Ḥissiyyâta duyarlı Yapay Zekâ feedback'i, ṭalebenin ḥissî ḥâline dâʾir bir istidlâlin taʿlîmî mesajın muḥtevâsına yâḫud ʿarż ve taḳdîm ṭarzına idḫâl olunduğu bir feedback usûlüdür. Bu keşfî ṣınıf tedḳîḳi, böyle bir ḥissî istidlâlin fennî ṣıḥḥatini ölçmek yerine ṭalebelerin üç muḫtelif taḳdîm stratejisini nice değerlendirdiğini tedḳîḳ etdi: esbâbı ve tefekküre sevḳ eden suʾâli bulunan îżâḥlı ḥissî istidlâl, aynı ḥissî iddiʿânın îżâḥsız verilmesi ve hiçbir ḥissî istidlâl yapılmayan bî-ṭaraf feedback. Cenûbî Kore'deki bir dârü'l-fünûnda 78 lisans ṭalebesi 90 daḳîḳalıḳ bir ders faʿâliyyetinde üç şarṭdan birine tesâdüfî sûretde taʿyîn edildi. Ṭalebeler vazîfeleri tamâmladıḳdan ṣonra idrâk olunan ṣıḥḥat, teʾvîle ḳābiliyyet, ḥissî râḥatlıḳ, tekrâr istiʿmâl arzusu, idrâk olunan fâʾide ve iʿtimâd olmak üzere altı buʿdu 7'li Likert miḳyâsında değerlendirdi.

Altı miʿyârın tamâmında aynı sıralama müşâhede olundu: îżâḥlı istidlâl en yüksek, ḥissî istidlâlin yapılmaması orta, îżâḥsız istidlâl ise en düşük puanları aldı. Umûmî taṣvîrî indeks îżâḥlı istidlâl için 6,28 ± 0,20, ḥissî istidlâlin yapılmaması için 4,52 ± 0,26 ve îżâḥsız istidlâl için 2,51 ± 0,23 idi. Altı birincil netîce için tek cihetli ANOVA taḥlîllerinin tamâmı p < 0,001 seviyesinde maʿnâlı idi ve η² ḳıymetleri 0,84–0,91 arasında rapor edildi. Tukey HSD muḳāyeselerinde bütün ikili farḳlar taṣḥîḥ edilmiş p < 0,001 seviyesinde idi.

Tedḳîḳin dikkat çekici netîcelerinden biri, ḥissiyyât ḥaḳḳında hiç istidlâl yapmayan bî-ṭaraf usûlün îżâḥsız bir ḥissî iddiʿâ sunmaktan altı buʿdun tamâmında daha müsbet değerlendirilmesidir. Bu netîce, taʿlîm Yapay Zekâsında “ḥissi her ḥâlde taḫmîn etmek” yerine iddiʿânın ṭalebeye nice taʿlîl edildiğinin ve lâzım geldiğinde istidlâlden imtinâʿ etmenin de bir taṣmîm ḳarârı olarak değerlendirilmesinin ehemmiyyetine işâret eder.

Bununla berâber tecrübe ḥaḳîḳî zamanlı otomatik ḥissiyyât tanıma sistemi istiʿmâl etmemiştir. Ḥissî mesajlar Wizard-of-Oz tertîbiyle evvelden taʿyîn edilmiş ḳalıblardan murâḳabeli sûretde gösterilmiştir. Bundan mâʿadâ, îżâḥlı şarṭ yalnız esbâb değil, tefekküre sevḳ eden suʾâli de hâvî olduğu ve yalnız istidlâl şarṭları daha ṣonra ikinci bir ḥissî panel aldığı için netîceler “îżâḥın tek başına teʾsîri” olarak teʾvîl edilmemelidir. Netîce müteġayyirleri ṭalebelerin idrâk ve ḳabûl değerlendirmeleridir; tedḳîḳ taʿallüm muvaffaḳiyyetinde yâḫud uzun müddetli davranışda terakkîyi isbât etmez.

Tedḳîḳin esâs mesʾelesi

Taʿlîm teknolojilerinde ḥissiyyât tanıma çalışmaları uzun müddet “sistem ṭalebenin ḥissini ne derece ṣaḥîḥ tasnîf edebilir?” suʾâline teksîf olundu. Lâkin fennî sûretde istihsâl edilen bir ḥissî etiket ṭalebeye gösterildiği anda yalnız bir model maḥṣûlü olmaktan çıkar; ṭalebe cihetinden şahṣî, ictimâʿî ve pedagojik bir mesaja inkılâb eder.

Bir sistem ṭalebenin “gergin”, “kendine iʿtimâdlı”, “sıkılmış” yâḫud “güçlük çekiyor” olduğuna dâʾir bir iddiʿâ sunduğunda ṭalebe yalnız netîcenin ṣaḥîḥ olup olmadığına değil, sistemin bu netîceye niçin vardığına, mesajın müdâhaleci olup olmadığına ve kendisini doğru temsîl edip etmediğine de tepki gösterebilir.

Bu sebeble tedḳîḳin esâs ʿilmî boşluğu ḥissiyyâtı keşf etme ṣıḥḥatinden ziyâde, istiḫrâc edilen ḥissî maʿlûmâtın ṭalebeye nice taḳdîm olunduğunun nice idrâk edildiğidir.

Tedḳîḳ suʾâlleri

Çalışma iki esâs suʾâle teksîf oldu:

1. Ṭalebeler îżâḥlı istidlâl, îżâḥsız istidlâl ve bilerek istidlâl yapmama stratejilerini ṭalebe merkezli altı değerlendirme buʿdunda nice muḳāyese etmektedir?
2. Ḥissî istidlâl yapmamak, ṭalebeler tarafından îżâḥsız ḥissî istidlâlden daha müsbet değerlendirilmekte midir?

Wizard-of-Oz Uṣûlü Bu Tedḳîḳde Ne Maʿnâya Gelir?

Wizard-of-Oz uṣûlü bu tedḳîḳde, feedback panellerinin ḥaḳîḳî zamanlı bir ḥissiyyât tanıma algoritması tarafından teşkîl edilmesi yerine evvelden ḥâżırlanmış ḳalıbların muʿayyen etkileşim noḳṭalarında murâḳabeli sûretde taḳdîm edilmesi maʿnâsına gelir; böylece çalışma otomatik ḥissiyyât keşfinin ṣıḥḥatini değil, aynı ṣınıf muḥîṭinde muḫtelif feedback taḳdîm stratejilerinin ṭalebeler tarafından nice teʾvîl olunduğunu muḳāyese etmiştir.

Bu tefrîḳ netîcelerin teʾvîli için merkezîdir. Tedḳîḳin “AI-supported learning” siyâḳında icrâ edilmiş olması, tecrübe esnâsında müstaḳil bir modelin ṭalebenin yüzünü, sesini yâḫud fizyolojik işâretlerini taḥlîl ederek ḥissini ḥaḳîḳî zamanda istiḫrâc etdiği maʿnâsına gelmez.

Wizard-of-Oz tertîbi, muḥaḳḳıḳların feedback'in vaḳtini ve lisânî çerçevesini standardlaşdırmasına imkân verdi. Böylece tecrübenin odağı, ḥissî istidlâl teknolojisinin fennî performansından ṭalebe tecrübesine naḳl edildi.

Üç feedback şarṭı

İlk feedback noḳṭasında paneller mümkin mertebe birbirine müşâbih görsel tertîbde taḳdîm edildi. İstidlâl yapılmayan panelin irtifâʿı dahî basit uzunluḳ teʾsîrini azaltmak maḳṣadıyla muṭâbıḳlaşdırıldı.

Bununla berâber tecrübe tam simetrik değildi. A ve B şarṭlarındaki ṭalebeler daha ṣonraki bir etkileşim noḳṭasında ikinci bir ḥissî panel alırken C şarṭındakiler almadı. Bu sebeble tecrübe en ṣaḥîḥ sûretde “ṭalebeye müteveccih üç muḫtelif feedback stratejisinin murâḳabeli muḳāyesesi” olarak tavṣîf olunmalıdır.

Sensible AI nedir?

Maḳāledeki Sensible AI, tedḳîḳde taʿlîm edilmiş yeni bir makine öğrenmesi modeli yâḫud fennî sistem miʿmârîsi değildir. Müʾellifler bunu îżâḥ olunabilir Yapay Zekâ, taʿallümde ḥissiyyât ve feedback tedḳîḳleri ile mesʾûliyetli Yapay Zekâ edebiyyâtındaki mevcûd mefhûmları bir araya getiren sezgisel bir teʾvîl merceği olarak istiʿmâl etmektedir.

Menbaʿdaki Figure 1'in ʿilmî vazîfesi bu mefhûmları bir yazılım cereyânı olarak göstermek değil, tecrübe netîcelerinin ahlâḳî ve pedagojik cihetden hangi mefhûmlarla teʾvîl olunabileceğini tertîb etmektir.

Ḥissî istidlâl niçin hassâs bir AI mesʾelesidir?

Ḥissî ḥâller doğrudan müşâhede olunan fizîkî müteġayyirler değildir. Yüz hareketi, ses, etkileşim sürʿati yâḫud davranış örüntüsü gibi emârelerden yapılan istidlâller kültür, siyâḳ, nöroçeşitlilik ve şahṣî ifâde ṭarzından müteʾessir olabilir.

Bu sebeble sistemin “ṭalebe şunu hissediyor” sûretinde taḳdîm etdiği bir etiket, fennî belirsizliği gizlediğinde ṭalebenin kendi tecrübesiyle çatışabilir. Tedḳîḳin teʾvîl çerçevesi, ḥissî istidlâlin ḳaṭʿî dâḫilî ḥâl teşḫîṣi gibi taḳdîm edilmesi yerine değerlendirmeye açık bir farżiyye olarak çerçevelenmesini müdâfaʿa eden edebiyyâtla rabṭ edilmiştir.

Ḥissî İstidlâl Yapmamak Niçin Îżâḥsız İstidlâlden Daha Müsbet Değerlendirildi?

Bu ṣınıf tecrübesinde ṭalebeler, esbâbı sunulmayan bir ḥissî iddiʿâya nisbetle bî-ṭaraf ve ḥissî istidlâl ihtivâ etmeyen bir mesajı idrâk olunan ṣıḥḥat, teʾvîle ḳābiliyyet, ḥissî râḥatlık, tekrâr istiʿmâl arzusu, fâʾide ve iʿtimâd buʿdlarının tamâmında daha yüksek puanladı; netîce, ḥissî bir iddiʿânın ṭalebenin değerlendirebileceği siyâḳî mesned sunulmadan verilmesinin hiçbir ḥissî iddiʿâda bulunmamaktan daha az maḳbûl olabileceğini göstermektedir.

Çalışma bu netîceyi “ḥissiyyât idrâkini tamâmen terk etmek lâzımdır” sûretinde teʾvîl etmemektedir. Daha maḥdûd istidlâl şudur: ḥissî bir iddiʿânın mesnedi ṭalebeye fehm olunur sûretde sunulamıyorsa non-inference, yaʿnî ḥiss ḥaḳḳında ḥüküm vermemek, meşrûʿ bir taṣmîm stratejisi olabilir.

Bu usûl Yapay Zekânın daha ziyâde veri istiḫrâc etmesini otomatik sûretde daha iyi taʿlîm desteğiyle müsâvî görmez. Baʿżı ḥâllerde geri durmak, belirsiz yâḫud müdâhaleci bir psikolojik iddiʿâ teşkîl etmekten daha münâsib olabilir.

Îżâḥ niçin ḳuvvetli bir farḳ meydana getirmiş olabilir?

Îżâḥlı şarṭdaki ṭalebeler sistemin ḥissî farżiyyeyi hangi müşâhede olunabilir vazîfe emârelerine rabṭ etdiğini görebiliyordu. Böylece feedback yalnız “sistem senin ne hiss etdiğini biliyor” sûretinde bir iddiʿâ değil, ṭalebenin değerlendirebileceği bir teklîf hâline geliyordu.

Lâkin menbaʿ verilerinden “îżâḥın tek başına” bu netîceyi teşkîl etdiği söylenemez. A şarṭı taʿlîlle birlikde ḳıṣa bir tefekkür suʾâlini de ihtivâ ediyordu. Binâʾen ʿaleyh çalışmanın doğrudan imtiḥân etdiği şey daha ṣaḥîḥ ifâdeyle îżâḥlı ve tefekkürî rehberliği hâvî taḳdîm stratejisidir.

Tedḳîḳin Uṣûlü ve Netîceleri

İştirâkçiler ve ṣınıf muḥîṭi

Tedḳîḳ Cenûbî Kore'deki bir dârü'l-fünûnda “Introduction to Data Analysis” lisans dersinin 90 daḳîḳalıḳ celsesinde icrâ edildi.

Menbaʿ, toplam 78 iştirâkçinin üç şarṭa tesâdüfî taʿyîn edildiğini bildirir, lâkin uṣûl metninde her şarṭ için ayrı n adedini açık sûretde vermez. Verianla bu sebeble toplamı üçe bölerek şarṭ başına iştirâkçi sayısı ihdâs etmez.

Tecrübe cereyânı

A ve B şarṭlarındaki iştirâkçiler ilk şarṭa maḫṣûṣ panelden ṣonra celsenin daha ileriki bir noḳṭasında ikinci bir ḥissî panel daha aldı. C şarṭında ikinci panel yoḳdu.

Ölçme vâsıṭası

Tecrübeden ṣonra 18 maddeli bir istiṭlâʿ tatbîḳ edildi. Her madde 1 = “ḳaṭʿiyyen iştirâk etmiyorum” ile 7 = “tamâmen iştirâk ediyorum” arasında puanlandı.

Her yapı üç maddeden müteşekkil idi ve üç maddenin ortalaması mürekkeb puan olarak istiʿmâl edildi.

Altı mürekkeb miḳyâsın dâḫilî tutarlılığı yüksek idi; Cronbach's α ḳıymetleri 0,88–0,90 arasında bildirildi.

İḥṣâʾî uṣûl

Üç feedback şarṭı arasındaki farḳlar her netîce için tek cihetli ANOVA ile tedḳîḳ edildi. Ardından hangi şarṭlar arasında farḳ bulunduğunu değerlendirmek için Tukey HSD post hoc muḳāyeseleri yapıldı.

Menbaʿda altı esâs netîce için F(2,75) ḳıymetleri 195,44 ile 368,90 arasında, bütün p ḳıymetleri p < 0,001 ve η² ḳıymetleri 0,84 ile 0,91 arasında bildirilmiştir.

Üç stratejinin esâs ʿadedî muḳāyesesi

Bütün altı buʿdda aynı sıralamanın müşâhede olunması, umûmî örüntünün yalnız tek bir netîce müteġayyirinden neşʾet etmediğini gösterir.

İdrâk olunan ṣıḥḥat

Îżâḥlı istidlâl ortalama 6,44 ± 0,37 ile en yüksek, istidlâl yapılmaması 4,49 ± 0,52 ile orta, îżâḥsız istidlâl ise 2,33 ± 0,55 ile en düşük puanı aldı.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 368,90, p < 0,001 ve η² = 0,91 olarak rapor edildi.

Teʾvîle ḳābiliyyet

Îżâḥlı istidlâlin teʾvîle ḳābiliyyet puanı 6,56 ± 0,39 idi. İstidlâl yapılmaması 4,35 ± 0,59, îżâḥsız istidlâl 2,65 ± 0,53 puan aldı.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 293,35, p < 0,001 ve η² = 0,89 olarak bildirildi.

Ḥissî râḥatlık

Ortalama puanlar îżâḥlı istidlâlde 5,93 ± 0,82, istidlâl yapılmamasında 4,54 ± 0,42 ve îżâḥsız istidlâlde 2,49 ± 0,62 idi.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 196,82, p < 0,001 ve η² = 0,84 olarak rapor edildi.

Tekrâr istiʿmâl arzusu

Îżâḥlı istidlâl 6,20 ± 0,53; istidlâl yapılmaması 4,54 ± 0,61; îżâḥsız istidlâl 2,47 ± 0,64 puan aldı.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 217,07, p < 0,001 ve η² = 0,85 idi.

İdrâk olunan fâʾide

Îżâḥlı istidlâl 6,31 ± 0,29; istidlâl yapılmaması 4,55 ± 0,62; îżâḥsız istidlâl 2,51 ± 0,62 puan aldı.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 254,18, p < 0,001 ve η² = 0,87 olarak bildirildi.

İʿtimâd

İʿtimâd ortalaması îżâḥlı istidlâlde 6,24 ± 0,54, istidlâl yapılmamasında 4,65 ± 0,65 ve îżâḥsız istidlâlde 2,62 ± 0,64 idi.

Şarṭ teʾsîri F(2,75) = 195,44, p < 0,001 ve η² = 0,84 olarak rapor edildi.

Tukey HSD: îżâḥlı ve îżâḥsız istidlâl farḳları

Tukey HSD: ḥissî istidlâl yapmama ile îżâḥsız istidlâl farḳları

Bu cedvel tedḳîḳin en mühim netîcelerinden birini doğrudan gösterir: îżâḥsız ḥissî iddiʿâ, yalnız îżâḥlı stratejiden değil, hiçbir ḥissî iddiʿâda bulunmayan bî-ṭaraf stratejiden dahî daha düşük değerlendirilmiştir.

Umûmî taṣvîrî indeks

Müʾellifler altı mürekkeb puanın ortalamasından ayrıca îżâḥî bir “overall index” teşkîl etmiştir. Bu indeks altı müstaḳil miḳyâsın yerine ḳāʾim olan yeni ve taṣdîḳ edilmiş psikometrik bir yapı olarak sunulmamalıdır; menbaʿ bunu taṣvîrî ḫulâṣa olarak tanımlar.

Bu ḫulâṣa indeks için F(2,75) = 1462,21, p < 0,001 ve η² = 0,97 bildirilmiştir. Bu ʿaded, altı esâs miḳyâsın müşâhede edilen sıralamasını tek bir taṣvîrî ḳıymet altında ḫulâṣa eder.

Açık uçlu ṭalebe şerḥleri

Açık uçlu şerḥler müstaḳil ve şâmil bir keyfî taḥlîl olarak istiʿmâl edilmemiş; ʿadedî netîcelere îżâḥî siyâḳ sağlamıştır.

Îżâḥlı istidlâl grubundaki ṭalebeler feedback'i daha ziyâde anlaşılır, maʿḳūl yâḫud maʿnâlandırmaya yardımcı olarak tavṣîf etmiştir. Îżâḥsız istidlâl şarṭında ise feedback daha ziyâde şaşırtıcı, keyfî yâḫud iʿtimâdı müşkil olarak ifâde edilmiştir. İstidlâl yapılmayan şarṭdaki cevâblar daha muḫteliṭ idi: baʿżı ṭalebeler bî-ṭaraf usûlü müsbet bulurken baʿżıları îżâḥla berâber daha ziyâde feedback'in fâʾideli olabileceğini belirtmiştir.

Tedḳîḳin ḳuvvetli cihetleri

• Aynı ṣınıf siyâḳında ṭalebeye müteveccih üç muḫtelif ḥissî feedback stratejisini doğrudan muḳāyese etmesi.
• İştirâkçileri üç şarṭa tesâdüfî taʿyîn etmesi.
• Ḥissî istidlâlin fennî ṣıḥḥatinden farklı olarak ṭalebe teʾvîlini doğrudan netîce müteġayyiri hâline getirmesi.
• İdrâk olunan ṣıḥḥat, teʾvîle ḳābiliyyet, râḥatlık, fâʾide, iʿtimâd ve tekrâr istiʿmâl arzusunu ayrı ayrı ölçmesi.
• Altı miḳyâsın yüksek dâḫilî tutarlılık göstermesi.
• Wizard-of-Oz istiʿmâl ederek mesajların zamânlamasını ve taḳdîmini murâḳabe altında tutması.
• Ḥissî istidlâl yapmamanın da meşrûʿ bir taṣmîm stratejisi olabileceğini tecrübî muḳāyeseye idḫâl etmesi.
• Ḫuṣûṣiyyet, rıżâ, ṭalebe fâʿilliği ve feedback'in müdâhaleci olabilmesi gibi ahlâḳî mesʾeleleri tecrübe taṣmîminin merkezinde tutması.

Tedḳîḳin maḥdûdiyyetleri

• Tek bir dârü'l-fünûn, tek ders ve tek 90 daḳîḳalıḳ celse ile maḥdûddur.
• Bütün iştirâkçiler Koreli lisans ṭalebeleridir.
• Çalışma bütünüyle İngilizce icrâ edilmiş, İngilizce iştirâkçilerin ana lisânı değildir.
• Wizard-of-Oz istiʿmâl edildiği için ḥaḳîḳî otomatik ḥissî istidlâlde zuhûr edebilecek tasnîf ḫaṭâsı, teʾeḫḫur ve ḥaḳîḳî zamanlı ḳararsızlık imtiḥân edilmemiştir.
• Îżâḥlı şarṭ îżâḥ ile tefekkür suʾâlini aynı anda ihtivâ etdiği için bu iki terkîbin teʾsîrleri tefrîḳ edilemez.
• Yalnız istidlâl şarṭları ikinci bir ḥissî panel aldığı için tekrâr maʿrûż ḳalmanın hissesi ayrıca tecrîd edilmemiştir.
• Esâs netîceler tecrübe ṣonrası öz-bildirim puanlarıdır.
• Taʿallüm performansı, yardım arama, beḳā ve uzun müddetli davranış tebeddülü doğrudan netîce olarak imtiḥân edilmemiştir.
• Tedḳîḳ bütün kültürler, taʿlîm seviyeleri yâḫud otomatik ḥissiyyât keşif sistemleri için küllî bir strateji sıralaması isbât etmemektedir.

Tedḳîḳin desteklediği netîceler

• Bu ṣınıf tecrübesinde îżâḥ ve tefekkürî yönlendirme ihtivâ eden ḥissî feedback altı ṭalebe değerlendirme buʿdunda en yüksek puanları aldı.
• Îżâḥsız ḥissî istidlâl altı buʿdun tamâmında en düşük puanları aldı.
• Ḥiss ḥaḳḳında istidlâl yapmayan bî-ṭaraf strateji, îżâḥsız istidlâlden bütün buʿdlarda daha müsbet değerlendirildi.
• Ṭalebenin ḥissî bir iddiʿâyı anlayıp değerlendirebileceği siyâḳın sunulması, ḥissiyyâta duyarlı taʿlîm AI'sının ḳabûlünde mühim bir taṣmîm müteġayyiridir.
• Non-inference, yaʿnî münâsib şarṭlarda ḥissî iddiʿâda bulunmamak, taʿlîm AI'sında meşrûʿ bir cevâb stratejisi olarak tedḳîḳe şâyândır.

Tedḳîḳin desteklemediği netîceler

• Îżâḥın otomatik ḥissiyyât tanıma ṣıḥḥatini artırdığı gösterilmemiştir.
• Tecrübe ḥaḳîḳî zamanlı yüz, ses yâḫud fizyolojik ḥissiyyât tanıma sistemi imtiḥân etmemiştir.
• Îżâḥlı ḥissî feedback'in ṭalebelerin taʿallüm puanlarını artırdığı isbât edilmemiştir.
• Ḥissî istidlâl yapılmamasının bütün taʿlîm muḥîṭlerinde otomatik ḥissiyyât sistemlerinden üstün olduğu isbât edilmemiştir.
• Îżâḥın tek başına teʾsîri ayrıca ölçülmemiştir; îżâḥ ve tefekkür suʾâli aynı şarṭda birleştirilmiştir.
• Sensible AI'nin dört buʿdu tecrübî olarak ayrı ayrı imtiḥân edilmemiştir.
• Diversity Adaptation ve Educator–AI Partnership buʿdlarının sebebî teʾsîrleri bu çalışmadan istiḫrâc edilemez.
• Netîceler uzun müddetli davranış, akademik muvaffaḳiyyet yâḫud taʿallüm beḳāsı ḥaḳḳında delîl sunmamaktadır.

İstikbâldeki tedḳîḳler

Müʾellifler netîcelerin muḫtelif müʾesseseler, taʿlîm seviyeleri, kültürel siyâḳlar ve ana lisân muḥîṭlerinde uzunlamasına ve çok merkezli çalışmalarla imtiḥân edilmesini tavṣiye etmektedir.

Bir diğer mühim cihet, Wizard-of-Oz tertîbinden ḥaḳîḳî otomatik ḥissî istidlâl sistemlerine geçilmesidir. Bu nevʿ çalışmalar ḥaḳîḳî zamanlı tasnîf ḫaṭâları, belirsizlik, teʾeḫḫur ve ḳararsızlık zuhûr etdiğinde îżâḥlı feedback'in fażîletinin devâm edip etmediğini tedḳîḳ edebilir.

İstikbâldeki tecrübelerde taʿlîl, tefekkür suʾâli ve tekrâr maʿrûż ḳalma ayrı ʿâmiller hâline getirilerek mevcûd A şarṭındaki mürekkeb teʾsîrin hangi terkîblerden neşʾet etdiği tefrîḳ edilebilir.

Menbaʿ ayrıca ṭalebenin yâḫud muʿallimin ḥissî istidlâli taṣdîḳ, taṣḥîḥ yâḫud redd edebildiği human-in-the-loop sistemlerin; nazar, yüz hareketi, duruş, prozodi ve etkileşim temposu gibi multimodal emârelerin; ayrıca belirsizlik irtibâṭı ve non-inference ḳarârlarının tedḳîḳini tavṣiye eder.

Ahlâḳî emniyyet yaklaşımı

İştirâkçilere tedḳîḳin maḳṣadı, hangi etkileşim verilerinin cemʿ edildiği ve verilerini sildirme yâḫud çalışmadan çekilme ḥaḳları îżâḥ edilmiştir. Ḥissî ve etkileşim verileri anonim hâle getirilmiş ve emniyyetli sûretde ḥıfẓ edilmiştir.

İstidlâl şarṭlarındaki ḥissî mesajlar muvakkat ve teşḫîṣî olmayan farżiyyeler olarak çerçevelenmiştir. İstidlâl yapılmaması ise fennî sistem ḫaṭâsı olarak değil, ṣaḥîḥ bir strateji olarak ele alınmıştır.

Menbaʿ ve Uṣûl Ḳaydı

Aṣlî çalışma: How Learners Interpret Emotion-Aware Feedback in AI-Supported Learning: Evidence from a Classroom Study.

Müʾellifler: Hyeji Kim; Jongyoul Park.

Mesʾûl müʾellif: Jongyoul Park.

Müʾessese 1: AI Convergence and Open Sharing System, Seoul National University of Science and Technology, Seoul, Republic of Korea.

Müʾessese 2: Department of Applied Artificial Intelligence, Seoul National University of Science and Technology, Seoul, Republic of Korea.

Mecmûʿa: AI in Education.

Nâşir: MDPI, Basel, Switzerland.

Cild / sayı / maḳāle: 2(2), 16.

DOI: 10.3390/aieduc2020016.

Maḳāle nevʿi: Ḥakemli Article; gruplar arası tesâdüfî taʿyînli, Wizard-of-Oz esâslı keşfî ṣınıf tedḳîḳi.

Târîḫler: Alınma 16 Nîsân 2026; taṣḥîḥ 08 Mayıs 2026; ḳabûl 11 Mayıs 2026; neşr 20 Mayıs 2026.

Ruḫṣat: Creative Commons Attribution (CC BY).

Örneklem: 78 lisans ṭalebesi; 19–26 yaş; menbaʿ tarafından cinsiyyet cihetinden mütevâzin olarak tavṣîf edilmiştir.

Ders muḥîṭi: Cenûbî Kore'deki bir dârü'l-fünûnda 90 daḳîḳalıḳ “Introduction to Data Analysis” celsesi.

Lisân: Bütün vazîfe taʿlîmâtı, arayüz mesajları ve yazılı ṭalebe cevâbları İngilizce icrâ edilmiştir; iştirâkçilerin tamâmı Koreli lisans ṭalebeleridir.

Tecrübe şarṭları: Îżâḥlı ḥissî istidlâl; îżâḥsız ḥissî istidlâl; ḥissî istidlâl yapılmayan bî-ṭaraf feedback.

Tecrübî tatbîḳ: Evvelden taʿyîn edilmiş mesajların sâbit etkileşim noḳṭalarında gösterildiği Wizard-of-Oz tertîbi. Ḥaḳîḳî zamanlı otomatik ḥissiyyât tasnîf performansı imtiḥân edilmemiştir.

Netîce müteġayyirleri: İdrâk olunan ṣıḥḥat, teʾvîle ḳābiliyyet, ḥissî râḥatlık, tekrâr istiʿmâl arzusu, idrâk olunan fâʾide ve iʿtimâd.

Miḳyâs: 18 madde; her yapı için üç madde; 1–7 Likert miḳyâsı.

İʿtimâdiyyet: Cronbach's α = 0,88–0,90.

İḥṣâʾ: Tek cihetli ANOVA ve Tukey HSD post hoc muḳāyeseleri.

Teʾsîr büyüklüğü: Altı birincil netîce için η² = 0,84–0,91.

Ahlâḳ heyʾeti: Seoul National University of Science and Technology Institutional Review Board; IRB No. 2025-0021-01.

Rıżâ: Çalışmadaki bütün iştirâkçilerden maʿlûmâta müstenid rıżâ alınmıştır.

Veri erişilebilirliği: İnsan iştirâkçi ḫuṣûṣiyyeti ve ahlâḳî ḳuyûd sebebiyle veriler ʿumûma açık değildir; maʿḳūl ṭaleb üzerine mesʾûl müʾellifden alınabileceği bildirilmiştir.

Taʾmînât: Çalışma kısmen Korea government (MSIT) tarafından finanse edilen Institute of Information & communications Technology Planning & Evaluation (IITP) RS-2026-25518137 hibesi ile (%50) ve Korea government (MCST) tarafından finanse edilen Korea Creative Content Agency (KOCCA) RS-2024-00340342 hibesi ile (%50) desteklenmiştir.

Menfaʿat çatışması: Müʾellifler menfaʿat çatışması bildirmemiştir. Taʾmîn edicilerin çalışma taṣmîmi, veri cemʿi, taḥlîl, teʾvîl, maḳāle yazımı yâḫud neşr ḳarârında rolü olmadığı belirtilmiştir.

Müʾellif katkıları: Hyeji Kim mefhûmlaştırma, metodoloji, yazılım, taṣdîḳ, resmî taḥlîl, tedḳîḳ, veri kürasyonu, aṣlî müsvedde yazımı ve görselleştirmeyi; Jongyoul Park menâbiʿ, nezâret ve taʾmînâtın temînini üstlenmiştir. Gözden geçirme ve taḥrîr her iki müʾellif tarafından yapılmıştır.

Esâs uṣûlî maḥdûdiyyet: Tek ders ve tek celse, ağırlıḳla öz-bildirime müstenid netîceler, Wizard-of-Oz yerine ḥaḳîḳî otomatik ḥissiyyât tanımanın imtiḥân edilmemesi, îżâḥ ile tefekkür suʾâlinin aynı şarṭda birleştirilmesi ve ikinci panel maʿrûżiyyetinin A/B ile C arasında simetrik olmaması netîcelerin teʾvîl sahasını maḥdûd eder.

Sensible AI ḳaydı: Menbaʿ bu mefhûmu yeni bir fennî miʿmârî yâḫud müstaḳil taṣdîḳ edilmiş nazariyye olarak değil, netîceleri îżâḥ olunabilir AI, taʿallüm ʿilmi ve mesʾûliyetli AI edebiyyâtı ışığında teʾvîl etmek için istiʿmâl edilen sezgisel taḥlîl merceği olarak tanımlar.

Figure 1 ḳaydı: Dört taḥlîlî buʿd ve bunları kesen Ethical Safeguards yapısı mefhûmî şemadır; sistem miʿmârîsi değildir.

Figure 2 ḳaydı: Quiz, reflection, üç şarṭa maḫṣûṣ feedback, applied task ve post-task evaluation cereyânını gösterir. İkinci ḥissî panelin yalnız istidlâl şarṭlarında bulunması menbaʿ taṣmîminin ḥaḳîḳî bir asimetrisidir.

Figure 3 / Table 2 ḳaydı: Altı değerlendirme buʿdunun menbaʿda ḳaṭʿî ortalama ± SD ḳıymetleri verildiği için Verianla'da ʿadedî grafiğin yeniden çizimine münâsibdir.

Verianla yeniden anlatım ḳaydı: Bu muḥtevâ aṣlî neşrin tam tercümesi yâḫud paraġraf-paraġraf yeniden yazımı değildir. Tedḳîḳ mesʾelesi, üç tecrübî şarṭ, Wizard-of-Oz uṣûlü, Sensible AI teʾvîl merceği, iḥṣâʾî netîceler, ahlâḳî ḥudûd ve uṣûlî belirsizlikler muḥâfaẓa edilerek müstaḳil ve taʿlîmî bir Osmanlı Türkçesi ʿilmî çekirdeği teşkîl olunmuştur.