Karboksimetil selluloza/rux oksidi/timyan efir moyi kompozit plyonkasi (CMC/ZnO/TEO) — plyonka hosil qiluvchi karboksimetil selluloza matritsasiga rux oksidi nanozarrachalari (ZnO NPs) va timyan efir moyi (thyme essential oil, TEO) birgalikda joylashtirilgan faol oziq-ovqat qadoqlash materiali nomzodidir. Tadqiqotda 5 g CMC asosidagi oltita plyonka formulatsiyasi tayyorlangan; ZnO va TEO miqdorlari tizimli ravishda o‘zgartirilib, kimyoviy tuzilma, sirt morfologiyasi, optik xususiyatlar, termik xatti-harakat, suv bug‘i o‘tkazuvchanligi, mexanik xususiyatlar va antibakterial samaradorlik o‘rganilgan. Plyonkalar, shuningdek, 4 °C da 14 kun saqlangan yumshoq pishloqda baholangan.

Nazorat plyonkasi CMC0 faqat faol ZnO/TEO komponentlarini o‘z ichiga olmaydigan CMC asosidagi nazoratni ifodalagan bo‘lsa, CTZ1–CTZ5 plyonkalarining barchasi ham ZnO, ham TEO ni o‘z ichiga olgan. CTZ1, CTZ2 va CTZ3 qatorida ZnO miqdori 0,50 g da o‘zgarmas saqlanib, TEO mos ravishda 0,5, 1 va 2 mL gacha oshirilgan. CTZ4, CTZ2 va CTZ5 taqqoslanishida esa TEO 1 mL da o‘zgarmas saqlanib, ZnO miqdori mos ravishda 0,25, 0,50 va 1,00 g qilib o‘zgartirilgan. Bu dizayn har bir faol komponent miqdorining ta’sirini o‘rganish imkonini beradi; biroq ZnO-only va TEO-only plyonkalar bo‘lmagani uchun klassik ma’noda miqdoriy sinergiya testi emas.

Kompozit plyonkalar ko‘rinadigan yorug‘likda yuqori o‘tkazuvchanlikni saqlagan holda UV nurni kuchli cheklagan. CMC0 plyonkasida UV-A o‘tkazuvchanligi %76,21 bo‘lgan bo‘lsa, CTZ plyonkalarida %6,10–6,56; UV-B o‘tkazuvchanligi %43,23 bo‘lgan bo‘lsa, kompozitlarda %7,31–7,74 oralig‘ida o‘lchangan. Ko‘rinadigan sohadagi o‘tkazuvchanlik CMC0 uchun %97,30, CTZ plyonkalari uchun %88,80–90,78 oralig‘ida.

Suv bug‘i o‘tkazuvchanligi CMC0 plyonkasida 0,77 ± 0,02 × 10⁻¹⁰ g/(Pa·m·s) bo‘lgan bo‘lsa, barcha kompozit plyonkalarda pastroq bo‘lgan. Eng past qiymat 2 mL TEO va 0,50 g ZnO tutgan CTZ3 da 0,40 ± 0,02 × 10⁻¹⁰ g/(Pa·m·s) bo‘lgan. Manba bu xatti-harakatni gidrofob TEO tomchilari, o‘tkazmaydigan ZnO zarrachalari va suv molekulalarining plyonka ichida yanada aylanma yo‘l bosib o‘tishga majbur bo‘lishi bilan izohlaydi. Bu mexanizm manbada taklif qilingan fizik talqindir; suv molekulalarining alohida real yo‘llari bevosita tasvirlanmagan.

Mexanik natijalar bir yo‘nalishli emas. Cho‘zilishdagi mustahkamlik CMC0 da 2,37 ± 0,10 MPa bo‘lgan bo‘lsa, CTZ1 da 7,54 ± 0,26 MPa bilan eng yuqori qiymatga yetgan. CTZ5 ning Young moduli 37,11 ± 3,19 MPa bilan aniq eng yuqori bo‘lsa-da, cho‘zilishdagi mustahkamligi 3,07 ± 0,51 MPa va uzilishdagi cho‘zilishi %34,58 ± 4,95 dir. CTZ4 ning uzilishdagi cho‘zilishi atigi %19,69 ± 2,83. Shuning uchun “ko‘proq ZnO yoki TEO har bir mexanik xususiyatni uzluksiz yaxshilaydi” degan xulosa qo‘llab-quvvatlanmaydi.

Antibakterial tajribalarda CTZ plyonkalari ham Staphylococcus aureus ATCC 25923, ham Escherichia coli ATCC 25922 ga qarshi kuchli faollik ko‘rsatgan. Disk diffuziya testida ingibitsiya zonasi CTZ3 uchun 30 mm ga yetgan. TEO miqdori CTZ1 dan CTZ2 ga oshirilganda manbada 18 mm dan 28 mm gacha ko‘tarilish, CTZ3 da esa 30 mm gacha yetgan nisbatan cheklangan qo‘shimcha oshish qayd etilgan.

Planktonik hujayra tajribasida 2 soat oxirida CTZ2, CTZ3 va CTZ5 eng kuchli formulatsiyalar qatorida bo‘lgan, CTZ3 va CTZ5 uchun E. coli o‘sishi butunlay yo‘qolganligi bildirilgan. To‘liq eliminatsiya vaqti bo‘yicha manba ichida nomuvofiqlik mavjud: maqola annotatsiyasi “3 soat”, tajriba natijalari “4 soat”, xulosa bo‘limi esa “3–4 soat” iborasini ishlatadi. Usulda namuna olish vaqtlari 2, 4, 8 va 24 soat sifatida berilganligi sababli, bevosita tajriba natijalari nuqtai nazaridan eng ehtiyotkor ifoda 4 soatlik vaqt nuqtasida har ikki bakteriyadan ham tirik hujayra qayta olinmaganligidir.

Yumshoq pishloq sinovlarida kompozit plyonkalar bilan o‘ralgan namunalarda 14 kunlik massa yo‘qotilishi CMC0 nazoratidagi %30,57 ± 0,68 dan %16,49–21,60 oralig‘iga tushgan. Eng past massa yo‘qotilishi CTZ3 da %16,49 ± 0,02. Boshlang‘ich pishloq pH qiymati 4,51; manba kompozit plyonkalarda pH 14 kun oxirida o‘zgarmaganini, CMC0 bilan o‘ralgan nazoratda esa 5,13 gacha ko‘tarilganini bildiradi.

Alohida mikrobiologik pishloq tajribasida taxminan 5 log CFU/g S. aureus bilan inokulyatsiya qilingan pishloq bo‘laklari CTZ plyonkalari bilan kontaktda bo‘lgan. Barcha kompozit plyonka guruhlarida 3-kundan boshlab S. aureus “N.D.”, ya’ni aniqlanmadi deb qayd etilgan. Manba sonli aniqlash chegarasini bermagani sababli “bakteriya nol edi” o‘rniga “qo‘llangan usul bilan aniqlanmadi” deyish to‘g‘riroq.

Asosiy talqin chegarasi: Tadqiqot laboratoriya miqyosida CMC/ZnO/TEO plyonkalarining faol oziq-ovqat qadoqlashi uchun kuchli nomzod ekanini ko‘rsatadi. Biroq ZnO ning pishloqqa migratsiyasi o‘lchanmagan, biologik parchalanish bevosita sinovdan o‘tkazilmagan, iste’molchi sensor baholashi bajarilmagan, ZnO-only va TEO-only nazorat plyonkalari ishlatilmagan va pishloq tajribasi 14 kundan ortiq davom ettirilmagan. Shu sababli oziq-ovqat bilan kontakt xavfsizligi, haqiqiy tijoriy saqlash muddati va matematik sinergiyani ushbu tadqiqotning o‘zi bilan qat’iy belgilab bo‘lmaydi.

Batafsil Tushuntirish

Tadqiqotning asosiy muammosi nima?

Oziq-ovqat qadoqlashi mahsulotni faqat tashqi muhitdan jismonan ajratishi yetarli bo‘lmasligi mumkin. Ayniqsa suv miqdori yuqori va mikrobiologik buzilishga sezgir mahsulotlarda qadoq orqali suv yo‘qotilishini cheklash, yorug‘likka bog‘liq oksidlanish jarayonlarini kamaytirish va mikroorganizmlar ko‘payishini oldini olish maqsad qilinadi. An’anaviy neft asosidagi plastmassalar yaxshi to‘siq va mexanik xususiyatlarga ega bo‘lsa-da, ularning atrof-muhitda uzoq saqlanishi muhim muammodir.

Selluloza va uning hosilalari qayta tiklanuvchi manbalardan olinishi mumkin bo‘lgan polimerlardir. Karboksimetil selluloza (CMC) selluloza skeletiga karboksimetil guruhlari qo‘shilishi orqali olinadigan, suvda eruvchan va plyonka hosil qila oladigan selluloza hosilasidir. CMC o‘zi tabiatan kuchli antibakterial faollikka ega emas. Shu sababli tadqiqotda CMC matritsasini ZnO nanozarrachalari va TEO bilan faollashtirish maqsad qilingan.

Rux oksidi nanozarrachalari (ZnO NPs) tadqiqotda taxminan 20 nm o‘lchamli va poliedrik morfologiyaga ega noorganik faol fazadir. Timyan efir moyi (TEO) esa timyandan olinadigan va adabiyotlarda thymol, carvacrol, borneol, p-cymene va γ-terpinene kabi uchuvchan komponentlar bilan bog‘lanadigan tabiiy faol fazadir. Ushbu tadqiqotda ishlatilgan TEO ning batafsil GC-MS tarkibi alohida o‘lchanmagan; shu sababli bu birikmalarning manbada muhokama qilingan mexanizmlari umumiy TEO adabiyotiga tayanadi.

Mualliflar Clarivate ma’lumotlar bazasida “cellulose”, “ZnO” va “thyme” kalit so‘zlari birgalikda ishlatilgan qidiruvda avvalgi hisobotni aniqlay olmaganliklarini bildirgan. Bu bayonot mualliflar o‘tkazgan adabiyot qidiruvining natijasidir; u butun ilmiy adabiyotda mutlaqo ilgari hech qanday tadqiqot bo‘lmaganining mustaqil isboti sifatida talqin qilinmasligi kerak.

ZnO nanozarrachalari qanday tayyorlangan?

Manbada berilgan qisqa sintez xulosasiga ko‘ra, 2,5 g Zn(CH₃COO)₂·2H₂O 50 mL n-butanolda eritilgan va qaytarma sovutgich ostida ushlab turilgan. Keyin sentrifugalash va etanol bilan takroriy yuvish bajarilib, taxminan 20 nm o‘lchamli poliedrik ZnO nanozarrachalari olingan.

Ushbu maqola ZnO sintezining barcha parametrlarini takroran bermaydi va batafsil protsedura uchun mualliflarning avvalgi ishiga yo‘naltiradi. Shu sababli qaytarma sovutish vaqti yoki bu yerda ochiq ko‘rsatilmagan sintez tafsilotlari Verianla tomonidan to‘ldirilmagan.

Oltita plyonka formulatsiyasi qanday loyihalangan?

Manba matnida ZnO va TEO suspenziyasi 10 mL, %10 Tween 80 eritmasida ultratovush yordamida tayyorlangani aytiladi; 1-jadvalda bu har bir CTZ formulatsiyasi uchun 1 mL Tween 80 ga mos tarkib sifatida yozilgani ko‘rinadi.

Glitserol plastifikator sifatida qo‘shilgan. Limon kislotasi esa manbada “reticulation agent” deb atalgan tarmoq hosil qiluvchi/o‘zaro bog‘lovchi agentdir. Manba har bir formulatsiyada 0,1 g limon kislotasi ishlatilganini bildiradi.

Plyonka kodlarining tajriba mantiqi

CTZ1–CTZ3 qatori ayniqsa TEO miqdori ta’sirini o‘rganishni osonlashtiradi; ZnO 0,50 g da saqlanar ekan, TEO 0,5 → 1 → 2 mL gacha oshadi. CTZ4–CTZ2–CTZ5 qatori esa ZnO miqdori ta’sirini o‘rganishni osonlashtiradi; TEO 1 mL da saqlanar ekan, ZnO 0,25 → 0,50 → 1,00 g gacha oshadi.

Bu yondashuv bir komponent miqdorini ikkinchi komponent mavjud bo‘lgan sharoitda o‘zgartiradi. Shuning uchun har bir faol fazaning o‘zi ko‘rsatadigan samaradorlikni ushbu tajribadan chiqarib bo‘lmaydi.

ZnO va Timyan Efir Moyining Antibakterial Sinergiyasi Ushbu Tadqiqotda Isbotlandimi?

To‘liq ma’noda yo‘q. Tadqiqot ZnO va TEO birgalikda mavjud bo‘lgan plyonkalarda konsentratsiyaga bog‘liq kuchli antibakterial samaradorlikni ko‘rsatgan va mualliflar buni bir-birini to‘ldiruvchi/sinergik ta’sir bilan bog‘lagan; biroq ZnO-only va TEO-only plyonka nazoratlari bo‘lmagani sababli birgalikdagi ta’sir ikki komponentning alohida ta’sirlari yig‘indisidan statistik jihatdan kattaroqmi yoki yo‘qmi, bevosita hisoblanmagan.

Bu farq muhim. CTZ1–CTZ3 qatorida TEO miqdori oshirilganda antibakterial faollikning ortishi, CTZ4–CTZ2–CTZ5 qatorida ZnO miqdori o‘zgartirilganda bakterial yashovchanlikning o‘zgarishi har ikki komponent hissa qo‘shishini qo‘llab-quvvatlaydi. Ammo “hissa bor” va “matematik/eksperimental sinergiya isbotlandi” bir xil da’vo emas.

FTIR tahlili qanday strukturaviy belgilarni ko‘rsatdi?

FTIR molekulyar bog‘larning infraqizil nurlanishni qaysi to‘lqin sonlarida yutishini o‘lchab, funksional guruhlar haqida ma’lumot beradi. Spektrlar Nicolet iS50 FTIR qurilmasida ATR moduli va DTGS detektori yordamida 400–4000 cm⁻¹ oralig‘ida, 4 cm⁻¹ aniqlik va 32 skan o‘rtachasi bilan qayd etilgan.

1289 cm⁻¹ polosasining barcha CTZ plyonkalarida kuzatilishi TEO mavjudligi bilan bog‘langan, eng yuqori intensivlik eng ko‘p TEO tutgan CTZ3 da kuzatilgan. FTIR mikroskopiya xaritalari umuman bir jinsli taqsimlanishni ko‘rsatgan va TEO uchun katta taqsimlanish gradienti kuzatilmagan.

FTIR xaritalarining makroskopik/kimyoviy bir jinslilikni ko‘rsatishi bilan SEM da mahalliy ZnO agregatsiyalarining kuzatilishi bir-birini majburiy ravishda inkor etmaydi. Ikki usul turli fazoviy masshtablar va turli fizik xususiyatlarga sezgir.

Plyonka shaffofligi va UV to‘sig‘i qanday o‘zgargan?

UV-Vis o‘lchovlari JASCO V560 qurilmasida 200–900 nm oralig‘ida, diffuz aks ettirish rejimida va 60 mm integratsion sfera yordamida bajarilgan.

Bu yerda \(A_{600}\) — 600 nm dagi absorbans qiymati; \(x\) — plyonkaning uch nuqtada o‘lchangan o‘rtacha qalinligi bo‘lib, manba uni millimetrda belgilaydi. Yuqoriroq qiymat pastroq shaffoflikni anglatadi. Absorbans o‘lchovsiz, qalinlik esa mm bo‘lgani uchun matematik jihatdan nisbat mm⁻¹ turida qaralishi mumkin; biroq manba 2-jadvalda xiralik uchun alohida birlik yozmagan.

Manba CTZ4 ni kompozitlar orasida eng shaffof namuna deb ta’riflaydi; bu talqin xiralik indeksida CTZ4 ning eng past kompozit qiymatga, 0,099 ga ega bo‘lishi bilan mos keladi. Biroq 2-jadvalda ko‘rinadigan sohadagi umumiy o‘tkazuvchanlik CTZ1 uchun %90,78 va CTZ4 uchun %90,59. Shuning uchun “shaffoflik” so‘zi xiralik indeksi yoki ko‘rinadigan o‘tkazuvchanlik foizi asosida ishlatilganini ajratish kerak.

Fotolyuminessensiya o‘lchovi nimani ko‘rsatdi?

Fotolyuminessensiya (PL) material yorug‘lik bilan qo‘zg‘atilgandan keyin chiqaradigan nurni o‘lchaydi. O‘lchov Perkin Elmer LS55 qurilmasida 320 nm qo‘zg‘atish to‘lqin uzunligi, 350 nm cutoff filtri, 200 nm/daqiqa skan tezligi va 10 nm tirqishlar bilan bajarilgan.

CMC0 plyonkasi yuqori floresans emissiyasini ko‘rsatgan. Manba buni polisaxaridlar qattiq holatda ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan agregatsiyaga bog‘liq emissiya xatti-harakati bilan bog‘laydi. ZnO va TEO qo‘shilganda floresans intensivligi sezilarli kamaygan. CTZ1–CTZ3 qatorida TEO miqdori oshgani sari o‘rtacha darajadagi kamayish, CTZ4–CTZ2–CTZ5 ZnO qatorida esa ZnO miqdori oshgani sari keskinroq kamayish qayd etilgan.

Mualliflar izohiga ko‘ra, ZnO zarrachalari va TEO molekulalari CMC zanjirlari orasiga taqsimlanib, avvalgi yaqin zanjirli qadoqlanishni buzishi va nurlanmasdan energiya yo‘qotish yo‘llarini oshirishi mumkin. Bu mikroskopik izoh manba tomonidan taklif qilingan mexanistik talqindir; tadqiqot zanjirlararo elektron o‘zaro ta’sirni alohida tajriba bilan bevosita o‘lchamagan.

SEM va EDX nimani ko‘rsatdi?

Skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) plyonka sirt morfologiyasini, energiya-dispersiv rentgen spektroskopiyasi (EDX/EDS) esa sirtdagi elementlar taqsimotini o‘rganish uchun ishlatilgan. Qurilma QUANTA INSPECT F50.

CMC0 nazorat plyonkasi silliq va kompakt sirtga ega. CTZ1–CTZ3 qatorida TEO miqdori oshgani sari avval ko‘proq tomchi taqsimlanishi, keyin esa kattaroq tomchilar hosil bo‘lishi kuzatilgan. Manba ZnO nanozarrachalarining TEO tomchilari chetida mahalliy to‘planishga moyil ekanini bildiradi.

CTZ4–CTZ2–CTZ5 ZnO qatorida eng kam ZnO tutgan CTZ4 eng silliq sirtga ega namuna. Eng ko‘p ZnO tutgan CTZ5 esa eng kam bir jinsli sirtni ko‘rsatgan; katta sirt chuqurchalari va g‘ovaklar hamda shu joylarda zich ZnO to‘planishi kuzatilgan. Manba bu g‘ovaklar plyonka qalinligini to‘liq kesib o‘tadigan bog‘langan tarmoq hosil qilmasligini, ko‘proq sirt nuqsonlari xususiyatida ekanini talqin qiladi.

SEM va EDX mikrograflari haqiqiy tajriba tasvirlari bo‘lgani sababli Verianla tomonidan soxta mikroskopiya sifatida qayta yaratilmagan.

Termik tahlil qaysi bosqichlarni ko‘rsatdi?

Termik xatti-harakat STA 449C Jupiter TG-DSC tizimi bilan 20–900 °C oralig‘ida va 50 mL/daqiqa havo oqimida o‘rganilgan. TG egri chizig‘i namunaning harorat bilan massa yo‘qotishini, DSC egri chizig‘i esa endotermik yoki ekzotermik issiqlik hodisalarini ko‘rsatadi.

Manba talqiniga ko‘ra, taxminan 150 °C gacha asosan qoldiq suv va TEO ning uchuvchanroq komponentlari chiqib ketadi. 150–340 °C oralig‘ida CMC matritsasi parchalanadi, strukturaviy suv yo‘qotilishi va ayrim oksidlanish hodisalari yuz beradi, yuqoriroq qaynash nuqtasiga ega thymol, borneol va carvacrol kabi TEO komponentlari chiqib ketadi. 340 °C dan yuqorida CMC dan qolgan uglerodli qoldiq havo muhitida yonadi.

T_1%, T_5% va T_10% — boshlang‘ich massaning mos ravishda %1, %5 va %10 qismi yo‘qotiladigan haroratlar. CMC0 bu haroratlarda umuman eng past qiymatlarga ega bo‘lgan, ZnO tutgan plyonkalar esa yuqoriroq qiymatlarni ko‘rsatgan.

CTZ4 → CTZ2 → CTZ5 qatorida ZnO miqdori oshgani sari 340 °C gacha umumiy massa yo‘qotilishi %73,06 → %68,65 → %65,52 gacha kamaygan va qolgan massa %9,23 → %11,90 → %15,30 gacha oshgan. Manba buni ZnO ning termik jihatdan barqarorroq noorganik faza bo‘lishi va polimer tarmog‘idagi fizik roli bilan bog‘laydi.

Suv Bug‘i O‘tkazuvchanligi WVP Nimani O‘lchaydi?

Suv bug‘i o‘tkazuvchanligi ma’lum qalinlikdagi plyonkaning ikki tomonidagi suv bug‘i bosimi farqi ostida suv molekulalarini qay darajada o‘tkazishini bildiradi; ushbu tadqiqotda pastroq WVP qiymati plyonkaning namlikka qarshi kuchliroq to‘siq hosil qilishini anglatadi. O‘lchov 25 °C da, 100% nisbiy namlik gradienti va 3169 Pa bug‘ bosimi farqi ostida bajarilgan.

Tajribada 1,2 cm diametrli shisha flakonlarning og‘zi plyonka bilan yopilgan va har bir flakonga 1,1 g suvsiz CaCl₂ solingan. Flakonlar 25 °C va %100 RH muhitiga joylashtirilgan, vaqt o‘tishi bilan ortgan massa suv bug‘i o‘tishining ko‘rsatkichi sifatida ishlatilgan.

Manba notatsiyasi: Maqola Tenglama (2) ning chap tomonida “WPV” deb yozadi; bo‘lim sarlavhasi, matn va 2-jadval esa shu xususiyatni “WVP” deb ataydi. Verianla bu farqni yashirincha tuzatmagan.

• \(M_0\): flakonning boshlang‘ich massasi.
• \(M_t\): \(t\) vaqtidagi flakon massasi.
• \(M_t-M_0\): plyonkadan o‘tib CaCl₂ tomonidan ushlab qolingan suv bilan bog‘liq massa ortishi.
• \(\Delta t\): o‘lchov vaqti, soniya.
• \(\Delta P\): plyonkaning ikki tomonidagi suv bug‘i bosimi farqi; ushbu tajribada 3169 Pa.
• \(S\): ochiq plyonka maydoni, m².
• \(L\): plyonka qalinligi, m.

Tenglamada massa ortishi ko‘paygani sari WVP ortadi; uzoqroq vaqt, kattaroq bosim farqi yoki kattaroq ochiq maydon uchun ayni massa o‘tishi kuzatilsa, normallashtirilgan o‘tkazuvchanlik kamayadi. Qalinlik ko‘paytuvchisi turli qalinlikdagi plyonkalarni taqqoslash imkonini beradi.

Barcha CTZ plyonkalari CMC0 ga qaraganda pastroq WVP ko‘rsatgan. TEO tomchilari gidrofob bo‘lgani uchun suv bevosita o‘tishi mumkin bo‘lgan gidrofil yo‘llarni uzishi mumkin; ZnO zarrachalari esa o‘tkazmaydigan fizik to‘siqlar hosil qilib, yo‘l uzunligini oshirishi mumkin. Manba, shuningdek, ZnO polimer zanjirlarini zichroq tarmoqqa aylantiruvchi tugunlar kabi tutishi va erkin rux ionlari “egg-box” ga o‘xshash zichroq tarmoq hosil bo‘lishiga hissa qo‘shishi mumkinligini taklif qiladi. Bular strukturaviy talqinlardir; tadqiqot zanjirlar orasidagi haqiqiy tarmoq topologiyasini molekulyar darajada bevosita o‘lchamagan.

Mexanik xususiyatlar qanday hisoblangan?

Mexanik sinovlar Instron 5965 universal sinov qurilmasida 5 kN yuk xujayrasi bilan, ISO 527-1:2019 va ISO 527-3:2018 ko‘rsatmalariga muvofiq Tip 1B namunalari yordamida bajarilgan. Boshlang‘ich qisqichlar oralig‘i 50 mm, krossxed tezligi 50 mm/daqiqa. Har bir plyonka uchun uchta namuna sinovdan o‘tkazilgan, plyonka qalinligi kalibrlangan mikrometr bilan beshta tasodifiy nuqtada o‘lchangan.

\(TS\) — cho‘zilishdagi mustahkamlik bo‘lib, namunaning uzilishdan oldin ko‘targan maksimal kuchlanishini ifodalaydi. \(F_{\max}\) — maksimal yuk va manbada N bilan berilgan. \(A\) — boshlang‘ich kesim maydoni bo‘lib, manba uni m² deb belgilaydi. N/m² matematik jihatdan Pa; manba natijalarni MPa bilan bergani uchun sonli taqdimotda megapaskalga o‘tkazish qo‘llangan bo‘lishi kerak, biroq bu o‘tkazish bosqichi tenglamada alohida yozilmagan.

\(L_1\) — boshlang‘ich uzunlik; \(L_2\) — uzilish paytidagi yakuniy uzunlik. Nisbat boshlang‘ich uzunlikka nisbatan nisbiy cho‘zilishni beradi. Manbada Tenglama (4) shu ko‘rinishda va ×100 ko‘paytuvchisiz yozilgan; shunga qaramay, natijalar EB (%) sifatida berilgan. O‘lchovsiz cho‘zilish nisbatini foizda ifodalash matematik jihatdan 100 ga ko‘paytirishni talab qiladi. Verianla manba tenglamasiga yashirincha ×100 qo‘shmagan.

Young moduli alohida yopiq formula bilan berilmagan, kuchlanish–deformatsiya egri chizig‘ining elastik qismidagi qiyalikdan hisoblangan. Young moduli oshgani sari material qattiqroq bo‘ladi, ya’ni bir xil deformatsiyani yuzaga keltirish uchun yuqoriroq kuchlanish talab qiladigan tuzilishga ega bo‘ladi.

CTZ1 eng yuqori cho‘zilishdagi mustahkamlikka ega. CTZ1 va CTZ2 eng yuqori uzilishdagi cho‘zilishlarni ko‘rsatadi. CTZ5 esa juda yuqori Young moduli sabab eng qattiq plyonkadir; biroq yuqori qattiqlik yuqoriroq cho‘zilishdagi mustahkamlik yoki yuqoriroq egiluvchanlik degani emas.

Manba ZnO zarrachalari CMC zanjirlari orasida qo‘shimcha bog‘lanish/tugun nuqtalari kabi tutishi, TEO komponentlari esa ayrim vodorod bog‘larini buzib zanjir harakatchanligini oshirishi mumkinligini muhokama qiladi. CTZ5 dagi mahalliy ZnO agregatsiyalari va sirt nuqsonlari ham yuqori qattiqlikka qaramay cho‘zilishdagi mustahkamlik va cho‘zilishning cheklangan qolishiga hissa qo‘shishi mumkin bo‘lgan strukturaviy izoh sifatida keltirilgan.

Bitta Eng Yaxshi Plyonka Formulatsiyasi Bormi?

Yo‘q. CTZ3 eng past WVP, eng past 14 kunlik pishloq massa yo‘qotilishi va qayd etilgan eng katta ingibitsiya zonasini ko‘rsatgan bo‘lsa; CTZ1 eng yuqori cho‘zilishdagi mustahkamlikka, CTZ5 eng yuqori Young moduliga va eng yuqori termik qoldiq massaga, CTZ4 esa kompozitlar orasida eng past xiralik indeksiga ega. Shuning uchun optimal formulatsiya maqsad qilingan antibakterial, to‘siq, egiluvchanlik, qattiqlik yoki optik xususiyatga qarab o‘zgaradi.

Antibakterial mexanizm qay darajada bevosita isbotlangan?

Tadqiqot bevosita o‘lchagan biologik natijalar ingibitsiya zonalari va tirik bakteriyalar sonidir. ROS hosil bo‘lishi, Zn²⁺ ajralishi, bakterial membrananing mexanik shikastlanishi, Ag43 bostirilishi, quorum sensing ga aralashuv yoki thymol/carvacrol–oqsil o‘zaro ta’sirlari ushbu tadqiqotda alohida tajribalar bilan o‘lchanmagan. Mualliflar bu mexanizmlarni avvalgi adabiyotlarga tayangan ehtimoliy izohlar sifatida muhokama qiladilar.

Shu sababli “ZnO bu plyonkada mana shuncha ROS hosil qilib bakteriyani o‘ldirdi” kabi miqdoriy xulosa manbada yo‘q. To‘g‘ri ifoda kuzatilgan antibakterial samaradorlik ZnO va TEO uchun adabiyotda tavsiflangan turli mexanizmlarga mos kelishidir.

Bu Plyonkalar Pishloqning Saqlash Muddatini Aniq 14 Kunga Uzaytiradimi?

Yo‘q. Tadqiqotning 4 °C da 14 kunlik dastlabki pishloq sinovlari kompozit plyonkalar massa yo‘qotilishini kamaytirganini, pH ni barqarorroq saqlaganini, ko‘rinadigan yumshoq/oq ko‘rinishni asraganini va inokulyatsiya qilingan bo‘laklarda S. aureus ni 3-kundan boshlab aniqlash chegarasidan pastga tushirganini ko‘rsatadi; biroq uzoqroq saqlash, keng qamrovli tabiiy buzilish mikrobiotasi, sensor qabul va tijoriy saqlash muddatini tasdiqlash bajarilmagan.

Ikki pishloq tajribasi bir-biridan qanday farqlanadi?

Tadqiqotda bir-biriga aralashtirilmasligi kerak bo‘lgan ikkita pishloq baholashi mavjud.

1. Umumiy qadoqlash sinovi: taxminan 20 mm qirrali, natijalar bo‘limida taxminan 8–9 g deb tavsiflangan pishloq bo‘laklari plyonkalarga o‘ralgan va 4 °C, %75 RH da 14 kun saqlangan. Massa yo‘qotilishi, tashqi ko‘rinish va pH baholangan.
2. S. aureus challenge sinovi: taxminan 5 mm qalinlikdagi va taxminan 5 g pishloq bo‘laklari UV bilan ikki yuzidan 20 daqiqa ishlov berilgan, taxminan 5 log CFU/g S. aureus bilan inokulyatsiya qilingan, plyonkalar bilan kontaktda saqlangan va 4 ± 1 °C da 0, 3, 7 va 14-kunlarda mikrobiologik tahlil qilingan.

N.D. nimani anglatadi?

Table 4 dagi N.D. “not detected”, ya’ni qo‘llangan analitik usul bilan aniqlanmadi degan ma’noni anglatadi. Bu ifoda mutlaq biologik nol degani emas. Manba ushbu tajriba uchun sonli aniqlash chegarasini bermagani sababli N.D. qiymatlari “0 CFU/mL” ga o‘zgartirilmasligi kerak.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

1. Plyonka ishlab chiqarish

5 g CMC 100 mL suv ichida aralashtirib eritilgan va 2 mL glitserol qo‘shilgan. ZnO nanozarrachalari va TEO alohida 10 mL %10 Tween 80 eritmasida ultratovush yordamida dispersiyalangan. Har bir formulatsiyaga 0,1 g limon kislotasi qo‘shilgan; aralashma 30 daqiqa aralashtirilgan va pufakchalarni chiqarish uchun 15 daqiqa ultratovush ishlovi berilgan. Aralashmalar Petri idishlariga quyilgan, 40 °C da 12 soat quritilgan va olingan plyonkalar ajratib olinib plastik qulfli paketlarda saqlangan.

2. FTIR va FTIR mikroskopiyasi

Nicolet iS50 FTIR: 400–4000 cm⁻¹, 32 skan, 4 cm⁻¹ aniqlik. FTIR mikroskopiya xaritalari Nicolet iS10MX bilan 4000–650 cm⁻¹ oralig‘ida olingan. Manba xaritalarda ZnO va TEO umuman polimer matritsasi ichida yaxshi taqsimlanganini bildiradi.

3. UV-Vis

JASCO V560; 200–900 nm; diffuz aks ettirish; 60 mm integratsion sfera. Xiralik Tenglama (1) bilan hisoblangan va plyonka qalinligi 20 × 20 mm namunaning uchta joyida o‘lchangan.

4. Fotolyuminessensiya

Perkin Elmer LS55; qo‘zg‘atish 320 nm; cutoff filtr 350 nm; skan tezligi 200 nm/daqiqa; tirqish kengliklari 10 nm. ZnO va TEO qo‘shilganda CMC0 ning kuchli emissiyasi sezilarli kamaygan.

5. SEM va EDX

QUANTA INSPECT F50 bilan plyonka sirti tekshirilgan; qurilmadagi EDX tizimi element taqsimoti xaritalari uchun ishlatilgan. CTZ5 eng yaqqol sirt nuqsonlari va ZnO agregatsiyalarini ko‘rsatgan.

6. TG-DSC

STA 449C Jupiter qurilmasi; 20–900 °C; havo oqimi 50 mL/daqiqa. ZnO miqdori oshgani sari, ayniqsa qoldiq massaning ko‘payishi va 340 °C gacha massa yo‘qotilishining kamayishi termik barqarorlik ortgani sifatida talqin qilingan.

7. WVP

1,2 cm diametrli shisha flakon, 1,1 g suvsiz CaCl₂, 25 °C, %100 RH va 3169 Pa bug‘ bosimi farqi ishlatilgan. O‘lchovlar uch takrorda bajarilgan. Barcha CTZ plyonkalari CMC0 ga qaraganda pastroq WVP ko‘rsatgan.

8. Mexanik sinov

Instron 5965; 5 kN yuk xujayrasi; Tip 1B namuna; 50 mm boshlang‘ich qisqichlar oralig‘i; 50 mm/daqiqa sinov tezligi; har bir plyonka uchun uchta namuna. Qalinlik beshta tasodifiy joyda o‘lchangan. Statistik jihatdan mexanik javob xususiyatdan xususiyatga farq qilgan, shuning uchun barcha kompozitlar barcha mexanik ko‘rsatkichlarda bir xil yo‘nalishda yaxshilangan degan xulosaga kelmaslik kerak.

9. Sifat antibakterial sinovi

S. aureus ATCC 25923 va E. coli ATCC 25922 ishlatilgan. 24 soatlik kulturadan 0,5 McFarland, taxminan 1,5–3 × 10⁸ CFU/mL suspenziya tayyorlangan va modifikatsiyalangan Kirby–Bauer disk diffuziya usuli qo‘llangan. Plastinkalar 37 °C da 18–24 soat inkubatsiya qilingan va ingibitsiya zonalari mm da o‘lchangan. Tajribalar uch takrorda bajarilgan.

10. Planktonik hujayra sinovi

24 quduqli steril plastinkaning har bir qudug‘iga plyonka namunasi, 1 mL oziqa muhiti va 10 µL 0,5 McFarland mikrob suspenziyasi qo‘shilgan. Plastinkalar 37 °C da saqlangan; 2, 4, 8 va 24 soatlarda ketma-ket o‘nlik suyultirishlar tayyorlangan va 10 µL namunalar oziqa muhitiga ikki nusxada ekilgan.

2 soat oxirida CTZ2, CTZ3 va CTZ5 eng kuchli ta’sirlar qatorida bo‘lgan; CTZ3 va CTZ5 uchun E. coli butunlay yo‘q qilingani ko‘rsatilgan. 4 soatlik vaqt nuqtasida manba har ikki bakteriyadan ham tirik hujayra qayta olinmaganini bildiradi.

11. Pishloq qadoqlash sinovi

Taxminan 20 mm qirrali yumshoq pishloq bo‘laklari CTZ plyonkalariga o‘ralgan va 4 °C, %75 RH da ikki hafta saqlangan. Massa har kuni o‘lchangan, pH boshlanishida va ikki hafta oxirida aniqlangan. Sinovlar uch takrorda bajarilgan.

Manba CTZ2, CTZ4 va CTZ5 massa yo‘qotilishi jihatidan statistik ravishda o‘xshash ekanini, CTZ1–CTZ3 TEO qatorida esa TEO miqdori oshgani sari massa yo‘qotilishida sezilarli kamayish bo‘lganini bildiradi.

12. S. aureus bilan inokulyatsiya qilingan pishloq sinovi

Taxminan 5 mm qalinlikdagi va taxminan 5 g massali pishloq bo‘laklari ikki yuzidan 20 daqiqa UV nuriga ta’sir ettirilgan va taxminan 5 log CFU/g S. aureus bilan inokulyatsiya qilingan. Plyonkalar pishloq bilan kontaktga keltirilgan va namunalar 4 ± 1 °C da 14 kun saqlangan.

0, 3, 7 va 14-kunlarda namunalar %0,1 peptonli suv tutgan stomacher paketlariga solingan, 90 soniya gomogenizatsiya qilingan, ketma-ket suyultirishlar Baird-Parker agarga ekilgan va 37 °C da 48 soat inkubatsiya qilingan.

Boshlang‘ich inokulyatsiya maqsadi CFU/g, yakuniy tahlil esa log CFU/mL ko‘rinishida berilgan. Shu sababli “5 log CFU/g boshlang‘ich maqsadi” bilan Table 4 dagi 0-kun qiymatlarini birlik va namuna ishlov berish farqlarini e’tiborsiz qoldirib, bevosita bir xil son sifatida baholash to‘g‘ri emas.

Manba xulosa bo‘limida nazorat kodini bir jumlada “CTMC0” deb yozgan; tadqiqotning barcha boshqa jadvallari va tajriba dizaynida nazorat plyonkasi CMC0 deb kodlangani sababli, bu manba ichidagi kodlash/yozuv nomuvofiqligi sifatida qayd etilgan.

13. Statistik tahlil

Ma’lumotlar Microsoft Excel 2016 va XLSTAT 2020.5.1 yordamida tahlil qilingan. Normal taqsimot Shapiro–Wilk testi, qoldiqlar dispersiyasi bir xilligi Levene testi bilan baholangan; guruhlar ANOVA dan so‘ng Tukey HSD bilan taqqoslangan. Statistik ahamiyat chegarasi p < 0,05.

Ko‘plab o‘lchovlar n = 3 sifatida qayd etilgan. Manba bu takrorlar har bir holatda uchta to‘liq mustaqil plyonka ishlab chiqarish partiyasimi yoki yo‘qmi, aniq ajratib ko‘rsatmaydi. Shu sababli n = 3 qiymatlarini avtomatik ravishda uchta mustaqil ishlab chiqarish batch-i deb talqin qilmaslik kerak.

14. Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

• ZnO va TEO tutgan CMC kompozitlarini laboratoriya miqyosida plyonka ko‘rinishida ishlab chiqarish mumkin bo‘lgan.
• FTIR va xaritalash plyonka matritsasi ichida TEO va ZnO ga mos kimyoviy belgilar mavjudligini qo‘llab-quvvatlagan.
• Kompozit plyonkalar ko‘rinadigan yorug‘lik o‘tkazuvchanligining katta qismini saqlab, UV-A va UV-B o‘tkazuvchanligini kuchli kamaytirgan.
• Barcha CTZ plyonkalarida WVP CMC0 nazoratidan past.
• ZnO va TEO miqdori plyonka morfologiyasi, mexanik xususiyatlar, floresans va termik xatti-harakatga ta’sir qilgan.
• Antibakterial sinovlarda CTZ plyonkalari S. aureus va E. coli yashovchanligini tez kamaytirgan.
• CTZ3 da ingibitsiya zonasi 30 mm gacha yetgan.
• 4 soatlik o‘lchov nuqtasida planktonik S. aureus va E. coli uchun tirik hujayra qayta olinmagani bildirilgan.
• Kompozit plyonkalar 14 kunlik pishloq sinovida CMC0 ga nisbatan pastroq massa yo‘qotilishini ko‘rsatgan.
• S. aureus bilan inokulyatsiya qilingan pishloqlarda barcha CTZ guruhlari 3-kundan boshlab N.D. deb qayd etilgan.

15. Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan natijalar

• ZnO va TEO o‘rtasida formal matematik sinergiya isbotlangan deb aytib bo‘lmaydi; faqat bitta faol komponentli nazorat plyonkalari yo‘q.
• ZnO nanozarrachalari pishloqqa migratsiya qilmagani ushbu tadqiqotda ko‘rsatilmagan; migratsiya o‘lchanmagan.
• Ionli rux migratsiyasi ham ushbu tajribada miqdoriy baholanmagan.
• TEO ning plyonkadan ajralish kinetikasi bevosita o‘lchanmagan.
• ROS hosil bo‘lishi, Zn²⁺ ajralishi yoki haqiqiy bakterial membrana shikastlanishi ushbu tadqiqotda bevosita mexanistik tajribalar bilan o‘lchanmagan.
• “Biologik parchalanadigan” platforma ta’rifi alohida biologik parchalanish/kompostlash sinovi bilan tasdiqlanmagan.
• Har bir CTZ formulatsiyasida barcha mexanik xususiyatlar yaxshilangan deb aytib bo‘lmaydi; ayniqsa EB va TS natijalari formulatsiyaga qarab turli yo‘nalishlarda o‘zgargan.
• Bitta universal optimal CTZ formulatsiyasi aniqlanmagan.
• Pishloqda 14 kundan ortiq himoya ko‘rsatilmagan.
• Keng qamrovli tabiiy buzilish mikrobiotasi, xamirturush/mog‘or hamjamiyati yoki barcha oziq-ovqat patogenlari pishloqda sinovdan o‘tkazilmagan.
• E. coli uchun pishloq matritsasi challenge sinovi qayd etilmagan; pishloqdagi inokulyatsiya sinovi S. aureus ga qaratilgan.
• Iste’molchining sensor qabul qilishi, ta’m, hid yoki TEO aromatining pishloqqa ta’siri baholanmagan.
• Laboratoriya plyonkalarining sanoat ishlab chiqarish liniyasida ayni samaradorlikni ko‘rsatishi isbotlanmagan.
• Oziq-ovqat bilan kontaktga oid yakuniy tartibga soluvchi muvofiqlik ushbu tadqiqotning o‘zi bilan ko‘rsatilmagan.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Antibacterial Packaging for Cheese Based on Carboxymethyl Cellulose Composite with Zinc Oxide and Thyme Essential Oil

Mualliflar: Ludmila Motelica; Ovidiu-Cristian Oprea; Anton Ficai; Roxana Doina Trusca; Denisa Ficai; Catalina-Elena Constantin; Alina Maria Holban; Gabriel Mustatea; Elena Loredana Cirstoiu (Ungureanu); Carmen Curutiu.

Mualliflar tartibi: Manba PDF dagi tartib aynan saqlangan.

Teng hissa: Manbada teng hissa/teng birinchi mualliflik bayonoti ko‘rinmaydi.

Mas’ul muallif: Ovidiu-Cristian Oprea.

Affiliatsiya 1: Research Institute of the University of Bucharest (ICUB), University of Bucharest, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 2: Research Center for Advanced Materials, Products and Processes, National University of Science and Technology POLITEHNICA Bucharest, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 3: National Research Center for Micro and Nanomaterials, Faculty of Chemical Engineering and Biotechnologies, National University of Science and Technology POLITEHNICA Bucharest, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 4: Academy of Romanian Scientists, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 5: Faculty of Chemical Engineering and Biotechnologies, National University of Science and Technology POLITEHNICA Bucharest, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 6: Faculty of Biology, University of Bucharest, Bucharest, Romania.

Affiliatsiya 7: National R&D Institute for Food Bioresources—IBA Bucharest, Bucharest, Romania.

Jurnal: Foods.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola raqami: 15 / 10 / 1724.

DOI: 10.3390/foods15101724.

Rasmiy nashr identifikatsiyasi: Foods 2026, 15(10), 1724; DOI 10.3390/foods15101724.

Topshirilgan: 28 Mart 2026.

Qayta ko‘rib chiqish: 9 May 2026.

Qabul: 12 May 2026.

Nashr: 14 May 2026.

Manba turi: Laboratoriya miqyosidagi polimer-kompozit material ishlab chiqish, oziq-ovqat qadoqlashini xarakterlash, in vitro antibakterial tajriba va pishloq matritsasini saqlash/challenge tadqiqoti.

Taqriz holati: Foods jurnalida e’lon qilingan version of record.

Preprint holati: Yuklangan manba nashr etilgan jurnal versiyasidir; manbada alohida preprint identifikatori ko‘rsatilmagan.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Akademik muharrir: Amalia Conte.

Moliyalashtirish: PN-IV-P6-6.1-CoEx-2024-0025/11CoEx/2026 “Strategii inovative pentru asigurarea securității nutriționale prin stimularea exploatării resurselor de proteine sustenabile” PROfutureFood loyihasi.

Etika qo‘mitasi: Qo‘llanilmaydi.

Xabardor qilingan rozilik: Qo‘llanilmaydi.

Ma’lumotlar mavjudligi: Manba tadqiqotning asl hissalari maqola ichida ekanini va qo‘shimcha savollar mas’ul muallifga yo‘naltirilishi mumkinligini bildiradi.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bayon qilgan.

Muallif hissalari: Ludmila Motelica va Ovidiu-Cristian Oprea konseptualizatsiya va usul; Ludmila Motelica, Ovidiu-Cristian Oprea, Roxana Doina Trusca, Carmen Curutiu, Anton Ficai, Denisa Ficai, Gabriel Mustatea va Elena Loredana Cirstoiu (Ungureanu) tadqiqot; Ludmila Motelica, Ovidiu-Cristian Oprea, Alina Maria Holban va Catalina-Elena Constantin dastlabki qoralama; Roxana Doina Trusca, Carmen Curutiu, Ludmila Motelica, Ovidiu-Cristian Oprea, Alina Maria Holban, Catalina-Elena Constantin, Anton Ficai, Denisa Ficai, Gabriel Mustatea va Elena Loredana Cirstoiu (Ungureanu) ko‘rib chiqish/tahrirlash; Ovidiu-Cristian Oprea rahbarlik va moliyalashtirishni jalb qilish; Ludmila Motelica loyiha boshqaruvi vazifalarini bajargan.

Formula izohi 1: Manba Tenglama (2) da suv bug‘i o‘tkazuvchanligi belgisini “WPV”, bo‘lim va jadvalda esa “WVP” deb yozadi. Ushbu manba ichidagi notatsiya farqi saqlangan.

Formula izohi 2: Manba Tenglama (4) da EB (%) ifodasini \((L_2-L_1)/L_1\) ko‘rinishida beradi va ×100 ko‘paytuvchisini yozmaydi. Verianla tenglamani yashirincha o‘zgartirmagan; matematik foizga aylantirish alohida tushuntirilgan.

Vaqt izohi: Planktonik hujayralarning to‘liq yo‘qolish vaqti manba annotatsiyasida 3 soat, natijalar matnida 4 soat va xulosa bo‘limida 3–4 soat deb berilgan. Usulda haqiqiy namuna olish vaqtlari 2, 4, 8 va 24 soat.

Nazorat kodi izohi: Manba pH natijalari paragrafida bir marta “CTMC0” deb yozadi; barcha boshqa tajriba va jadvallarda nazorat kodi CMC0 sifatida berilgan.

Sinergiya chegarasi: CTZ1–CTZ5 plyonkalarining barchasi ZnO va TEO ni birgalikda o‘z ichiga oladi. TEO-only va ZnO-only kompozit plyonka nazorati yo‘q. Shuning uchun tadqiqot bir-birini to‘ldiruvchi faollikni kuchli qo‘llab-quvvatlasa-da, formal sinergiya koeffitsienti yoki bitta komponent bilan taqqoslangan sinergiya testini bermaydi.

Biologik parchalanish chegarasi: Maqola CMC/ZnO/TEO tuzilmasini biologik parchalanadigan qadoqlash platformasi deb ta’riflaydi; ushbu tadqiqotda alohida biologik parchalanish yoki kompostlash sinovi qayd etilmagan.

Oziq-ovqat bilan kontakt xavfsizligi chegarasi: Manba ZnO nanozarrachalarining CMC matritsasidan qadoqlangan pishloqqa ajralishi/migratsiyasini ushbu tadqiqotda o‘lchamaganini aniq bildiradi. Shu sababli qadoqning yakuniy tartibga soluvchi oziq-ovqat kontakt xavfsizligi faqat ushbu tadqiqot bilan tasdiqlanmagan.

Mexanizm chegarasi: ROS, Zn²⁺ ajralishi, membrana shikastlanishi va TEO komponentlarining bakterial nishonlari manbada adabiyot bilan qo‘llab-quvvatlangan taklif etilgan mexanizmlardir; bu mexanizmlar ushbu plyonka tizimida alohida biokimyoviy tajribalar bilan bevosita miqdoriy baholanmagan.

Pishloq saqlash muddati chegarasi: Tadqiqot 14 kunlik sovuq saqlashda ijobiy himoya natijalarini ko‘rsatgan; 14 kundan keyingi saqlash muddati, iste’molchi sensor qabul qilishi va to‘liq tabiiy buzilish mikrobiotasi baholanmagan.