Системалык Иммундук-Сезгенүү Индекси (Systemic Immune-Inflammation Index, SII) жана Системалык Сезгенүү Жооп Индекси (Systemic Inflammatory Response Index, SIRI) күнүмдүк перифериялык кан клеткаларынын санынан алынуучу жана ар түрдүү иммундук клетка катарларынын салыштырмалуу тең салмагын бирдиктүү курамдык көрсөткүчтө бириктирген сезгенүү индекстери болуп саналат. Бул системалуу сереп жана random-effects мета-анализи 13 байкоочу изилдөөнү жана жалпысынан 151.183 кош бойлуу аялды камтып, кош бойлуулук учурундагы жогорку SII/SIRI деңгээлдеринин гестациялык кант диабети (GDM) жана преэклампсия (PE) менен байланышын изилдеген. Бириктирилген анализдерде жогорку SII үчүн GDM OR=1.28, PE OR=1.16; жогорку SIRI үчүн GDM OR=1.27 жана PE OR=1.21 табылган. Бирок өзгөчө GDM анализдеринде гетерогендүүлүк абдан жогору жана SII–GDM байланышында жарыялоо бурмалоосунун белгиси бар.

SII–GDM мета-анализинде I²=80.4%, SIRI–GDM анализинде I²=90.6% деп билдирилген. Ал эми PE үчүн SII жана SIRI анализдеринде I²=0% көрсөтүлгөн. SIRI–GDM чакан топ анализинде Q2–Q1 салыштыруусундагы OR=1.09 дан Q4–Q1 салыштыруусундагы OR=1.40 ка чейин созулган доза-жооп тенденциясы байкалган, башка байланыштарда болсо айкын доза-жооп үлгүсү көрсөтүлгөн эмес. Leave-one-out сезгичтик анализи бириктирилген баалоолор бир эле изилдөөгө көз каранды эместигин көрсөткөн, ал эми эненин жашы жана кош бойлуулуктун аптасы мета-регрессияларда байланыштарды олуттуу түрдө түшүндүргөн эмес.

Жыйынтыктар SII жана SIRI кош бойлуулуктагы сезгенүү коркунучунун үлгүлөрүн чагылдырган жеткиликтүү талапкер биомаркерлер болушу мүмкүн экенин колдойт; бирок изилдөө бул индекстерди өз алдынча клиникалык диагноз коюучу же скринингдик тест катары ырастабайт. GDM моделдериндеги жогорку гетерогендүүлүк, SII–GDM үчүн Egger p=0.027 менен жарыялоо бурмалоосу, стандарттуу cut-off жоктугу, байкоочу изилдөө дизайндары жана географиялык топтолуу клиникалык чечмелөөнү чектейт. Мындан тышкары, булактын GRADE далил деңгээлин баяндоосунда кыскача мазмун/корутунду менен негизги жыйынтыктар бөлүмүнүн ортосунда бири-бирине карама-каршы классификация бар болгондуктан, далилдин ишенимдүүлүгүнүн оорулар боюнча бөлүштүрүлүшү бул Verianla текстинде унчукпай оңдолгон эмес.

Изилдөөнүн негизги илимий суроосу

Гестациялык кант диабети жана преэклампсия кош бойлуулуктун метаболизмдик, кан тамырдык, плацентардык жана сезгенүү процесстери менен байланышкан маанилүү татаалдашуулары болуп саналат. Эки абалда тең системалык сезгенүү патофизиологиялык процесстерди коштоп жүрүшү мүмкүн экенин көрсөткөн кеңири изилдөө багыты бар. Бирок сезгенүүнү клиникада колдонууга жетиштүү арзан, жеткиликтүү жана кайра өндүрүлүүчү кан көрсөткүчү менен кантип чагылдыруу керектиги так эмес.

Булак изилдөө бул маселеге SII жана SIRI аркылуу мамиле кылат. Эки индекс тең күнүмдүк жалпы кан анализиндеги клеткалардан эсептелгендиктен, жаңы жана өзгөчө биомаркер тестине муктаждык жаратпайт. Изилдөөнүн негизги суроосу — кош бойлуулук учурундагы жогорку SII же SIRI деңгээлдери кийин GDM же PE пайда болушу менен системалуу байланыштабы же жокпу.

SII жана SIRI Деген Эмне жана Кантип Эсептелет?

SII жана SIRI жалпы кан анализиндеги нейтрофил, лимфоцит жана тиешелүүлүгүнө жараша тромбоцит же моноцит көрсөткүчтөрүн математикалык түрдө бириктирген системалык сезгенүү индекстери; SII нейтрофил × тромбоцит маанисин лимфоцитке, SIRI болсо нейтрофил × моноцит маанисин лимфоцитке бөлөт жана жогорку маанилер каралып жаткан контекстте кыйла айкын сезгенүү/иммундук тең салмаксыздык менен байланыштуу деп эсептелет.

Булакта SII төмөнкү катыш менен аныкталган:

\[ SII=\frac{N\times P}{L} \]

Бул жерде \(N\) нейтрофилдердин санын, \(P\) тромбоциттердин санын жана \(L\) лимфоциттердин санын билдирет. Математикалык жактан башка өзгөрмөлөр туруктуу болгондо нейтрофил же тромбоцит көрсөткүчүнүн өсүшү SII ни жогорулатат; лимфоцит көрсөткүчүнүн өсүшү болсо SII ни төмөндөтөт.

SIRI үчүн формула:

\[ SIRI=\frac{N\times M}{L} \]

Бул жерде \(M\) моноциттердин саны. Демек, SIRI SII деги тромбоцит компонентинин ордуна моноцит компонентин колдонот.

Бул формулалар клеткалык сезгенүү компоненттерин бир санга жалпылайт; бирок индекстердин өзү белгилүү бир ооруга өзгөчө эмес. Жүрөк-кан тамыр, метаболизмдик, инфекциялык же башка сезгенүү абалдары да бул клетка сандарын өзгөртө алат.

Эмне үчүн бир клетканын санын эмес, курамдык индекс колдонулат?

Нейтрофилдер тубаса иммунитетте жана сезгенүү жообунда, лимфоциттер адаптивдүү иммунитетте жана иммундук жөнгө салууда, тромбоциттер болсо гемостаздан тышкары сезгенүү жана тромбоздук процесстерде роль ойнойт. SIRI нин моноцит компоненти да моноцит аркылуу жүргөн сезгенүү жообун эске алат.

SII жана SIRI нин логикасы эки клетка тобунун жөнөкөй катышынан кеңири иммунологиялык үлгүнү бир индексте кармоо болуп саналат. Бирок бул математикалык интеграция индекс автоматтык түрдө жакшыраак клиникалык тест дегенди билдирбейт; клиникалык пайдалуулук мындан тышкары сезгичтик, өзгөчөлүк, калибрлөө, cut-off ырастоосу жана көз карандысыз популяциялардагы көрсөткүчтөр менен далилдениши керек.

Булакта берилген жогорку маани чектери эмне үчүн клиникалык cut-off катары колдонулбайт?

Булактын кириш бөлүмүндө SII жана SIRI үчүн жогорку маанилердин мисалдары айтылат. Бирок мета-анализге кирген акушердик изилдөөлөр бирдиктүү чекти колдонгон эмес. Айрыкча GDM үчүн SII cut-off маанилери 432.3 менен 1017.3 ортосунда өзгөргөн жана көптөгөн изилдөөлөр өзүнүн ROC анализине ылайык изилдөөгө мүнөздүү чек белгилеген.

Бул айырмачылык кош бойлуулуктун аптасынан, популяция түзүмүнөн, лабораториялык системадан жана анализ ыкмаларынан көз каранды эмес универсалдуу SII/SIRI cut-off мааниси учурдагы мета-анализ тарабынан ырасталбаганын билдирет.

SII жана SIRI кайсы биологиялык жолдор менен байланыштуу болушу мүмкүн?

Булак авторлору GDM контекстинде нейтрофил жана про-сезгенүү цитокиндеринин активдүүлүгүн инсулин сигнал берүүсүнүн бузулушу, перифериялык инсулин резистенттүүлүгү жана уйку безинин бета-клетка функциясынын бузулушу тууралуу адабият менен байланыштырат. SII деги тромбоцит компоненти сезгенүү жана про-тромбоздук чөйрөнү, ал эми лимфоциттердин тең салмагы кош бойлуулукта зарыл болгон иммундук толеранттуулук процесстерин чагылдырган чечмелөө катмарлары катары талкууланат.

Преэклампсия жагынан авторлор нейтрофил/тромбоцит активдешүүсү, эндотелий жабыркоосу, плаценталык гипоксия, кычкылдануу стресси жана спиралдык артериялардын кайра түзүлүшүнүн бузулушу менен байланышкан мүмкүн болгон жолдорду талкуулашат. SIRI үчүн моноциттерден келип чыккан сезгенүү медиаторлору да ошол эле плаценталык жана кан тамырдык алкакта каралган.

Бул механизмдер мета-анализ түздөн-түз эксперименталдык түрдө өлчөгөн натыйжалар эмес. Изилдөө клеткалык механизм боюнча эксперимент жүргүзгөн эмес, болгону учурдагы байкоочу изилдөөлөрдөгү SII/SIRI–кош бойлуулук татаалдашуусу байланышын бириктирген. Ошондуктан механизмдик түшүндүрмөлөр байланыштын биологиялык маанисин түшүндүргөн адабиятка негизделген чечмелөөлөр болуп саналат.

Кайсы изилдөөлөр киргизилген?

Киргизүү критерийлери: кош бойлуу аялдарды камтыган байкоочу изилдөөлөр, эненин перифериялык канында SII жана/же SIRI өлчөө жана кийин эл аралык кабыл алынган клиникалык критерийлер менен PE же GDM баалоо. Проспективдүү жана ретроспективдүү когорт, кесилиштик жана case-control дизайндар ылайыктуу деп кабыл алынган.

Кош бойлуулукка чейин өнөкөт гипертония, тип 1 же тип 2 diabetes mellitus, аутоиммундук оору, сезгенүү ичеги оорусу, өнөкөт бөйрөк оорусу же залалдуу шишиги бар топтор чыгаруу критерийлерине кирген. Кан алуу учурунда курч инфекцияны, сепсисти же жакында антибиотик/кортикостероид колдонулганын так чыгарбай койгон изилдөөлөр да ылайыктуу деп эсептелген эмес. Көп түйүлдүктүү кош бойлуулуктар жана ылайыктуу толук тексти жок жарыя түрлөрү чыгарылган.

Мета-анализдеги 13 изилдөөнүн жалпы түзүлүшү

Изилдөөлөрдүн методологиялык сапаты

NHLBI сапат баалоосунда когорт жана кесилиштик изилдөөлөрдүн көпчүлүгү “good” деп бааланган. Бул топтогу 12 изилдөөнүн 11и good, бири fair деп билдирилген; өзүнчө case-control изилдөө да good классына киргизилген.

Негизги методологиялык көйгөйлөр: таасирдин убакыт ичинде кайталап өлчөнбөшү, үлгү көлөмүнүн негизделбеши жана баалоочуларды сокурлоо тууралуу жетишсиз баяндоо.

GRADE жыйынтыктарындагы булак ичиндеги карама-каршылык

GRADE изилдөө жыйынтыктары статистикалык маанилүүбү же жокпу деген суроодон башка суроого жооп берет: колдогу далилди тиешелүү натыйжага канчалык ишенимдүү колдонууга болорун баалайт. Risk of bias, inconsistency, indirectness, imprecision жана publication bias сыяктуу багыттар бул баалоого таасир этет.

Бул карама-каршылык негизги PDF ичинде чечилген эмес. Supplementary Table S7 кеңири GRADE таблицасы катары көрсөтүлгөн, бирок жүктөлгөн негизги булак топтомунда өзүнчө файл катары жок. Ошондуктан Verianla кайсы сап туура экенин болжолдобойт.

Жогорку SII жана SIRI GDM жана Преэклампсия Менен Кантип Байланышкан?

Бириктирилген random-effects анализдеринде жогорку SII жана SIRI маанилери гестациялык кант диабети үчүн да, преэклампсия үчүн да OR 1ден жогору болушу менен байланышкан; GDM үчүн SII OR=1.28 жана SIRI OR=1.27, преэклампсия үчүн SII OR=1.16 жана SIRI OR=1.21 табылганы менен, бул байланыштар жеке абсолюттук коркунучтун өсүшү же себептик таасир катары чечмеленбеши керек.

OR=1.28 кандай чечмелениши керек?

Odds ratio 1.28 изилденген жогорку SII категориясындагы топтун GDM odds-у референстик топтогудан 1.28 эсе экенин билдирет. Математикалык жактан бул odds деңгээлинде %28 салыштырмалуу өсүү.

Бирок OR absolute risk difference эмес. Мисалы, баштапкы GDM коркунучу белгисиз болсо, OR=1.28 маанисинен “ар бир аялдын коркунучу %28 өстү” же “28 кошумча учур пайда болот” деген тыянак чыгарууга болбойт.

Forest plotтор эмнени көрсөтөт?

Булак Figure 2 GDM үчүн ар башка изилдөөлөрдөгү quartile, tertile, cut-off жана continuous моделдерди бир forest plot ичинде SII жана SIRI аталыштары менен бириктирет. Изилдөө деңгээлиндеги баалардын байкаларлык таралышы, өзгөчө GDM моделиндеги жогорку I² маанилери менен шайкеш.

Булак Figure 3 PE үчүн SII жана SIRI жыйынтыктарын көрсөтөт. Бириктирилген ромбдор SII үчүн OR=1.16 жана SIRI үчүн OR=1.21 багытында. Бирок изилдөөлөрдүн санынын жана айрым салыштыруулардын чектелгендиги, өзгөчө I²=0% жыйынтыгы автоматтык түрдө күчтүү жана так далил дегенди билдирбешин талап кылат.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Адабият издөө

PubMed, Scopus жана Web of Science маалымат базалары башталган мезгилден 1 Февраль 2026 га чейин изделген. Издөө Population–Exposure–Outcome ыкмасына ылайык кош бойлуулук терминдерин, SII/SIRI терминдерин жана GDM, преэклампсия, гипертония жана энелик татаалдашуулар терминдерин бириктирген.

Кошумча түрдө тандалган изилдөөлөрдүн шилтемелери, мурунку systematic review/meta-analysis-тер, grey literature жана расмий уюмдардын сайттары каралган. Жеткиликсиз изилдөө болсо, жооптуу автор менен байланышуу пландалган.

Издөө жана изилдөө тандоо эки изилдөөчү тарабынан көз карандысыз жүргүзүлгөн; пикир келишпестиктер макулдашуу менен же үчүнчү изилдөөчүнүн пикири аркылуу чечилген. Маалыматтарды чыгарууда жана сапатты баалоодо да ошол эле көп-изилдөөчү ыкма колдонулган.

PRISMA агымындагы булак ичиндеги сан айырмасы

Жыйынтыктар текстинде башында 362 жазуу табылганы, 188 duplicate алынып салынгандан кийин 174 жазуу калганы, аталыш/кыскача мазмун баскычында 138 жазуу чыгарылганы жана 36 толук текстке жетишилгени жазылган. Ошол эле баяндоодо 22 full-text изилдөө чыгарылып, 13 изилдөө калганы айтылат; бирок 36−22=14.

5-беттеги PRISMA Figure 1 болсо 174 жазуунун 139у чыгарылганын, 35 отчет full-text үчүн бааланганын жана 22си чыгарылгандан кийин 13 изилдөөгө жетишилгенин көрсөтөт. Көрсөтүлгөн агым арифметикалык жактан өз ичинде шайкеш. Verianla бул айырманы булак текстинин ордуна оңдогон эмес.

Статистикалык синтез кантип жүргүзүлдү?

Ар башка баштапкы изилдөөлөрдө OR, RR жана HR сыяктуу ар түрдүү association көрсөткүчтөрү билдирилген. Эки же андан көп изилдөө бир эле байланышты бирдей estimator менен баалаганда сандык мета-анализ жүргүзүлгөн.

Бириктирилген баалар DerSimonian–Laird random-effects ыкмасы менен эсептелген. Random-effects мамилеси бардык изилдөөлөр так эле бир жалпы чыныгы эффектти өлчөйт деп кабыл албастан, изилдөөлөр арасында чыныгы эффект өлчөмү айырмаланышы мүмкүн экенине жол берет.

Гетерогендүүлүк \(I^2\) менен бааланган:

• 0–30%: анча маанилүү эмес,
• 30–50%: орточо,
• 50–75%: substantial,
• 75–100%: considerable heterogeneity.

Булак p<0.05 маанисин негизги статистикалык маанилүүлүк чеги катары колдонгон.

Publication bias кантип бааланды?

Жарыялоо бурмалоосу funnel plotту визуалдык кароо жана Egger тести менен бааланган; Egger үчүн p<0.10 бурмалоонун далили үчүн чек катары колдонулган. SII–GDM байланышында Egger p=0.027 табылган.

Булак авторлору бул жыйынтыкты бириктирилген OR=1.28 мааниси жарыяланбаган же билдирилбеген null/терс натыйжалардан улам чыныгы мааниден жогору бааланган болушу мүмкүн деген эскертүү катары чечмелешет.

GDM Анализдериндеги Жогорку Гетерогендүүлүк Эмнени Билдирет?

SII–GDM үчүн I²=80.4% жана SIRI–GDM үчүн I²=90.6% болушу изилдөө деңгээлиндеги баалардын айырмасынын чоң бөлүгүн жөн гана үлгү алуу катасы менен түшүндүрүүгө болбой турганын жана популяция, кош бойлуулуктун аптасы, сезгенүү cut-off-у, лабораториялык ыкма же confounder түзөтүүсү сыяктуу изилдөөлөр аралык айырмачылыктар бириктирилген жыйынтыктын башка шарттарга көчүрүлүшүн чектей турганын көрсөтөт.

Гетерогендүүлүктүн мүмкүн болгон булактары

Булак өзгөчө төмөнкү айырмачылыктарды талкуулайт:

• Биринчи триместр ичинде кан алуу аптасынын ар башка болушу.
• BMI жана insulin resistance сыяктуу аралаштыруучу өзгөрмөлөр боюнча ар кандай деңгээлдеги adjustment.
• Этникалык жана географиялык сезгенүү профилдери.
• Ар түрдүү гематологиялык анализаторлор жана преаналитикалык ыкмалар.
• SII жана SIRI үчүн стандартташтырылбаган cut-off маанилери.
• Изилдөөлөрдүн continuous, quartile, tertile же атайын ROC cut-offторун колдонушу.

Ошондуктан GDM үчүн pooled ORлордун статистикалык маанилүү болушу бардык кош бойлуу популяцияларда бирдей байланыш өлчөмү күтүлөт дегенди билдирбейт.

SIRI–GDM доза-жооп анализи

Булак бул жыйынтыкты SIRI–GDM үчүн доза-жооп тенденциясы катары баалаган. Башка SII/SIRI–натыйжа айкалыштарында ушундай айкын тренд көрсөтүлгөн эмес.

Сезгичтик анализи

Ар бир изилдөө кезеги менен анализден чыгарылганда жалпы бириктирилген баалар олуттуу өзгөрбөгөнү билдирилген. Бул негизги pooled натыйжалар бир гана изилдөөнүн ашыкча таасирине толук көз каранды эместигин колдойт.

Бирок leave-one-out туруктуулугу гетерогендүүлүктү, confoundingди, жарыялоо бурмалоосун же далилдин төмөн ишенимдүүлүгүн жок кылбайт.

Мета-регрессия

Эненин жашы жана кош бойлуулуктун жашы/аптасы GDM жана PE үчүн SII жана SIRI байланыштарында мета-регрессия аркылуу изилденген. Булак бул өзгөрмөлөрдүн эч биринде маанилүү association билдирген эмес.

Мета-регрессияда маанилүүлүк табылбашы жеке деңгээлде эненин жашы же gestational age клиникалык мааниге ээ эмес дегенди билдирбейт. Анализ изилдөө деңгээлиндеги чектелген сандагы эмгектер арасында бул өзгөрмөлөр pooled байланышты түшүндүрөбү же жокпу, ошону текшерет.

SII жана SIRI Өз Алдынча GDM же Преэклампсия Диагноздук Тести Катары Колдонулушу Мүмкүнбү?

Жок. Бул мета-анализ SII жана SIRI менен GDM/PE ортосунда статистикалык байланыш көрсөткөнү менен, стандартташтырылган диагноздук чек, көз карандысыз клиникалык ырастоо, жалпы сезгичтик-өзгөчөлүк көрсөткүчү же бардык популяцияларга ылайык көчүрүлө турган коркунуч алгоритмин көрсөткөн эмес; ошондуктан бул индекстерди өз алдынча диагноз коюучу же так скринингдик тест катары колдонуу колдоого алынбайт.

Эмне үчүн кошумча көрсөткүч катары каралат?

SII жана SIRI нин практикалык артыкчылыгы — күнүмдүк кан анализиндеги учурдагы параметрлерден эсептелиши. Кошумча атайын лабораториялык платформа талап кылбастан сезгенүү абалы жөнүндө кошумча маалымат бере алат.

Бирок бул көрсөткүчтөр ооруга өзгөчө эмес. Субклиникалык инфекциялар, метаболизмдик синдром, жүрөк-кан тамыр процесстери жана башка сезгенүү абалдары ошол эле клетка сандарына таасир эте алат. Ошондуктан авторлор SII/SIRI ни өз алдынча definitive diagnostic marker эмес, башка клиникалык жана биохимиялык өзгөрмөлөр менен бириктирүүгө боло турган complementary indicator катары кароону сунушташат.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Киргизилген байкоочу изилдөөлөрдүн бириктирилген анализинде жогорку SII жогору GDM odds-у менен байланыштуу.
• Жогорку SIRI жогору GDM odds-у менен байланыштуу.
• Жогорку SII жогору преэклампсия odds-у менен байланыштуу.
• Жогорку SIRI жогору преэклампсия odds-у менен байланыштуу.
• GDM үчүн изилдөө деңгээлиндеги натыйжалар арасында жогорку гетерогендүүлүк бар.
• PE pooled моделдеринде маанилүү гетерогендүүлүк билдирилген эмес.
• SIRI–GDM чакан топ анализинде доза-жооп тенденциясы билдирилген.
• Leave-one-out sensitivity analysis негизги pooled баалар бир гана изилдөө менен аныкталбаганын колдогон.
• SII–GDM үчүн publication bias белгиси табылган.
• Күнүмдүк кан анализинен чыгарылып эсептелиши SII/SIRI ни мындан аркы изилдөөлөр үчүн жеткиликтүү талапкер биомаркерлер кылат.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Жогорку SII же SIRI GDM же преэклампсияга себеп болору көрсөтүлгөн эмес.
• SII же SIRI үчүн бардык кош бойлуу популяцияларда жарактуу бирдиктүү клиникалык cut-off ырасталган эмес.
• OR=1.28 жеке абсолюттук коркунуч %28 өстү дегенди билдирбейт.
• SII же SIRI өз алдынча GDM же PE диагнозун коё алары көрсөтүлгөн эмес.
• Сезгичтик, өзгөчөлүк, оң предиктивдүү маани жана терс предиктивдүү маани үчүн бириктирилген клиникалык чектер ырасталган эмес.
• Төмөн I² мааниси далилдин сапаты автоматтык түрдө жогору экенин көрсөтпөйт.
• Натыйжалар бардык этникалык топторго жана саламаттык сактоо системаларына бирдей өлчөмдө көчүрүлө алары көрсөтүлгөн эмес.
• Биринчи триместрде өлчөнгөн бир эле кан тести кийинчерээк кош бойлуулук татаалдашуусун так алдын ала айтары көрсөтүлгөн эмес.
• Мета-анализ SII/SIRI негизиндеги screening энелик же неонаталдык клиникалык жыйынтыктарды жакшыртарын текшерген эмес.

Негизги чектөөлөр

Байкоочу изилдөөлөргө негизделиши: Мета-анализдеги негизги изилдөөлөр байкоочу мүнөздө. Association табылышы себептик байланышты ырастабайт.

Longitudinal изилдөөлөрдүн аздыгы: Таасирдин кош бойлуулук бою кайталап өлчөнүшү жана убакыт боюнча өзгөрүшүн баалоо чектелүү.

GDM гетерогендүүлүгү: SII–GDM I²=80.4% жана SIRI–GDM I²=90.6%. Бириктирилген маанилерди ар башка популяцияларга жалпылоодо бул абал маанилүү.

Жарыялоо бурмалоосу: SII–GDM үчүн Egger p=0.027 табылган. Булак pooled байланыштын өлчөмү ашыкча бааланган болушу мүмкүн экенин белгилейт.

Cut-off стандартташтырылган эмес: SII/SIRI чектери изилдөөгө жараша өзгөрөт.

Преаналитикалык жана техникалык айырмачылыктар: Ар түрдүү гематологиялык анализаторлор жана кан алуу/иштетүү протоколдору индекс маанилерине таасир эте алат.

Үлгү алуу убактысы: “Биринчи триместр” ичинде да 6- жана 12-апта сыяктуу ар башка убакыттар тез физиологиялык өзгөрүүлөрдөн улам бирдей сезгенүү профилин билдирбеши мүмкүн.

Географиялык топтолуу: Киргизилген изилдөөлөр негизинен Кытай популяцияларынан чыккан. Иран жана Мексика бирден гана изилдөө менен көрсөтүлгөн.

Баштапкы маалыматтын жоктугу: Оригиналдуу изилдөөлөрдөгү баштапкы маалыматтардын жоктугу Greenland–Longnecker сызыктуу dose–response ыкмасын колдонууга тоскоол болгон.

GRADE баяндоо карама-каршылыгы: Негизги PDFтин ар башка бөлүмдөрү GDM жана PE үчүн “low” жана “very low” класстарын тескери тартипте билдирет.

PRISMA сан карама-каршылыгы: Жыйынтык текстиндеги 138 чыгаруу/36 full-text сандары менен Figure 1деги 139 чыгаруу/35 full-text сандары бирдей эмес.

Келечекте кандай ырастоолор керек?

Булак ар түрдүү этникалык жана саламаттык сактоо системасынын контексттерин камтыган проспективдүү жана көп борборлуу longitudinal изилдөөлөр артыкчылыктуу болушу керектигин белгилейт. Стандарттуу кан алуу убактысы, гематологиялык өлчөө процедурасы жана gestational-age-adjusted cut-off маанилери аныкталышы керек.

Мындан тышкары, SII жана SIRI нин өз алдынча эмес, энелик клиникалык өзгөчөлүктөр жана башка биохимиялык көрсөткүчтөр менен бирге көп параметрлүү моделдерде берген кошумча айырмалоочу мааниси көз карандысыз когорттордо ырасталышы керек.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Association Between the Systemic Immune Inflammation Index and Systemic Inflammatory Response Index with Gestational Diabetes Mellitus and Preeclampsia: A Systematic Review and Meta-Analysis

Авторлор: María Ruiz-García; Irene Martínez-García; Andrea Herreros-Solano; Silvana Patiño-Cardona; Elena Moreno-Charco; Laura Martínez-Cabrera; Adrián González-Sánchez; Carlos Pascual-Morena.

Жооптуу автор: Irene Martínez-García.

Мекемелер: Health and Social Research Center, University of Castilla-La Mancha, Cuenca, Spain; Faculty of Nursing, University of Castilla-La Mancha, Albacete, Spain.

Журнал: Women.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Библиографиялык жазуу: Women, 2026, 6(2), 31.

DOI: 10.3390/women6020031

Жарыя тарыхы: Алынган 25 Март 2026; ревизия 27 Апрель 2026; кабыл алынган 30 Апрель 2026; жарыяланган 6 Май 2026.

Булак түрү: Системалуу сереп жана байкоочу изилдөөлөрдүн мета-анализи.

Рецензия абалы: Жарыяланган version of record.

PROSPERO: CRD420261325275.

Баяндоо/методология алкактары: PRISMA, Cochrane Handbook жана MOOSE.

Маалымат базалары: PubMed, Scopus жана Web of Science; башталган мезгилден 1 Февраль 2026 га чейин.

Киргизилген изилдөөлөрдүн саны: 13.

Жалпы үлгү: 151.183 кош бойлуу аял.

Негизги таасирлер: Системалык Иммундук-Сезгенүү Индекси (SII) жана Системалык Сезгенүү Жооп Индекси (SIRI).

Негизги жыйынтыктар: Гестациялык кант диабети жана преэклампсия.

SII формуласы: \(SII=(Nötrofil\times Trombosit)/Lenfosit\).

SIRI формуласы: \(SIRI=(Nötrofil\times Monosit)/Lenfosit\).

Мета-анализ ыкмасы: DerSimonian–Laird random-effects модели.

Гетерогендүүлүк: I² статистикасы.

Негизги маанилүүлүк чеги: p<0.05.

Publication bias: Funnel plot жана Egger тести; Egger үчүн p<0.10 чек.

Сезгичтик анализи: Ар бир изилдөөнү кезеги менен чыгарууга негизделген leave-one-out мамилеси.

Мета-регрессия: Эненин жашы жана gestational age.

Статистикалык программа: Stata v.15.

Негизги pooled жыйынтыктар: SII–GDM OR=1.28 (%95 GA 1.16–1.42); SIRI–GDM OR=1.27 (1.11–1.48); SII–PE OR=1.16 (1.08–1.24); SIRI–PE OR=1.21 (1.05–1.40).

GDM гетерогендүүлүгү: SII I²=80.4%; SIRI I²=90.6%.

PE гетерогендүүлүгү: SII I²=0.0%; SIRI I²=0.0%.

Publication-bias жыйынтыгы: SII–GDM үчүн Egger p=0.027.

GRADE булак ичиндеги карама-каршылыгы: Abstract жана Conclusions GDM=low жана PE=very low деп билдирсе, Results 3.4 PE=low жана GDM=very low деп билдирет. Supplementary Table S7 өзүнчө булак катары жүктөлбөгөндүктөн, Verianla бул айырманы болжол менен чечкен эмес.

PRISMA булак ичиндеги карама-каршылыгы: Жыйынтык тексти 174 screening жазуусунун 138и чыгарылып 36 full-text калганын; Figure 1 болсо 139 жазуу чыгарылып 35 full-text калганын көрсөтөт. Эки жолдо тең текстте 22 full-text чыгаруу жана акыркы 13 изилдөө жыйынтыгы бирге берилгендиктен, арифметикалык жактан Figure 1 гана өз ичинде шайкеш.

NHLBI изилдөө сапаты: Когорт/кесилиштик баалоо алкагындагы изилдөөлөрдүн 11и good, бири fair; case-control изилдөө good.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Каржылоо: University of Castilla-La Mancha.

Этика комитети: Системалуу сереп болгондуктан not applicable.

Маалымдалган макулдук: Not applicable.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Маалыматтарды негиздүү өтүнүч менен жооптуу автордон сураса болору билдирилген.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Авторлордун салымы: Концептуалдаштыруу жана ыкма María Ruiz-García, Irene Martínez-García жана Carlos Pascual-Morena; текшерүү Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona жана Elena Moreno-Charco; формалдуу анализ жана изилдөө Silvana Patiño-Cardona жана Elena Moreno-Charco; маалыматтарды курациялоо Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona, Elena Moreno-Charco, Laura Martínez-Cabrera жана Adrián González-Sánchez; алгачкы долбоор María Ruiz-García, Irene Martínez-García жана Carlos Pascual-Morena; визуалдаштыруу Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona жана Elena Moreno-Charco; көзөмөл, долбоорду башкаруу жана каржылоо алууда Irene Martínez-García катышкан. Бардык авторлор карап чыгууга жана редакциялоого салым кошкон.

Негизги чечмелөө чеги: Мета-анализ SII жана SIRI менен GDM/PE ортосунда байкоого негизделген association көрсөтөт. Жыйынтыктар себептүүлүктү, универсалдуу cut-offту, жеке абсолюттук коркунучту баалоону же клиникада өз алдынча колдонууга боло турган ырасталган диагноз/скрининг тестин көрсөтпөйт.