Mobil banking foydalanuvchisi qoniqishi, ushbu tadqiqotda BTN Syariah Mobile’dan foydalanadigan Z avlodi mijozlarining xizmat tajribasini o‘z kutishlari bilan taqqoslashlari natijasida shakllanadigan bahoni ifodalovchi bog‘liq o‘zgaruvchidir. Tadqiqot BTN Syariah Kudus quyi filialidagi faol Z avlodi mobil banking foydalanuvchilarida xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyalarining foydalanuvchi qoniqishi bilan bog‘liqligini o‘rganadi. Miqdoriy va assotsiativ tadqiqot dizaynida 810 kishilik foydalanuvchilar bosh to‘plamidan maqsadli tanlash orqali 90 ishtirokchi tanlangan; 1–5 oralig‘idagi Likert shkalali so‘rovnoma qo‘llangan va ma’lumotlar SPSS dasturida ko‘p omilli chiziqli regressiya yordamida tahlil qilingan.

Xizmat sifati uchun regressiya koeffitsiyenti B = 0.155, t-qiymat 2.258 va ahamiyatlilik qiymati p = 0.026 deb xabar qilingan. Raqamli targ‘ibot strategiyasi uchun B = 0.202, t = 3.846 va manbada Sig. = 0.000 berilgan. Har ikkala o‘zgaruvchi ham tadqiqotda qo‘llangan α = 0.05 qaror chegarasida ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatlidir. Ikki mustaqil o‘zgaruvchi birgalikda baholangan model uchun F = 30.432 va Sig. = 0.000 qayd etilgan; asosiy regressiya modelining Adjusted R² qiymati 0.398 deb topilgan.

Adjusted R² = 0.398 modeldagi xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyasi o‘zgaruvchilari foydalanuvchi qoniqishi ballaridagi namuna ichidagi variatsiyaning taxminan %39.8 qismini tushuntirishini ko‘rsatadi. Qolgan %60.2 qism ushbu ikki o‘zgaruvchi tomonidan tushuntirilmasligini aytish mumkin; bu qism aynan qaysi o‘zgaruvchilardan kelib chiqishi mazkur tadqiqotda bevosita aniqlanmagan.

Tadqiqotda ishlatilgan “effect” yoki “influence” ifodalari saqlangan bo‘lsa-da, dizayn eksperimental emas. Ishtirokchilar tasodifiy aralashuv guruhlariga biriktirilmagan va xizmat sifati yoki raqamli targ‘ibot tajriba yo‘li bilan o‘zgartirilmaganligi sababli regressiya natijalari o‘z-o‘zicha qat’iy sababiylik dalili sifatida talqin qilinmasligi kerak. Natijalar BTN Syariah Mobile’ning Kudusdagi tanlangan faol foydalanuvchilar namunasiga taalluqlidir.

Tadqiqotning asosiy muammosi

Tadqiqotning markaziy savoli — raqamli bankingning texnik jihatdan foydalanishga yaroqli bo‘lishi yosh foydalanuvchilar qoniqishini o‘z-o‘zicha tushuntirish uchun yetarlimi yoki yo‘qmi. Tadqiqotchilar mobil banking tajribasida alohida, biroq bir-birini to‘ldiruvchi ikki sohani ko‘rib chiqadilar: ilova foydalanuvchiga taqdim etadigan xizmatning sifati va bank ushbu xizmatlarni raqamli kanallarda qanday targ‘ib qilishi.

Manbada, xususan, Z avlodi tezkor, amaliy va oson foydalaniladigan raqamli xizmatlarga katta qiziqish bildirishini; mobil bankingda tizim unumdorligi, xavfsizlik, navigatsiya qulayligi va ilovaning idrok etilgan qiymati foydalanuvchi tajribasini shakllantirishini muhokama qiladi. Shu bilan birga, raqamli kampaniyalar mahsulot yoki xizmat haqidagi kutishlarni shakllantirishi mumkinligi qayd etiladi.

BTN Syariah Mobile manbada shariat tamoyillariga muvofiq bank operatsiyalariga raqamli kirishni ta’minlaydigan mobil banking ilovasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Manbada sanab o‘tilgan funksiyalar qatoriga hisob qoldig‘i va operatsiyalar tarixini real vaqt rejimida ko‘rish, BTN hisoblari o‘rtasida hamda boshqa banklarga pul o‘tkazish, elektr, suv va ta’lim kabi to‘lovlarni amalga oshirish, telefon krediti va ma’lumot paketlarini sotib olish, elektron hamyonni to‘ldirish va QRIS operatsiyalari kiradi.

Bu funksiyalarning maqolada keltirilishi har bir xususiyat alohida sinovdan o‘tkazilganini anglatmaydi. Tadqiqotning statistik modeli ilovadagi alohida xususiyatlarni emas, so‘rovnoma orqali o‘lchangan umumiy xizmat sifati o‘zgaruvchisini tahlil qiladi.

Tadqiqotni asoslagan BTN Syariah Kudus ma’lumotlari

Tadqiqotchilar tadqiqot muammosini tushuntirishda BTN Syariah Kudus filialining ichki ma’lumotlaridan foydalanadilar. Bu ma’lumotlar regressiyaning bog‘liq yoki mustaqil o‘zgaruvchilari emas; ular tadqiqot nega o‘tkazilganini tushuntiruvchi institutsional kontekstdir.

Manba 2025 yilda jami mijozlar sonining kamayishi bilan birga faol Z avlodi mobil banking foydalanuvchilari sonida ham pasayish bo‘lganini ko‘rsatadi:

Manba bu pasayishni xizmat sifati va mijozlar sodiqligi nuqtai nazaridan muhim signal sifatida talqin qiladi. Biroq ikki vaqt qatorining bir vaqtda pasayishi o‘z-o‘zicha xizmat sifati yomonlashgani mijozlar yo‘qotilishiga sabab bo‘lganini isbotlamaydi. Regressiya tahlili ham mijozlar sonining yillik o‘zgarishini emas, so‘rovnomada qatnashgan 90 foydalanuvchining idrok etilgan xizmat sifati, raqamli targ‘ibot va qoniqish ballarini o‘rganadi.

Adabiyotdagi bo‘shliq

Manba ta’riflagan tadqiqot bo‘shlig‘i shundaki, mobil bankingdan qoniqishni tushuntiruvchi tadqiqotlarning muhim qismi faqat xizmat sifati kabi texnik tajriba o‘zgaruvchilariga e’tibor qaratadi. Tadqiqotchilar raqamli avlod qoniqishiga nafaqat ilovaning texnik ishlashi, balki bankning raqamli kommunikatsiya va targ‘ibot faoliyati orqali yaratadigan idrok va kutishlar ham ta’sir qilishi mumkinligini ilgari surib, modelga ikkinchi mustaqil o‘zgaruvchi sifatida raqamli targ‘ibot strategiyasini kiritadilar.

Shu sababli tadqiqot ikki konseptual bo‘shliqni birgalikda ko‘rib chiqishni maqsad qiladi: service gap, ya’ni foydalanuvchining texnik xizmat tajribasi bilan bog‘liq muammolar va promotion gap, ya’ni raqamli kampaniyalarning foydalanuvchining muloqot uslubi va kutishlariga qay darajada mos kelishi.

Tadqiqot maqsadlari

1. Mobil banking xizmat sifatining Z avlodi mijozlarining BTN Syariah Mobile’dan foydalanish qoniqishi bilan bog‘liqligini tahlil qilish.
2. Raqamli targ‘ibot strategiyalarining Z avlodi mijozlarining BTN Syariah Mobile’dan foydalanish qoniqishi bilan bog‘liqligini tahlil qilish.
3. Xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyalarining birgalikda foydalanuvchi qoniqishiga regressiya bog‘liqligini baholash.

Gipotezalar

• H1: Mobil banking xizmat sifatining Z avlodi mijozlarining BTN Syariah Mobile’dan foydalanish qoniqishiga ijobiy va ahamiyatli ta’siri mavjud.
• H2: Raqamli targ‘ibot strategiyalarining Z avlodi mijozlarining BTN Syariah Mobile’dan qoniqishiga ijobiy va ahamiyatli ta’siri mavjud.
• H3: Mobil banking xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyalari birgalikda Z avlodi mijozlarining BTN Syariah Mobile’dan foydalanish qoniqishiga ahamiyatli ta’sir ko‘rsatadi.

Mobil Banking Xizmat Sifati Ushbu Tadqiqotda Qanday O‘lchanadi?

Mobil banking xizmat sifati tadqiqotda bitta texnik unumdorlik qiymati bilan emas, foydalanuvchilarning ilova tajribasiga oid besh ko‘rsatkich bo‘yicha so‘rovnoma orqali o‘lchanadigan mustaqil o‘zgaruvchidir: Convenience, Security, Ease of Use, Design va Application System. Manba ushbu besh ko‘rsatkich nomini beradi, ammo har bir ko‘rsatkich ostida ishlatilgan original so‘rov savollarini e’lon qilmaydi.

Convenience va Ease of Use manbada ikki alohida ko‘rsatkich sifatida keltirilgan. Verianla ularni bitta ko‘rsatkichga birlashtirmaydi. Xuddi shuningdek, manba so‘rov bandlarining to‘liq matnini bermagani sababli “xavfsizlik ko‘rsatkichida mana shu savol berilgan” yoki “dizayn ko‘rsatkichi mana shu xususiyatlarni qamrab olgan” kabi original savol bandlari yaratilmaydi.

Raqamli targ‘ibot strategiyasi nimani anglatadi?

Manba raqamli targ‘ibotni raqamli texnologiyalar va onlayn mediadan foydalanib iste’molchilarga mahsulot va xizmatlarni tanishtirish, ularga ta’sir ko‘rsatish va foydalanish xatti-harakatini rag‘batlantirishga qaratilgan marketing kommunikatsiyasi sifatida ko‘rib chiqadi. Islomiy banking kontekstida bu kommunikatsiya shariat tamoyillariga mos bo‘lishi kerakligi ham qayd etilgan.

Tadqiqotda raqamli targ‘ibot o‘zgaruvchisi besh ko‘rsatkich bilan ifodalanadi: raqamli kontent sifati, targ‘ibot chastotasi, vizual va xabar jozibadorligi, targ‘ibotning foydalanuvchi uchun mosligi va ijtimoiy media ta’siri. Tadqiqot shariatga muvofiqlikni alohida mustaqil o‘zgaruvchi yoki alohida shkala sifatida modelga kiritmaydi.

Foydalanuvchi qoniqishi nimani anglatadi?

Manba foydalanuvchi qoniqishini xizmatdan oldingi kutishlar bilan xizmatdan keyin idrok etilgan unumdorlikni taqqoslashga asoslangan baho sifatida tushuntiradi. Idrok etilgan unumdorlik kutishni qondirsa yoki undan oshsa, foydalanuvchi qoniqishi yuzaga kelishi kutiladi.

Qoniqish o‘zgaruvchisi uch ko‘rsatkich bilan o‘lchangan: umumiy qoniqish, xizmatdan qoniqish va kutishning tasdiqlanishi. Manba ushbu uch ko‘rsatkich ostida ishlatilgan original savol bandlarini e’lon qilmaydi.

Tadqiqotning o‘zgaruvchilar modeli

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Tadqiqot dizayni

Tadqiqot miqdoriy yondashuvdan foydalanadi va manba tomonidan associative research design, ya’ni o‘zgaruvchilar o‘rtasidagi statistik bog‘liqliklar o‘rganiladigan assotsiativ dizayn sifatida ta’riflanadi. Mustaqil o‘zgaruvchilar xizmat sifati X1 va raqamli targ‘ibot strategiyasi X2; bog‘liq o‘zgaruvchi esa foydalanuvchi qoniqishi Y.

Ushbu dizayn ishtirokchilarga eksperimental aralashuv qo‘llamaydi. Shu sababli regressiya koeffitsiyentlari o‘zgaruvchilar birgalikda qanday o‘zgarishini ko‘rsatadi; ularning o‘zi xizmat sifati yoki targ‘ibotdagi o‘zgarish qoniqishga aniq sabab bo‘lganini ko‘rsatmaydi.

Bosh to‘plam, namuna va ishtirok mezonlari

Tadqiqot bosh to‘plami Kudusdagi BTN Syariah Mobile’ning faol Z avlodi foydalanuvchilari sifatida ta’riflangan 810 mijozdan iborat. Tadqiqotda Z avlodi uchun qo‘llangan operatsion yosh mezoni 18–27 yosh oralig‘idir. Ushbu yosh oralig‘i tadqiqotning ishtirok mezonidir; uni barcha tadqiqotlarda qo‘llanishi shart bo‘lgan universal Z avlodi ta’rifi sifatida talqin qilmaslik kerak.

Namuna olish usuli non-probability purposive sampling, ya’ni ehtimolsiz maqsadli tanlashdir. Ishtirokchilar 18–27 yoshda bo‘lishi va BTN Syariah Mobile’dan faol foydalanishi kerak.

Manbada namuna hajmi Slovin formulasi va %10 xatolik chegarasi yordamida aniqlangani hamda yakuniy namuna 90 kishi bo‘lgani aytiladi. Biroq maqolada Slovin formulasining matematik yozilishi yoki hisoblashning oraliq bosqichlari ko‘rsatilmagan. Shu sababli Verianla manbada chop etilmagan hisoblash bosqichlarini tadqiqotning original formulasi sifatida qo‘shmaydi.

Ma’lumot yig‘ish vositasi

Birlamchi ma’lumotlar so‘rovnoma orqali yig‘ilgan. Javoblar 1 = Strongly Disagree dan 5 = Strongly Agree gacha bo‘lgan besh ballik Likert shkalasi bilan olingan. Manba o‘zgaruvchilarning ko‘rsatkichlarini beradi, ammo ishtirokchilarga berilgan original so‘rov savollarini to‘liq e’lon qilmaydi.

Shuning uchun tadqiqot so‘rovnomasini aynan qayta yaratish uchun faqat ushbu maqola yetarli emas. X1 uchun besh, X2 uchun besh va Y uchun uch ko‘rsatkich ko‘rsatilgan; ammo ko‘rsatkichlar ostidagi savol matnlari noma’lum.

Ishtirokchilarning jins bo‘yicha taqsimoti

Manba ayol ishtirokchilar soni biroz ko‘proq ekanini, biroq ikki guruh o‘rtasidagi nisbiy farq uncha katta emasligini bildiradi. Tadqiqot jinsni regressiya modelida mustaqil yoki nazorat o‘zgaruvchisi sifatida ishlatmaydi.

Ishtirokchilarning yosh bo‘yicha taqsimoti

Namunada 18–22 yosh guruhi ko‘pchilikni tashkil etadi. Tadqiqot yosh guruhlari bo‘yicha alohida regressiya, o‘zaro ta’sir yoki kichik guruh tahlilini taqdim etmaydi.

Tavsifiy statistika

Manba xizmat sifati o‘rtachasini nisbatan yaxshi idrokka; raqamli targ‘ibot strategiyasi o‘rtachasini “fairly effective to good” darajasiga va foydalanuvchi qoniqishini “fairly high” darajaga ishora qiluvchi natijalar sifatida talqin qiladi. Biroq maqola ushbu og‘zaki toifalarning chegaralarini belgilovchi alohida ball tasnifi jadvalini bermaydi. Shu sababli Verianla o‘rtacha ballarni aynan keltiradi va toifa chegaralarini keyinchalik o‘ylab topmaydi.

Validlik testi nimani tekshirdi?

Manba so‘rov ko‘rsatkichlari o‘z o‘zgaruvchi tuzilmalari bilan yetarli statistik bog‘liqlik ko‘rsatadimi-yo‘qmi baholash uchun Pearson Correlation asosidagi validlik testidan foydalanadi. Taqqoslash uchun r-jadval qiymati 0.207 deb berilgan. Barcha ko‘rsatkichlarda hisoblangan r qiymatlari 0.207 dan yuqori va Sig. qiymatlari manbada 0.000 deb qayd etilgan.

Manbaning qaror qoidasiga ko‘ra barcha ko‘rsatkichlar valid deb qabul qilingan. “Sig. = 0.000” ifodasi manba va SPSS ko‘rsatish shakli saqlangan holda yozilgan; statistik dasturda uch o‘nlikda 0.000 ko‘rinishi p-qiymat matematik jihatdan aynan nol degani emas.

Ishonchlilik testi

Shkalalarning ichki izchilligi Cronbach's Alpha yordamida baholangan. Tadqiqot 0.70 qiymatini ishonchlilik chegarasi sifatida ishlatgan.

Bu natijalar shkalalar manba tadqiqotida qo‘llangan 0.70 chegarasidan yuqori ichki izchillik ko‘rsatishini bildiradi. Cronbach's Alpha o‘z-o‘zicha shkalaning barcha mumkin bo‘lgan validlik turlarini isbotlamaydi; bu yerda uning vazifasi bandlar birgalikda izchil o‘lchov beradimi-yo‘qmi baholashdir.

Normallik testi

Regressiya qoldiqlarining normalligini baholashda One-Sample Kolmogorov-Smirnov Test qo‘llangan va Asymp. Sig. (2-tailed) qiymati 0.070 deb topilgan. Manbaning α = 0.05 qaror chegarasida 0.070 > 0.05 bo‘lgani uchun normal taqsimot farazi rad etilmagan.

Bu ifoda “qoldiqlar normal ekanligi qat’iy isbotlandi” degani emas. Statistik jihatdan ehtiyotkorroq talqin — qo‘llangan test %5 ahamiyatlilik darajasida normal taqsimot faraziga qarshi yetarli dalil ko‘rsatmaganidir.

Ko‘p kollinearlik testi

Mustaqil o‘zgaruvchilar o‘zaro haddan tashqari chiziqli bog‘liqlik ko‘rsatadimi-yo‘qmi Tolerance va Variance Inflation Factor (VIF) qiymatlari bilan baholangan.

Manba qo‘llagan qaror qoidasi Tolerance > 0.10 va VIF < 10. Har ikki mustaqil o‘zgaruvchi ham shu chegaralarda qolganligi sababli manba modelda jiddiy ko‘p kollinearlik mavjud emas degan xulosaga keladi.

White Geteroskedastiklik Testi Ushbu Tadqiqotda Qanday Talqin Qilingan?

White testi regressiya xato hadlari dispersiyasi kuzatuvlar bo‘yicha teng qoladimi-yo‘qmi baholash uchun ishlatilgan. Manba yordamchi regressiya uchun R² = 0.296 ni bildiradi, so‘ng hisoblangan xi-kvadrat qiymatini n × R² amali orqali 26.64 deb oladi va uni 113.145 sifatida berilgan jadval xi-kvadrat qiymati bilan taqqoslab, geteroskedastiklik yo‘q degan xulosaga keladi.

Manbada ishlatilgan hisob:

Bu yerda n = 90 namuna hajmini, R² = 0.296 White testi uchun qurilgan yordamchi regressiyaning determinatsiya koeffitsiyentini va 26.64 manbada hisoblangan xi-kvadrat qiymatini ifodalaydi.

Manba 26.64 qiymatini χ² jadval = 113.145 bilan taqqoslaydi va 26.64 < 113.145 bo‘lgani uchun geteroskedastiklik muammosi yo‘q degan qarorga keladi. Biroq maqolada jadval xi-kvadrat qiymati qaysi erkinlik darajasi va kritik ehtimol asosida tanlangani alohida ko‘rsatilmagan. Shu yetishmayotgan ma’lumot sabab 113.145 kritik qiymatini faqat maqola matni asosida mustaqil ravishda qayta hosil qilish mumkin emas.

Bu yerdagi R² = 0.296 asosiy qoniqish regressiyasining R² qiymati emas. Bu qiymat White geteroskedastiklik jarayonida ishlatilgan yordamchi regressiyaga tegishli. Asosiy tadqiqot modeli keyinchalik alohida R² = 0.412 va Adjusted R² = 0.398 qiymatlarini beradi.

Ko‘p Omilli Chiziqli Regressiya Tenglamasi Qanday Talqin Qilinishi Kerak?

Tadqiqotning asosiy regressiya tenglamasi xizmat sifati X1 va raqamli targ‘ibot strategiyasi X2 ballaridan foydalanib foydalanuvchi qoniqishi Y ning bashorat qilingan qiymatini ifodalaydi. Manbada tenglama Y = 5.283 + 0.155X1 + 0.202X2 ko‘rinishida; koeffitsiyentlar boshqa mustaqil o‘zgaruvchi o‘zgarmas saqlanganda tegishli o‘zgaruvchidagi bir ballik o‘zgarish bilan Y dagi kutilgan model o‘zgarishini ko‘rsatadi.

Y: Foydalanuvchi qoniqishi balli.

X₁: Xizmat sifati balli.

X₂: Raqamli targ‘ibot strategiyasi balli.

5.283: Regressiya konstantasi.

0.155: X2 o‘zgarmas saqlanganda X1 dagi bir birlik o‘sish uchun Y ning bashorat qilingan o‘zgarish koeffitsiyenti.

0.202: X1 o‘zgarmas saqlanganda X2 dagi bir birlik o‘sish uchun Y ning bashorat qilingan o‘zgarish koeffitsiyenti.

Konstanta hadini ehtiyotkor talqin qilish

Manba 5.283 konstantasini X1 va X2 nol bo‘lganda kutiladigan qoniqish darajasi sifatida izohlaydi. Matematik regressiya tenglamasi nuqtai nazaridan bu ta’rif to‘g‘ri. Biroq kuzatilgan namunada xizmat sifatining minimumi 13 va raqamli targ‘ibot strategiyasining minimumi 12. Demak, X1 = 0 va X2 = 0 nuqta real namunada kuzatilmagan. Shu sababli konstantaning amaliy mijoz xatti-harakati nuqtai nazaridan talqin qiymati cheklangan; uning asosiy vazifasi regressiya chizig‘ining matematik holatini belgilashdir.

Xizmat sifati koeffitsiyenti

Xizmat sifati uchun B = 0.155 qayd etilgan. Manbaning model talqiniga ko‘ra raqamli targ‘ibot strategiyasi o‘zgarmas saqlanganda xizmat sifati ballidagi bir birlik o‘sish foydalanuvchi qoniqishi bashoratida 0.155 birlik o‘sish bilan bog‘liq.

Bu koeffitsiyentning t-qiymati 2.258 va p-qiymati 0.026. p = 0.026 < 0.05 bo‘lgani uchun H1 manba tomonidan qo‘llab-quvvatlangan.

Raqamli targ‘ibot koeffitsiyenti

Raqamli targ‘ibot strategiyasi uchun B = 0.202 qayd etilgan. Xizmat sifati o‘zgarmas saqlanganda raqamli targ‘ibot ballidagi bir birlik o‘sish foydalanuvchi qoniqishining model bashoratida 0.202 birlik o‘sish bilan bog‘liq.

Bu koeffitsiyentning t-qiymati 3.846 va manbada Sig. qiymati 0.000. Bu qiymat tadqiqotning %5 qaror chegarasidan past va H2 qo‘llab-quvvatlangan.

Manba muhokama bo‘limida 0.202 koeffitsiyenti 0.155 dan kattaligiga asoslanib, raqamli targ‘ibot strategiyasi modelda yuqoriroq ta’sirga ega ekanini aytadi. Biroq jadvaldagi koeffitsiyentlar standartlashtirilmagan B koeffitsiyentlaridir; standartlashtirilgan Beta qiymatlari berilmagan. Shu sababli Verianla faqat ushbu ikki B qiymatiga asoslanib raqamli targ‘ibotni barcha mezonlarda qat’iy ravishda “muhimroq” o‘zgaruvchi deb e’lon qilmaydi.

Asosiy regressiya jadvali

Maqolaning annotatsiya bo‘limi qo‘shimcha ravishda xizmat sifati uchun 2.258 > 1.987 va raqamli targ‘ibot uchun 3.846 > 1.987 taqqoslashini beradi. Biroq 1.987 kritik t qiymatining erkinlik darajasi yoki hisoblash bosqichi asosiy usul bo‘limida alohida tushuntirilmagan. p-qiymatlarga asoslangan qaror esa natija jadvallarida aniq ko‘rsatilgan.

Adjusted R² = 0.398 Nimani Anglatadi?

Adjusted R² = 0.398 xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyasini birgalikda o‘z ichiga olgan regressiya modeli foydalanuvchi qoniqishi ballaridagi namuna ichidagi variatsiyaning taxminan %39.8 qismini tushuntirishini anglatadi. Bu ulush foydalanuvchi qoniqishining %39.8 qismi aynan shu ikki o‘zgaruvchi tomonidan “yaratilgan” yoki sababiy ravishda hosil qilingan degani emas.

Xom R² qiymati 0.412. Adjusted R² mustaqil o‘zgaruvchilar sonini hisobga oladigan tuzatilgan ko‘rsatkich bo‘lib, 0.398 deb berilgan. Manba ushbu qiymatni model foydalanuvchi qoniqishidagi o‘zgarishning %39.8 qismini tushuntirishi tarzida talqin qiladi.

Manba qolgan %60.2 tadqiqot modeli tashqarisidagi omillar ta’sirida ekanini bildiradi. Statistik jihatdan ehtiyotkorroq ifodada, ushbu ikki o‘zgaruvchi bilan tuzilgan model namuna variatsiyasining %60.2 qismini tushuntirmaydi; bu qism aynan qaysi o‘zgaruvchilardan tashkil topgani ushbu tadqiqotda o‘lchanmagan.

F testi: ikki o‘zgaruvchi birgalikda ahamiyatlimi?

Xizmat sifati va raqamli targ‘ibot strategiyasini birgalikda baholash uchun F = 30.432 va Sig. = 0.000 qayd etilgan. Manba Sig. < 0.05 bo‘lgani uchun regressiya modeli ahamiyatli ekanini hamda X1 va X2 birgalikda Y bilan ahamiyatli bog‘liqlik ko‘rsatishini bildiradi.

Manba jadval natijasini “model is valid and has a significant effect” deb ta’riflaydi. F testi bu kontekstda mustaqil o‘zgaruvchilarning umumiy regressiya hissasi statistik jihatdan noldan farq qilishiga dalil beradi. Buni model har jihatdan mukammal yoki barcha mumkin bo‘lgan o‘zgaruvchilarni qamrab oladigan “yagona to‘g‘ri model” degan ma’noda kengaytirish kerak emas.

Gipotezalar natijalari

Tadqiqotning xizmat sifati topilmasiga oid talqini

Manba xizmat sifatining ijobiy koeffitsiyentini BTN Syariah Mobile’ning texnik sifati, tizim ishonchliligi, operatsiyalar xavfsizligi, navigatsiya qulayligi va interfeys dizayni bilan bog‘laydi. Tadqiqotchilar talqiniga ko‘ra ilova barqaror ishlaganda va sekinlashish yoki tizim xatosi kabi nosozliklar kamayganda foydalanuvchi tajribasi ijobiyroq bo‘lishi mumkin.

Bu mexanizm manba muhokamasining talqinidir; tadqiqot ilovaning texnik xato jurnallarini bevosita o‘lchaydigan tajriba yoki tizim unumdorligi tahlilini o‘tkazmagan. Xizmat sifati foydalanuvchilarning so‘rovnoma javoblaridan olingan.

Tadqiqotning raqamli targ‘ibot topilmasiga oid talqini

Manba raqamli targ‘ibot strategiyasining ijobiy koeffitsiyentini raqamli kontent foydalanuvchi kutishlari va xizmatning idrok etilgan qiymatini shakllantirishi bilan izohlaydi. Ayniqsa Z avlodi uchun kommunikatsiya moslashuvchan, tushunarli va tegishli kontentlardan iborat bo‘lishi muhim ekani ilgari suriladi.

Manba, shuningdek, targ‘ibot orqali yaratilgan kutish real xizmat tajribasi bilan mos kelishi qoniqishni qo‘llab-quvvatlashi mumkinligini muhokama qiladi. Biroq tadqiqot muayyan ijtimoiy media kampaniyasini eksperimental tarzda taqqoslamagan va qaysi platforma yoki qaysi kontent shakli eng samarali ekanini alohida sinamagan.

Birgalikda baholanganda nima topiladi?

Tadqiqotning asosiy talqini shuki, foydalanuvchi qoniqishini faqat ilovaning texnik ishlashi yoki faqat marketing kommunikatsiyasi bilan tushuntirib bo‘lmaydi. Model xizmat tajribasi va raqamli targ‘ibotni idrok etishni birgalikda qo‘llab qoniqish o‘zgaruvchisini tushuntirishga harakat qiladi.

Bu natija texnik xizmat tajribasi va raqamli kommunikatsiyani birgalikda baholash o‘rganilgan namunada ahamiyatli ekanini ko‘rsatadi. Biroq modelning tushuntirish kuchi Adjusted R² = 0.398 bilan cheklangan; tadqiqotdan tashqari boshqa o‘zgaruvchilar ham muhim bo‘lishi mumkinligi manbaning o‘zi tomonidan tan olinadi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

• 90 kishilik tadqiqot namunasida xizmat sifati balli foydalanuvchi qoniqishi bilan ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli regressiya bog‘liqligini ko‘rsatgan.
• Raqamli targ‘ibot strategiyasi balli ham foydalanuvchi qoniqishi bilan ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli bog‘liqlik ko‘rsatgan.
• Ikki mustaqil o‘zgaruvchi birgalikda ko‘rib chiqilganda asosiy regressiya modeli statistik jihatdan ahamiyatli.
• Asosiy model uchun R² = 0.412 va Adjusted R² = 0.398 qayd etilgan.
• So‘rov ko‘rsatkichlari manba qo‘llagan Pearson validlik mezonlariga javob bergan.
• Uchta shkalaning Cronbach's Alpha qiymatlari 0.70 dan yuqori.
• Manba qo‘llagan Kolmogorov-Smirnov testi %5 darajada normallik farazini rad etmaslikka olib kelgan.
• Tolerance va VIF natijalari manba qo‘llagan chegaralarga ko‘ra jiddiy ko‘p kollinearlikni ko‘rsatmagan.
• Manbaning White testi hisobiga ko‘ra geteroskedastiklik muammosi yo‘q degan xulosaga kelingan.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan yoki bevosita ko‘rsatmaydigan natijalar

• Tadqiqot xizmat sifatining qoniqishga qat’iy sababiy ta’sirini eksperimental tarzda isbotlamaydi.
• Raqamli targ‘ibotning ma’lum bir ijtimoiy media platformasida qaysi kampaniya formati samaraliroq ekanini sinamaydi.
• Tadqiqot mijoz sodiqligini regressiya modelida bog‘liq o‘zgaruvchi sifatida o‘lchamaydi; bog‘liq o‘zgaruvchi foydalanuvchi qoniqishidir.
• 2025 yilda faol foydalanuvchilar sonining kamayishi to‘g‘ridan-to‘g‘ri xizmat sifati yoki targ‘ibot sababli yuz berganini isbotlamaydi.
• Natijalarni butun Indoneziyadagi Z avlodi mobil banking foydalanuvchilariga avtomatik ravishda umumlashtirib bo‘lmaydi.
• Natijalar boshqa banklar yoki boshqa raqamli moliyaviy ilovalarga bevosita ko‘chirilgan validatsiya emas.
• Tadqiqot ishonch, xavfsizlikni idrok etish yoki boshqa shariatga muvofiq xususiyatlarni asosiy regressiya modelida alohida mustaqil o‘zgaruvchi sifatida sinamagan.
• Standartlashtirilgan Beta koeffitsiyentlari berilmagani uchun o‘zgaruvchilarning standartlashtirilgan ta’sir kattaliklarini taqqoslab bo‘lmaydi.

Manbaning tavsiyalari

Tadqiqotchilar BTN Syariah Mobile tizimining barqarorligini yaxshilash, texnik xato va uzilishlarni kamaytirish hamda funksiyalarni Z avlodining o‘zgarib borayotgan ehtiyojlariga mos ravishda yangilashni tavsiya qiladilar.

Raqamli targ‘ibot bo‘yicha ijtimoiy mediadan foydalanishni oshirish, kontentni yanada ta’limiy va interaktiv qilish hamda kommunikatsiya yondashuvini Z avlodining raqamli xatti-harakatlariga ko‘proq moslashtirish tavsiya etiladi.

Kelajakdagi tadqiqotlar uchun xavfsizlikni idrok etish, ishonch va boshqa shariatga muvofiq xususiyatlar kabi qo‘shimcha mustaqil o‘zgaruvchilarni modelga kiritish tavsiya qilinadi. Bu tavsiya amaldagi modelning Adjusted R² = 0.398 darajasidagi tushuntirish kuchi foydalanuvchi qoniqishining barchasini qamrab olmasligini manba tan olganini ko‘rsatadi.

Qayta ishlab chiqarish nuqtai nazaridan yetishmaydigan ma’lumotlar

• So‘rovnomada ishlatilgan 13 original savol/ifoda matni maqolada berilmagan.
• Har bir ko‘rsatkich umumiy o‘zgaruvchi balliga qanday birlashtirilgani batafsil tushuntirilmagan.
• Slovin bo‘yicha namuna hisobining formulasi va oraliq hisoblash bosqichlari chop etilmagan.
• SPSS versiyasi qayd etilmagan.
• So‘rovnomaning aniq o‘tkazilgan sanasi yoki ma’lumot yig‘ish davri ochiq ko‘rsatilmagan.
• Xom ishtirokchi ma’lumotlar to‘plami yoki yuklab olinadigan qo‘shimcha ma’lumot havolasi berilmagan.
• White testida ishlatilgan 113.145 kritik xi-kvadrat qiymatining erkinlik darajasi va jadval tanlovi tushuntirilmagan.
• Regressiya koeffitsiyentlari uchun ishonch oralig‘i qayd etilmagan.
• Standartlashtirilgan Beta koeffitsiyentlari qayd etilmagan.
• Batafsil qoldiq grafiklari yoki ta’sir/kuzatuv sezgirligi tahlillari qayd etilmagan.
• Etika qo‘mitasi tasdig‘i yoki ishtirokchilarning xabardor roziligiga oid alohida bayonot PDFda ko‘rinmaydi. Bu bunday jarayon bo‘lmaganini isbotlamaydi; faqat maqolada xabar qilinmaganini ko‘rsatadi.

Manba va Usul Haqida Izoh

Original sarlavha: The Effect of Service Quality and Digital Promotional Strategies on Gen Z Customers’ Satisfaction with Mobile Banking (Case Study of BTN Syariah Kudus)

Mualliflar: Putri Aria Kinanti; Ahmad Fauzan Mubarok; Miswan Ansori.

Mualliflar tartibi: Putri Aria Kinanti birinchi, Ahmad Fauzan Mubarok ikkinchi, Miswan Ansori uchinchi muallif.

Muassasa: Universitas Islam Nahdlatul Ulama, Jepara, Indonesia.

Mas’ul muallif / aloqa qaydi: PDF maketida yozishmalar belgisi Ahmad Fauzan Mubarok va fauzan@unisnu.ac.id manzili yonida joylashgan. Bunga qarama-qarshi ravishda rasmiy OJS maqola qaydida Putri Aria “Primary Contact” sifatida ko‘rsatiladi. Manbalar o‘rtasidagi ushbu farq sabab bitta mas’ul muallif qat’iy aniqlanmagan.

Teng hissa: Manbada teng hissa yoki teng birinchi mualliflik bayonoti yo‘q.

Jurnal: JURNAL IQTISAD: Reconstruction of Justice and Welfare for Indonesia.

Jild / son: 13(1).

Sahifalar: 1–20.

P-ISSN: 2303-3223.

E-ISSN: 2621-640X.

DOI: 10.31942/iq.v13i1.15377.

Qabul qilingan sana: 18 Fevral 2026.

Ma’qullangan sana: 25 May 2026.

Nashr sanasi: 1 Iyun 2026.

Nashriyot / nashr bo‘linmasi: Pusat Kajian dan Pengembangan Ilmu-ilmu Keislaman (PKPI2), Faculty of Islamic Studies, Wahid Hasyim University Semarang.

Manba turi: Nashr qilingan miqdoriy empirik jurnal maqolasi.

Preprint holati: Ishlangan hujjat nashr qilingan jurnal versiyasidir; preprint sifatida baholanmagan.

Taqriz holati: Maqolada topshirish va qabul sanalari qayd etilgan; biroq ushbu tekshiruv davomida IQTISADga xos taqriz modelining turini aniq ko‘rsatuvchi rasmiy jarayon sahifasi tasdiqlanmagani sabab “bir tomonlama ko‘r” yoki “ikki tomonlama ko‘r” kabi yanada chuqur tasnif berilmagan.

Litsenziya: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0).

Rasmiy nashr qaydi: IQTISADning DOI 10.31942/iq.v13i1.15377 raqamli maqola qaydi.

Tadqiqot sohasi: Islomiy banking, mobil banking xizmat sifati, raqamli marketing va mijoz qoniqishi.

Tadqiqot dizayni: Miqdoriy, assotsiativ/associative tadqiqot.

Tadqiqot konteksti: BTN Syariah Kudus Sub-Branch Office va BTN Syariah Mobile’ning faol Z avlodi foydalanuvchilari.

Bosh to‘plam: 810 faol Z avlodi mijozi.

Namuna: 90 ishtirokchi.

Namuna olish: Ehtimolsiz maqsadli tanlash.

Ishtirok mezoni: 18–27 yoshda bo‘lish va BTN Syariah Mobile’dan faol foydalanish.

Ma’lumot yig‘ish: Besh ballik Likert shkalali so‘rovnoma; 1 = Strongly Disagree, 5 = Strongly Agree.

Tahlil dasturi: SPSS. Manba versiya raqamini bermaydi.

Statistik tahlillar: Pearson asosidagi validlik testi, Cronbach's Alpha ishonchlilik testi, One-Sample Kolmogorov-Smirnov normallik testi, Tolerance/VIF ko‘p kollinearlik testi, White geteroskedastiklik testi, ko‘p omilli chiziqli regressiya, t testi, F testi, R² va Adjusted R².

Ahamiyatlilik chegarasi: α = 0.05.

Asosiy regressiya: Y = 5.283 + 0.155X1 + 0.202X2.

Asosiy natija: Xizmat sifati uchun B = 0.155, t = 2.258, p = 0.026; raqamli targ‘ibot strategiyasi uchun B = 0.202, t = 3.846, Sig. = 0.000; umumiy model uchun F = 30.432 va Sig. = 0.000; R² = 0.412 va Adjusted R² = 0.398.

Moliyalashtirish: Manba PDFda alohida moliyalashtirish bayonoti qayd etilmagan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Manba PDFda alohida manfaatlar to‘qnashuvi bayonoti qayd etilmagan.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Filial ichki ma’lumotlari va qayta ishlangan so‘rov natijalari maqolada umumlashtirilgan; biroq xom ma’lumotlar to‘plamiga oid alohida data availability statement yoki yuklab olinadigan ma’lumotlar ombori havolasi berilmagan.

Etika qo‘mitasi / ishtirokchi roziligi: Manba PDFda alohida etika qo‘mitasi yoki xabardor rozilik bayonoti ko‘rinmaydi. Bu ma’lumot yo‘q deb faraz qilinmagan, faqat “xabar qilinmagan” deb qayd etilgan.

Muallif hissalari / CRediT: Manbada alohida CRediT yoki muallif hissasi bayonoti mavjud emas.

Asosiy talqin chegarasi: Tadqiqot bitta bank quyi filialidagi maqsadli namunadan olingan so‘rov ma’lumotlariga asoslanadi. Regressiya koeffitsiyentlari statistik bog‘liqlikni ko‘rsatadi; eksperimental sababiylik dalili emas. So‘rov bandlarining to‘liq matni, SPSS versiyasi, xom ma’lumotlar, standartlashtirilgan Beta koeffitsiyentlari, ishonch oralig‘lari va White testidagi kritik xi-kvadrat qiymatining erkinlik darajasi manbada berilmagan.