadığını və idmana qayıdış anındakı ağrı ölçümü olmadığını açıq şəkildə bildirir.

Radiografik düzəlmə necə ölçüldü?

Yük verərək çəkilmiş radiografiyalarda əməliyyatdan əvvəlki T0 ilə son təqib T1 arasındakı dəyişiklik üç həndəsi parametr üzrə hesablandı:

• Meary bucağı: sagittal talus–birinci metatars düzülməsini təmsil etdi.
• Costa–Bertani bucağı: medial uzununa qövs profilini təmsil etdi.
• Kite bucağı: arxa ayağın düzülməsini qiymətləndirdi.

Hər parametrdə Δ dəyəri postoperativ düzəlmənin böyüklüyü kimi standartlaşdırıldı. İkitərəfli xəstələrdə statistik müstəqilliyi qorumaq üçün hər iki ayağı ayrıca müşahidə kimi istifadə etmək əvəzinə əvvəlcədən müəyyən edilmiş “indeks tərəf” əsas götürüldü. Başlanğıcda daha simptomatik tərəf seçildi; simptomlar bərabər olduqda sağ tərəf istifadə edildi.

Radiografik Düzəlmə İdmana Qayıdışı Proqnozlaşdırdımı?

Xeyr; bu qısamüddətli kohortda radiografik düzəlmənin böyüklüyü idmana qayıdış vəziyyəti ilə əhəmiyyətli və ya müstəqil əlaqə göstərmədi. İdmana qayıdan və qayıtmayan xəstələrdə ΔMeary, ΔCosta–Bertani və ΔKite paylanmaları oxşar idi; həmçinin postoperativ Meary bucağının 15°-dən aşağı olmasına əsaslanan kəşfiyyat xarakterli hədd analizi də idmana qayıdışla əhəmiyyətli əlaqə göstərmədi.

ΔMeary medianı hər iki qrupda 11,0° idi və qrup fərqi p=0,938 olaraq tapıldı. ΔCosta–Bertani medianı idmana qayıdanlarda 8,5°, qayıtmayanlarda 9,2° idi (p=0,984). ΔKite medianı müvafiq olaraq 3,8° və 5,8° idi (p=0,108). Beləliklə, əməliyyat anatomik düzülmədə nəzərəçarpan düzəlmə təmin etsə də, daha böyük bucaq düzəlməsi bu nümunədə daha yüksək qısamüddətli RTS ehtimalı ilə uyğun gəlmədi.

Mənbə Şəkil 1-də bu ayrışma vizual olaraq da aydındır: UCLA Aktivlik Skoru paylanmaları RTS qrupları arasında ayrıldığı halda Meary və Costa–Bertani düzəlmə paylanmaları böyük ölçüdə üst-üstə düşür. Bu şəkil radiografik düzəlmənin baş vermədiyini deyil, düzəlmə miqdarının idmana qayıdış qruplarını ayırd edə bilmədiyini dəstəkləyir.

Korrelyasiya quruluşu nə göstərdi?

Mənbə Şəkil 2-dəki Spearman korrelyasiya matrisi funksiya ilə radiografik düzəlmə arasındakı əlaqələrin ümumilikdə zəif olduğunu göstərir. UCLA ilə ΔMeary üçün ρ=0,16, UCLA ilə ΔCosta üçün ρ=0,19, FAAM ilə ΔMeary üçün ρ=0,21 və FAAM ilə ΔCosta üçün ρ=0,19 bildirilmişdir. Bunun əksinə, iki radiografik düzəlmə ölçüsü olan ΔMeary ilə ΔCosta arasında güclü müsbət korrelyasiya vardır (ρ=0,79).

UCLA ilə FAAM arasındakı korrelyasiya ρ=0,53; UCLA ilə VAS arasındakı korrelyasiya −0,27 və VAS ilə FAAM arasındakı korrelyasiya −0,42 olaraq göstərilmişdir. Bu dəyərlər dəyişənlərin birlikdə dəyişmə dərəcəsini göstərir; səbəb istiqamətini müəyyən etmir.

UCLA Aktivlik Skoru İdmana Qayıdışla Necə Əlaqəli idi?

Əməliyyatdan sonrakı üçüncü aydakı UCLA Aktivlik Skoru üç dəyişənli logistik reqressiya modelində idmana qayıdışla müstəqil əlaqə göstərən yeganə dəyişən idi; hər 1 ballıq artım RTS odds-unun 2,65 qatı ilə əlaqəli idi (%95 GA 1,34–6,15; p=0,009). Bu nəticə UCLA skorunun idmana qayıdışın sübut olunmuş səbəbi olması demək deyil; skor erkən funksional sağalma, aktivliyə inam və ölçülməmiş xəstə xüsusiyyətlərinin birgə göstəricisi ola bilər.

Odds nisbətinin düzgün şərh edilməsi vacibdir. OR 2,65 “UCLA skoru bir bal artdıqda idmana qayıdış ehtimalı %165 artır” şəklində birbaşa şərh edilə bilməz. Odds ilə mütləq ehtimal eyni ölçü deyil və mütləq ehtimal dəyişimini hesablamaq üçün modelin başlanğıc ehtimalı/intercept məlumatı lazımdır. Tədqiqatın Cədvəl 3-ü müstəqil dəyişən əmsallarını verir, lakin mütləq fərdi RTS ehtimalını hesablamaq üçün tələb olunan tam klinik proqnoz vasitəsi kimi təqdim edilməmişdir.

Ağrı nəticəsi necə şərh edilməlidir?

İdmana qayıdanlarla qayıtmayanlar arasında erkən VAS ağrı medianları əhəmiyyətli dərəcədə fərqli deyildi və çoxdəyişənli modeldə VAS üçün OR 0,98 (%95 GA 0,76–1,25; p=0,892) tapıldı. Bu nəticə “ağrı vacib deyil” və ya “uşaqlar yüksək ağrı ilə idmana qayıda bilər” qənaətini dəstəkləmir.

VAS ilk postoperativ nəzarətdə qeydə alınmış ümumi ağrı ölçüsüdür; idmana qayıdış anındakı ağrını ölçmür. Buna görə düzgün şərh budur ki, erkən postoperativ ağrı şiddəti bu kohortda sonradan RTS həyata keçirənlərlə keçirməyənləri ayırd etməmişdir. Müəlliflərin müzakirə etdiyi kinezyofobiya, yük verməyə inam, motivasiya və psixoloji hazırlıq kimi amillər mümkün izahlardır, lakin bu dəyişənlər tədqiqatda birbaşa ölçülməmişdir.

Tədqiqatın dəstəklədiyi

• STA-dan sonra kohort üzrə nəzərəçarpan radiografik düzəlmə əldə edildi.
• Qısamüddətli təqibdə 50 xəstənin 27-si (%54) simptomlardan əvvəlki əsas idmanına eyni iştirak səviyyəsində qayıtdı.
• İdmana qayıdan xəstələrdə üç aylıq UCLA Aktivlik Skoru daha yüksək idi.
• Üç aylıq UCLA skoru məhdud üç dəyişənli modeldə RTS ilə müstəqil əlaqə göstərən yeganə dəyişən idi.
• ΔMeary, ΔCosta–Bertani və ΔKite düzəlmə böyüklükləri RTS qruplarını əhəmiyyətli şəkildə ayırmadı.
• İlk postoperativ nəzarətdəki VAS ağrı skoru RTS ilə müstəqil əlaqə göstərmədi.
• Radiografik qiymətləndirməyə əlavə olaraq erkən funksional profilin təqibdə ayrıca qiymətləndirilməsi elmi cəhətdən dəstəklənir.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi

• Yüksək UCLA skorunun idmana qayıdışa səbəb olduğu sübut edilməmişdir.
• Radiografiyanın cərrahi qiymətləndirmədə lazımsız olduğu nəticəsinə gəlmək olmaz.
• Ağrının klinik baxımdan əhəmiyyətsiz olduğu deyilə bilməz.
• VAS ölçümü idmana qayıdış anındakı və ya yalnız sinus tarsi nahiyəsindəki ağrını təmsil etmir.
• %54 RTS nisbəti bütün STA xəstələrinə və ya bütün səhiyyə mərkəzlərinə ümumiləşdirilə bilməz.
• Qısamüddətli RTS uzun illər davam etdirilən idman iştirakı ilə eyni deyil.
• Tədqiqat fərdi uşaq üçün dəqiq idmana qayıdış ehtimalı verən doğrulanmış klinik proqnoz vasitəsi hazırlamamışdır.
• Psixoloji hazırlığın, kinezyofobiyanın və ya reabilitasiyaya uyğunluğun RTS üzərində müstəqil təsirləri bu məlumatlarla sübut edilməmişdir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Tədqiqat dizaynı və xəstə seçimi

Tədqiqat bir üçüncü səviyyəli mərkəzdə aparılmış retrospektiv müşahidəvi kohort tədqiqatıdır və STROBE tövsiyələrinə əsasən hesabat verilmişdir. Skelet inkişafı tamamlanmamış və sorulmayan endosinotarsal vintlə STA tətbiq edilmiş xəstələr yoxlanılmışdır.

Daxiletmə meyarları simptomatik elastik yastıayaqlığın ortez və fizioterapiyanı əhatə edən altı aydan uzun konservativ müalicəyə davamlı olması, əməliyyatdan əvvəl və sonra tam yük verərək çəkilmiş radiografiyaların olması, yekun funksional nəticələrin mövcudluğu və ən azı altı aylıq klinik təqib idi. Rigid yastıayaqlıq və tarsal koalisiya, yerişə və ya funksiyaya təsir edən nevroloji/neyromuskulyar pozğunluqlar, əvvəlki ayaq-topuq cərrahiyyəsi və əsas nəticə məlumatlarında çatışmazlıqlar xaricetmə səbəbləri idi.

Nümunə axını və mənbədaxili say uyğunsuzluğu

Mənbə tədqiqat dövründə 198 ayağa uyğun gələn 105 xəstənin yoxlanıldığını bildirir. Eyni paraqraf 55 xəstənin natamam funksional sorğu və ya təqib itkisi səbəbindən, əlavə dörd xəstənin isə altı aydan qısa təqib səbəbindən xaric edildiyini; buna baxmayaraq yekun kohortun 50 xəstə olduğunu bildirir. Verilən rəqəmlər arifmetik olaraq bir-birini tamamlamır: 105−55−4=46-dır. Məqalə bu fərqi izah etmir. Verianla bu boşluğu fərziyyə ilə düzəltmir.

Bununla belə, tədqiqatın qalan analizləri yekun n=50 üzərində ardıcıldır: 27 Returner və 23 Non-Returner cəmi 50 xəstədir. Yekun kohortda bütün müdaxilələr ikitərəfli olduğundan ümumilikdə 100 ayaq müalicə edilmişdir; lakin analiz vahidi ayaq deyil, xəstədir.

Təqib və əsas xüsusiyyətlər

Orta təqib 9,2 ± 2,5 ay, interval 6–14 ay idi. Dəqiq ilk idmana qayıdış vaxtı yalnız 38/50 xəstə üçün mövcud idi; digər xəstələrdə yekun nəzarətdə ikili Returner/Non-Returner statusundan istifadə edildi.

Başlanğıc yaşı, cins bölgüsü, ikitərəfli vəziyyət və təmas idmanı nisbəti baxımından qruplar arasında əhəmiyyətli fərq aşkar edilmədi.

Radiografik ölçmə etibarlılığı

Radiografik ölçmələr klinik nəticə və RTS statusundan xəbərsiz iki müstəqil qiymətləndirici tərəfindən rəqəmsal şəkildə aparıldı. Müşahidəçilərarası ICC Meary bucağı üçün 0,88, Costa–Bertani üçün 0,84 və Kite üçün 0,81 idi. Müşahidəçidaxili ICC dəyərləri müvafiq olaraq 0,91, 0,87 və 0,85 kimi bildirildi. Mənbə bu səviyyəni yaxşı ilə əla arasında ölçmə etibarlılığı kimi qiymətləndirir.

Çatışmayan məlumat yanaşması

Hər dəyişən üçün çatışmazlıq səviyyəsi qeydə alındı və əsas analizlər yalnız tam məlumatı olan müşahidələrdən istifadə edən complete-case yanaşması ilə aparıldı. Məlumat əsaslı imputasiya tətbiq edilmədi. Bu yanaşma süni məlumat yaradılmasının qarşısını alsa da, çatışmayan məlumatların təsadüfi olmaması halında seçim qərəzini aradan qaldırmır.

Statistik analiz

Analizlər R proqram təminatının 2026.01.0+392 versiyası ilə aparıldı. Paylanmalar Shapiro–Wilk testi ilə qiymətləndirildi. Davamlı dəyişənlər median və kvartillərarası interval ilə xülasə edildi və Mann–Whitney U testi ilə müqayisə olundu. Kateqorik dəyişənlər say və faizlə təqdim edildi və Fisher dəqiq testi istifadə olundu. İkidəyişənli əlaqələr Spearman sıra korrelyasiya əmsalı ρ ilə araşdırıldı. İkitərəfli p<0,05 statistik əhəmiyyət həddi kimi istifadə edildi.

N=50 və 27 RTS hadisəsi olduğuna görə çoxdəyişənli model həddindən artıq uyğunlaşma riskini azaltmaq məqsədilə üç dəyişənlə məhdudlaşdırıldı. Events-Per-Variable nisbəti 9,0 idi. Modelə üç aylıq UCLA Aktivlik Skoru, ilk postoperativ nəzarətdəki VAS ağrı skoru və ΔMeary bucağı daxil edildi. Davamlı dəyişənlər süni hədlərlə kateqoriyalara bölünmədən öz orijinal şkalalarında modelləşdirildi.

Funksional və radiografik qrup müqayisələri

Cədvəldə əsas fərq UCLA Aktivlik Skorundadır. FAAM Sport, erkən VAS ağrısı və üç radiografik düzəlmə ölçüsü qruplar arasında statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərqlənmə göstərməmişdir.

Çoxdəyişənli logistik reqressiya

Model kalibrlənməsi Hosmer–Lemeshow testi ilə qəbuledilən tapıldı (p>0,05) və əhəmiyyətli multikolinearlıq aşkar edilmədi; bütün VIF dəyərləri 1,5-dən aşağı idi. UCLA üçün %95 etibar intervalının 1-dən yuxarı qalması və p=0,009 nəticəsi araşdırılan modeldə statistik əlaqəni dəstəkləyir. Bununla belə, 1,34–6,15 intervalının genişliyi təsir ölçüsünün dəqiqliyi barədə hələ də mühüm qeyri-müəyyənlik olduğunu göstərir.

Meary 15° hədd analizi

Kəşfiyyat xarakterli post hoc analizdə əməliyyatdan sonrakı Meary bucağının 15°-dən aşağı olması ilə RTS statusu arasında əhəmiyyətli əlaqə tapılmadı. Həddə çatanlarla qalıq radiografik deformasiyası olan xəstələrdə oxşar RTS nisbətləri müşahidə edildi. Müəlliflər qalıq anormallığı olan xəstələrin sayının az olması səbəbindən bu hədd analizinin ehtiyatla şərh edilməli olduğunu bildirirlər.

Niyə yalnız anatomiya kifayət görünmədi?

Eyni səviyyədə radiografik düzəlməyə malik xəstələrin fərqli idman nəticələrinə çatması anatomik düzülmənin funksional qayıdışın yeganə müəyyənedicisi olmadığını düşündürür. Erkən UCLA skoru dayaq-hərəkət funksiyası ilə yanaşı hərəkətə inam, aktivlik tolerantlığı, motivasiya, ailə dəstəyi və reabilitasiya irəliləyişi kimi ölçülən və ölçülməyən amillərdən təsirlənə bilər. Tədqiqat bu komponentləri ayrı-ayrılıqda ölçmədiyinə görə UCLA–RTS əlaqəsini hansı mexanizmin yaratdığını müəyyən etmək mümkün deyil.

Əsas məhdudiyyətlər

Retrospektiv dizayn səbəb nəticəsi çıxarmağı məhdudlaşdırır. Tək mərkəzli tətbiq, cərrahi göstəriş, reabilitasiya yanaşması və idmana qayıdış məsləhətləşməsi müxtəlif müəssisələrdə fərqlənə bildiyindən xarici ümumiləşdirilməni azalda bilər. Əlli xəstədən ibarət nümunə və yalnız 27 RTS hadisəsi çoxdəyişənli modelin mürəkkəbliyini məhdudlaşdırmışdır.

Yoxlanılmış xəstələrin mühüm hissəsinin natamam funksional məlumat və ya təqib itkisi səbəbindən yekun klinik analizdən çıxması seçim qərəzi ehtimalı yaradır. Çatışmazlığın təsadüfi olduğu göstərilmədiyinə görə %54 RTS nisbəti həqiqi müalicə populyasiyasındakı nisbəti olduğundan yüksək və ya aşağı göstərə bilər.

BMI, reabilitasiyaya uyğunluq, idman ekspozisiyası, sosial-iqtisadi kontekst, implant mövqeyi, yeriş parametrləri və pedobarografiya məlumatları sistematik şəkildə mövcud olmadığından qalıq qarışdırıcılıq istisna edilə bilməz. Psixoloji hazırlıq, kinezyofobiya və motivasiya kimi dəyişənlər də birbaşa ölçülməmişdir.

Dəqiq idmana qayıdış vaxtı bütün xəstələr üçün mövcud deyil. Təqib müddəti minimum altı ay və orta hesabla 9,2 ay olduğuna görə tədqiqat erkən dövr idmana qayıdış davranışını araşdırır; uzunmüddətli idman davamlılığını və ya gec implantla əlaqəli nəticələri qiymətləndirə bilmir. RTS-nin valideyn məlumatı ilə müəyyən edilməsi və yarış səviyyəsi, məşq həcmi və ya davamlı iştirakın kəmiyyətcə qeydə alınmaması nəticələrin fenotipləşdirilməsini məhdudlaşdırır.

Fizioterapiyanın standart protokolla deyil, ehtiyaca görə verilməsi erkən UCLA skoru və RTS vaxtlamasına təsir edə biləcək mərkəzdaxili başqa bir dəyişəndir.

Mənbədaxili hesabat məhdudiyyətləri

Nümunə axınındakı 105−55−4=46 hesablaması ilə bildirilən yekun n=50 arasında izah olunmamış say uyğunsuzluğu vardır. Yekun analiz cədvəlləri 23+27=50 xəstə üzrə ardıcıldır; lakin ilkin yoxlama axınındakı dörd xəstəlik fərq mənbə tərəfindən izah edilmədiyindən Verianla tərəfindən düzəldilməmişdir.

Bundan əlavə, tədqiqat başlığı və bəzi xülasə ifadələri “qalıq ağrı” və ya sinus tarsi ağrısını ön plana çıxarsa da, modelə daxil edilən VAS dəyişəni metod bölməsində ilk postoperativ nəzarətdəki ümumi ağrı kimi müəyyən edilmişdir. Buna görə reqressiya nəticəsini yalnız sinus tarsi nahiyəsinə xas, xroniki və ya RTS anındakı ağrı üçün ümumiləşdirmək doğru deyil.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat: Return to Sport After Subtalar Arthroereisis in Pediatric Flexible Flatfoot: Radiographic Correction and Residual Pain Are Not Independent Predictors

Müəlliflər: Sergio De Salvatore; Costanzo Testa; Silvia Salera; Amos Cocola; Leonardo Oggiano; Edoardo Costici; Fabrizio Donati; Laura Ruzzini; Fabio Pascarella; Paolo Brigato; Pier Francesco Costici.

Məsul müəlliflər: Sergio De Salvatore və Paolo Brigato.

Qurumlar:

• Orthopedic and Traumatology Unit, Department of Surgery, Bambino Gesù Children’s Hospital, Rome, Italy.
• Orthopaedic and Traumatology Department, Policlinico Universitario Agostino Gemelli, Rome, Italy.
• Orthopaedic and Traumatology Department, Policlinico Universitario Tor Vergata, Rome, Italy.
• Research Unit of Orthopaedic and Trauma Surgery, Department of Medicine and Surgery, Università Campus Bio-Medico di Roma, Rome, Italy.
• Faculty of Medicine and Surgery, Saint Camillus International University of Health Sciences, Rome, Italy.

Jurnal: Children.

Nəşriyyat: MDPI.

Nəşr məlumatı: 2026; Cild 13; Məqalə 632.

DOI: 10.3390/children13050632

Rəsmi DOI bağlantısı: https://doi.org/10.3390/children13050632

Tarixlər: Göndərilmə 23 mart 2026; reviziya 24 aprel 2026; qəbul 28 aprel 2026; nəşr 1 may 2026.

Mənbə növü: Retrospektiv, müşahidəvi, tək mərkəzli pediatrik kohort tədqiqatı.

Hesabat standartı: STROBE kohort tədqiqatı tövsiyələri.

Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY). PDF-in görünən lisenziya bəyanında versiya nömrəsi ayrıca göstərilmədiyindən burada versiya nömrəsi fərz edilməmişdir. Verianla mətni mənbə paraqraflarını və şəkillərini köçürmək əvəzinə tədqiqat məlumatlarını və metodunu müstəqil öyrədici arxitekturada yenidən izah edir.

Etika: Tədqiqat Helsinki və İstanbul Bəyannamələrində göstərilən beynəlxalq klinik tədqiqat prinsiplərinə uyğun aparılmışdır. Retrospektiv dizayn və rutin klinik praktikadan əldə edilən tam anonimləşdirilmiş məlumatlar səbəbindən yerli siyasət çərçivəsində formal etik komitə təsdiqinin tələb olunmadığı bildirilmişdir.

Məlumatlandırılmış razılıq: Retrospektiv dizayn və anonimləşdirmə səbəbindən razılıq tələbi ləğv edilmişdir. Mənbə Avropa İttifaqının GDPR 2016/679, İtaliyanın Legislative Decree 101/2018 və İtaliya Məlumatların Mühafizəsi Orqanının qaydalarına istinad edir.

Məlumatların əlçatanlığı: Məlumat dəsti ictimaiyyətə açıq deyil; əsaslandırılmış sorğu əsasında məsul müəlliflərdən əldə edilə biləcəyi bildirilmişdir.

Maliyyələşdirmə: Xarici maliyyələşdirmə alınmadığı bildirilmişdir.

Maraqların toqquşması: Müəlliflər maraqların toqquşması bildirməmişlər.

Müəllif töhfələri: Konseptuallaşdırma S.D.S. və C.T.; metodologiya S.D.S., P.B. və C.T.; doğrulama L.R., L.O., F.D., F.P. və P.F.C.; formal analiz C.T., S.S., A.C. və S.D.S.; tədqiqat C.T., S.S. və A.C.; məlumat kurasiyası C.T., S.S., E.C. və A.C.; ilk layihə S.D.S., P.B., E.C. və C.T.; nəzərdən keçirmə və redaktə L.O., F.D., F.P., L.R. və P.F.C.; vizuallaşdırma L.O., F.D., F.P. və P.F.C.; nəzarət L.O., F.D. və P.F.C.; layihə idarəetməsi C.T. və S.D.S.

Əsas şərh sərhədi: Tədqiqat qısamüddətli müşahidəvi əlaqə göstərir. UCLA skoru ilə RTS arasındakı əlaqə səbəb təsiri kimi şərh edilə bilməz; nəticələr başqa mərkəzlərə, reabilitasiya protokollarına və ya uzunmüddətli idman davamlılığına birbaşa ümumiləşdirilə bilməz.

Mənbədaxili hesabat qeydi: Yoxlama və xaricetmə saylarında izah olunmamış dörd xəstəlik arifmetik uyğunsuzluq vardır. Bundan əlavə, reqressiyada istifadə olunan ağrı dəyişəni ümumi erkən postoperativ VAS ölçümüdür; yalnız sinus tarsi ağrısı və ya RTS anındakı ağrı kimi şərh edilməməlidir.