Post-kuantum dijital imza (Post-Quantum Digital Signature, PQDS), kuantum bilgisayarların tehdit ettiği klasik açık anahtarlı imza sistemlerine alternatif oluşturmak üzere tasarlanmış ve klasik bilgisayarlarda çalışan dijital imza algoritmaları ailesidir. Bu çalışma, PQDS kullanımını yalnız kriptografik işlem süresi açısından değil, oluşturulan ek imza verisinin koherent dalga boyu bölmeli çoğullama (Wavelength-Division Multiplexing, WDM) optik sisteminin fiziksel iletim performansına etkisi açısından değerlendirir. Araştırmacılar FALCON, CRYSTALS-Dilithium ve SPHINCS+ tabanlı imza yüklerini tek-kanal QPSK, 16-kanal WDM QPSK ve 16-kanal WDM 16QAM yapılandırmalarıyla ilişkilendiren bir çapraz-katman simülasyon çerçevesi kurmuş; bit hata oranı (BER), Q-faktörü, iletim mesafesi, iletim süresi ve spektral verimlilik gibi ölçütleri incelemiştir.
Çalışmanın ana bulgusu, kriptografik imzanın veri üzerine eklediği yükün fiziksel optik katmandan bağımsız kabul edilemeyeceğidir. Kaynakta kullanılan temel payload ilişkisi \(L_{\mathrm{total}}=L_{\mathrm{data}}+L_{\mathrm{sig}}\) şeklindedir. İmza büyüdükçe iletilecek toplam bit sayısı artmakta; bu artış daha fazla sembol, daha uzun iletim süresi ve kaynak modeline göre doğrusal/doğrusal olmayan fiber bozunumlarının daha fazla birikmesiyle ilişkilendirilmektedir. Bu nedenle yalnız imza algoritmasının kriptografik güvenliği değil, imza boyutu ve hesaplama süresi de optik sistem tasarımının parçası haline gelmektedir.
40 Gb/s çalışma noktasında kaynak, tek-kanal QPSK için yaklaşık 203 km, 16-kanal WDM QPSK için 194 km ve 16-kanal WDM 16QAM için 103 km maksimum erişim raporlamıştır. Buna karşılık 70 km sabit mesafede toplam kapasite sırasıyla 40 Gb/s, 640 Gb/s ve 1280 Gb/s olarak verilmiştir. Böylece daha yüksek mertebeli 16QAM ve çok-kanallı WDM kapasiteyi artırırken gürültüye, kromatik dispersiyona, kanallar arası girişime ve fiber doğrusal olmayanlıklarına duyarlılığı da artırmaktadır.
Bu sonuçların en önemli yorum sınırı, çalışmanın gerçek bir optik saha deneyi olmamasıdır. Fiziksel iletim, OptiSystem 15 içinde modellenmiştir; gerçek lazer, fotodiyot, fiber linki, FPGA veya ticari post-kuantum ağ cihazı üzerinde uçtan uca doğrulama yapılmamıştır. Yazarlar da gerçek donanım kusurları, bazı polarizasyon etkileri, yüksek mertebeli doğrusal olmayan etkiler ve donanım hızlandırmalı PQDS uygulamalarının mevcut simülasyonda tam kapsanmadığını belirtmektedir. Bu nedenle raporlanan kilometre, BER ve Q-faktörü değerleri kaynakta tanımlanan simülasyon koşullarına aittir.
Çalışmanın kuantumla ilişkisi de doğru sınırda anlaşılmalıdır. Araştırmada kuantum bilgisayar çalıştırılmamış ve Shor veya Grover algoritması simüle edilmemiştir. “Post-kuantum” terimi FALCON, Dilithium ve SPHINCS+ gibi dijital imza tasarımlarının kuantum saldırılarına karşı dayanıklı olacak biçimde geliştirilmesine işaret etmektedir. Araştırmanın deneysel/simülasyon konusu, bu imza yapılarının klasik fiber-optik haberleşmeye getirdiği sistem yüküdür.
Post-Kuantum Dijital İmza Nedir ve Bu Çalışmada Ne İşe Yarıyor?
Post-kuantum dijital imza, bir mesajın kaynağını ve bütünlüğünü doğrulamak için kullanılan, güvenliği kuantum saldırılarına karşı dayanıklı olması hedeflenen matematiksel problem ailelerine dayanan bir dijital imza mekanizmasıdır; bu çalışmada PQDS veriyi şifrelemek için değil, gönderilen verinin imzalanması ve alıcıda doğrulanması için kullanılmakta, imzanın büyüklüğü ise optik hatta taşınacak toplam payload'u artırmaktadır.
“Post-kuantum” burada ne anlama geliyor?
Klasik dijital imzaların önemli bir bölümü RSA veya eliptik eğri kriptografisi gibi matematiksel yapılara dayanır. Kaynak, yeterince güçlü kuantum algoritmalarının bu klasik açık anahtarlı yapıların güvenliğini tehdit ettiğini temel motivasyon olarak kabul etmektedir. Post-kuantum kriptografi ise klasik bilgisayar üzerinde çalışan fakat bilinen kuantum saldırıları hesaba katılarak farklı matematiksel temeller üzerine kurulan algoritmaları ifade eder.
Bu araştırma bir kuantum haberleşme deneyi değildir. Fiberde taşınan ışık koherent klasik optik haberleşmenin sinyalidir. PQDS işlemleri de klasik işlemci üzerinde çalışan yazılımsal kriptografik işlemlerdir. Dolayısıyla “kuantum güvenli optik sistem” ifadesi, fiberin kuantum fiziksel bir kanal olarak kullanıldığı anlamına gelmez.
FALCON, Dilithium ve SPHINCS+ neden karşılaştırılıyor?
Kaynak üç farklı PQDS yaklaşımını karşılaştırır. FALCON ve CRYSTALS-Dilithium kafes-temelli imza tasarımlarıdır. SPHINCS+ ise hash-temelli bir imza tasarımıdır. Bu algoritmaların public key, signature boyutu, anahtar üretimi, imzalama ve doğrulama maliyetleri birbirinden farklıdır. Çalışmanın çapraz-katman yaklaşımında bu farklılıklar yalnız CPU zamanı değil, hatta eklenecek veri miktarı açısından da önemlidir.
Kaynakta yapılan yazılım düzeyi karşılaştırmada FALCON-512 daha düşük imzalama gecikmesi ve sistem uyumluluğu açısından sonraki ana iletim incelemeleri için seçilmiştir. Bu seçim çalışmanın kendi koşullarına aittir; FALCON-512'nin bütün cihaz, protokol ve güvenlik düzeylerinde evrensel olarak en iyi PQDS olduğu sonucunu vermez.
İmza süreci adım adım nasıl ilerliyor?
- Gönderilecek giriş verisi alınır.
- Veri SHA-256 ile işlenerek sabit uzunlukta bir özet elde edilir.
- Özet seçilen post-kuantum dijital imza algoritmasıyla imzalanır.
- Oluşturulan dijital imza orijinal veriyle birlikte payload'a eklenir.
- Toplam veri binary bit akışına çevrilir.
- Bitler QPSK veya 16QAM sembollerine eşlenir.
- Sinyal tek-kanal veya 16-kanal WDM optik sisteminden geçirilir.
- Koherent alıcı ve DSP zinciri alınan bitleri geri çıkarır.
- Alıcı aynı hash işlevini ve gönderenin public key'ini kullanarak dijital imzayı doğrular.
- BER, Q-faktörü, iletim süresi ve maksimum erişim gibi performans ölçütleri değerlendirilir.
QPSK ile 16QAM Arasındaki Fark Nedir ve Neden İletim Mesafesini Etkiliyor?
QPSK her sembolde 2 bit taşıyan dört durumlu bir faz modülasyonu, 16QAM ise her sembolde 4 bit taşıyan ve genlik ile faz bilgisini birlikte kullanan 16 durumlu bir modülasyondur; 16QAM aynı sembol hızında daha fazla bit taşıyarak spektral verimliliği yükseltir fakat takımyıldız noktaları birbirine daha yakın olduğu için gürültü, faz hatası, dispersiyon ve fiber doğrusal olmayanlıkları sembollerin birbirine karışmasına daha kolay yol açar.
Modülasyon mertebesi ile bit hızı arasındaki ilişki
Kaynakta sembol başına bit sayısı:
\[ k=\log_2 M \]
ilişkisiyle belirlenir. Burada \(M\), modülasyonun kaç farklı sembol durumuna sahip olduğunu gösterir. QPSK için \(M=4\) olduğundan \(k=2\); 16QAM için \(M=16\) olduğundan \(k=4\)'tür.
Kaynak Denklem (1)'de bit hızını:
\[ R=kR_s=R_s\log_2 M \tag{1} \]
olarak verir.
\(R\), bit hızıdır ve bit/s birimiyle düşünülebilir. \(R_s\), saniyedeki sembol sayısıdır ve baud/sembol-saniye boyutundadır. \(M\) boyutsuz modülasyon mertebesidir. Aynı \(R_s\) altında \(M\)'nin 4'ten 16'ya çıkması sembol başına bit sayısını 2'den 4'e çıkarır. Bu nedenle 16QAM kapasite açısından avantajlıdır.
Neden daha yakın noktalar daha fazla hata riski oluşturur?
Alıcı, gürültü ve kanal bozunumları içeren bir ölçümden hangi sembolün gönderildiğine karar verir. İki ideal sembol noktası arasındaki uzaklık büyüdükçe belirli büyüklükteki bir gürültünün karar sınırını aşması daha zordur. 16QAM'de aynı sinyal uzayına daha fazla durum yerleştirildiğinden sembol noktaları daha sıkıdır. Bu nedenle kaynakta 16QAM'ın QPSK'ye göre gürültü, kromatik dispersiyon ve doğrusal olmayan bozulmalara daha hassas olduğu görülmektedir.
WDM nedir?
Dalga boyu bölmeli çoğullama (Wavelength-Division Multiplexing, WDM), aynı fiber üzerinde farklı optik dalga boylarını bağımsız veri kanalları olarak eşzamanlı taşımaya yarayan bir çoğullama yöntemidir. Çalışmanın çok-kanallı modellerinde 16 bağımsız kanal kullanılmıştır.
WDM toplam kapasiteyi büyük ölçüde artırabilir. Ancak kanal sayısı arttığında ve kanallar birbirine yaklaştığında kanallar arası girişim ve doğrusal olmayan optik etkileşimler de önem kazanır.
SPM, XPM ve FWM ne anlama geliyor?
Self-Phase Modulation (SPM), bir optik kanalın kendi gücüne bağlı Kerr etkisi nedeniyle kendi fazını değiştirmesidir. Cross-Phase Modulation (XPM), bir WDM kanalındaki güç değişiminin aynı fiberdeki başka kanalların fazını etkilemesidir. Four-Wave Mixing (FWM), farklı optik frekansların doğrusal olmayan ortamda karışmasıyla yeni frekans bileşenlerinin oluşabilmesidir. Kaynak, özellikle sık kanal aralıkları ve yüksek toplam optik güç altında XPM ve FWM'nin performans kaybına katkı verdiğini belirtmektedir.
BER, Q-Faktörü, SNR ve OSNR Neyi Ölçüyor?
BER alınan bitlerin ne kadarının yanlış olduğunu, Q-faktörü sinyal karar bölgelerinin gürültüye karşı ayrılabilirliğini, SNR elektriksel sinyal gücünün gürültüye oranını ve OSNR optik taşıyıcı gücünün belirli bir optik banttaki gürültüye oranını ifade eder; bu çalışmada bu ölçütler birlikte kullanılarak imza yükü, modülasyon ve fiber mesafesinin alınan sinyal kalitesine etkisi değerlendirilmiştir.
Koherent alıcı neden yerel osilatör kullanıyor?
Koherent alıcı, gelen optik sinyali bir yerel osilatör (Local Oscillator, LO) lazeriyle karıştırarak yalnız optik güç bilgisini değil elektrik alanın faz ve genlik bilgisini de geri kazanabilir. Bu özellik QPSK ve 16QAM gibi faz/genlik tabanlı modülasyonların çözülmesini sağlar.
Kaynak iki dengeli dedektör çıkışını:
\[ V_A=E_sE_L\sin(\omega_s-\omega_L)t \tag{2} \]
ve
\[ V_B=E_sE_L\sin(\omega_L-\omega_s)t \tag{3} \]
şeklinde verir.
Burada \(E_s\) gelen sinyal alan genliği, \(E_L\) yerel osilatör alan genliği, \(\omega_s\) sinyalin açısal frekansı ve \(\omega_L\) LO'nun açısal frekansıdır. Kaynak \(V_A=-V_B\) ilişkisini kullanarak dengeli çıkışı:
\[ V_o=V_A-V_B=2V_A \tag{4} \]
olarak ifade eder. Kaynağın açıklamasına göre bu yapı tek fotodedektör yaklaşımına kıyasla iki kat gerilim, dört kat güç ve 6 dB iyileşme verir. Kaynak metinde bu açıklama “Denklem (5)” olarak anılsa da matematiksel olarak hemen önce verilen eşitlik Denklem (4)'tür; numara kayması burada düzeltilmiş bir bilimsel sonuç olarak yorumlanmamıştır.
SNR denklemi
Kaynak, termal gürültü ve shot noise dikkate alındığında SNR'yi:
\[ \mathrm{SNR}= \frac{i_s^2(t)} {i_{\mathrm{th}}^2(t)+i_{\mathrm{shot}}^2(t)} \tag{5} \]
olarak verir.
\(i_s^2(t)\) sinyal akımının ortalama karesini, \(i_{\mathrm{th}}^2(t)\) termal gürültü akımının ortalama karesini, \(i_{\mathrm{shot}}^2(t)\) ise shot-noise akımının ortalama karesini temsil eder. Bu büyüklüklerin oranı boyutsuzdur.
Homodyne algılamada kaynak sinyal terimini:
\[ i_s^2(t)=R^2P_s(t)P_{\mathrm{LO}} \]
şeklinde kullanır. Burada \(R\) fotodedektör responsivity'si, \(P_s(t)\) alınan optik sinyal gücü ve \(P_{\mathrm{LO}}\) yerel osilatör optik gücüdür.
Kaynağın Denklem (6)'daki birleşik SNR gösterimi:
\[ \mathrm{SNR} = \frac{R^2P_s(t)P_{\mathrm{LO}}} {4k_BT/R_L+2qR\left(P_s(t)/2+P_{\mathrm{LO}}\right)} \cdot \frac{1}{B_e} \tag{6} \]
biçimindedir. Burada \(k_B\) Boltzmann sabiti, \(T\) sıcaklık, \(R_L\) yük direnci, \(q\) elektron yükü ve \(B_e\) alıcının elektriksel bant genişliğidir. Kaynak elektron yükünü \(1.60218\times10^{-19}\,\mathrm{C}\), Boltzmann sabitini \(1.38054\times10^{-23}\,\mathrm{J/K}\) olarak verir.
LO gücü çok yükseltildiğinde neden sonsuza kadar iyileşme olmuyor?
Kaynak, LO gücü sinyal gücünden yeterince büyük olduğunda LO kaynaklı shot noise'un termal gürültüye baskın hale geldiğini belirtir. Bu durumda:
\[ \mathrm{SNR}\approx \frac{R}{2qB_e}P_s(t) \tag{7} \]
yaklaşımı kullanılır. Bu ifade LO gücünün artık doğrudan sonuçta bulunmadığını gösterir: yeterince güçlü LO'dan sonra performansın temel sınırı alınan sinyal gücü ve gürültü koşullarına kayar. Çalışmanın LO sweep sonuçlarında da Q-faktörü önce yükselmiş, ardından doygunlaşmıştır.
SNR ile OSNR arasındaki ilişki
Kaynak optik ve elektriksel gürültü ölçümlerini:
\[ \mathrm{OSNR} = \frac{R_b}{2B_{\mathrm{ref}}} \mathrm{SNR} \tag{8} \]
ile ilişkilendirir.
\(R_b\) bit hızı, \(B_{\mathrm{ref}}\) ise optik gürültünün referans bant genişliğidir. Kaynak \(B_{\mathrm{ref}}\) için tipik olarak 0,1 nm, yaklaşık 12,5 GHz referansını verir.
Q-faktörü ile BER arasındaki ilişki
Kaynak koherent algılama için:
\[ Q=\sqrt{\mathrm{SNR}} \]
ilişkisini kullanır ve Gaussian gürültü varsayımı altında:
\[ \mathrm{BER} = \frac{1}{2} \operatorname{erfc} \left( \frac{Q}{\sqrt{2}} \right) \tag{9} \]
denklemini verir.
\(\operatorname{erfc}\), tamamlayıcı hata fonksiyonudur. Denklemde \(Q\) arttıkça \(\operatorname{erfc}(Q/\sqrt2)\) azalır ve dolayısıyla BER düşer. Bu nedenle yüksek Q-faktörü çalışma bağlamında daha güvenilir sembol/bit ayrımıyla ilişkilidir.
PQDS İmza Boyutu Optik İletimi Nasıl Etkiliyor?
Çalışmanın çapraz-katman modeli, post-kuantum imzanın orijinal veriye eklenmesinin toplam payload'u büyüttüğünü, büyüyen payload'un daha fazla sembol ve daha uzun iletim gerektirdiğini ve kaynak simülasyonunda bu ek iletim yükünün dispersiyon, gürültü ve WDM doğrusal olmayanlıklarının etkisini artırarak erişim ve verimlilik üzerinde ölçülebilir fark oluşturduğunu öne sürmektedir.
Toplam payload denklemi
Kaynağın en merkezi çapraz-katman denklemlerinden biri:
\[ L_{\mathrm{total}} = L_{\mathrm{data}} + L_{\mathrm{sig}} \tag{10} \]
ifadesidir.
\(L_{\mathrm{data}}\), imzalanacak özgün veri uzunluğunu; \(L_{\mathrm{sig}}\), seçilen PQDS algoritmasının imza uzunluğunu; \(L_{\mathrm{total}}\) ise iletilmesi gereken toplam payload uzunluğunu gösterir. Üç değişken aynı uzunluk biriminde, örneğin bit veya byte cinsinde ifade edilmelidir.
Denklem doğrusal bir ilişki gösterir: diğer her şey sabitken imza büyüklüğündeki bir artış toplam payload'u aynı miktarda artırır. Ancak fiziksel katmana etkisinin doğrusal olması zorunlu değildir; modülasyon, WDM kanalları, fiber mesafesi ve doğrusal olmayanlıklar devreye girdiği için sistem çıktısı daha karmaşık davranabilir.
Neden 8144 bit 8192 bite genişletiliyor?
Kaynak, DSP bloklarının düzenli çalışması ve modülasyon sembol eşlemesinin tutarlı tutulması için 8144 bitlik giriş dizisinin bir sonraki uygun ikinin kuvveti olan 8192 bite hizalandığını belirtir:
\[ L_{\mathrm{aligned}}=2^k \tag{11} \]
Buradaki \(k\), \(2^k\)'nin orijinal veri uzunluğuna eşit veya ondan büyük olan en küçük değeri verecek tam sayıdır. 8144 için bu değer \(k=13\)'tür; çünkü \(2^{13}=8192\).
Bu hizalama yeni bilgi üretmez; hesaplama bloklarının düzenli boyutta veri işlemesini sağlar.
Toplam sembol sayısı nasıl hesaplanıyor?
Kaynak sembol sayısını:
\[ N_{\mathrm{sym}} = \frac{L_{\mathrm{aligned}}} {\log_2 M} \tag{12} \]
şeklinde tanımlar.
8192 bitlik hizalanmış yük için kaynak formülü kullanıldığında QPSK'de \(\log_2 4=2\) olduğundan 4096 sembol; 16QAM'de \(\log_2 16=4\) olduğundan 2048 sembol gerekir. Bu değerler Denklem (12)'nin doğrudan matematiksel sonucudur; yeni simülasyon bulgusu değildir.
Bu ilişki 16QAM'ın neden daha kısa sembol dizisiyle aynı bit miktarını taşıyabildiğini açıklar. Fakat daha kısa sembol dizisi, 16QAM'ın fiziksel bozulmalara daha hassas olması nedeniyle otomatik olarak daha iyi uçtan uca sistem anlamına gelmez.
Toplam WDM gücü neden kanal sayısıyla birlikte önemli hale geliyor?
Kaynak toplam optik gücü kavramsal olarak:
\[ P_{\mathrm{tot}} = \sum_{i=1}^{N}P_{\mathrm{ch},i} \]
şeklinde ele alır. \(N\) kanal sayısı, \(P_{\mathrm{ch},i}\) ise her kanalın optik gücüdür. Çok sayıda kanal aynı fiberde ilerlediğinde toplam güç artışı Kerr doğrusal olmayanlıklarını güçlendirebilir. Bu nedenle tek-kanal sistem için uygun olan launch power, 16-kanallı WDM için uygun olmayabilir.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Simülasyon Sistemi Nasıl Kuruldu?
Araştırmacılar post-kuantum imzalı bit akışını OptiSystem 15 içinde modellenen tek-kanal ve 16-kanal koherent optik sistemlere vererek launch power, yerel osilatör gücü, bit hızı, kanal aralığı ve fiber uzunluğu üzerinde parametre taramaları gerçekleştirmiş; optimize edilen çalışma noktalarında BER, Q-faktörü, iletim süresi, kapasite ve maksimum erişimi karşılaştırmıştır.
Simülasyon yazılımı ve hesaplama ortamı
Optik iletim simülasyonları OptiSystem 15 üzerinde yürütülmüştür. Kaynakta hesaplama bilgisayarı:
- Intel Core i7-10750H, 2.60 GHz,
- 40 GB RAM,
- Windows 10 Home 64-bit
olarak belirtilmiştir. PQDS gecikme sonuçları yazılım düzeyindeki çalıştırmaya aittir; FPGA veya özel DSP/kriptografi hızlandırıcısı kullanılmamıştır.
Tek-kanal temel simülasyon parametreleri
| Parametre | Kaynak değeri |
|---|---|
| Referans dalga boyu | 1550 nm |
| Laser linewidth | 0,1 MHz |
| Polarizasyon | Tek |
| Güç tarama aralığı | −30 ile 30 dBm |
| SMF zayıflaması | 0,2 dB/km |
| SMF dispersiyonu | 16 ps/nm/km |
| DCF dispersiyonu | −80 ps/nm/km |
| Amplifier gain | 20 dB |
| Noise figure | 4 |
| Sequence length | 8192 |
| Modülasyon | QPSK / 16QAM |
| Filtre | Gaussian |
16-kanal WDM parametreleri
| Parametre | Kaynak değeri |
|---|---|
| Dalga boyu aralığı | 1550–1556 nm |
| Kanal aralığı | 0,8 / 0,4 / 0,2 nm |
| Laser linewidth | 0,1 MHz |
| Fiber zayıflaması | 0,2 dB/km |
| SMF dispersiyonu | 16 ps/nm/km |
| DCF dispersiyonu | −80 ps/nm/km |
| Amplifier gain | 20 dB |
| Noise figure | 4 |
| Kanal sayısı | 16 |
| MUX bant genişliği | 160 GHz |
| Sequence length | 8192 |
| QAM constellation tipi | Square |
Sonuç bölümünde ayrıca raporlanan fiber-model parametreleri
Sonuçlar bölümünde fiber kanal için daha ayrıntılı bir parametre seti verilmektedir:
- Referans dalga boyu: 1552,5 nm,
- zayıflama: 0,2 dB/km,
- kromatik dispersiyon: 16,75 ps/nm/km,
- dispersiyon eğimi: 0,075 ps/nm²/km,
- \(\beta_2=-20\,\mathrm{ps^2/km}\),
- nonlinear refractive index \(n_2=2.6\times10^{-20}\,\mathrm{m^2/W}\),
- etkin alan: 80 µm²,
- differential group delay: 0,2 ps/km,
- fractional Raman contribution: 0,18,
- orthogonal Raman factor: 0,75,
- maksimum nonlinear phase shift: 3 mrad,
- periodic boundary conditions.
Kaynak içi raporlama notu: Tablo 1 ve Tablo 2'de dalga boyu/dispersiyon değerleri 1550 nm ve 16 ps/nm/km iken sonuç bölümünde 1552,5 nm ve 16,75 ps/nm/km değerleri kullanılmıştır. Kaynak bu farkın hangi alt modelden veya konfigürasyondan kaynaklandığını ayrıca açıklamamaktadır. Bu nedenle değerler tek parametre setiymiş gibi birleştirilmemiştir.
Verici bit hızı optimizasyonu
Çalışmada bütün ana konfigürasyonlar için Q-faktörünün bit hızına bağlı değişimi taranmıştır. Kaynak yaklaşık 40 Gb/s civarında ortak bir optimum çalışma noktası raporlar. Daha düşük hızlarda bant kullanımının verimsizleştiği, daha yüksek hızlarda ise kromatik dispersiyon ve semboller arası girişim etkilerinin performansı düşürdüğü belirtilmektedir.
40 Gb/s civarında kaynakta verilen yaklaşık maksimum Q-faktörleri:
| Sistem | Yaklaşık Q-faktörü |
|---|---|
| Tek-kanal QPSK | ≈25 |
| 16-kanal WDM QPSK | ≈21 |
| 16-kanal WDM 16QAM | ≈5 |
Launch power optimizasyonu
Çok düşük launch power koşulunda alınan sinyal OSNR açısından zayıf kalır. Güç artırıldığında Q-faktörü yükselir; ancak belirli bir noktadan sonra SPM, XPM ve FWM gibi doğrusal olmayan etkiler baskınlaşır ve performans tekrar düşer. Bu nedenle Q-faktörünün launch power'a göre tek yönlü artmadığı, bir optimum noktaya sahip olduğu görülür.
| Sistem | Optimum Tx gücü |
|---|---|
| Tek-kanal QPSK | ≈15 dBm |
| 16-kanal WDM QPSK | ≈−7 dBm / kanal |
| 16-kanal WDM 16QAM | ≈−10 dBm / kanal |
Tek-kanal ile WDM arasındaki büyük güç farkı, çok-kanallı sistemde toplam optik gücün ve kanallar arası doğrusal olmayan etkileşimlerin artmasıyla ilişkilendirilmektedir.
LO gücü sonuçları
Yerel osilatör gücü artırıldıkça başlangıçta koherent algılama performansı ve Q-faktörü yükselir. Belirli güçten sonra sistem shot-noise-limited rejime yaklaşır ve daha fazla LO gücü belirgin ek kazanç sağlamaz. Kaynağın optimum sistem tablosunda Rx/LO çalışma noktaları tek-kanal QPSK için 5 dBm, 16-kanal WDM QPSK için 15 dBm ve WDM 16QAM için 10 dBm olarak verilir.
Gaussian, Bessel ve Chebyshev filtreleri
Kaynak üç alıcı filtre tipini BER–OSNR ilişkisi üzerinden karşılaştırmıştır. QPSK tarafında Gaussian filtre en düşük BER'i sağlamıştır. Bununla birlikte filtreler arasındaki fark, QPSK ve 16QAM arasındaki modülasyon farkından daha küçüktür. Çalışmanın yorumuna göre sistem dayanıklılığını belirleyen baskın faktör filtre tipinden çok modülasyon formatıdır.
PQDS algoritmaları ve iletim erişimi
Sabit 8144 bitlik başlangıç veri dizisi kullanılarak farklı imza algoritmalarının oluşturduğu payload genişlemesinin erişime etkisi ayrıca incelenmiştir. Kaynak metinde:
| PQDS | Yaklaşık maksimum erişim | Kaynak yorumu |
|---|---|---|
| FALCON-512 | ≈204 km | Daha kompakt imza ve düşük payload genişlemesi |
| FALCON-1024 | ≈200 km | FALCON-512'ye yakın |
| CRYSTALS-Dilithium ailesi | ≈180–182 km | Orta düzey payload/performans dengesi |
| SPHINCS+ ailesi | ≈76 km düzeyi | Büyük signature payload nedeniyle daha düşük erişim |
Bu karşılaştırma aynı zamanda algoritmanın matematiksel güvenliğinden ayrı bir sistem tasarım boyutunu gösterir: daha büyük signature, iletim sistemi açısından daha büyük payload demektir. Ancak erişimdeki fark yalnız algoritmanın “iyi” veya “kötü” oluşu olarak yorumlanmamalıdır; çalışma bu algoritmaları belirli veri uzunluğu ve simülasyon modeli içinde karşılaştırmıştır.
Kanal aralığı sonuçları
16-kanal WDM QPSK sistemi için kaynak üç kanal aralığını karşılaştırır:
| Kanal aralığı | Yaklaşık erişim |
|---|---|
| 0,2 nm | 95 km |
| 0,4 nm | 194 km |
| 0,8 nm | 200 km |
0,8 nm en uzun erişimi sağlasa da daha geniş kanal aralığı sabit toplam spektrumda daha az kanal yerleştirilebilmesi anlamına gelir. Kaynak bu nedenle 0,4 nm'yi erişim ve spektral verimlilik arasında dengeli bir çalışma noktası olarak yorumlamaktadır.
Üç sistemin maksimum erişimi
| Sistem | Bit hızı | Maksimum mesafe | Optimum çalışma noktası |
|---|---|---|---|
| Tek-kanal QPSK | 40 Gb/s | 203 km | Tx = 15 dBm, Rx/LO = 5 dBm |
| 16-kanal WDM QPSK | 40 Gb/s | 194 km | Tx = −7 dBm, Rx/LO = 15 dBm |
| 16-kanal WDM 16QAM | 40 Gb/s | 103 km | Tx = −10 dBm, Rx/LO = 10 dBm |
70 km'de kapasite karşılaştırması
| Sistem | Mesafe | Toplam kapasite | Optimum çalışma noktası |
|---|---|---|---|
| Tek-kanal QPSK | 70 km | 40 Gb/s | Tx = 15 dBm, Rx/LO = 5 dBm |
| 16-kanal WDM QPSK | 70 km | 640 Gb/s | Tx = −7 dBm, Rx/LO = 15 dBm |
| 16-kanal WDM 16QAM | 70 km | 1280 Gb/s | Tx = −10 dBm, Rx/LO = 10 dBm |
16QAM'ın 1280 Gb/s ile en yüksek kapasiteyi vermesi, her sembolde QPSK'nin iki katı bit taşıması ve aynı anda 16 dalga boyu kanalının kullanılmasıyla ilişkilidir. Ancak aynı sistemin maksimum erişiminin 103 km'ye düşmesi, kapasite–dayanıklılık ödünleşimini gösterir.
İletim süresi sonuçlarında kaynak içi birim uyuşmazlığı
Şekil 13'ü açıklayan metin, veri boyutu arttıkça tek-kanal QPSK iletim süresinin yaklaşık 0,58 ms'den 248 ms'ye, 16-kanal WDM QPSK süresinin 38 ms'den 740 ms'ye ve 16-kanal WDM 16QAM süresinin 15 ms'den 580 ms'ye çıktığını belirtmektedir.
Buna karşılık kaynak Tablo 5'in “Transmission Time” satırında tek-kanal QPSK için 58 s, WDM QPSK için 38 min ve WDM 16QAM için 15 min yazmaktadır. Bu iki birim/değer seti birbirleriyle uyumlu değildir ve kaynak hangi satırın düzeltilmiş değer olduğunu açıklamamaktadır. Verianla bu belirsizliği çözmek için birim tahmini yapmamıştır; iletim-süresi iddiaları bu nedenle kaynak içinde ayrı raporlamalar olarak tutulmalıdır.
Genel sistem karşılaştırması
| Özellik | Tek-kanal QPSK | 16-kanal WDM QPSK | 16-kanal WDM 16QAM |
|---|---|---|---|
| Spektral verimlilik | Düşük | Orta | Yüksek |
| Maksimum erişim | 203 km | 194 km | 103 km |
| Q-faktörü | Yüksek, ≈25 | Orta, ≈21 | Düşük, ≈5 |
| BER performansı | En iyi | Orta | En zayıf |
| Bozunumlara hassasiyet | Düşük | Orta | Yüksek |
| PQDS yüküne hassasiyet | Düşük | Orta | Yüksek |
| Sistem karmaşıklığı | Düşük | Orta | Yüksek |
| Kanallar arası girişim | Düşük | Orta | Yüksek |
| Dayanıklılık | Yüksek | Orta | Düşük |
| Kaynağın önerdiği kullanım yönelimi | Uzun mesafe | Dengeli | Yüksek kapasite |
Çalışmanın desteklediği sonuçlar
- PQDS imza boyutu ve hesaplama gecikmesi, yüksek hızlı optik iletişimde sistem tasarım parametresi olarak dikkate alınmalıdır.
- Kaynak simülasyonunda FALCON-512, sonraki iletim analizleri için en uygun performans/uyumluluk dengesini sağlamıştır.
- Tek-kanal QPSK, incelenen üç ana sistem arasında en uzun maksimum erişimi sağlamıştır.
- 16-kanal WDM QPSK kapasiteyi büyük ölçüde artırırken tek-kanal QPSK'ye göre erişimi bir miktar azaltmıştır.
- 16-kanal WDM 16QAM en yüksek kapasiteyi sağlamış fakat en düşük maksimum erişime ve en yüksek fiziksel-bozunum hassasiyetine sahip olmuştur.
- Kanal aralığının çok daraltılması WDM kapasite yoğunluğunu artırırken kanallar arası girişim ve doğrusal olmayan etkileri güçlendirebilir.
- Kaynak koşullarında 0,4 nm kanal aralığı, erişim ile spektral verimlilik arasında dengeli nokta olarak değerlendirilmiştir.
- Launch power aşırı yükseltildiğinde doğrusal olmayan fiber etkileri nedeniyle performans düşebilir; daha fazla optik güç her zaman daha iyi değildir.
- LO gücü belirli bir seviyeden sonra doygunluk davranışı göstermektedir.
- Donanım hızlandırması imzalama/doğrulama süresini azaltabilir fakat büyük signature'ın oluşturduğu temel payload genişlemesini ortadan kaldırmaz.
Çalışmanın desteklemediği genellemeler
- 203 km, 194 km veya 103 km değerleri gerçek saha fiber linklerinde garanti edilen mesafeler değildir.
- FALCON-512'nin bütün post-kuantum uygulamalarda en iyi imza algoritması olduğu gösterilmemiştir.
- SPHINCS+'ın kriptografik olarak FALCON'dan “daha kötü” olduğu sonucu çıkarılamaz; çalışma fiziksel-sistem yükü ve yazılım gecikmesi açısından karşılaştırma yapmaktadır.
- 16QAM'ın her koşulda QPSK'den daha kötü olduğu sonucu çıkarılamaz; 16QAM kapasite açısından açık avantaja sahiptir ancak bu simülasyonda erişim/dayanıklılık bedeli oluşmuştur.
- Çalışma gerçek kuantum bilgisayara karşı bir saldırı testi gerçekleştirmemiştir.
- Çalışma PQDS algoritmalarının uzun dönem kriptanalitik güvenliğini kanıtlamamaktadır.
- Çalışma kuantum anahtar dağıtımı veya kuantum optik haberleşme deneyi değildir.
- Simülasyon modeli gerçek cihazların bütün faz gürültüsü, kalibrasyon, polarizasyon ve yüksek mertebeli nonlinear kusurlarını kapsamaz.
Çalışmanın sınırlılıkları
Yazarlar OptiSystem içindeki transmitter, receiver ve DSP modüllerinin ideal veya ideale yakın ayarlarla çalıştığını belirtmektedir. Gerçek sistemlerde bulunan component mismatch, calibration error, faz gürültüsü ve bazı yüksek mertebeli nonlinear etkiler tam olarak modellenmemiştir.
Belirli polarizasyon kaynaklı etkiler de açık biçimde modellenmemiştir. Dolayısıyla gerçek çok-kanallı WDM bağlantılarında simülasyondan daha fazla performans kaybı ortaya çıkabilir.
Kriptografik gecikme değerlendirmesi yazılım çalıştırmasına dayanmaktadır. FPGA, özel DSP veya başka hardware acceleration yöntemleri modellenmemiştir. Bu tür hızlandırıcıların signing ve verification latency'yi düşürebileceği belirtilmektedir.
Bununla birlikte hardware acceleration, signature'ın veri paketine eklediği bit sayısını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle payload expansion ve bunun sequence length/iletim süresi üzerindeki etkisi ayrı bir sistem kısıtı olmaya devam eder.
Gelecek çalışma yönleri arasında hardware-aware PQDS uygulamaları, daha gerçekçi fiziksel modeller, coherent optical OFDM ve elastic WDM mimarileri bulunmaktadır.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: Performance Evaluation of Post-Quantum Digital Signature in QPSK- and 16QAM-Based WDM Communication Systems
Yazarlar: Duaa J. Khalaf; Arwa A. Moosa; Tayseer S. Atia.
Yazar sırası: Kaynakta verilen sıra aynen korunmuştur.
Eşit katkı: Kaynakta eşit katkı/eş birinci yazarlık beyanı bulunmamaktadır.
Sorumlu yazarlar: Duaa J. Khalaf ve Tayseer S. Atia.
Afiliasyon 1: Department of Computer Engineering, College of Engineering, Al-Iraqia University, Baghdad 10047, Iraq.
Afiliasyon 2: Department of Networks Engineering and Cyber Security, College of Engineering, Al-Iraqia University, Baghdad 10047, Iraq.
Dergi: Computers.
Yayınevi: MDPI.
Cilt / sayı / makale numarası: Volume 15, Issue 5, Article 290.
DOI: 10.3390/computers15050290.
Alınma tarihi: 23 Mart 2026.
Revizyon tarihi: 24 Nisan 2026.
Kabul tarihi: 28 Nisan 2026.
Yayın tarihi: 1 Mayıs 2026.
Kaynak türü: Araştırma makalesi; OptiSystem tabanlı çapraz-katman simülasyon çalışması ve yazılım düzeyi PQDS performans karşılaştırması.
Hakemlik durumu: Hakemli dergide yayımlanmış makale. Makale “Emerging Trends in Network Security and Applied Cryptography” özel sayısına dahildir.
Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).
Resmî yayın kaydı: MDPI Computers, Volume 15, Issue 5, Article 290; DOI 10.3390/computers15050290.
Preprint durumu: İncelenen kaynak yayımlanmış dergi sürümüdür. Kaynak PDF içinde ayrıca işlenmesi gereken bir preprint sürümü belirtilmemektedir.
Finansman: Yazarlar araştırmanın dış finansman almadığını bildirmiştir.
Veri erişilebilirliği: Bulguları destekleyen verilerin sorumlu yazardan makul talep üzerine temin edilebileceği belirtilmiştir.
Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.
Yazar katkıları: Tayseer S. Atia — kavramsallaştırma, metodoloji ve danışmanlık/supervision; Duaa J. Khalaf — yazılım, ilk taslak yazımı ve araştırma; Arwa A. Moosa — gözden geçirme ve düzenleme. Tüm yazarların yayımlanan sürümü okuyup onayladığı bildirilmiştir.
Temel yöntem: Giriş verisi SHA-256 ile işlenmiş, FALCON/Dilithium/SPHINCS+ dijital imzalarıyla güvenli payload oluşturulmuş ve OptiSystem 15 içinde QPSK/16QAM modülasyonlu tek-kanal ve 16-kanal WDM sistemleri modellenmiştir. Launch power, LO power, bit rate, channel spacing ve fiber length taranarak BER, Q-faktörü, iletim süresi, kapasite ve maksimum erişim incelenmiştir.
Temel yöntemsel sınır: Sonuçlar gerçek fiber saha deneyi değildir. OptiSystem modelinin belirli koşullarına dayanır. Gerçek transmitter/receiver kusurları, calibration mismatch, bazı polarization impairments, daha yüksek mertebeli nonlinear etkiler ve hardware-accelerated PQDS implementation tam olarak modellenmemiştir.
Kaynak içi parametre uyuşmazlığı: Tablo 1/2'de 1550 nm ve SMF için 16 ps/nm/km değerleri raporlanırken sonuç bölümündeki ayrıntılı fiber modelinde 1552,5 nm ve 16,75 ps/nm/km raporlanmıştır. Kaynak bu iki parameter set arasındaki farkı açıkça uzlaştırmamaktadır.
Kaynak içi iletim süresi uyuşmazlığı: Şekil 13'ün metni milisaniye ölçeğinde süreler bildirirken Tablo 5'te saniye/dakika ölçeğinde farklı değerler yer almaktadır. Kaynak birim farkını açıklamadığından Verianla bu değerleri birbirine dönüştürmemiş veya tahmini bir düzeltme yapmamıştır.
Denklem numarası notu: Kaynakta \(V_o=V_A-V_B=2V_A\) olan Denklem (4)'ten hemen sonra 6 dB iyileşme açıklaması “Equation (5)” ifadesiyle yapılmaktadır. Bu, kaynak içinde numaralandırma kayması görünümündedir; bilimsel içerik sessizce yeniden numaralandırılarak yeni kaynak iddiasına dönüştürülmemiştir.
Kuantum yorumu için sınır: Çalışma bir kuantum bilgisayar, kuantum kanal veya Shor/Grover saldırısı simülasyonu değildir. Kuantum bağlamı, post-kuantum dijital imzaların gelecekteki kuantum-capable saldırganlara karşı tasarlanmasıyla ilgilidir.
Izoh qoldiring
E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan