Сандык электроэнцефалография (quantitative electroencephalography, qEEG) баш терисинен катталган EEG сигналдарын математикалык жана статистикалык ыкмалар менен жыштык тилкелери жана электрод аймактары боюнча сандык түрдө мүнөздөгөн инвазивдүү эмес нейрофизиологиялык өлчөө ыкмасы болуп саналат. Бул кесилиштик жана изилдөөчүлүк мүнөздөгү изилдөөдө формалдуу PTSD же башка клиникалык психиатриялык/неврологиялык диагнозу билдирилбеген 30 жаш чоң кишиде CTQ-SF боюнча “балалык травмасы жок” жана “оор балалык травмасы” деген четки топтордун ортосунда көздөр ачык жана көздөр жумук эс алуудагы qEEG үлгүлөрү салыштырылган. Жети жыштык тилкесиндеги жогорку өлчөмдүү электрод маалыматтары өз-өзүнчө Principal Component Analysis (PCA) аркылуу кыскартылып, алынган компоненттер эки топтун ортосунда айырмаланабы же жокпу изилденген.

Булак авторлору Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma тилкелеринде фронталдык, борбордук, самайлык жана төбөлүк аймактарды камтыган топтук айырмачылыктарды билдиришет; оор травма тобунда айрым аймактарда Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma активдүүлүгү жогору, ал эми башка бир Beta үлгүсү төмөн экенин чечмелешет. Бирок жарыяланган статистикалык таблицаларда олуттуу отчеттук белгисиздик бар: көз карандысыз тандалмалар үчүн t-тесттин “Sig.” мамычасындагы көптөгөн маанилер мурунку Levene дисперсиялардын бир тектүүлүгү таблицасындагы p маанилерин кайталайт жана айрым маанилер ошол саптагы t статистикасы менен df маалыматына шайкеш көрүнбөйт. Ошондуктан кайсы PCA компоненттери көз карандысыз тандалмалар t-тестинде чындап статистикалык маанилүү экенин жарыяланган таблицадан ишенимдүү кайра ырастоо мүмкүн эмес.

Изилдөөнүн этият илимий жыйынтыгы — клиникалык эмес жана чакан жаш чоң кишилердин үлгүсүндө балалык травмасынын четки топтору эс алуу qEEG-синде ар башка статистикалык компонент үлгүлөрүн көрсөтүшү мүмкүн. Жыйынтыктар себептүүлүктү, травма белгилүү бир мээ толкунунун үлгүсүн түзөрүн, qEEG балалык травмасын аныктай аларын же PTSD үчүн диагностикалык курал экенин далилдебейт. Өзүн-өзү билдирүүгө негизделген травма классификациясы, N=30 үлгү, %86,7 аялдардын басымдуулугу, көптүк салыштыруулар үчүн түзөтүүнүн жоктугу, Gamma нормалдуулук көйгөйү жана көзөмөлдөнбөгөн учурдагы стресс/уйку/тынчсыздануу сыяктуу өзгөрмөлөрдөн улам жыйынтыктардын изилдөөчүлүк макамы сакталууга тийиш.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Балалыкта травмалык тажрыйба болгонун билдирүү менен чоң куракта PTSD диагнозун алуу бир эле нерсе эмес. Бул изилдөө дал ушул айырмачылыкты борборго койгон. Изилдөөчүлөр формалдуу PTSD диагнозу жок жаш чоң кишилерде да балалык травмасынын тарыхы менен бирге эс алуудагы мээнин электр активдүүлүгүндө өлчөнө турган айырмачылыктар бар-жогун изилдешкен.

Изилдөөнүн гипотезасы боюнча, CTQ-SF аркылуу оор балалык травмасы тобуна кирген жаш чоң кишилер травма билдирбеген топтон эс алуу qEEG-синен алынган нейрондук активдүүлүк компоненттери боюнча айырмаланат. Дизайн бир убакыт чекитиндеги эки табигый топту салыштыргандыктан мүмкүн болгон байланышты көрсөтүшү мүмкүн, бирок травма кийин байкалган qEEG үлгүлөрүнө себеп болгонун аныктай албайт.

qEEG Бул Изилдөөдө Эмнени Өлчөйт?

qEEG бул изилдөөдө көздөр жумук жана көздөр ачык эс алуу учурунда 10–20 электрод системасы аркылуу катталган баш терисинин электр активдүүлүгүн жыштык тилкелери боюнча сандык түрдө өлчөйт; изилдөөчүлөр бул маалыматты ар бир электродду клиникалык диагностикалоо үчүн эмес, Delta, Theta, Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma тилкелериндеги жалпы активдүүлүк үлгүлөрүн салыштыруу үчүн колдонушкан.

qEEG менен клиникалык диагноз бир эле нерсе эмес

EEG баш терисиндеги электр потенциалынын өзгөрүүлөрүн өлчөйт. qEEG болсо бул сигналды сандык мүнөздөмөлөргө айландырып, ар кандай жыштык тилкелерин жана баш терисинин аймактарын салыштырууну жеңилдетет. Белгилүү бир жыштык тилкесинин айрым аймактарда жогору же төмөн көрүнүшү өзүнчө эле белгилүү бир психологиялык абалдын, травманын же PTSDнин бар экенин көрсөтпөйт.

Булак изилдөөдө qEEG изилдөөчүлүк изилдөө куралы катары колдонулган. Катышуучулар формалдуу PTSD диагнозу коюлган клиникалык үлгү эмес жана изилдөө диагностикалык сезгичтик, өзгөчөлүк, ROC/AUC, оң прогноздук маани же терс прогноздук маани эсептеген эмес.

Электроддордун жайгашуусу

Булак эл аралык 10–20 системасына негизделген төмөнкү 20 электрод жайгашуусун билдирет:

Fp1, Fp2, Fz, F3, F4, F7, F8, T3, T4, T5, T6, Cz, C3, C4, Pz, P3, P4, Oz, O1 жана O2.

Бул жайгашуу фронталдык, борбордук, самайлык, төбөлүк жана желкелик баш териси аймактарынан эс алуу активдүүлүгүн үлгүлөөгө мүмкүнчүлүк берет. Электрод жайгашуулары түздөн-түз бир гана кортикалдык түзүлүшкө теңелбейт; баш терисинин EEGси көлөмдүк өткөрүмдүүлүккө байланыштуу бир нече нейрондук булактын бириккен электр таасирин чагылдырат.

Көздөр ачык жана көздөр жумук шарттар

Катышуучулардан көзөмөлдөнгөн чөйрөдө мүмкүн болушунча кыймылдабай жана жайбаракат болуу талап кылынган. Эс алуу жазуулары эки шартта алынган: көздөр жумук (eyes-closed, EC) жана көздөр ачык (eyes-open, EO). EC шарты көрүү киргизүүсү азайтылган эс алуу абалын, EO болсо минималдуу көрүү стимулу бар эс алуу абалын билдирет.

Кеңири жазуу протоколунда окуу, угуу, кыялдануу, эстутумдан эске түшүрүү жана көрүү көңүл буруу тапшырмалары да болгон. Бирок бул тапшырмага негизделген маалыматтар акыркы анализден чыгарылып, EC/EO эс алуу qEEGси гана колдонулган.

Булакта билдирилбеген qEEG деталдары

Булак Trainer's Q программасынын TQ 8 версиясын жана 10–20 электрод жайгашуусун билдирет. Бирок EEG аппаратынын/күчөткүчүнүн так модели, үлгү алуу жыштыгы, референс монтажы, тилке-өткөрүүчү фильтр чектери, notch фильтри тууралуу маалымат, электрод импедансынын критерийи, EC жана EO жазууларынын өз-өзүнчө так узактыгы жана деталдуу артефакттарды четтетүү/тазалоо алгоритми жарыяланган ыкмада көрсөтүлгөн эмес. Бул параметрлер qEEG изилдөөлөрүнүн кайталануучулугу үчүн маанилүү болгондуктан Verianla стандарттык маанилерди болжолдоп боштуктарды толтурбайт.

Балалык Травмасы Топтору Кантип Аныкталды?

Изилдөөдөгү “травма жок” жана “оор травма” топтору клиникалык маектешүү аркылуу коюлган травма диагноздору эмес, 28 пункттан турган Childhood Trauma Questionnaire–Short Form (CTQ-SF) өзүн-өзү билдирүү упайларынын четки категорияларына ылайык түзүлгөн изилдөө топтору; жалпы CTQ-SF упайы ≤36 болгондор “none”, ≥69 болгондор “severe” категориясына киргизилип, орто деңгээлдеги топтор qEEG салыштыруусуна киргизилген эмес.

CTQ-SF өлчөгөн тармактар

• Эмоциялык зомбулук
• Физикалык зомбулук
• Сексуалдык зомбулук
• Эмоциялык көңүл коштук
• Физикалык көңүл коштук

Ар бир пункт 1ден 5ке чейин бааланган. Жогорку упай булакта балалык травмасынын оордугу жогору деп кабыл алынган.

Минималдаштыруу жана четке кагуу субшкаласында 1ден жогору упай алган катышуучулар травманы билдирүүдөгү мүмкүн болгон жаңылыштыкты азайтуу үчүн анализден чыгарылган.

Катышуучулардын агымы

Булактын 8-бетиндеги катышуучулардын агым диаграммасы изилдөө атайын оордуктун четки топторун тандаганын ачык көрсөтөт. Ошондуктан жыйынтыктар “травма упайы жогорулаган сайын qEEG сызыктуу өзгөрөт” деген жыйынтыкты текшербейт; төмөн жана орточо топтор салыштырууга кирбейт.

Үлгүнүн демографиялык түзүлүшү

Жаш, жыныс, этникалык тег, билим жана кесип бөлүштүрүлүшү боюнча топтордун ортосунда булакта статистикалык маанилүү айырма билдирилген эмес. Бирок жалпы үлгү болгону 30 адамдан турат жана аялдар ачык көпчүлүктү түзөт.

Теориялык алкак

Булак изилдөөнү коргонуу каскады модели жана polyvagal theory менен концептуалдык жактан байланыштырат. Коргонуу каскады коркунучка жооп иретинде тоңуп калуу, качуу, күрөшүү жана андан ары коргонуу абалдары сыяктуу жооптордун ырааттуулугун сүрөттөйт; polyvagal theory болсо коопсуздук жана коркунуч абалдарында автономдук нерв системасынын жолдоруна басым жасаган теориялык алкак.

Бул теориялар азыркы изилдөөдө түздөн-түз эксперименттик түрдө текшерилген эмес. Автономдук нерв системасын өлчөө, вагалдык активдүүлүк, амигдаланы сүрөткө тартуу же коркунуч тапшырмасы колдонулган эмес. Ошондуктан qEEG үлгүлөрү “freeze”, “shutdown”, гипервигиланттуулукту же белгилүү автономдук жолдорду көрсөтөт деген сөздөр булак авторлорунун талкуу деңгээлиндеги механизмдик чечмелөөлөрү болуп саналат.

PCA Эмне Үчүн Колдонулду?

Principal Component Analysis (PCA) бул изилдөөдө көп сандагы электроддордон жана эки эс алуу шартынан алынган жогорку өлчөмдүү qEEG өзгөрмөлөрүн ар бир жыштык тилкесинде азыраак жалпы вариация компоненттерине кыскартуу үчүн колдонулган; алынган компоненттер биологиялык мээ чынжырлары эмес, өз ара корреляцияланган qEEG өзгөрмөлөрүнүн изилдөөчүлүк статистикалык кыскача көрсөткүчтөрү.

Жети жыштык тилкеси өз-өзүнчө талданды

PCA төмөнкү жети тилке үчүн өз-өзүнчө жүргүзүлгөн: Delta, Theta, Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma. Булак бул тилкелердин аттарын берет, бирок ар бир тилкенин Hz менен төмөнкү жана жогорку чек араларын жарыяланган ыкма бөлүмүндө көрсөтпөйт. Ошондуктан Verianla жалпы EEG адабиятындагы демейки жыштык чектерин булакка кошпойт.

Болжол менен %75 кумулятивдүү вариация ыкмасы

Изилдөөчүлөр болжол менен %75 кумулятивдүү түшүндүрүлгөн вариацияны практикалык маалыматты кыскартуу багыты катары колдонушкан. PCA компоненттери психологиялык же нейрофизиологиялык жашыруун түзүлүштөр катары эмес, жогорку өлчөмдүү qEEG маалыматтарын жөнөкөйлөштүргөн статистикалык айкалыштар катары бааланышы керек.

Жүктөм матрицасы EC жана EO жазууларын бир эле тилкенин компонент түзүмүнүн ичинде көрсөтөт. Булактагы көрсөтүүдө абсолюттук жүктөмү 0.40тан төмөн болгон маанилер чечмелөөнү жеңилдетүү үчүн жашырылган.

PCA компонент упайы чийки EEG кубаттуулугу эмес

Топтук салыштырууларда колдонулган маанилер түздөн-түз микровольт, микровольт-квадрат же башка чийки спектралдык кубат бирдиги эмес. Булак PCAга чейинки маалыматтар z-упай стандартташтыруусуна негизделгенин жана оң/терс компонент упайлары стандартташтырылган орточонун эки багытындагы четтөөлөрдү билдирерин көрсөтөт.

Ошондуктан PCA компонентиндеги оң топтук орточону түздөн-түз “мээде мынча көбүрөөк активдүүлүк” деп чечмелөө туура эмес. Аймактык багытты чечмелөөдө компоненттин электрод жүктөмдөрү, EC/EO түзүмү жана компонент упайынын багыты чогуу каралышы керек.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Ыкманын жүрүшү

1. 18–30 жаштагы мүмкүн болгон катышуучулар ыңгайлуу тандоо жолу менен социалдык медиа, студенттик коомдор, электрондук почта жана кампус материалдары аркылуу тартылган.
2. CTQ-SF менен балалык травмасы боюнча өзүн-өзү билдирүү бааланган.
3. Төмөн жана орточо травма категориялары акыркы четки-топтук салыштыруудан чыгарылган.
4. Минималдаштыруу/четке кагуу упайы >1 болгон адамдар чыгарылган.
5. Формалдуу неврологиялык же психиатриялык бузулуу билдирген адамдар чыгаруу критерийине кирген.
6. 15 травма жок жана 15 оор травма катышуучусу qEEG жазуусун аяктаган.
7. Көздөр жумук жана көздөр ачык эс алуу жазуулары талданган.
8. Жети жыштык тилкесинин ар биринде өзүнчө PCA жүргүзүлгөн.
9. PCA компонент упайлары эки топтун ортосунда көз карандысыз тандалмалар t-тесттери менен салыштырылышы үчүн билдирилген.
10. Q-Q графиктери жана Levene тести менен бөлүштүрүү/бир тектүүлүк божомолдору бааланган.

Божомолдорду текшерүү

Q-Q графиктерине ылайык Delta, Theta, Alpha, Low Beta, Beta жана High Beta компоненттери эки топто болжол менен нормалдуу бөлүштүрүлгөн, ал эми Gamma тилкесинде травма тобунда нормалдуулуктан байкаларлык четтөө бар экени айтылган. Булактын 15-бетиндеги Gamma Q-Q панелдери бул көйгөйдүн визуалдык негизин түзөт.

Булак божомолдор аткарылбаган компоненттерде жыйынтыктар этият чечмеленгенин жана параметрдик эмес альтернативалар “considered” болгонун билдирет; бирок кайсы параметрдик эмес тест колдонулганы жана анын жыйынтыгы боюнча өзүнчө сандык таблица жарыяланган эмес.

6-Таблицадагы Статистикалык Ылайыксыздык Жыйынтыктарды Чечмелөөнү Кантип Чектейт?

6-Таблицанын “Sig.” мамычасы көп сапта мурунку Levene таблицасындагы дисперсия-бир тектүүлүк p маанилерин кайталаганы жана айрым саптардагы t статистикасы менен df маалыматына шайкеш көрүнбөгөнү үчүн, жарыяланган PDFтен кайсы PCA компоненттери көз карандысыз тандалмалар t-тестинде чындап маанилүү болгонун ишенимдүү кайра ырастоо мүмкүн эмес; ошондуктан булак авторлорунун тилке жана аймак боюнча чечмелөөлөрү изилдөөчүлүк жыйынтыктар катары сакталып, тастыкталган qEEG биомаркерлер катары берилбеши керек.

Булактагы 6-Таблицада көңүл бурууну талап кылган саптар

Маанилүү: Бул таблица Verianla тарабынан кайра эсептелген t-тест таблицасы эмес. Ал жарыяланган 6-Таблицанын тандалган саптарын өз алдынча тартипте гана көрүнүктүү кылат. “Sig.” маанилери булакта ушул түрдө жазылган; Verianla аларды тастыкталган эки тараптуу t-тест p-маанилери катары ырастабайт.

Булактын 5-Таблицасы менен салыштырганда Beta C1=0.016, Beta C3=0.029, High Beta C2=0.041 жана Gamma C1=0.044 маанилеринин ошол эле компоненттердин Levene Sig. маанилери менен так дал келиши отчеттук белгисиздиктин негизги себеби болуп саналат.

Булак авторлорунун тилке деңгээлиндеги багыттык чечмелөөлөрү

Бул аймактык билдирүүлөр ар бир электрод үчүн өзүнчө чийки кубат t-тестинин түз жыйынтыгы эмес. Алар авторлордун PCA жүктөм түзүмүн, компонент упайларын жана жыштык тилкелерин бирге чечмелөөсүнөн келип чыккан. Айрыкча PCAда компонент белгисинин математикалык багыты жана z-упай стандартташтыруусу себептүү “жогору/төмөн” деген тилди чийки EEG амплитудасына түздөн-түз теңөөдөн качуу керек.

Alpha боюнча чечмелөө

Булак травма тобундагы фронталдык, борбордук жана париеалдык Alpha жогорулашын бөгөттөөчү процесстер, көңүл чыпкасы жана когнитивдик компенсация мүмкүнчүлүктөрү менен байланыштырат. Мурунку изилдөөлөрдүн айрымдары Alpha жогорулашын, башкалары Alpha төмөндөшүн билдиргендиктен авторлор адабият бир багыттуу эмес экенин да тааныйт.

Азыркы изилдөө жүрүм-турумдук бөгөттөөнү, иштөө эс тутумун же стимулдарды чыпкалоо көрсөткүчүн түздөн-түз өлчөгөн эмес. Ошондуктан “Alpha жогорулашы күрөшүү механизми” деген билдирүү өлчөнгөн өз алдынча жыйынтык эмес, авторлордун мүмкүн болгон механизмдик чечмелөөсү.

Low Beta боюнча чечмелөө

Авторлор фронталдык, борбордук жана париеалдык аймактардагы Low Beta үлгүсүн көңүл, козголуу жана сенсомотордук көзөмөл адабияты менен байланыштырып, аны коргонуу каскадындагы тоңуп калуу жообу менен концептуалдык түрдө талкуулашат. Изилдөөдө реакция убактысы, мотордук даярдык же автономдук тоңуп калуу жообу түздөн-түз өлчөнгөн эмес.

Beta боюнча чечмелөө

Булакта Beta үчүн бир багыттуу жыйынтык жок. Бир PCA/аймактык үлгү фронталдык-борбордук-париеалдык аймактарда төмөнүрөөк, башка үлгү болсо фронталдык аймактарда жогорураак активдүүлүк катары чечмеленет. Авторлор төмөн Beta үлгүсүн когнитивдик иштетүү жана эмоцияны жөнгө салуу кыйынчылыгы менен; фронталдык Beta жогорулашын болсо күчөгөн козголуу жана көңүл/эмоциялык иштетүү менен байланыштырышат.

Бул эки башка багыт булак “травмасы бар адамдарда Beta бардык жерде жогорулайт” же “Beta бардык жерде төмөндөйт” деген бирдиктүү биомаркер эрежесин колдобой турганын көрсөтөт.

High Beta жана Gamma боюнча чечмелөө

High Beta жана Gamma үчүн булак өзгөчө фронталдык жана самайлык электрод топторунда жогорураак активдүүлүктү чечмелейт. Талкууда бул үлгүлөр гипервигиланттуулук, коркунучту кабылдоо жана күчөгөн козголуу түшүнүктөрү менен байланышкан.

Бирок катышуучулардын учурдагы гипервигиланттуулук деңгээли, амигдала активдүүлүгү, симпатикалык активдешүү же коркунучту кабылдоо түздөн-түз өлчөнгөн эмес. Айрыкча Gamma тилкесинде травма тобунун нормалдуу бөлүштүрүү божомолу да аткарылбагандыктан бул чечмелөөлөрдүн изилдөөчүлүк макамы өзгөчө маанилүү.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• CTQ-SF менен аныкталган эки четки балалык травмасы тобунда эс алуу qEEG-синен алынган PCA компоненттеринин бөлүштүрүлүшү бирдей көрүнбөйт.
• Булак авторлору Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma тилкелерин топтук айырмачылыктар топтолгон тилкелер катары чечмелешкен.
• Авторлордун аймактык чечмелөөлөрү фронталдык, борбордук, самайлык жана париеалдык электроддорду камтыйт.
• Delta жана Theta тилкелери талкууда негизги айырмалоочу үлгүлөр катары өзгөчө белгиленген эмес.
• Gamma тилкесинде травма тобунун нормалдуулук божомолу аткарылган эмес.
• Айрым Beta, High Beta жана Gamma компоненттеринде дисперсиянын бир тектүүлүгү божомолу аткарылган эмес.
• CTQ-SF менен эс алуу qEEG-син бириктирген четки-топтук дизайн чоңураак тастыктоочу изилдөөлөрдө текшериле турган изилдөөчүлүк гипотезаларды жараткан.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Балалык травмасы билдирилген qEEG үлгүлөрүнө себеп болгону көрсөтүлгөн эмес.
• qEEG балалык травмасын диагноздой алары көрсөтүлгөн эмес.
• qEEG PTSD үчүн сезгич же өзгөчө диагностикалык тест экени көрсөтүлгөн эмес.
• Оор травма тобундагы катышуучулар PTSD менен ооруй турганы көрсөтүлгөн эмес.
• Alpha, Beta, High Beta же Gamma үлгүлөрү травмага өзгөчө экени көрсөтүлгөн эмес.
• Амигдала активдүүлүгү, вагалдык активдүүлүк же симпатикалык активдешүү түздөн-түз өлчөнгөн эмес.
• Neurofeedback дарылоосу бул үлгүлөрдү оңдой турганы же клиникалык жыйынтыктарды жакшыртары текшерилген эмес.
• Жыйынтыктарды балдарга, улгайган чоңдорго, клиникалык PTSD үлгүлөрүнө же башка географиялык/демографиялык популяцияларга түздөн-түз жалпылоого болору көрсөтүлгөн эмес.

Бул Изилдөө qEEGни Балалык Травмасы же PTSD Үчүн Диагностикалык Курал Катары Тастыктайбы?

Жок. Изилдөө чакан жана клиникалык эмес эки CTQ-SF четки тобундагы изилдөөчүлүк qEEG компонент айырмачылыктарын гана караган; диагностикалык эталон стандарты, сезгичтик-өзгөчөлүк анализи, көз карандысыз тастыктоо когорту, ROC/AUC баалоосу же жеке деңгээлдеги классификация модели жок болгондуктан qEEG балалык травмасы же PTSD үчүн тастыкталган диагностикалык курал катары бааланбайт.

Негизги чектөөлөр

Кичине үлгү: Ар бир топто болгону 15 адам бар. Бул көлөм статистикалык күчтү да, четки маанилердин таасирине туруктуулукту да чектейт.

Жыныстык тең салмаксыздык: Үлгүнүн 26/30 бөлүгү аялдар. Топтордун ичинде жыныстык катыш бирдей болгону менен жыйынтыктар жыныс боюнча тең салмакталган жалпы популяцияны чагылдырбайт.

Ыңгайлуу тандоо: Катышуучулар социалдык медиа, студенттик коомдор, электрондук почта жана кампус каналдары аркылуу тартылган. Кокус популяциялык тандоо жүргүзүлгөн эмес.

Өзүн-өзү билдирген травма: CTQ-SF өткөн тажрыйбаны ретроспективдүү өзүн-өзү билдирүүгө негизделет. Эстеп калуу, минималдаштыруу, эмоционалдык абал жана чечмелөө айырмачылыктарын толугу менен жок кылууга болбойт.

Четки-топтук дизайн: Төмөн жана орточо травма категориялары акыркы qEEG салыштыруусунан чыгарылган. Ошондуктан оордуктун бүт спектринде доза–жооп мамилеси бааланган эмес.

Көзөмөлдөнбөгөн учурдагы абал: Учурдагы стресс, тынчсыздануу, уйкунун сапаты жана башка физиологиялык/жашоо образына байланыштуу өзгөрмөлөр системалуу түрдө көзөмөлдөнгөн эмес.

Көптүк салыштыруулар: Жети жыштык тилкесинде көптөгөн PCA компоненттери салыштырылган, бирок бул салыштыруулардын бардыгын камтыган FDR, Bonferroni же окшош көптүк тест түзөтүүсү билдирилген эмес. Бул I типтеги ката тобокелдигин жогорулатат.

Gamma бөлүштүрүлүшү: Gamma тилкесинде травма тобунун нормалдуулук божомолу аткарылган эмес.

Дисперсиянын бир тектүүлүгү: Айрым Beta, High Beta жана Gamma компоненттеринде Levene тести p<0.05.

Статистикалык таблицанын бүтүндүгү: 6-Таблицадагы “Sig.” маанилери менен 5-Таблицадагы Levene маанилеринин ортосунда күчтүү кайталоо бар жана айрым t/df/Sig айкалыштары ички жактан шайкеш көрүнбөйт. Бул көйгөй булак билдирген “маанилүү компоненттер” тизмесин кайра тастыктоого тоскоол болот.

Методологиялык кайталануучулук: EEG жабдуусу, sampling rate, фильтрлөө, референстөө, импеданс, EC/EOнун так узактыктары жана деталдуу артефакт тазалоо сыяктуу маанилүү acquisition/preprocessing маалыматтары жарыяланган текстте жетишсиз.

Булак ичиндеги электрод айырмасы: Beta төмөндөшүнүн акыркы париеалдык жайгашуусу талкуунун бир абзацында P4, кийинки деталдуу абзацта Pz деп жазылган.

Таблицаны номерлөө көйгөйү: Текст “functional interpretation” 5-Таблицада берилгенин айтат, бирок PDFдеги 5-Таблица Levene тести болуп саналат; айтылган өзүнчө функционалдык чечмелөө таблицасы ошол номер менен көрүнбөйт.

Келечектеги изилдөөлөр үчүн булак колдогон муктаждыктар

Чоңураак жана демографиялык жактан тең салмакталган үлгүлөр, травма тарыхын өзүн-өзү билдирүүгө гана калтырбаган маектешүүгө негизделген баалоолор, учурдагы стресс жана уйку сыяктуу мүмкүн болгон аралаштыруучу факторлорду өлчөө, деталдуу EEG acquisition/preprocessing отчету, алдын ала аныкталган гипотезалар, ылайыктуу көптүк салыштыруу түзөтүүлөрү жана көз карандысыз тастыктоо үлгүлөрү бул изилдөө багытынын ишенимдүүлүгүн олуттуу жогорулатат.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түп нускадагы аталыш: Childhood Trauma and Brainwave Patterns: A qEEG Comparison Between Trauma-Affected and Non-Affected Individuals

Авторлор: Ivy Le Yi Ong; Amos En Zhe Lian; Boon Tao Chew.

Жооптуу автор: Ivy Le Yi Ong.

Мекеме: Faculty of Social Sciences, Raffles University, Johor Bahru, Malaysia.

Журнал: Psychiatry International.

Басмакана: MDPI.

Библиографиялык жазуу: Psychiatry International, 2026, 7(4), 161.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040161

Жарыялоо тарыхы: Кабыл алынган 3 Май 2026; кайра каралган 27 Июнь 2026; кабыл алынган 15 Июль 2026; жарыяланган 21 Июль 2026.

Булак түрү: Клиникалык эмес жаш чоңдордун үлгүсүндө кесилиштик, байкоочу, изилдөөчүлүк, топ-салыштырма qEEG изилдөөсү.

Рецензия макамы: Жарыяланган version of record.

Үлгү: N=30; 15 травма жок, 15 оор балалык травмасы; 26 аял, 4 эркек; жашы 18–29.

Травманы баалоо: Childhood Trauma Questionnaire–Short Form (CTQ-SF), 28 пункт; жалпы упай боюнча четки топту тандоо жана минималдаштыруу/четке кагуу фильтри.

qEEG шарттары: Көзөмөлдөнгөн чөйрө; көздөр жумук жана көздөр ачык эс алуу жазуулары; 10–20 системасында 20 электрод жайгашуусу.

qEEG программасы: Trainer's Q, TQ 8.

Анализ тилкелери: Delta, Theta, Alpha, Low Beta, Beta, High Beta жана Gamma. Булак тилкелердин Hz чектерин билдирбейт.

Өлчөмдү кыскартуу: Ар бир жыштык тилкесинде өзүнчө Principal Component Analysis; болжол менен %75 кумулятивдүү вариация максаты; 0.40тан төмөн жүктөмдөр таблицада жашырылган.

Топтук салыштыруу: Булак көз карандысыз тандалмалар t-тесттерин билдирет; Q-Q графиктери жана Levene тести божомолдорду текшерүүдө колдонулган.

Статистикалык программа: IBM SPSS Statistics Version 26.

Статистикалык отчет боюнча эскертүү: 6-Таблицадагы “Sig.” маанилеринин маанилүү бөлүгү 5-Таблицадагы Levene p маанилерине дал келет жана айрым t/df/Sig айкалыштары ички жактан шайкеш көрүнбөйт. Ошондуктан Verianla 6-Таблицанын “Sig.” мамычасын тастыкталган көз карандысыз тандалмалар t-тестинин p-маанилери катары кабыл алган эмес.

Булак ичиндеги таблица эскертүүсү: Текст PCA компоненттеринин функционалдык чечмелөөсү 5-Таблицада берилгенин айтат; жарыяланган 5-Таблица болсо Levene дисперсиянын бир тектүүлүгү тести.

Булак ичиндеги электрод эскертүүсү: Beta төмөндөшү үчүн талкуунун бир бөлүгүндө F3, C3, Cz, P3, P4; кийинки деталдуу абзацта F3, C3, Cz, P3, Pz жазылган. Verianla кайсы акыркы электрод туура экенин болжолдогон эмес.

Булак ичиндеги сандык эскертүү: 6-Таблица Beta компонент 2де травма тобунун SD маанисин 10.112 деп билдирет. Бул маани булакта ушундай берилгендиктен 1.112ге же башка мааниге унчукпай оңдолгон эмес.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Verianla баяны түпкү макаланын абзац, сүрөт жана таблица берүү формасын механикалык түрдө кайра жарыялоонун ордуна илимий фактыларды, ыкмаларды жана билдирилген жыйынтыктарды өз алдынча окутуучу түзүмдө кайра түшүндүрөт.

Каржылоо: Тышкы каржылоо алынган эмес.

Этика: Raffles University Institutional Review Board; RU-REC2025-008; 24 Июнь 2025.

Маалымдалган макулдук: Бардык катышуучулардан алынган.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Маалыматтар этикалык жана купуялуулук себептеринен улам коомчулукка ачык эмес; жооптуу автордон суралышы мүмкүн экени айтылган.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Авторлордун салымдары: Концептуалдаштыруу, ыкма, программалык камсыздоо жана валидация Ivy Le Yi Ong жана Boon Tao Chew; формалдуу анализ, изилдөө, ресурстар, маалыматтарды курациялоо жана алгачкы долбоор Ivy Le Yi Ong; карап чыгуу/редакциялоо жана визуалдаштыруу Boon Tao Chew менен Amos En Zhe Lian; көзөмөл Boon Tao Chew жана Amos En Zhe Lian; долбоорду башкаруу Ivy Le Yi Ong тарабынан аткарылган.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө CTQ-SF менен түзүлгөн эки четки травма тобунда эс алуу qEEG компонент үлгүлөрү айырмаланышы мүмкүн экенин көрсөткөн изилдөөчүлүк маалымат берет. Балалык травмасы бул qEEG үлгүлөрүнө себеп болгонун, бул үлгүлөр травмага өзгөчө экенин же qEEG PTSD/балалык травмасы үчүн тастыкталган биомаркер же диагностикалык курал экенин көрсөтпөйт.