Ujuzi wa Mustakabali (Futures Literacy), ni umahiri wa uendelevu unaowezesha kufanya kazi na kutokuwa na uhakika, kuhoji dhana na kutathmini fikra na vitendo vya sasa kwa kuwazia mustakabali mbalimbali unaowezekana au unaopendelewa, badala ya kuuona mustakabali kama matokeo moja yasiyobadilika yanayopaswa kutabiriwa. Utafiti huu ulichunguza uwezo wa kipadagojia na changamoto za utekelezaji wa umahiri mdogo unaotegemea sanaa, uliobuniwa katika mradi wa GreenComp School ili kukuza Ujuzi wa Mustakabali miongoni mwa walimu wanaotarajiwa. Dodoso zilizooanishwa za kabla na baada ya mafunzo za wanafunzi kumi na saba wa mwaka wa kwanza wa ualimu wa shule ya msingi, mahojiano ya vikundi yaliyoundwa nusu na wanafunzi watano, kazi za wanafunzi, matokeo ya shughuli na shajara ya tafakuri ya mtafiti zilichambuliwa kwa pamoja. Mabadiliko makubwa zaidi ya kiasi yalionekana katika taarifa binafsi za washiriki kuhusu kuelewa kwao Ujuzi wa Mustakabali; hata hivyo, kwa kuwa utafiti ulitegemea sampuli ndogo, kipimo cha taarifa binafsi na umahiri mdogo uliotekelezwa kwa sehemu tu, matokeo haya hayapaswi kufasiriwa kama ongezeko halisi la umahiri lililothibitishwa au athari ya kisababishi inayoweza kuenezwa kwa idadi kubwa ya watu.

Uchambuzi wa kimaelezo wa utafiti ulibainisha michakato sita ya kipadagojia inayohusiana ambayo inaeleza uhusiano kati ya ujifunzaji unaotegemea sanaa na Ujuzi wa Mustakabali: ushiriki wa kihisia, mawasiliano ya ujumbe kuhusu mustakabali, ujifunzaji wa kimwili, kuwazia mustakabali mbadala, maadili ya kibinadamu na ushirikiano. Shughuli za kisanaa na multimodali ziliwasaidia wanafunzi kuupitia mustakabali unaowezekana, kuufanya uonekane na kuushirikisha wengine; hata hivyo, uchunguzi wa kina wa dhana, maadili yanayokinzana na mitazamo ya mustakabali iliyo tofauti kweli ulikuwa na mipaka zaidi.

Tatizo lililoshughulikiwa na utafiti

Ujuzi wa Mustakabali ni mojawapo ya umahiri wa msingi unaoshughulikiwa chini ya eneo la “kuwazia mustakabali endelevu” katika mfumo wa umahiri wa uendelevu wa GreenComp wa Tume ya Ulaya. Hata hivyo, katika elimu ya walimu kuna ushahidi mdogo wa kiutendaji kuhusu mbinu za kipadagojia zinazoweza kutumika kukuza umahiri maalumu wa GreenComp. Utafiti chanzo ulilenga hasa pengo la jinsi mikabala inayotegemea sanaa inaweza kubuniwa kukuza Ujuzi wa Mustakabali kwa walimu wanaotarajiwa, jinsi wanafunzi wanavyopitia mikabala hiyo na changamoto zinazojitokeza katika utekelezaji.

Katika mapitio ya fasihi ya utafiti, inaelezwa kuwa ingawa kuna mipango mbalimbali ya elimu kuhusu utekelezaji wa GreenComp, kuna upungufu wa tafiti za kina za kiutendaji zinazochunguza hasa ukuzaji wa Ujuzi wa Mustakabali kwa walimu wanaotarajiwa kupitia mbinu zinazotegemea sanaa. Kwa hiyo, mchango wa utafiti si kutoa tu jibu kwa swali “je, sanaa inafanya kazi?”, bali kuonyesha ni vipengele gani vya Ujuzi wa Mustakabali ambavyo pedagogia inayotegemea sanaa inaweza kuamsha kupitia michakato ipi ya ujifunzaji.

Ujuzi wa Mustakabali ni nini?

Ujuzi wa Mustakabali ni umahiri unaowezesha watu kutambua dhana zao kuhusu mustakabali, kufikiri ndani ya kutokuwa na uhakika, kuwazia mustakabali mbalimbali unaowezekana na kutumia picha hizo za mustakabali kuhoji uelewa na vitendo vyao vya sasa, badala ya kujaribu kutabiri mustakabali kwa usahihi; kwa hiyo “kutabiri mustakabali” na “kuwazia mustakabali mbadala” si mchakato mmoja.

Nafasi yake ndani ya GreenComp

GreenComp ni mfumo wa Ulaya wa umahiri wa uendelevu unaojumuisha maarifa, ujuzi na mitazamo kwa ajili ya kuishi na kutenda kwa njia endelevu. Mfumo una maeneo manne ya umahiri na jumla ya umahiri 12. Ujuzi wa Mustakabali uko chini ya eneo la kuwazia mustakabali endelevu pamoja na uwezo wa kukabiliana na mabadiliko na fikra za uchunguzi.

Mkabala huu ni muhimu hasa kwa walimu wanaotarajiwa; kwa sababu walimu hawatarajiwi tu kuhamisha maarifa yaliyopo, bali pia wanaweza kutarajiwa kusaidia wanafunzi kufikiri kuhusu mabadiliko, kutokuwa na uhakika, uendelevu, uwajibikaji wa kijamii na mustakabali mbadala. Kwa sababu hiyo, utafiti chanzo unaunganisha Ujuzi wa Mustakabali na maendeleo ya kitaaluma ya walimu wanaotarajiwa.

Kwa nini sanaa ilichaguliwa kama chombo cha kipadagojia?

Muundo wa kipadagojia wa utafiti ulihusishwa na mkabala wa Dewey wa sanaa kama uzoefu, aina nyingi za kujua na uwakilishi za Eisner, na mkabala wa Greene kuhusu fikra bunifu na uwezo wa kuona uwezekano mbadala. Aidha, mkabala wa socially engaged arts unaweka mbele ushiriki, mazungumzo, huruma, uundaji wa maana kwa pamoja na kushughulika na masuala halisi ya kijamii.

Kazi ya ujifunzaji unaotegemea sanaa katika utafiti huu si kuzalisha bidhaa za sanaa zilizofanikiwa kiurembo. Sanaa za kuona, drama, muziki, fasihi, uandishi na usemi multimodali zilitumiwa kama zana za kipadagojia zinazowasaidia wanafunzi kufikiri kuhusu mustakabali, kueleza miitikio yao ya kihisia na kimaadili, kutathmini mitazamo ya wengine na kufanya mustakabali unaowezekana uweze kushirikishwa.

Mikabala inayotegemea sanaa inaweza kusaidia vipi Ujuzi wa Mustakabali?

Mikabala inayotegemea sanaa inaweza kusaidia Ujuzi wa Mustakabali kwa kuuondoa mustakabali katika kuwa mada ya mjadala wa maneno au dhahania pekee na kuufanya uweze kuhisiwa, kuwazika na kujadiliwa na wengine kupitia uzoefu wa kuona, kidrama, kimwili, kifasihi na multimodali; hata hivyo, ili uwezo huu ubadilike kuwa Ujuzi wa Mustakabali kamili, pamoja na kuwazia kwa ubunifu kunahitajika pia hatua ya kutafakari ambapo dhana, mitazamo kinzani na maadili yanayokinzana yanachunguzwa upya kwa kina.

Muundo wa ujifunzaji mseto wa umahiri mdogo

Katika Jedwali 1 la chanzo, learning hour moja imefafanuliwa kuwa dakika 45. Sehemu ya mbinu pia inaeleza kuwa sehemu ya ana kwa ana iliendeshwa kama vipindi vitatu vya saa 3. Kwa kuwa chanzo hakifafanui kama viashirio hivi viwili vya muda vinatumia kipimo kimoja, muda huo haujaunganishwa.

Shughuli nane za ujifunzaji

Mbinu na matokeo ya utafiti

Muundo wa utafiti

Utafiti ulitumia mkabala wa utafiti wa tafakuri na kuunganisha ushahidi wa kiasi na wa kimaelezo. Ukweli kwamba mtafiti alikuwa wakati mmoja mbunifu na mwalimu wa umahiri mdogo pamoja na kuwa mtafiti ni mojawapo ya sifa muhimu za kimetodolojia za utafiti. Chanzo kilijaribu kushughulikia kupitia refleksiviti athari zinazoweza kutokana na jukumu hilo la pande mbili, matarajio, tafsiri na uhusiano wa nguvu kati ya mwanafunzi na mwalimu.

Washiriki

Wanafunzi 19 wa mwaka wa kwanza wa ualimu wa shule ya msingi walishiriki katika kozi; wanafunzi 17 walikamilisha dodoso la kabla na baada na kwa hiyo walijumuishwa katika uchambuzi wa kiasi uliooanishwa. Katika kundi la uchambuzi kulikuwa na wanawake 14 na wanaume 3. Umri ulikuwa 18–40; wastani wa umri ulikuwa 23,5 na mkengeuko sanifu 7,67.

Wanafunzi watano walichaguliwa kwa nasibu kutoka katika kundi kubwa zaidi la waliojitolea kushiriki mahojiano na kugawanywa katika mahojiano mawili ya vikundi vidogo. Mahojiano yalifanywa baada ya kozi kukamilika na alama za mwisho kutangazwa, kwa lengo la kupunguza athari inayoweza kutokea ya uhusiano wa nguvu kati ya mwalimu na mwanafunzi.

Zana za utafiti

• Shajara ya tafakuri ya mtafiti: Baada ya vipindi vya ana kwa ana, ushiriki, mienendo ya darasa, utekelezaji na maoni ya mtafiti yalirekodiwa.
• Dodoso la vipengee 18 la Ujuzi wa Mustakabali: Maeneo sita ya mada na vipengee vitatu katika kila eneo; kipimo cha Likert cha 1–5.
• Mahojiano yaliyoundwa nusu: Jinsi wanafunzi walivyoelewa dhana, mabadiliko katika ujuzi na mitazamo yao, shughuli za sanaa, ujifunzaji mtandaoni na athari kwa taaluma ya ualimu vilijadiliwa.
• Kazi za washiriki na matokeo ya shughuli: Sanaa za kuona, drama, uandishi, ushairi wa kuona, hadithi na kazi nyingine bunifu zilijumuishwa katika uchambuzi wa kimaelezo.

Kikomo cha uhalali na utegemezi wa dodoso

Zana ya vipengee 18 haikubadilishwa kutoka dodoso moja lililothibitishwa awali; iliundwa kwa utafiti huu kwa kutegemea miundo ya dhana katika fasihi ya GreenComp, Futures Literacy, Futures Consciousness na Futures Thinking. Uhalali wa maudhui na wa mwonekano uliungwa mkono na mapitio ya mwenzake mtaalamu katika elimu kwa maendeleo endelevu, na marekebisho madogo ya lugha yakafanywa.

Kwa dodoso lote, Cronbach alpha 0,81 ilihesabiwa. Hata hivyo, kwa kuwa kila moja ya vipimo sita vya mada ilikuwa na vipengee vitatu tu na sampuli ilikuwa n = 17, coefficients tofauti za alpha kwa kila kipimo hazikuchukuliwa kuwa ushahidi wa kuaminika wa mizani ndogo huru.

Uchambuzi wa kiasi

Uchambuzi ulifanywa kwa Jamovi 2.6.44. Kwa sababu ya sampuli ndogo na asili ya data ya Likert kuwa ya mpangilio, alama za kabla na baada zililinganishwa kwa kila kipengee kwa kutumia Wilcoxon signed-rank test. Ili kupunguza hatari ya ugunduzi wa uongo katika majaribio mengi yaliyofanywa kwa vipengee 18, marekebisho ya Benjamini–Hochberg false discovery rate yalitumika na kizingiti cha umuhimu kilichorekebishwa cha 0,05 kikatumika.

Chanzo pia kinaripoti rank-biserial correlation (r_rb) kama ukubwa wa athari na idadi ya jozi za non-tied. Katika chanzo, r_rb = −1,00 inaonyesha kwamba jozi zote zisizo sawa zilibadilika katika mwelekeo mmoja; kwa hiyo alama hasi pekee haipaswi kufasiriwa kama “kuzorota”, bali isomwe pamoja na wastani wa kabla na baada.

Baada ya marekebisho ya BH, vipengee 1, 2, 3 na 5 vilibaki chini ya kizingiti cha 0,05. Kwa hiyo, hata ikiwa thamani ghafi ya p ilikuwa chini ya 0,05, vipengee 4, 6, 13 na 16 havipaswi kuchukuliwa kuwa muhimu kitakwimu baada ya marekebisho ya ulinganisho mwingi.

Kuelewa Ujuzi wa Mustakabali

Mabadiliko ya kiasi yaliyo wazi zaidi yalionekana katika eneo la kuelewa dhana. Katika vipengee vyote vitatu, wastani wa baada ya mafunzo ulikuwa juu zaidi na matokeo yote yalibaki kuwa muhimu baada ya marekebisho ya BH. Mahojiano ya wanafunzi pia yalionyesha kwamba washiriki walihusisha Ujuzi wa Mustakabali na dhana kama fikra makini, ubunifu, uvumbuzi, kufanya maamuzi kwa uwajibikaji, uwezo wa kukabiliana na mabadiliko na wajibu kwa vizazi vijavyo.

Hata hivyo, mahojiano yalionyesha picha yenye undani zaidi: badala ya kueleza Ujuzi wa Mustakabali kama mfumo wa dhana unaojitegemea na wa kipekee, wanafunzi mara nyingi waliupa maana kupitia dhana za elimu walizozijua tayari kama “fikra makini”, “ushirikiano”, “ubunifu”, “huruma” na “uwajibikaji”. Mwandishi anajadili kwamba dhana hizi zinazofahamika haziko nje ya Ujuzi wa Mustakabali, lakini kipengele kinachoutofautisha—kutambua na kuhoji dhana kuhusu mustakabali—kinahitaji kuwekwa wazi kwa namna ya pekee.

Kuwazia mustakabali mbadala

Washiriki walitengeneza uwezekano mbalimbali wa mustakabali kwa watu, jamii na mazingira asilia katika shughuli za sanaa za ana kwa ana. Katika shughuli za sanaa ya umma, drama, nyimbo na ushairi wa kuona pamoja na fasihi yenye mada za mazingira, mawazo ya baadaye kama usawa, amani, utunzaji, kuishi pamoja na asili, kupungua kwa ubaguzi na namna endelevu zaidi za maisha yaliendelezwa.

Kwa upande wa kiasi, ni mabadiliko katika kipengee cha “naweza kuwazia hali za mustakabali zinazotamanika na zisizotamanika” pekee yaliyobaki muhimu baada ya marekebisho ya BH. Katika vipengee vingine viwili vya kuwazia, wastani uliongezeka lakini thamani za p zilizorekebishwa zilikuwa juu ya 0,05.

Matokeo manne ya ujifunzaji

Uchambuzi wa kimaelezo ulibainisha matokeo manne ya msingi ya ujifunzaji yaliyokuwa yanaingiliana katika shughuli za ana kwa ana:

• Kutoa maana kwa dhana ya Ujuzi wa Mustakabali na umuhimu wake kwa elimu.
• Kuwazia mustakabali mbadala.
• Kutafakari kuhusu maadili ya kijamii na kimazingira.
• Kuwasilisha ujumbe kuhusu mustakabali kwa njia za kisanaa na multimodali.

Michakato sita ya msingi ya kipadagojia

Muktadha wa kipadagojia ambamo michakato hii imo ni mkabala wa socially engaged arts. Kwa mujibu wa tafsiri ya utafiti, michakato hii haikufanya kazi kwa kujitegemea: hisia na uzoefu wa mwili uliunda mawazo na tafsiri, sanaa iliwezesha mawasiliano, maadili yaliathiri maudhui ya mustakabali uliopendelewa na ushirikiano ukaweka msingi wa uundaji wa maana ya pamoja.

Jukumu maalumu la ushiriki wa kihisia

Ushiriki wa kihisia ni mojawapo ya mada zilizoonekana zaidi katika utafiti. Wanafunzi waliona shughuli zinazotegemea sanaa kuwa za kuvutia na kukumbukika, na miitikio mikali ya kihisia ilionekana hasa katika shughuli za drama zilizohusu masuala ya kijamii kama uhamiaji na kulazimishwa kuhama makazi. Tafsiri ya utafiti ni kwamba hisia si athari ya pembeni tu iliyo karibu na ujifunzaji; inaweza kuwa hali ya kipadagojia inayowawezesha wanafunzi kuhisi mada changamano kwanza, kisha kuitafsiri na kuieleza.

Hata hivyo, ushiriki wa kihisia si chanya pekee. Baadhi ya shughuli zilisababisha hali ya kutostarehe, unyeti na ukali wa kihisia. Kwa hiyo, katika pedagogia ya Ujuzi wa Mustakabali, “kujisikia chanya zaidi” hakupaswi kuonekana kama kipimo cha mafanikio.

Kitendawili cha kutokuwa na uhakika

Wakati taarifa binafsi za washiriki kuhusu kuwazia mustakabali mbalimbali ziliongezeka, wastani wa kipengee cha kujisikia vizuri na kutokuwa na uhakika wa mustakabali ulipungua kutoka 2,71 hadi 2,29. Mabadiliko haya yalikuwa p = 0,026 katika uchambuzi ghafi, lakini baada ya marekebisho ya BH yalikuwa p = 0,079 na kwa hiyo hayakuwa muhimu.

Mwandishi anafasiri mabadiliko haya ya mwelekeo kwa kusema kwamba kutambua vizuri zaidi kutokuwa na uhakika wa mustakabali huenda hakumaanishi kujisikia vizuri zaidi nao. Mahojiano pia yalionyesha kwamba muktadha wa kutokuwa na utulivu wa kikanda na kimataifa wakati wa utafiti unaweza kuwa uliingiliana na namna wanafunzi walivyotambua kutokuwa na uhakika. Tafsiri hii haijathibitishwa kisababishi; ni maelezo yanayoungwa mkono na data ya kimaelezo ya kimuktadha.

Kikomo cha kuwazia mustakabali kwa njia ya kispekulativi

Shughuli za sanaa ziliwahimiza wanafunzi kufikiri kuhusu mustakabali mbadala na mara nyingi unaopendelewa kimaadili. Mwandishi anaunganisha sehemu kubwa ya kazi hizi na mantiki ya imagination-led speculative futuring. Hata hivyo, kuwazia mustakabali unaopendelewa hakutimizi moja kwa moja mahitaji yote ya kiuchambuzi ya Ujuzi wa Mustakabali.

Uchunguzi wa wazi wa dhana za awali za wanafunzi kwa kuzingatia taarifa mpya, kulinganisha mustakabali unaokinzana au kufanya majadiliano ya kimfumo kati ya maadili yanayogongana uliendelea kuwa mdogo. Mwandishi anapendekeza kwamba programu iliyoendelea zaidi inapaswa kuwa na hatua iliyo wazi ambayo baadaye inarudia kuchunguza mustakabali uliowaziwa kwa kina na kwa tafakuri.

Kikomo cha ushirikiano

Katika kazi za vikundi, wanafunzi walijadili mawazo, wakagawana majukumu, wakachukua michango ya kiteknolojia, maandishi, kidrama na kuona kulingana na nguvu zao na kuunda kazi za pamoja. Hata hivyo, utafiti unatoa ushahidi mdogo kuhusu kutokubaliana sana ndani ya vikundi au majadiliano ya mitazamo ya mustakabali inayoshindana kweli.

Kwa hiyo, ushirikiano ulioonyeshwa hapa kwa kiasi kikubwa ni kazi ya pamoja yenye tija na uundaji wa maana ya pamoja; si ushahidi wenye nguvu wa majadiliano magumu kuhusu mustakabali unaokinzana au maadili yanayopingana.

Tatizo la utekelezaji wa kipengele kisicho sambamba

Ingawa ushiriki katika shughuli za sanaa za ana kwa ana ulikuwa mkubwa, ushiriki katika kipengele cha mtandaoni kisicho sambamba ulisalia chini kwa kiasi kikubwa. Shughuli za mtandaoni hazikuhusishwa moja kwa moja na tathmini na wanafunzi waliweka kipaumbele kwa mzigo wa masomo yaliyopangiwa alama.

Wanafunzi wa mwaka wa kwanza waliripoti changamoto katika usimamizi wa muda, kujidhibiti na kufanya kazi kwa kujitegemea. Kutofautiana kwa jukwaa na mfumo wa usimamizi wa ujifunzaji waliozoea chuoni, tabia ya kutotafuta msaada wakati wa matatizo ya kiufundi na ukweli kwamba uzoefu wao wa awali wa ujifunzaji mtandaoni uliundwa na elimu ya dharura ya mbali wakati wa COVID-19 pia vilijadiliwa kama mambo yaliyoathiri ushiriki.

Kwa hiyo, vipengele vilivyolengwa hasa katika sehemu isiyo sambamba, kama fikra za mfumo, vichocheo vya mabadiliko, utegemeano na baadhi ya vipengele vya kutokuwa na uhakika, huenda havikushughulikiwa kikamilifu.

Je, matokeo haya yanathibitisha kwa hakika kwamba umahiri wa Ujuzi wa Mustakabali umeongezeka?

Hapana. Utafiti unaonyesha hasa mabadiliko makubwa ya taarifa binafsi katika kuelewa Ujuzi wa Mustakabali na katika baadhi ya vipengee vya kuwazia mustakabali, pamoja na mifano ya ujifunzaji wa kimaelezo inayolingana nayo; hata hivyo, dodoso linategemea taarifa binafsi, sampuli ni n = 17, zana ya kipimo iliundwa kwa muktadha huu na sehemu ya mtandaoni ya uingiliaji haikutekelezwa kikamilifu, kwa hiyo matokeo hayapaswi kufasiriwa kama ongezeko la jumla la umahiri lililoonyeshwa kwa kipimo cha kimantiki au athari ya elimu ya kisababishi.

Mambo ambayo utafiti unaunga mkono

• Kuna ongezeko muhimu baada ya marekebisho ya BH katika vipengee vitatu vya taarifa binafsi kuhusu washiriki kuelewa Ujuzi wa Mustakabali.
• Kuna umuhimu wa kitakwimu uliorekebishwa katika kipengee cha kuwazia mustakabali unaotamanika na usiotamanika.
• Katika shughuli za sanaa za ana kwa ana, wanafunzi walieleza mustakabali mbadala kwa njia za kuona, kidrama, kifasihi na multimodali.
• Ushiriki wa kihisia, kimwili na wa kushirikiana ulijitokeza kama michakato dhahiri ya kipadagojia katika kuwasaidia wanafunzi kuhusiana na masuala ya mustakabali.
• Maadili kama huruma, utunzaji, usawa, uwajibikaji, amani, mshikamano na wajibu kwa mazingira yalionekana wazi katika kazi za wanafunzi na mahojiano.
• Iliwezekana kuingiza umahiri mdogo katika kozi ya mwaka wa kwanza ya elimu ya walimu.
• Kipengele kisicho sambamba na kisichohusishwa na tathmini kilisababisha matatizo dhahiri ya ushiriki katika kundi hili la wanafunzi.

Mambo ambayo utafiti hauungi mkono

• Hitimisho kwamba elimu inayotegemea sanaa ni bora kuliko mbinu nyingine za ufundishaji.
• Ongezeko la jumla la Ujuzi wa Mustakabali lililothibitishwa kwa jaribio la utendaji lenye kipimo cha moja kwa moja.
• Kujumlisha matokeo kwa walimu wote wanaotarajiwa au vyuo vikuu vyote.
• Dai kwamba wanafunzi walionyesha maendeleo ya kitakwimu katika vipengele vyote vya fikra za mfumo, kutokuwa na uhakika na uwezo wa kuchukua hatua.
• Hitimisho kwamba wanafunzi walihoji kwa kina kamili dhana kuhusu mustakabali na maadili yanayokinzana.
• Hitimisho kwamba kupungua kwa hali ya kustarehe na kutokuwa na uhakika kulitokana moja kwa moja na uingiliaji.
• Dai kwamba uwezo wote wa kipadagojia wa umahiri mdogo wa mtandaoni uliotekelezwa kwa sehemu ulitathminiwa.

Mapungufu makuu

Kizuizi cha kwanza ni sampuli ndogo inayotoka katika taasisi moja. Kizuizi cha pili ni kwamba kwa kuwa dodoso linapima taarifa binafsi, umahiri unaodhaniwa na umahiri ulioonyeshwa si kitu kimoja. Kizuizi cha tatu ni mtafiti kuwa wakati huohuo mwalimu na mbunifu wa uingiliaji. Kizuizi cha nne ni kutotekelezwa kikamilifu kwa kipengele kisicho sambamba kutokana na ushiriki mdogo. Kizuizi cha tano ni uingiliaji kuwa mfupi na ni shughuli nne tu za ana kwa ana zinazotegemea sanaa ndizo zilizotekelezwa kikamilifu.

Kwa sababu ya mapungufu haya, mchango mkuu wa utafiti si ushahidi wa athari unaosema “elimu inayotegemea sanaa huongeza Ujuzi wa Mustakabali kwa hakika”. Mchango wenye nguvu zaidi ni kueleza kwa undani kwa ushahidi wa kiutafiti ni michakato ipi ya kipadagojia ambayo inaweza kuwezesha mwingiliano na Ujuzi wa Mustakabali ndani ya mkabala unaotegemea sanaa.

Maelezo ya chanzo na mbinu

Utafiti asili: Arts-Based Approaches for Futures Literacy in Pre-Service Teacher Education: Their Pedagogical Potential and Challenges

Mwandishi: Victoria Pavlou.

Taasisi: Department of Education, School of Education and Social Sciences, Frederick University, Nicosia 1036, Cyprus.

Jarida: Education Sciences.

Mchapishaji: MDPI.

Juzuu / toleo / nambari ya makala: 16(9), 1454.

DOI: 10.3390/educsci16091454

Tarehe ya kupokelewa: 6 Julai 2026.

Tarehe ya marekebisho: 28 Agosti 2026.

Tarehe ya kukubaliwa: 1 Septemba 2026.

Tarehe ya kuchapishwa: 7 Septemba 2026.

Aina ya chanzo: Utafiti wa elimu uliopitiwa na wataalamu na wenye ufikiaji wazi; unaunganisha mbinu za kiasi na kimaelezo chini ya mkabala wa utafiti wa tafakuri.

Leseni: Creative Commons Attribution (CC BY).

Sampuli kuu: Wanafunzi 19 waliosajiliwa; uchambuzi wa dodoso uliooanishwa n = 17; mahojiano n = 5.

Takwimu: Jamovi 2.6.44; Wilcoxon signed-rank test kwa kila kipengee; marekebisho ya Benjamini–Hochberg false discovery rate kwa ulinganisho 18; kizingiti cha umuhimu 0,05; rank-biserial correlation na idadi ya jozi za non-tied.

Utegemezi: Kwa dodoso lote la vipengee 18, Cronbach alpha = 0,81. Vipimo vidogo vya vipengee vitatu havikuchukuliwa kuwa mizani ndogo huru iliyothibitishwa.

Ufadhili: Utafiti ulifadhiliwa chini ya mpango wa Erasmus+ ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD wa Umoja wa Ulaya, Project Number 101087438. Katika tamko la ufadhili la chanzo, jina la mradi limeandikwa “GeenComp School (2023–2026)”; katika sehemu nyingine za makala jina la mradi linaonekana kama “GreenComp School”. Imeelezwa pia kwamba uandishi wa makala haukuwa chini ya ufadhili wa mradi.

Maadili: Imeripotiwa kwamba utafiti ulifanywa kwa kufuata kanuni za kimaadili za Azimio la Helsinki. Imeelezwa kuwa mapitio na idhini tofauti ya kamati ya maadili iliondolewa kutokana na michakato ya ndani na nje ya uangalizi wa maadili ya mradi wa Erasmus+. Washiriki wote walikuwa watu wazima; ushiriki ulikuwa wa hiari na ridhaa iliyoarifiwa ilipatikana.

Ridhaa ya picha: Imeripotiwa kwamba ridhaa ya kutumia nyenzo za picha zilizofichwa utambulisho katika machapisho ya kisayansi ilipatikana.

Upatikanaji wa data: Data za dodoso zimeripotiwa ndani ya makala. Nakala za mahojiano hazipatikani hadharani kwa sababu za faragha kwa kuwa ridhaa ya kuziweka wazi haikupatikana.

Mgongano wa maslahi: Mwandishi hakuripoti mgongano wa maslahi.

Mchango wa mwandishi: Makala ina mwandishi mmoja. PDF ya chanzo haina sehemu tofauti ya “Author Contributions” / CRediT.

Maelezo kuhusu ulinganifu wa ndani wa chanzo

Jedwali 1 la chanzo linaonyesha sehemu ya ana kwa ana kuwa 9 “learning hour” na linafafanua learning hour moja kuwa dakika 45. Sehemu ya mbinu, kwa upande mwingine, inaripoti utekelezaji wa ana kwa ana kama vipindi vitatu vya saa 3. Kwa kuwa chanzo hakielezi jinsi ufafanuzi huu miwili wa muda unavyopaswa kupatanishwa, Verianla haijahesabu upya muda wowote.

Katika maelezo ya ufadhili, jina la mradi limeandikwa mara moja kama “GeenComp School”, ilhali katika sehemu nyingine za makala “GreenComp School” limetumika. Tofauti hii ndogo ya tahajia haijarekebishwa kimya kimya na, kwa kuwa haina athari kwa matokeo ya kibibliografia au kisayansi, imehifadhiwa tu kama maelezo ya chanzo.

Maelezo ya chanzo cha taswira

Kielelezo 1 cha chanzo kinaonyesha mahusiano ya awali ya wanafunzi kuhusu dhana za “futures” na “literacy” kwa kutumia vibandiko vya post-it. Vielelezo 2–8 vina mifano ya utekelezaji kama kazi za sanaa za wanafunzi, ushairi wa kuona na shughuli za drama. Kielelezo 9 ndicho taswira kuu zaidi ya usanisi wa utafiti na kinaunganisha michakato sita ya kipadagojia kuzunguka mkabala unaotegemea sanaa kwa Ujuzi wa Mustakabali.

Kwa matumizi ya taswira ya kisayansi yanayopendekezwa kwa Verianla, badala ya kuchapisha tena moja kwa moja kazi au picha za wanafunzi, inafaa zaidi kujenga upya mahusiano ya kisayansi katika Kielelezo 9 kama mchoro huru wa Verianla.

Kikomo cha mwisho cha tafsiri: Utafiti unaonyesha kwamba pedagogia inayotegemea sanaa inaweza kuwasaidia walimu wanaotarajiwa kushiriki kwa maana na Ujuzi wa Mustakabali; hata hivyo, kwa sababu ya sampuli ndogo, kipimo cha taarifa binafsi, jukumu la pande mbili la mtafiti, uingiliaji mfupi na utekelezaji usiokamilika wa sehemu ya mtandaoni, utafiti hauthibitishi ubora wa jumla au wa kisababishi wa mkabala unaotegemea sanaa.