Hissiyotga sezgir sun’iy intellekt fikr-mulohazasi — talabaning hissiy holati haqidagi xulosaning ta’limiy xabar mazmuniga yoki uni taqdim etish usuliga kiritiladigan fikr-mulohaza yondashuvidir. Ushbu izlanish xarakteridagi sinf tadqiqoti bunday hissiy xulosaning texnik aniqligini oʻlchash oʻrniga talabalar uch xil taqdimot strategiyasini qanday baholashini oʻrgandi: asoslantirishi va reflektiv savoli boʻlgan izohli hissiy xulosa, xuddi shu hissiy da’voning izohsiz berilishi va hech qanday hissiy xulosa qilinmaydigan neytral fikr-mulohaza. Janubiy Koreyadagi bir universitetda 78 bakalavr talabasi 90 daqiqalik dars faoliyatida uch shartdan biriga tasodifiy taqsimlandi. Talabalar vazifalarni bajargach, qabul qilingan aniqlik, talqin qilinuvchanlik, hissiy qulaylik, qayta foydalanish istagi, qabul qilingan foydalilik va ishonchdan iborat olti oʻlchovni 7 ballik Likert shkalasida baholadi.

Olti mezonning barchasida bir xil tartib kuzatildi: izohli xulosa eng yuqori, hissiy xulosa qilinmasligi oʻrtacha, izohsiz xulosa esa eng past ballarni oldi. Umumiy tavsifiy indeks izohli xulosa uchun 6,28 ± 0,20, hissiy xulosa qilinmasligi uchun 4,52 ± 0,26 va izohsiz xulosa uchun 2,51 ± 0,23 boʻldi. Oltita birlamchi natija boʻyicha bir yoʻnalishli ANOVA tahlillarining barchasi p < 0,001 darajasida ahamiyatli edi va η² qiymatlari 0,84–0,91 oraligʻida qayd etildi. Tukey HSD taqqoslashlarida barcha juft farqlar tuzatilgan p < 0,001 darajasida edi.

Tadqiqotning e’tiborga molik natijalaridan biri, hissiyot haqida umuman xulosa qilmaydigan neytral yondashuvning izohsiz hissiy da’vo taqdim etishdan olti oʻlchovning barchasida ijobiyroq baholanishidir. Bu natija ta’limdagi sun’iy intellekt tizimlarida “hissiyotni har qanday holatda taxmin qilish” oʻrniga da’vo talabaga qanday asoslantirilganini va zarur boʻlganda xulosa qilmaslikni ham dizayn qarori sifatida koʻrib chiqish muhimligini koʻrsatadi.

Biroq tajribada real vaqtli avtomatik hissiyotni aniqlash tizimidan foydalanilmadi. Hissiy xabarlar Wizard-of-Oz tartibi orqali oldindan belgilangan shablonlardan nazoratli tarzda koʻrsatildi. Bundan tashqari, izohli shart nafaqat asoslantirish, balki reflektiv savolni ham oʻz ichiga olgani va faqat xulosa shartlaridagi ishtirokchilar keyinroq ikkinchi hissiy panelni olgani sababli natijalarni “izohning oʻzi ta’siri” deb talqin qilmaslik kerak. Natija oʻzgaruvchilari talabalarning idrok va qabul baholaridir; tadqiqot oʻquv muvaffaqiyatida yoki uzoq muddatli xulq-atvorda yaxshilanishni isbotlamaydi.

Tadqiqotning asosiy muammosi

Ta’lim texnologiyalarida hissiyotni tanish boʻyicha tadqiqotlar uzoq vaqt “tizim talabaning hissiyotini qanchalik aniq tasniflay oladi?” degan savolga e’tibor qaratdi. Biroq texnik yoʻl bilan hosil qilingan hissiy yorliq talabaga koʻrsatilgan zahoti shunchaki model chiqishi boʻlishdan chiqadi; talaba nuqtai nazaridan shaxsiy, ijtimoiy va pedagogik xabarga aylanadi.

Tizim talabaning “tarang”, “oʻziga ishongan”, “zerikkan” yoki “qiynalayotgan” ekaniga oid da’vo taqdim qilganda, talaba nafaqat natija toʻgʻri yoki notoʻgʻriligiga, balki tizim bu xulosaga nega kelganiga, xabar aralashuvchan tuyuladimi-yoʻqmi va u talabaning holatini toʻgʻri ifodalayaptimi-yoʻqmi, shunga ham munosabat bildirishi mumkin.

Shuning uchun tadqiqotdagi asosiy ilmiy boʻshliq hissiyotni aniqlash aniqligidan koʻra, chiqarilgan hissiy ma’lumot talaba uchun qanday taqdim etilgani qanday qabul qilinishidir.

Tadqiqot savollari

Tadqiqot ikki asosiy savolga qaratildi:

1. Talabalar izohli xulosa, izohsiz xulosa va ongli ravishda xulosa qilmaslik strategiyalarini talabaga yoʻnaltirilgan olti baholash oʻlchovi boʻyicha qanday taqqoslaydi?
2. Hissiy xulosa qilmaslik talabalar tomonidan izohsiz hissiy xulosadan ijobiyroq baholanadimi?

Wizard-of-Oz Usuli Bu Tadqiqotda Nimani Anglatadi?

Wizard-of-Oz usuli ushbu tadqiqotda fikr-mulohaza panellari real vaqtli hissiyotni tanish algoritmi tomonidan yaratilishi oʻrniga oldindan tayyorlangan shablonlarning belgilangan oʻzaro ta’sir nuqtalarida nazoratli tarzda taqdim etilishini anglatadi; shu tariqa tadqiqot avtomatik hissiyotni aniqlash aniqligini emas, bir xil sinf muhitida turli fikr-mulohaza taqdimot strategiyalarini talabalar qanday talqin qilishini taqqosladi.

Bu farq natijalarni talqin qilish uchun markaziydir. Tadqiqot “AI-supported learning” kontekstida oʻtkazilgani tajriba vaqtida mustaqil model talabaning yuzini, ovozini yoki fiziologik signallarini tahlil qilib, uning hissiyotini real vaqt rejimida aniqlaganini anglatmaydi.

Wizard-of-Oz tartibi tadqiqotchilarga fikr-mulohazaning vaqtini va tilga oid ramkasini standartlashtirish imkonini berdi. Shu tariqa tajribaning markazi hissiy xulosa texnologiyasining texnik koʻrsatkichlaridan talaba tajribasiga koʻchirildi.

Uchta fikr-mulohaza sharti

Birinchi fikr-mulohaza nuqtasida panellar imkon qadar oʻxshash vizual tartibda taqdim etildi. Xulosa qilinmaydigan panelning balandligi ham oddiy uzunlik ta’sirini kamaytirish maqsadida moslashtirildi.

Biroq tajriba toʻliq simmetrik emas edi. A va B shartlaridagi talabalar keyingi oʻzaro ta’sir nuqtasida ikkinchi hissiy panelni olgan boʻlsa, C shartidagilar olmadi. Shuning uchun tajribani eng toʻgʻri tarzda “talabaga yoʻnaltirilgan uch xil fikr-mulohaza strategiyasining nazoratli taqqoslanishi” deb ta’riflash kerak.

Sensible AI nima?

Maqoladagi Sensible AI ushbu tadqiqotda oʻqitilgan yangi mashinaviy oʻrganish modeli yoki texnik tizim arxitekturasi emas. Mualliflar undan izohlanadigan sun’iy intellekt, oʻrganishdagi hissiyot va fikr-mulohaza tadqiqotlari hamda mas’uliyatli sun’iy intellekt adabiyotidagi mavjud tushunchalarni birlashtiruvchi evristik talqin linzasi sifatida foydalanadi.

Manbadagi Figure 1 ning ilmiy vazifasi bu tushunchalarni dasturiy oqim sifatida koʻrsatish emas, balki tajriba natijalarini axloqiy va pedagogik jihatdan qaysi tushunchalar bilan talqin qilish mumkinligini tartibga solishdir.

Nima uchun hissiy xulosa sezgir AI muammosidir?

Hissiy holatlar bevosita kuzatiladigan jismoniy oʻzgaruvchilar emas. Yuz harakati, ovoz, oʻzaro ta’sir tezligi yoki xulq-atvor namunasi kabi belgilardan chiqarilgan xulosalar madaniyat, kontekst, neyroxilma-xillik va shaxsiy ifoda shakliga bogʻliq boʻlishi mumkin.

Shuning uchun tizim “talaba shuni his qilmoqda” shaklida taqdim etgan yorliq texnik noaniqlikni yashirsa, talabaning oʻz tajribasiga zid kelishi mumkin. Tadqiqotning talqin doirasi hissiy xulosani aniq ichki holat tashxisi sifatida emas, balki baholashga ochiq gipoteza sifatida ramkalashni qoʻllab-quvvatlovchi adabiyot bilan bogʻlangan.

Nima Uchun Hissiy Xulosa Qilmaslik Izohsiz Xulosadan Ijobiyroq Baholandi?

Ushbu sinf tajribasida talabalar asoslantirilmagan hissiy da’voga qaraganda neytral va hissiy xulosasiz xabarni qabul qilingan aniqlik, talqin qilinuvchanlik, hissiy qulaylik, qayta foydalanish istagi, foydalilik va ishonchning barcha oʻlchovlarida yuqoriroq baholadi; natija shuni koʻrsatadiki, hissiy da’vo talaba baholay oladigan kontekstual asos taqdim qilinmasdan aytilsa, umuman hissiy da’vo qilmaslikdan kamroq maqbul boʻlishi mumkin.

Tadqiqot bu natijani “hissiyotni aniqlashdan butunlay voz kechish kerak” deb talqin qilmaydi. Cheklanganroq xulosa shuki: agar hissiy da’voning asosi talabaga tushunarli tarzda koʻrsatilmasa, non-inference, ya’ni hissiyot haqida hukm qilmaslik, qonuniy dizayn strategiyasi boʻlishi mumkin.

Bu yondashuv sun’iy intellektning koʻproq ma’lumot chiqarishini avtomatik ravishda yaxshiroq ta’lim yordami bilan tenglashtirmaydi. Ayrim vaziyatlarda ortga chekinish noaniq yoki aralashuvchan psixologik da’vo yaratishdan ma’qulroq boʻlishi mumkin.

Nega izoh kuchli farq yaratgan boʻlishi mumkin?

Izohli shartdagi talabalar tizim hissiy gipotezani qaysi kuzatiladigan vazifa belgilariga bogʻlaganini koʻra olgan. Shu tariqa fikr-mulohaza “tizim sen nima his qilayotganingni biladi” degan da’vo boʻlib qolmay, talaba baholashi mumkin boʻlgan taklifga aylandi.

Biroq manba ma’lumotlaridan “izohning oʻzi” bu natijani keltirib chiqarganini aytib boʻlmaydi. A sharti asoslantirish bilan birga qisqa reflektiv savolni ham oʻz ichiga olgan. Shu sababli tadqiqot bevosita sinagan narsa aniqroq qilib aytganda izohli va reflektiv yoʻnaltirishni oʻz ichiga olgan taqdimot strategiyasidir.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Ishtirokchilar va sinf muhiti

Tadqiqot Janubiy Koreyadagi bir universitetda “Introduction to Data Analysis” bakalavr kursining 90 daqiqalik mashgʻulotida oʻtkazildi.

Manbada jami 78 ishtirokchi uch shartga tasodifiy taqsimlangani aytiladi, biroq metod matnida har bir shart uchun alohida n soni aniq berilmagan. Shu sababli Verianla umumiy sonni uchga boʻlib, har bir shart uchun ishtirokchilar sonini ishlab chiqmaydi.

Tajriba oqimi

A va B shartlaridagi ishtirokchilar birinchi shartga xos paneldan keyin mashgʻulotning keyingi bosqichida ikkinchi hissiy panelni ham oldi. C shartida ikkinchi panel boʻlmadi.

Oʻlchov vositasi

Tajriba yakunida 18 bandli soʻrovnoma qoʻllandi. Har bir band 1 = “mutlaqo qoʻshilmayman” dan 7 = “mutlaqo qoʻshilaman” gacha baholandi.

Har bir tuzilma uch banddan iborat boʻldi va uch bandning oʻrtachasi murakkab ball sifatida ishlatildi.

Olti murakkab shkalada ichki izchillik yuqori edi; Cronbach's α qiymatlari 0,88–0,90 oraligʻida qayd etildi.

Statistik usul

Uch fikr-mulohaza sharti oʻrtasidagi farqlar har bir natija uchun bir yoʻnalishli ANOVA bilan tekshirildi. Soʻng qaysi shartlar oʻrtasida farq borligini baholash uchun Tukey HSD post hoc taqqoslashlari oʻtkazildi.

Manbada olti asosiy natija uchun F(2,75) qiymatlari 195,44 dan 368,90 gacha, barcha p qiymatlari p < 0,001 va η² qiymatlari 0,84 dan 0,91 gacha ekanligi bildirilgan.

Uch strategiyaning asosiy sonli taqqoslanishi

Olti oʻlchovning barchasida bir xil tartib kuzatilishi umumiy naqsh faqat bitta natija oʻzgaruvchisidan kelib chiqmaganini koʻrsatadi.

Qabul qilingan aniqlik

Izohli xulosa oʻrtacha 6,44 ± 0,37 bilan eng yuqori, xulosa qilinmasligi 4,49 ± 0,52 bilan oʻrtacha, izohsiz xulosa esa 2,33 ± 0,55 bilan eng past ball oldi.

Shart ta’siri F(2,75) = 368,90, p < 0,001 va η² = 0,91 deb qayd etildi.

Talqin qilinuvchanlik

Izohli xulosaning talqin qilinuvchanlik bali 6,56 ± 0,39 edi. Xulosa qilinmasligi 4,35 ± 0,59, izohsiz xulosa 2,65 ± 0,53 ball oldi.

Shart ta’siri F(2,75) = 293,35, p < 0,001 va η² = 0,89 deb bildirildi.

Hissiy qulaylik

Oʻrtacha ballar izohli xulosada 5,93 ± 0,82, xulosa qilinmasligida 4,54 ± 0,42 va izohsiz xulosada 2,49 ± 0,62 edi.

Shart ta’siri F(2,75) = 196,82, p < 0,001 va η² = 0,84 deb qayd etildi.

Qayta foydalanish istagi

Izohli xulosa 6,20 ± 0,53; xulosa qilinmasligi 4,54 ± 0,61; izohsiz xulosa 2,47 ± 0,64 ball oldi.

Shart ta’siri F(2,75) = 217,07, p < 0,001 va η² = 0,85 edi.

Qabul qilingan foydalilik

Izohli xulosa 6,31 ± 0,29; xulosa qilinmasligi 4,55 ± 0,62; izohsiz xulosa 2,51 ± 0,62 ball oldi.

Shart ta’siri F(2,75) = 254,18, p < 0,001 va η² = 0,87 deb bildirildi.

Ishonch

Ishonchning oʻrtacha qiymati izohli xulosada 6,24 ± 0,54, xulosa qilinmasligida 4,65 ± 0,65 va izohsiz xulosada 2,62 ± 0,64 edi.

Shart ta’siri F(2,75) = 195,44, p < 0,001 va η² = 0,84 deb qayd etildi.

Tukey HSD: izohli va izohsiz xulosa farqlari

Tukey HSD: hissiy xulosa qilmaslik bilan izohsiz xulosa farqlari

Bu jadval tadqiqotning eng muhim natijalaridan birini bevosita koʻrsatadi: izohsiz hissiy da’vo nafaqat izohli strategiyadan, balki umuman hissiy da’vo qilmaydigan neytral strategiyadan ham pastroq baholangan.

Umumiy tavsifiy indeks

Mualliflar olti murakkab ballning oʻrtachasidan qoʻshimcha ravishda izohlovchi “overall index” yaratgan. Bu indeks oltita mustaqil shkalaning oʻrnini bosadigan yangi tasdiqlangan psixometrik tuzilma sifatida taqdim qilinmasligi kerak; manba uni tavsifiy xulosa deb ta’riflaydi.

Ushbu xulosa indeksi uchun F(2,75) = 1462,21, p < 0,001 va η² = 0,97 bildirilgan. Bu son olti asosiy shkalaning kuzatilgan tartibini bitta tavsifiy qiymatda umumlashtiradi.

Ochiq savollardagi talaba izohlari

Ochiq savollardagi izohlar alohida keng qamrovli sifat tahlili sifatida ishlatilmagan; ular miqdoriy natijalarga izohlovchi kontekst bergan.

Izohli xulosa guruhidagi talabalar fikr-mulohazani koʻproq tushunarli, mantiqli yoki ma’no berishga yordam beradigan deb ta’rifladi. Izohsiz xulosa shartida esa fikr-mulohaza koʻproq chalkash, ixtiyoriy yoki ishonish qiyin deb ifodalandi. Xulosa qilinmagan shartdagi javoblar aralashroq edi: ayrim talabalar neytral yondashuvni ijobiy deb topgan boʻlsa, boshqalari izoh bilan birga koʻproq fikr-mulohaza foydali boʻlishi mumkinligini aytdi.

Tadqiqotning kuchli tomonlari

• Bir xil sinf kontekstida talabaga yoʻnaltirilgan uch xil hissiy fikr-mulohaza strategiyasini bevosita taqqoslagani.
• Ishtirokchilarni uch shartga tasodifiy taqsimlagani.
• Hissiy xulosaning texnik aniqligidan farqli ravishda talaba talqinini bevosita natija oʻzgaruvchisiga aylantirgani.
• Qabul qilingan aniqlik, talqin qilinuvchanlik, qulaylik, foydalilik, ishonch va qayta foydalanish istagini alohida oʻlchagani.
• Olti shkalaning yuqori ichki izchillik koʻrsatgani.
• Wizard-of-Oz orqali xabarlarning vaqti va taqdimotini nazorat qilgani.
• Hissiy xulosa qilmaslik ham qonuniy dizayn strategiyasi boʻlishi mumkinligini eksperimental taqqoslashga kiritgani.
• Maxfiylik, rozilik, talaba agentligi va fikr-mulohazaning aralashuvchan boʻlishi kabi axloqiy masalalarni tajriba dizaynining markazida tutgani.

Tadqiqotning cheklovlari

• Bitta universitet, bitta kurs va bitta 90 daqiqalik mashgʻulot bilan cheklangan.
• Barcha ishtirokchilar koreyalik bakalavr talabalari.
• Tadqiqot toʻliq ingliz tilida oʻtkazilgan, ingliz tili ishtirokchilarning ona tili emas.
• Wizard-of-Oz ishlatilgani uchun real avtomatik hissiy xulosada yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tasnif xatosi, kechikish va real vaqtli beqarorlik sinovdan oʻtkazilmagan.
• Izohli shart izoh va reflektiv savolni bir paytda oʻz ichiga olgani uchun bu ikki komponentning ta’siri ajratilmaydi.
• Faqat xulosa shartlari ikkinchi hissiy panelni olgani uchun takroriy ta’sirning hissasi alohida ajratilmagan.
• Asosiy natijalar tajribadan keyingi oʻz-oʻzini hisobot qilish ballaridir.
• Oʻquv koʻrsatkichi, yordam izlash, saqlanib qolish va uzoq muddatli xulq-atvor oʻzgarishi bevosita natija sifatida sinovdan oʻtkazilmagan.
• Tadqiqot barcha madaniyatlar, ta’lim darajalari yoki avtomatik hissiyotni aniqlash tizimlari uchun universal strategiya tartibini isbotlamaydi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan xulosalar

• Ushbu sinf tajribasida izoh va reflektiv yoʻnaltirishni oʻz ichiga olgan hissiy fikr-mulohaza talabani baholashning olti oʻlchovida eng yuqori ballarni oldi.
• Izohsiz hissiy xulosa olti oʻlchovning barchasida eng past ballarni oldi.
• Hissiyot haqida xulosa qilmaydigan neytral strategiya barcha oʻlchovlarda izohsiz xulosadan ijobiyroq baholandi.
• Talaba hissiy da’voni tushunib, baholay oladigan kontekstni taqdim qilish hissiyotga sezgir ta’lim AI sini qabul qilishda muhim dizayn oʻzgaruvchisidir.
• Non-inference, ya’ni mos sharoitlarda hissiy da’vo qilmaslik, ta’lim AI sida qonuniy javob strategiyasi sifatida oʻrganishga arziydi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Izoh avtomatik hissiyotni tanish aniqligini oshirishi koʻrsatilmagan.
• Tajriba real vaqtli yuz, ovoz yoki fiziologik hissiyotni tanish tizimini sinamagan.
• Izohli hissiy fikr-mulohaza talabalarning oʻquv ballarini oshirishi isbotlanmagan.
• Hissiy xulosa qilmaslik barcha ta’lim muhitlarida avtomatik hissiy tizimlardan ustunligi isbotlanmagan.
• Izohning oʻzi ta’siri alohida oʻlchanmagan; izoh va reflektiv savol bir shartda birlashtirilgan.
• Sensible AI ning toʻrt oʻlchovi eksperimental tarzda alohida sinovdan oʻtkazilmagan.
• Diversity Adaptation va Educator–AI Partnership oʻlchovlarining sababiy ta’sirlarini ushbu tadqiqotdan chiqarib boʻlmaydi.
• Natijalar uzoq muddatli xulq-atvor, akademik muvaffaqiyat yoki oʻrganishning saqlanib qolishi haqida dalil bermaydi.

Kelajak tadqiqotlari

Mualliflar natijalarni turli muassasalar, ta’lim darajalari, madaniy kontekstlar va ona tili muhitlarida uzunlamasına va koʻp markazli tadqiqotlar bilan sinab koʻrishni taklif qiladi.

Yana bir muhim yoʻnalish Wizard-of-Oz tartibidan real avtomatik hissiy xulosa tizimlariga oʻtishdir. Bunday tadqiqotlar real vaqtli tasnif xatolari, noaniqlik, kechikish va beqarorlik yuzaga kelganda izohli fikr-mulohazaning afzalligi saqlanadimi-yoʻqmi, tekshirishi mumkin.

Kelajak tajribalarida asoslantirish, reflektiv savol va takroriy ta’sir alohida omillarga ajratilib, mavjud A shartidagi birlashgan ta’sir qaysi komponentlardan kelib chiqishi aniqlanishi mumkin.

Manba shuningdek talaba yoki oʻqituvchi hissiy xulosani tasdiqlashi, tuzatishi yoki rad etishi mumkin boʻlgan human-in-the-loop tizimlar; nigoh, yuz harakati, holat, prosodiya va oʻzaro ta’sir sur’ati kabi multimodal belgilar; shuningdek noaniqlikni yetkazish va non-inference qarorlarini oʻrganishni tavsiya qiladi.

Axloqiy xavfsizlik yondashuvi

Ishtirokchilarga tadqiqot maqsadi, qaysi oʻzaro ta’sir ma’lumotlari toʻplangani va oʻz ma’lumotlarini oʻchirtirish yoki tadqiqotdan chiqish huquqlari tushuntirildi. Hissiy va oʻzaro ta’sir ma’lumotlari anonimlashtirildi va xavfsiz saqlandi.

Xulosa shartlaridagi hissiy xabarlar vaqtinchalik va diagnostik boʻlmagan gipotezalar sifatida ramkalandi. Xulosa qilinmasligi esa texnik tizim xatosi emas, balki haqiqiy strategiya sifatida koʻrildi.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: How Learners Interpret Emotion-Aware Feedback in AI-Supported Learning: Evidence from a Classroom Study.

Mualliflar: Hyeji Kim; Jongyoul Park.

Mas’ul muallif: Jongyoul Park.

Muassasa 1: AI Convergence and Open Sharing System, Seoul National University of Science and Technology, Seoul, Republic of Korea.

Muassasa 2: Department of Applied Artificial Intelligence, Seoul National University of Science and Technology, Seoul, Republic of Korea.

Jurnal: AI in Education.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola: 2(2), 16.

DOI: 10.3390/aieduc2020016.

Maqola turi: Taqrizdan oʻtgan Article; guruhlararo randomizatsiyalangan, Wizard-of-Oz asosidagi izlanish xarakteridagi sinf tadqiqoti.

Sanalar: Qabul qilingan 16 Aprel 2026; tahrir 08 May 2026; qabul qilingan 11 May 2026; nashr 20 May 2026.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Namuna: 78 bakalavr talabasi; 19–26 yosh; manbada jins boʻyicha muvozanatli deb ta’riflangan.

Dars muhiti: Janubiy Koreyadagi bir universitetda 90 daqiqalik “Introduction to Data Analysis” mashgʻuloti.

Til: Barcha vazifa koʻrsatmalari, interfeys xabarlari va yozma talaba javoblari ingliz tilida olib borilgan; ishtirokchilarning barchasi koreyalik bakalavr talabalari.

Tajriba shartlari: Izohli hissiy xulosa; izohsiz hissiy xulosa; hissiy xulosa qilinmagan neytral fikr-mulohaza.

Eksperimental qoʻllash: Oldindan belgilangan xabarlar sobit oʻzaro ta’sir nuqtalarida koʻrsatilgan Wizard-of-Oz tartibi. Real vaqtli avtomatik hissiyot tasnifi koʻrsatkichi sinovdan oʻtkazilmagan.

Natija oʻzgaruvchilari: Qabul qilingan aniqlik, talqin qilinuvchanlik, hissiy qulaylik, qayta foydalanish istagi, qabul qilingan foydalilik va ishonch.

Shkala: 18 band; har bir tuzilma uchun uch band; 1–7 Likert shkalasi.

Ishonchlilik: Cronbach's α = 0,88–0,90.

Statistika: Bir yoʻnalishli ANOVA va Tukey HSD post hoc taqqoslashlari.

Ta’sir kattaligi: Olti birlamchi natija uchun η² = 0,84–0,91.

Etika kengashi: Seoul National University of Science and Technology Institutional Review Board; IRB No. 2025-0021-01.

Rozilik: Tadqiqotdagi barcha ishtirokchilardan xabardor rozilik olindi.

Ma’lumotlar mavjudligi: Inson ishtirokchilarining maxfiyligi va axloqiy cheklovlar sabab ma’lumotlar ommaga ochiq emas; asosli soʻrov boʻyicha mas’ul muallifdan olinishi mumkinligi aytilgan.

Moliyalashtirish: Tadqiqot qisman Korea government (MSIT) moliyalashtirgan Institute of Information & communications Technology Planning & Evaluation (IITP) RS-2026-25518137 granti bilan (%50) va Korea government (MCST) moliyalashtirgan Korea Creative Content Agency (KOCCA) RS-2024-00340342 granti bilan (%50) qoʻllab-quvvatlangan.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar manfaatlar toʻqnashuvini bildirmagan. Moliyalashtiruvchilarning tadqiqot dizayni, ma’lumot yigʻish, tahlil, talqin, maqola yozish yoki nashr qarorida roli boʻlmagani koʻrsatilgan.

Muallif hissalari: Hyeji Kim konseptuallashtirish, metodologiya, dasturiy ta’minot, tekshirish, formal tahlil, tadqiqot, ma’lumotlar kuratsiyasi, dastlabki matnni yozish va vizuallashtirishni; Jongyoul Park resurslar, nazorat va moliyalashtirishni qoʻlga kiritishni bajargan. Koʻrib chiqish va tahrirlash har ikki muallif tomonidan amalga oshirilgan.

Asosiy metodologik cheklov: Bitta kurs va bitta mashgʻulot, asosan oʻz-oʻzini hisobot qilishga tayangan natijalar, Wizard-of-Oz oʻrniga real avtomatik hissiyotni tanishning sinovdan oʻtkazilmagani, izoh va reflektiv savolning bir shartda birlashtirilgani hamda ikkinchi panel ta’sirining A/B va C oʻrtasida simmetrik emasligi natijalarni talqin qilish doirasini cheklaydi.

Sensible AI izohi: Manba bu tushunchani yangi texnik arxitektura yoki mustaqil tasdiqlangan nazariya sifatida emas, balki natijalarni izohlanadigan AI, oʻrganish ilmi va mas’uliyatli AI adabiyoti nuqtai nazaridan talqin qilish uchun ishlatiladigan evristik analitik linza sifatida ta’riflaydi.

Figure 1 izohi: Toʻrt analitik oʻlchov va ularni kesib oʻtuvchi Ethical Safeguards tuzilmasi konseptual sxemadir; tizim arxitekturasi emas.

Figure 2 izohi: Quiz, reflection, uch shartga xos fikr-mulohaza, applied task va post-task evaluation oqimini koʻrsatadi. Ikkinchi hissiy panel faqat xulosa shartlarida mavjudligi manba dizaynidagi haqiqiy asimmetriyadir.

Figure 3 / Table 2 izohi: Oltita baholash oʻlchovining manbada aniq oʻrtacha ± SD qiymatlari berilgani sababli Verianla da sonli grafikni qayta chizish uchun mos.

Verianla qayta bayon izohi: Ushbu mazmun asl nashrning toʻliq tarjimasi yoki paragrafma-paragraf qayta yozuvi emas. Tadqiqot muammosi, uch tajriba sharti, Wizard-of-Oz usuli, Sensible AI talqin linzasi, statistik natijalar, axloqiy chegaralar va metodologik noaniqliklar saqlangan holda mustaqil va oʻrgatuvchi oʻzbekcha ilmiy yadro yaratildi.