Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) акыркы эки жумадагы тогуз депрессиялык симптом тармагынын жыштыгын өлчөө аркылуу депрессиялык симптомдордун оордугун скринингдөө үчүн колдонулуучу стандартташтырылган өзүн-өзү баалоо куралы болуп саналат. Бул кесилиштик, ретроспективдүү жана аналитикалык изилдөө Бразилиядагы Federal University of Uberlândia курамында жүргүзүлгөн PROTEGER-SE онлайн психикалык саламаттык долбоорунун 2020–2023 мезгилиндеги 350 университет студентинин алгачкы маектешүү жазууларын изилдеген. Орточо PHQ-9 упайы 16,00 болгон; студенттердин %33,43ү PHQ-9дун оор симптомдор категориясына киргизилген. Кыскартылган логистикалык регрессия моделинде аял жынысы оор симптомдор категориясында болуу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын жогору болушу менен байланыштуу деп табылган. Маектешүүдөн кийин студенттердин %86,29у ачык жооптордун эмоциялык анализинин жыйынтыгында “кабыл алынган жакшыруу” категориясына киргизилген. Бирок изилдөө клиникалык диагноз коюу изилдөөсү, рандомизацияланган сыноо же узак мөөнөттүү дарылоону баалоо эмес; ошондуктан бул жыйынтыктар себептик же туруктуу терапиялык таасирдин далили болуп эсептелбейт.

Кабыл алынган жакшырууга байланыштуу кыскартылган моделде жогорураак PHQ-9 упайы жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын төмөн болушу менен байланышкан, ал эми Гуманитардык илимдер багытында окуу Биологиялык илимдердин референттик тобуна салыштырмалуу жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын жогору болушу менен байланыштуу деп табылган. Ошол эле учурда Гуманитардык илимдер боюнча баалоонун ишеним аралыгы кең жана авторлор бул жыйынтыкты чалгындоочу мүнөздө деп баалашат. Изилдөө ошондой эле пандемиянын этаптарын, студенттердин инфекция же эмдөө абалын жана жергиликтүү чектөөлөрдүн деңгээлин ишенимдүү моделдей албагандыктан, 2020–2023 мезгилиндеги жыйынтыктарды белгилүү бир пандемия толкундарынын түз таасири катары чечмелебейт.

PROTEGER-SE долбоору эмне үчүн түзүлгөн?

PROTEGER-SE 2020-жылдын апрелинде Federal University of Uberlândia курамында COVID-19 пандемиясынын психосоциалдык таасирлерине жооп берүү максатында түзүлгөн көп тармактуу университеттик кеңейтүү долбоору болуп саналат. Алгач бир жолку онлайн терапиялык колдоо көрсөтүлүп, кийин колдонуучулардын муктаждыгына жараша үчтөн 12 маектешүүгө чейин созулган кыска мөөнөттүү кийинки көзөмөл кызматтарына багыттоо мүмкүнчүлүктөрү иштелип чыккан.

Бул изилдөөнүн суроосу долбоордун жалпы клиникалык натыйжалуулугун өлчөө эмес. Изилдөөчүлөр өзгөчө алгачкы онлайн маектешүү учурунда кызмат алган университет студенттеринин өздөрү билдирген депрессиялык симптомдордун деңгээлин сүрөттөөнү, социодемографиялык өзгөчөлүктөрдүн оор симптомдор деңгээли менен байланышын изилдөөнү жана алгачкы маектешүүдөн дароо кийин билдирилген кабыл алынган жакшыруу менен кайсы өзгөрмөлөр байланыштуу экенин аныктоону максат кылышкан.

PHQ-9 Бул Изилдөөдө Эмнени Өлчөйт?

PHQ-9 бул изилдөөдө клиникалык депрессия диагнозун коюу үчүн эмес, студенттердин алгачкы PROTEGER-SE маектешүүсүнө чейинки эки жумада билдирген депрессиялык симптомдорунун жыштыгын жана жалпы симптомдордун оордугун скринингдөө үчүн колдонулган. Тогуз пункт 0дөн 3кө чейин бааланат, жалпы упай 0–27 аралыгында өзгөрөт жана изилдөө жалпы упайларды минималдуу, жеңил, орточо, орточо-оор жана оор симптомдор категорияларына бөлгөн.

PHQ-9дун биринчи эки пункту кызыгуу же ырахат жоготуусун жана депрессиялык/үмүтсүз маанайды сурайт. Башка пункттар уйку, энергия, табит, өзүн баасыз сезүү же күнөөлүүлүк, көңүл топтоо, психомотордук өзгөрүүлөр жана өлүм же өзүнө зыян келтирүү жөнүндө ойлор сыяктуу тармактарды камтыйт.

Үлгүнүн орточо жалпы PHQ-9 упайы 16,00 (%95 ишеним аралыгы 15,30–16,70), медианасы 17 жана квартилдер аралык диапазону 11–21 болгон. Бул көрсөткүчтөр изилдөөгө кайрылган студенттер тобунда депрессиялык симптомдордун жүгү жогору экенин көрсөтөт; бирок бул үлгү университеттеги бардык студенттердин туш келди тандалган өкүлчүлүктүү үлгүсү эмес. Катышуучулар психикалык саламаттык боюнча колдоо издөө үчүн PROTEGER-SE кызматына кайрылган адамдар.

Кайсы симптомдордун орточо упайы жогорураак болгон?

Эң жогорку орточо көрсөткүчтөр энергиянын аздыгы/чарчоо, өзүн баасыз сезүү же күнөөлүүлүк жана көңүл топтоонун кыйындыгы боюнча байкалган. 9-пункттун орточо упайы 0,88, медианасы 0 жана IQR 0–2 болгон. Булак 9-пунктта нөлдөн жогору упай алган студенттердин санын өзүнчө билдирбегендиктен, бул орточо көрсөткүчтү суициддик ойлордун таралуу пайызына айландырууга болбойт.

Симптомдор күнүмдүк иштешүүгө канчалык таасир эткен?

Бул суроо катышуучулар билдирген көйгөйлөрдүн окуу/иш, үйдөгү милдеттер же башка адамдар менен мамиле сыяктуу күнүмдүк функцияларга тийгизген кыйынчылыгын сураган. Маалыматтар симптомдордун упайлары гана эмес, студенттердин олуттуу бөлүгүндө кабыл алынган функционалдык жүк да бар экенин көрсөтөт.

Маектешүүдөн Кийинки %86,29 Кабыл Алынган Жакшыруу Дарылоонун Натыйжалуулугун Билдиреби?

Жок. %86,29 көрсөткүчү студенттердин алгачкы онлайн маектешүүдөн дароо мурун жана дароо кийин өздөрүн кандай сезгени тууралуу ачык жоопторду көзөмөлдөнгөн эмоциялык анализ менен классификациялоодон алынган учурдук жана субъективдүү кабыл алынган жакшыруу өлчөмү; изилдөөдө көзөмөл тобу, кайталап PHQ-9 өлчөө же узак мөөнөттүү байкоо болбогондуктан, бул үлүш туруктуу дарылоо натыйжалуулугу же себептик терапиялык таасир катары чечмелене албайт.

Студенттерге “Маектешүүгө чейин өзүңүздү кандай сездиңиз?” жана “Маектешүүдөн кийин өзүңүздү кандай сезип жатасыз?” деген эки ачык суроо берилген. Жооптордун эмоциялык багыты талданып, терстен оңго өтүү “жакшыруу”, терс эмоциялык билдирүүнүн күчөшү “начарлоо”, ал эми маанилүү өзгөрүү болбошу “нейтралдуу” деп классификацияланган. Регрессия үчүн нейтралдуу жана начарлоо категориялары бир “кабыл алынган жакшыруу жок” категориясына бириктирилген.

Бул өлчөөнүн күчтүү жагы алгачкы байланыштан кийинки субъективдүү эмоциялык өзгөрүүнү системалуу классификациялоосу болуп саналат. Негизги чектөөсү болсо студенттер чындап эле клиникалык жактан жакшырган-жакшырбаганын же таасир кийинки күндөрдө, жумаларда же айларда сакталган-сакталбаганын көрсөтпөй турганында.

Үлгүнүн негизги мүнөздөмөлөрү

Изилдөөдөгү студенттердин орточо жашы 23,89; жаш аралыгы 18–59. Катышуучулардын %67,43ү аял, %32,57си эркек. Өздөрү билдирген расалык/этностук теги боюнча бөлүштүрүүдө %48,86 ак, %31,43 Pardo/аралаш раса жана %19,71 кара деп билдирилген.

Студенттердин %98,86сы UFU менен байланыштуу. Багыттар боюнча %36,29 Биологиялык илимдер, %30,86 Гуманитардык илимдер жана %32,86 Так илимдер түзгөн. Катышуучулардын %95,14ү бакалавриат, %4,29у магистратура/аспирантура жана %2,86сы техникалык программа студенти. Булак бир студент бир нече программага таандык болгонун белгилегендиктен, бул билим деңгээлинин пайыздарын бири-бирин жокко чыгарган бирдиктүү категориялык бөлүштүрүү катары чечмелөөгө болбойт.

Катышуучулардын %18,57си психиатриялык жана/же жалпы медициналык коморбиддүүлүк тууралуу билдирген. Алгачкы маектешүүдөн кийин %17,14 бөлүгү долбоор ичиндеги кийинки көзөмөл кызматтарына багытталган; %82,86сы бир жолку маектешүү кызматын гана колдонгон.

Аял Жынысы Менен Оор Депрессиялык Симптомдордун Байланышын Кантип Чечмелөө Керек?

Кыскартылган логистикалык регрессия моделинде аял жынысы PHQ-9 упайы 20 же андан жогору болуу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын эркектерге салыштырмалуу жогору болушу менен байланышкан (OR = 1,860; %95 ИА 1,127–3,069; p = 0,015); бирок изилдөө байкоочулук мүнөздө болгондуктан, аял жынысы оор депрессиялык симптомдорго себеп болорун көрсөтпөйт жана жыйынтык PROTEGER-SE кызматына кайрылган ушул үлгүдө өлчөнгөн байланышты гана билдирет.

Толук моделде жаш, раса/этностук тег, билим берүү багыты жана коморбиддүүлүктүн болушу оор PHQ-9 категориясы менен статистикалык жактан маанилүү байланыш көрсөткөн эмес. Аял жынысына байланыштуу мамиле толук моделде да маанилүү бойдон калган: OR = 1,866; %95 ИА 1,120–3,107; p = 0,017.

Кабыл алынган жакшыруу менен кайсы өзгөрмөлөр байланыштуу болгон?

Кабыл алынган жакшыруунун кыскартылган моделинде эки өзгөрмө статистикалык жактан маанилүү бойдон калган. PHQ-9 жалпы упайы жогорулаган сайын маектешүүдөн кийинки кабыл алынган жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышы төмөндөгөн: OR = 0,929; %95 ИА 0,881–0,980; p = 0,007. Ал эми Гуманитардык илимдердин студенттеринде Биологиялык илимдер референттик тобуна салыштырмалуу кабыл алынган жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышы жогору болгон: OR = 3,878; %95 ИА 1,255–11,988; p = 0,019.

Гуманитардык илимдер боюнча баалоонун ишеним аралыгы кең. Булак авторлору да кичи топтун бөлүштүрүлүшү жана белгисиздиктен улам бул табылганы чалгындоочу мүнөздө баалоо керектигин белгилешет. Бул жыйынтыкты “Гуманитардык илимдердин студенттери онлайн терапиядан сөзсүз көбүрөөк пайда көрөт” деп жалпылоого болбойт.

Толук моделде Так илимдер багыты Биологиялык илимдер референтине салыштырмалуу OR = 0,468 жана p = 0,033 көрсөткөн. Бирок кыскартылган моделде OR = 0,509 жана p = 0,051 болгондуктан, салттуу p < 0,05 маанилүүлүк чегинен бир аз сыртта калган. Ошондуктан Так илимдер үчүн өз алдынча жана туруктуу маанилүүлүк жыйынтыгы бар деп айтууга болбойт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• PROTEGER-SE кызматына кайрылган 350 студентте өздөрү билдирген депрессиялык симптомдордун жүгү жогору жана %33,43ү PHQ-9дун оор категориясынын чегине туура келген.
• Аял жынысы оор PHQ-9 симптомдор категориясы менен жогорураак мүмкүнчүлүктөр катышы деңгээлинде байланыштуу.
• Жогорураак PHQ-9 жалпы упайы алгачкы маектешүүдөн дароо кийинки кабыл алынган жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын төмөн болушу менен байланыштуу.
• Гуманитардык илимдер багыты Биологиялык илимдер референттик тобуна салыштырмалуу кабыл алынган жакшыруу мүмкүнчүлүгүнүн катышынын жогору болушу менен байланыштуу; бирок бул табылга чалгындоочу мүнөздө.
• 302 студент көзөмөлдөнгөн эмоциялык анализде алгачкы маектешүүдөн кийин кабыл алынган жакшыруу категориясына кирген.
• PHQ-9дун өлүм же өзүнө зыян келтирүү ойлорун сураган пунктунда нөлдөн жогору орточо упай билдирилген; бирок булак мындай ойлорду билдирген студенттердин таралышын өзүнчө бербейт.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• PHQ-9 упайлары студенттерге клиникалык чоң депрессиялык бузулуу диагнозу коюлганын көрсөтпөйт.
• PROTEGER-SE %86,29 деңгээлинде объективдүү же узак мөөнөттүү дарылоо ийгилигин камсыз кылганы далилденген эмес.
• Бир маектешүү депрессиялык симптомдорду себептик түрдө азайткандыгы көрсөтүлгөн эмес.
• Аял жынысы депрессиялык симптомдорго себеп болору көрсөтүлгөн эмес.
• Гуманитардык илимдердин студенттери психологиялык кийлигишүүлөргө жалпысынан жакшыраак жооп берери далилденген эмес.
• 2020–2023 мезгилиндеги өзгөрүүлөрдү белгилүү COVID-19 толкундары, варианттар, эмдөө же чектөө саясаттары жараткандыгы көрсөтүлгөн эмес.
• PHQ-9дун 9-пунктунун орточо көрсөткүчүнөн суициддик ойлордун таралышын эсептөөгө болбойт.
• Кызматка кайрылган 350 студенттин жыйынтыктарын бардык UFU студенттерине же бардык университет студенттерине автоматтык түрдө жалпылоого болбойт.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөөнүн дизайны

Изилдөө кесилиштик, ретроспективдүү жана аналитикалык экинчи маалыматтарды изилдөө болуп саналат. Маалымат булагы PROTEGER-SE долбоорунда 2020–2023 аралыгында өткөрүлгөн онлайн көп тармактуу психикалык саламаттык маектешүүлөрүнөн кийин стандартташтырылган формалар аркылуу чогултулган жазуулар.

Анализ студенттердин алгачкы маектешүүлөрү менен гана чектелген. Кийинки маектешүүлөрдү кошпоонун себеби кызматка кайтып келген адамдар адатта оорураак же туруктуураак симптомдорго ээ болгондуктан, үлгүнүн ырааттуулугунун бузулушун алдын алуу болгон.

Үлгүнү тандоо

Киргизилген адамдар алгачкы маектешүү күнүндө кеминде 18 жаштагы университет студенти болушу жана алгачкы онлайн маектешүүгө тиешелүү форма толук болушу талап кылынган.

Чогултулган өзгөрмөлөр

Социодемографиялык өзгөрмөлөр жашты, төрөлгөндө дайындалган жынысты, өзү билдирген раса/этностук тегин, билим берүү багытын жана академиялык деңгээлди камтыган. Клиникалык өзгөрмөлөр студенттер билдирген психиатриялык жана/же жалпы медициналык коморбиддүүлүктөрдү, PHQ-9дун тогуз пунктун жана жалпы PHQ-9 упайын камтыган.

Студенттердин алгачкы маектешүүгө чейинки жана кийинки субъективдүү абалы эки ачык суроо аркылуу бааланып, изилдөөчүлөр көзөмөлдөгөн структуралаштырылган эмоциялык анализ ыкмасы менен жакшыруу, начарлоо же нейтралдуу класстарга бөлүнгөн. Статистикалык моделде нейтралдуу жана начарлоо жооптору бирге “жакшыруу жок” деп бааланган.

Логистикалык регрессия кантип түзүлгөн?

Изилдөөдө эки негизги бинардык жыйынтык үчүн көп өзгөрмөлүү логистикалык регрессия колдонулган:

1. PHQ-9 жалпы упайы 20 же андан жогору болгон оор симптомдор категориясы.
2. Алгачкы маектешүүдөн кийинки кабыл алынган жакшыруу.

Өзгөрмөлөрдү тандоо Wald тестине негизделген артка багытталган алып салуу ыкмасы менен жүргүзүлгөн; p > 0,05 болгон өзгөрмөлөр кыскартылган модель түзүлгөндө алынып салынган. Жыйынтыктар мүмкүнчүлүктөр катышы (odds ratio, OR) жана %95 ишеним аралыгы менен берилген; статистикалык маанилүүлүк чеги p < 0,05 деп белгиленген.

OR = 1 мааниси салыштырылып жаткан өзгөрмө үчүн мүмкүнчүлүктөр катышында айырма жок экенин билдирет. OR 1ден жогору болсо жогорураак, 1ден төмөн болсо төмөнүрөөк мүмкүнчүлүктөр катышы менен байланыштуу. Бул маанилер байкоочулук байланыштарды көрсөтөт; себептик таасир коэффициенттери эмес.

Оор симптомдор кичи тобунун профили

PHQ-9дун оор категориясындагы 117 студенттин орточо упайы 23,26; башка категориялардагы 233 студенттин орточо упайы 12,36. Оор категорияда аялдардын үлүшү %76,07, башка категорияларда %63,09 деп билдирилген.

Кабыл алынган жакшыруу оор категориядагы студенттердин %79,49унда, башка категориялардагы студенттердин %89,70инде байкалган. Бул топтук салыштыруулар сүрөттөмөлүү; негизги көп өзгөрмөлүү тыянак регрессия моделдерине негизделет.

Кабыл алынган жакшыруу топторунун сүрөттөмөлүү салыштырылышы

Булактын жыйынтык баянында кабыл алынган жакшыруу тобунда Гуманитардык илимдер %34,9 менен “эң көп” экени, андан кийин Биологиялык илимдер %36,4 экени жазылган. Сандык жактан %36,4 жогору болгондуктан, бул билдирүү 4-таблицага шайкеш келбейт. Жогорудагы таблица булактын 4-таблицасында берилген сандык маанилерди сактайт.

Пандемиянын убакыттагы этаптары эмне үчүн моделге киргизилген эмес?

Изилдөөчүлөр COVID-19 пандемиясынын ар башка мезгилдери психикалык саламаттыкка таасир этиши мүмкүн экенин моюнга алышканы менен, бул өзгөрмөнү ишенимдүү моделдей алышкан эмес. Студенттердин маектешүү учурундагы жашаган жери катталган эмес, ар башка муниципалитеттерде жабуу жана жеңилдетүү чаралары ар кайсы убакта жүргүзүлгөн жана стандартташкан жергиликтүү жазуулар болгон эмес.

Мындан тышкары, жеке эмдөө абалы, социалдык аралык чараларына кармануу же COVID-19 инфекциясынын тарыхы системалуу түрдө чогултулган эмес. Жергиликтүү эпидемия толкундары жана айланып жүргөн варианттар тууралуу маалыматтар да жетиштүү деталдаштырылган эмес. Ошондуктан изилдөөчүлөр студенттерди “пандемиянын ушул толкунунда” сыяктуу жасалма мезгилдерге бөлүү туура эмес классификацияга жана аналитикалык жаңылыштыкка алып келиши мүмкүн деп баалашкан.

Негизги методологиялык чектөөлөр

Тандалган үлгү: Маалыматтар психикалык саламаттык боюнча колдоо алуу үчүн PROTEGER-SEге кайрылган студенттерден алынган. Жыйынтыктар жалпы университет популяциясынын таралуу көрсөткүчүнүн баасы эмес.

Өзүн-өзү билдирүү: Депрессиялык симптомдор, коморбиддүүлүктөр жана маектешүүдөн кийинки эмоциялык абал өзүн-өзү билдирүүгө негизделет.

PHQ-9 диагноз коюучу курал эмес: Оор PHQ-9 категориясы симптомдордун жүгү жогору экенин көрсөтөт; формалдуу психиатриялык диагноздун ордун баспайт.

Бир убакыт чекити: Изилдөө алгачкы маектешүүдөгү маалыматты жана андан дароо кийинки кабыл алынган өзгөрүүнү баалаган. Узак мөөнөттүү симптомдор же клиникалык жүрүш байкалган эмес.

Көзөмөл тобу жок: Маектешүүдөн кийин кабыл алынган өзгөрүү PROTEGER-SE кийлигишүүсүнөн гана келип чыкканын көрсөтүүгө болбойт.

Эмоциялык анализ: Кабыл алынган жакшыруу структуралаштырылган, бирок субъективдүү тексттик жооптордон алынган; бул клиникалык симптом шкаласынын түздөн-түз алдын-ала тест/кийинки тест салыштыруусу эмес.

Пандемиянын убактысы: Жашаган жер, эмдөө, инфекция, вариант жана жергиликтүү чектөөлөр боюнча маалыматтар жетишсиз болгондуктан, пандемиянын ар башка мезгилдеринин таасирин ажыратууга мүмкүн болгон эмес.

Кичи топтун белгисиздиги: Гуманитардык илимдер үчүн жакшыруу моделиндеги ишеним аралыгы кең жана жыйынтык чалгындоочу мүнөздө бааланууга тийиш.

Изилдөөнүн практикалык мааниси

Изилдөө университеттин алкагындагы жеткиликтүү психикалык саламаттык кызматтарында структуралаштырылган депрессиялык симптомдор скрининги пайдалуу болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. PHQ-9 симптомдордун жүгүн системалуу каттоого жана жогорку упай алган студенттердин тереңирээк баалоого же кийинки көзөмөлгө муктаждыгын байкоого жардам бере алат.

Ошол эле учурда PHQ-9 өз алдынча дарылоо чечимин кабыл алган же клиникалык диагноз койгон система эмес. Өзгөчө өлүм же өзүнө зыян келтирүү ойлорун камтыган жооптор жалпы упайдан көз карандысыз тиешелүү клиникалык баалоону талап кылышы мүмкүн. Учурдагы изилдөө белгилүү бир кийинки көзөмөл протоколунун артыкчылыгын сынаган эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Self-Reported Depressive Symptomatology Among University Students: Evidence from the PROTEGER-SE Project

Авторлор: Karine Santana de Azevedo Zago; Raissa Pereira Dutra; Clesnan Mendes-Rodrigues; Amanda Viana Hortêncio; Analicy Rodrigues Xavier; Sarah Campos Moura Rabelo; Gustavo Henrique Borges de Souza; Felipe Rodrigues Torres; Polyana Alvarenga Matumoto; Mônica Rodrigues da Silva; Hélder Eterno da Silveira; Elaine Saraiva Calderari; Tiago Rocha Pinto; Ricardo Wagner Machado da Silveira; Cynthia Daniela Figueiredo de Souza; Tatiana Benevides Magalhães Braga; Marciana Gonçalves Farinha; Luiza Pereira Silva Assis; Beatriz da Silva Vieira; Fabiola Alves Gomes.

Жооптуу автор: Karine Santana de Azevedo Zago.

Мекемелер: Federal University of Uberlândia курамындагы Медайымдык бөлүмү, Медицина бөлүмү, Психология институту, Equipe DISAU, Химия институту, Campus Administration Office жана Faculty of Computing; São Paulo State University (UNESP) Faculty of Medicine of Botucatu; Abreak Complementary Therapies.

Журнал: Psychiatry International.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Жарыя маалыматы: Psychiatry International, 2026, Том 7, Макала 136.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030136

Тапшырылган күнү: 10 Март 2026.

Кайра каралган күнү: 1 Май 2026.

Кабыл алынган күнү: 1 Июнь 2026.

Жарыяланган күнү: 12 Июнь 2026.

Булак түрү: Кесилиштик, ретроспективдүү жана аналитикалык экинчи маалыматтар изилдөөсү; рандомизацияланган клиникалык сыноо эмес.

Маалымат мезгили: 2020–2023.

Акыркы үлгү: 350 университет студентинин алгачкы PROTEGER-SE маектешүү жазуусу.

Негизги өлчөө: Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), 0–27 упай.

Оор симптом жыйынтыгы: PHQ-9 ≥ 20.

Экинчи негизги жыйынтык: Маектешүүгө чейинки жана дароо кийинки ачык жооптордун көзөмөлдөнгөн эмоциялык анализинен алынган кабыл алынган жакшыруу.

Статистика: Көп өзгөрмөлүү логистикалык регрессия; Wald тестине ылайык артка багытталган өзгөрмөлөрдү алып салуу; OR жана %95 ишеним аралыгы; p < 0,05 маанилүүлүк чеги.

Негизги табылгалар: Орточо PHQ-9 = 16,00; оор PHQ-9 категориясы %33,43; аял жынысы оор категория менен жогорураак мүмкүнчүлүктөр катышында байланыштуу; 302/350 студент алгачкы маектешүүдөн кийин кабыл алынган жакшыруу категориясында; төмөнүрөөк PHQ-9 упайы жана Гуманитардык илимдер багыты кабыл алынган жакшыруу менен байланыштуу.

Этикалык уруксат: Federal University of Uberlândia Research Ethics Committee (CEP/UFU), CAAE 52575620.8.0000.5152, уруксат 5.214.606, 27 Январь 2022.

Маалымдалган макулдук: Анонимдештирилген экинчи маалыматтар колдонулгандыктан жана изилдөөчүлөр жеке идентификаторлорго жеткиликтүүлүк албагандыктан, жазуу түрүндөгү макулдук талабы этика комитети тарабынан жокко чыгарылган.

Каржылоо: Federal University of Uberlândia Office of the Vice-Rector for Extension and Culture тарабынан Parliamentary Amendment 202443220016 алкагында; ишке ашыруучу колдоо мекемеси FAU—University Support Foundation.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Анонимдештирилген маалымат топтомдорун негиздүү суроо-талап боюнча жооптуу автордон алууга болот; купуялуулук жана институционалдык чектөөлөрдөн улам коомчулукка ачык эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Cynthia Daniela Figueiredo de Souza Abreak Complementary Therapies компаниясында иштей турганы билдирилген. Башка авторлор коммерциялык же каржылык кызыкчылыктардын кагылышын жарата турган мамиле жок экенин билдиришкен.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө байкоочулук, кесилиштик, кызматка кайрылган тандалган үлгүгө негизделген жана өзүн-өзү билдирүүгө көп таянат. Жыйынтыктар себептүүлүктү, формалдуу депрессия диагнозун же туруктуу дарылоо натыйжалуулугун көрсөтпөйт.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 1: Жыйынтыктар баянында жакшырган студенттердин арасында Гуманитардык илимдер %34,9 менен эң көп багыт экени айтылганына карабастан, ошол эле сүйлөмдө Биологиялык илимдер %36,4 деп берилген, ал эми 4-таблица да Биологиялык илимдерди %36,42 деп көрсөтөт. Verianla салыштыруусунда 4-таблицадагы сандык маанилер сакталган.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 2: Жыйынтыктар бөлүмүндө PROTEGER-SE үчүн “effective” деген сөз колдонулган; бирок ошол эле изилдөө байкоочулук дизайндан улам себептик байланыш түзүүгө болбой турганын жана кабыл алынган жакшыруу дароо кийинки субъективдүү өзгөрүүнү гана чагылдырарын белгилейт. Ошондуктан Verianla жыйынтыкты далилденген терапиялык натыйжалуулук катары бербейт.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 3: PHQ-9дун 9-пункту үчүн орточо 0,88 билдирилген, бирок нөлдөн жогору упай билдирген студенттердин саны же үлүшү берилген эмес. Ошондуктан булакта жок суициддик ойлордун таралышы эсептелген эмес.

Verianla мазмун ыкмасы: Бул текст түпнуска макаланын толук котормосу же абзац-абзац кайра жазылышы эмес. Изилдөөнүн көйгөйү, үлгүсү, өлчөө куралдары, статистикалык моделдери, таблицалары, сандык жыйынтыктары, чектөөлөрү жана булак ичиндеги чечмелөө көйгөйлөрү сакталып, көз карандысыз кыргызча илимий үйрөнүү катмары түзүлгөн.