Qaynatilgan suv ekstrakti (boiled water extract, BWE), yovvoyi kelib chiqishga ega jigarrang Flammulina velutipes meva tanasini issiq suvda ekstraksiya qilish orqali olinadigan va ushbu tadqiqotda bakterial bioplyonka hosil boʻlishiga taʼsiri tekshirilgan xom qoʻziqorin ekstraktidir. Yui Nabetani, Kouji Kuramochi va Yuuki Furuyama-ning in vitro tadqiqoti BWE Staphylococcus aureus hosil qilgan bioplyonkani konsentratsiyaga bogʻliq ravishda sezilarli kamaytirishi, biroq bakterial oʻsishni bostirmasligini koʻrsatdi. Ekstrakt shuningdek Cutibacterium acnes bioplyonka hosil boʻlishini kamaytirdi. Shu sabab manba yovvoyi kelib chiqishga ega F. velutipes tarkibida bakteriyani bevosita oʻldirmasdan bioplyonka rivojiga taʼsir qiluvchi komponent yoki komponentlar boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Tadqiqot markazidagi farq muhim: bioplyonka miqdorining kamayishi bakteriyalarning yoʻq qilinishi bilan izohlanmaydi. Colony-forming unit (CFU) oʻlchovida BWE bilan ishlov berilgan S. aureus kulturalarining hujayra konsentratsiyasi kamaymadi. Demak, tadqiqot klassik bakteritsid yondashuv oʻrniga bakteriyalarning yuzaga yopishishi va bioplyonka tashkiloti kabi xatti-harakatlarini nishonga olishi mumkin boʻlgan non-bactericidal strategiya ehtimolini koʻrsatadi.

Biroq faol molekula hali aniqlanmagan. Nuclear magnetic resonance (NMR) tahlillari faol komponent shakar spirti boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi, ammo kimyoviy tuzilma aniqlashtirilmagan. Mexanizm dastlabki yuzaga yopishishni bostirish yoki detergent-like taʼsir bilan bogʻliq boʻlishi mumkinligi ilgari suriladi; bular bevosita mexanistik isbotlangan natijalar emas. Tadqiqot laboratoriya miqyosida, xavfsizlik, klinik samaradorlik yoki antimikrob rezistentlik rivoji bevosita tekshirilmagan.

Nega bioplyonka muhim mikrobiologik nishon?

Bioplyonka mikroorganizmlar yuzaga yopishib, polisaxaridlar, oqsillar va extracellular DNA kabi tarkiblardan iborat matritsada tashkil topadigan jamoa tuzilmasidir. Bu tuzilma bakteriyalarni muhit stresslaridan himoya qilishi va antimikrob vositalar samaradorligini kamaytirishi mumkin.

Staphylococcus aureus inson terisida uchrashi mumkin boʻlgan opportunistik patogendir. Uning kateter, sunʼiy boʻgʻim va boshqa tibbiy qurilma yuzalariga yopishib bioplyonka hosil qilishi tibbiy xizmat bilan bogʻliq infeksiyalarda muhim muammodir.

Bioplyonkadagi bakteriyalarni nazorat qilish uchun ularni oʻldirishning oʻzi yetarli boʻlmasligi mumkin. Kuchli antimikrob bosim rezistent subpopulyatsiyalarni tanlashi mumkinligi sababli bakterial hayotni toʻliq toʻxtatmasdan bioplyonka xatti-harakatini nishonga oluvchi yondashuvlar alohida tadqiqot sohasidir.

Bakteriyani oʻldirmasdan bioplyonka hosil boʻlishini kamaytirish nimani anglatadi?

Bu umumiy tirik bakteriyalar soni sezilarli kamaymasdan bakteriyalarning yuzaga bogʻlangan uyushgan matritsa hosil qilish qobiliyatini bostirish demakdir. Tadqiqotda BWE bilan S. aureus bioplyonka signali pasaygan, CFU soni esa kamaymagan; anti-bioplyonka taʼsirini oddiy oʻsish ingibitsiyasi bilan izohlab boʻlmaydi.

Nega bu farq tadqiqot uchun muhim?

Birikma bakteriyani ham oʻldirib, bioplyonkani ham kamaytirsa, pasayish faqat tirik hujayralar kamayganidan kelib chiqishi mumkin. Bunday holda birikma bioplyonka hosil boʻlishining maxsus bosqichiga haqiqatan taʼsir qilganini ajratish qiyinlashadi.

Bu tadqiqotda CFU nazoratining alohida oʻtkazilishi bioplyonka kamayishini bakterial oʻsish bostirilishidan ajratish imkonini beradi. Tadqiqotning oʻziga xos ilmiy savoli ham shu yerda yuzaga chiqadi.

Nega yovvoyi kelib chiqishga ega F. velutipes tanlandi?

Tijoriy F. velutipes, yaʼni enoki qoʻziqorini asosan oq kultivarlar bilan tanilgan. Tadqiqotdagi Yaseishu-enoki tabiiy togʻ muhitidagi yovvoyi populyatsiyadan kelib chiqqan va keyinchalik tijoriy yetishtirishga moslashtirilgan jigarrang kultivardir.

Qoʻziqorinlarning biofaol birikmalar profili genetik asos, yetishtirish sharoiti va yashash muhiti kabi omillardan taʼsirlanadi. Shu sabab tadqiqotchilar yovvoyi jigarrang kultivar bilan oq va boshqa yetishtiriladigan F. velutipes navlarining biologik taʼsiri bir xil boʻlmasligi mumkinligini baholadilar.

Qaysi qoʻziqorinlar taqqoslandi?

Qaynatilgan suv ekstrakti qanday tayyorlandi?

Yovvoyi kelib chiqishga ega F. velutipes meva tanasidan 15 g namuna 500 mL Milli-Q suvga solindi. Aralashma bir soat qaynatilib, No. 5B filtr qogʻozidan oʻtkazildi. Filtrat bugʻlatish orqali konsentrlanib, ekstrakt yana Milli-Q suvda eritildi va kerakli konsentratsiyalarga moslandi.

Qaysi bakteriyalar ishlatildi?

Staphylococcus aureus NBRC 100910 NITE Biological Resource Center-dan olindi. Bakteriya LB agar yoki LB broth da aerob sharoitda 37 °C da oʻstirildi.

Cutibacterium acnes JCM6245 esa RIKEN Bio Resource Research Center-dan olinib, Gifu anaerobic medium da %10 CO2, %0,1 O2 li anaerob sharoitda 37 °C da oʻstirildi.

Bioplyonka sinovi qanday oʻtkazildi?

S. aureus dastlabki kulturasi %1 glyukozali LB muhitida OD600=0,2–0,3 boʻlishi uchun besh marta suyultirildi. Glyukoza S. aureus bioplyonka hosil boʻlishini qoʻllab-quvvatlagani uchun maxsus qoʻshildi.

Har bir sharoitdan 200 µL yassi tubli 96-well plate ning uch quduqchasiga qoʻshildi. Manfiy nazoratda Milli-Q suv, musbat nazoratda yakuniy konsentratsiyasi 20 µg/mL ampicillin ishlatildi. Plastinkalar 37 °C da uch kun anaerob sharoitda inkubatsiya qilindi.

Crystal violet usuli nimani oʻlchaydi?

Crystal violet sinovi quduqcha yuzasiga bogʻlangan umumiy bioplyonka biomassasini boʻyab, keyin boʻyoqni eritib optik absorbansni oʻlchaydi. Absorbans 595 nm da oʻlchandi; past signal yuzaga yopishgan crystal-violet bilan boʻyaladigan material kamligini bildiradi.

Inkubatsiyadan keyin supernatant olib tashlandi va quduqchalar ikki marta phosphate-buffered saline bilan yuvildi. Bioplyonka 200 µL methanol bilan 15 daqiqa fiksatsiya qilinib, 65 °C da quritildi. Soʻng 150 µL %0,1 crystal violet bilan 20 daqiqa boʻyaldi.

Yuvilgach 200 µL %99,5 ethanol qoʻshilib, boʻyoq pipetkalash bilan eritildi va supernatantning 100 µL qismi yangi plastinkaga oʻtkazilib, 595 nm absorbans oʻlchandi.

Figure 1: Konsentratsiya oshganda nima boʻldi?

Figure 1, 10, 15 va 30 mg/mL BWE sharoitida S. aureus bioplyonkasi nazoratga nisbatan kamayganini koʻrsatadi. Quduqchalardagi crystal violet intensivligining kamayishi absorbans grafigidagi konsentratsiyaga bogʻliq pasayishga mos.

10 mg/mL da bioplyonka nazoratdan past, 15 va 30 mg/mL da signal ancha past boʻldi. Uchala taqqoslash p<0,001 bilan belgilangan.

Grafik dozaga bogʻliq anti-bioplyonka aloqani qoʻllab-quvvatlaydi, ammo qaysi molekula sabab boʻlganini koʻrsatmaydi.

Figure 2: Boshqa qoʻziqorinlar ham shu taʼsirni koʻrsatdimi?

Yoʻq. 10 mg/mL da yovvoyi jigarrang F. velutipes BWE si oq va Amashiyaki F. velutipes ekstraktlari, shuningdek P. ostreatus ve P. eryngii var. tuoliensis ekstraktlaridan pastroq bioplyonka absorbansini koʻrsatdi.

Bu natija barcha F. velutipes kultivarlarini bir xil farmakologik material deb baholash notoʻgʻriligini koʻrsatadi. Mualliflar farqni ekstraksiya usulidan koʻra kultivarning genetik kelib chiqishi va kimyoviy tarkibiga bogʻlaydilar.

BWE haqiqatan antibakterial emasmi?

Tekshirilgan S. aureus sharoitlarida BWE bakterial hujayra zichligini kamaytirmadi. Figure 3 da 2,5 mg/mL BWE bilan ishlov berilgan kultura CFU si manfiy nazoratdan past emas; bioplyonka pasayishi bevosita oʻldirish yoki oʻsishni toʻxtatish bilan izohlanmaydi.

Oʻsish tajribasi qanday oʻtkazildi?

S. aureus %1 glyukozali LB muhitida 24 soat dastlabki kultura qilindi. Ekstrakt yoki faol fraksiyalar qoʻshildi; Milli-Q suv manfiy, 20 µg/mL ampicillin musbat nazorat boʻldi.

Namunalar 37 °C da 24 soat anaerob inkubatsiya qilindi. Xiralik OD600=0,1 ga moslangach suspenziya 10.000 marta suyultirildi va 50 µL dan uch LB agar plastinkaga yoyildi. Plastinkalar 37 °C da 24 soat inkubatsiya qilinib, koloniyalar sanaldi.

Figure 3 caption ida BWE konsentratsiyasi 2,5 mg/mL deb berilgan.

Nega BWE guruhida CFU yuqoriroq koʻrindi?

Mualliflar BWE dagi aminokislota va shakarlar S. aureus uchun oziqa boʻlishi yuqori hujayra konsentratsiyasini izohlashi mumkinligini taxmin qiladilar. Bu bevosita metabolik tajriba bilan koʻrsatilmagan, muallif talqinidir.

Nega C. acnes tajribasi oʻtkazildi?

C. acnes sinovi taʼsir faqat S. aureus ga xosmi, degan savolni tekshirdi.

Figure 4 da 10, 15 va 30 mg/mL BWE C. acnes crystal-violet signalini nazoratga nisbatan keskin kamaytirdi. Uchala konsentratsiya p<0,001 bilan belgilangan.

S. aureus bilan C. acnes turli mexanizmlardan foydalangani uchun ikkala turdagi ingibitsiya ekstrakt umumiyroq bosqichga taʼsir qilishi mumkinligi gipotezasini tugʻdirdi.

Faol birikma qaysi molekula?

Faol birikmaning kimyoviy kimligi aniq belgilanmadi. Supplementary NMR faol fraksiyada sugar alcohol borligini koʻrsatadi, ammo qaysi shakar spirti javobgarligi yoki bitta molekula barcha faollikni izohlashi koʻrsatilmagan.

NMR nimani koʻrsatdi?

Supplementary materialda faol fraksiyaning proton va uglerod NMR spektrlari berilgan. Matnda birikma sugar alcohol tuzilishiga ega boʻlishi mumkinligi aytiladi.

Supplementary materialda:

• Figure S1 — 1H NMR, 400 MHz, MeOD,
• Figure S2 — Figure S1 ning kattalashtirilgan 1H NMR sohasi,
• Figure S3 — 13C NMR, 100 MHz, MeOD

mavjudligi bildiriladi.

Xylitol bilan bir xil molekulami?

Xylitol faqat maʼlum sugar-alcohol anti-bioplyonka misoli sifatida muhokama qilinadi. Faol fraksiya xylitol ekani koʻrsatilmagan.

Xylitol ayrim bakteriyalarda polisaxarid vositasidagi adgeziyaga oid genlarga taʼsir qilishi va metabolizatsiya qilinmagani uchun antibakterial xususiyat koʻrsatishi mumkin. Ammo yovvoyi F. velutipes BWE si S. aureus oʻsishini bostirmadi.

Bu farq faol birikma maʼlum antibacterial sugar alcohol mexanizmlaridan farqli yoʻl bilan ishlashi mumkinligini koʻrsatadi.

BWE bioplyonkani qanday mexanizm bilan toʻsishi mumkin?

Aniq molekulyar mexanizm belgilanmadi. Ikki ehtimol: dastlabki yuzaga yopishishni toʻsish yoki detergent-like fizik-kimyoviy taʼsir bilan bioplyonkani buzish; qaysi biri toʻgʻri ekani kelajak tajribalarda tasdiqlanishi kerak.

Dastlabki yuzaga yopishish gipotezasi

Erta bosqichlardan biri bakteriyalarning yuzaga dastlabki bogʻlanishidir. BWE adgeziyani kamaytirsa, bakteriya koʻpayishi mumkin, ammo barqaror bioplyonka tuzishda qiynaladi.

Bu mexanizm bevosita adgeziya sinovi bilan oʻlchanmagan.

Detergent-like taʼsir gipotezasi

Muqobil izoh: BWE komponentlari yuzaning xususiyatlari yoki hujayra–matritsa oʻzaro taʼsirlarini fizik-kimyoviy oʻzgartirib, bioplyonka toʻplanishini buzadi.

Bu faqat ehtimoliy izoh; sirt tarangligi, membrana tuzilishi yoki detergent faolligi bevosita tekshirilmagan.

Tadqiqot usuli va natijalari

Eksperimental dizaynning umumiy oqimi

1. Yovvoyi jigarrang F. velutipes issiq suvda ekstraksiya qilindi.
2. BWE turli konsentratsiyalarga moslandi.
3. S. aureus %1 glyukozali muhitda bioplyonka hosil qilishi uchun inkubatsiya qilindi.
4. Taʼsir crystal violet bilan oʻlchandi.
5. Turli F. velutipes kultivarlari va boshqa qoʻziqorinlar bilan taqqoslandi.
6. CFU sinovi pasayish oʻsish ingibitsiyasidan kelib chiqmaganini tekshirdi.
7. C. acnes yordamida taʼsir ikkinchi biofilm-forming turda tekshirildi.
8. NMR faol fraksiyaning kimyoviy sinfi haqida dastlabki tuzilmaviy ishora berdi.

Asosiy eksperimental parametrlar

Figure 1 natijasi

Manba xom absorbans qiymatlarini jadvalda bermagani uchun Verianla grafikdan soxta aniqlikdagi qiymat yaratmaydi.

Figure 2 natijasi

10 mg/mL taqqoslovida yovvoyi F. velutipes ekstrakti boshqa F. velutipes kultivarlari va ikki Pleurotus turidan past signal koʻrsatdi.

Figure 2 da yovvoyi F. velutipes guruhi p<0,01, Ampicillin nazorati p<0,001 bilan belgilangan.

Figure 3 natijasi

CFU sinovi anti-bioplyonka faollik bakteritsid taʼsirdan kelib chiqmaganini baholadi. 2,5 mg/mL BWE S. aureus hujayra konsentratsiyasini kamaytirmadi.

BWE guruhining CFU si nazoratdan yuqori; mualliflar buni oziqlantiruvchi komponentlar bilan bogʻlaydi. Bu tasdiqlangan metabolizm mexanizmi emas.

Figure 4 natijasi

C. acnes bioplyonka tajribasida 10, 15 va 30 mg/mL BWE ning har biri signalni nazoratdan sezilarli kamaytirdi va p<0,001 bilan belgilandi.

Statistik tahlil

Natijalar oʻrtacha ± standart ogʻish sifatida berildi. Koʻp tajribalar uch takrorda oʻtkazildi.

Nazorat bilan taqqoslashda Dunnett testi, Duplicate namunalarda Tukey–Kramer testi ishlatildi. Tahlil Microsoft Office Excel va R version 4.0.2 da bajarildi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan xulosalar

• Yovvoyi jigarrang F. velutipes BWE si S. aureus bioplyonka hosil boʻlishini kamaytirdi.
• S. aureus ga anti-bioplyonka taʼsir 10–30 mg/mL da konsentratsiyaga bogʻliq edi.
• Yovvoyi kultivar boshqa ekstraktlardan kuchliroq faollik koʻrsatdi.
• BWE CFU sharoitida S. aureus oʻsishini kamaytirmadi.
• Pasayish bevosita oʻsish ingibitsiyasi bilan izohlanmaydi.
• BWE shuningdek C. acnes bioplyonkasini kamaytirdi.
• NMR faol birikma sugar alcohol boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Faol molekulaning aniq tuzilishi belgilanmagan.
• U xylitol ekani koʻrsatilmagan.
• Yuzaga yopishish yoki detergent-like mexanizm bevosita isbotlanmagan.
• BWE odamlarda infeksiyalarni oldini olishi koʻrsatilmagan.
• Tibbiy qurilma qoplamasi sifatida xavfsizligi yoki samarasi koʻrsatilmagan.
• Toksiklik yoki biomoslik tekshirilmagan.
• Rezistentlik rivojini kamaytirishi bevosita oʻlchanmagan.
• Taʼsir barcha turlarga tegishli ekani koʻrsatilmagan.
• Yeyiladigan qoʻziqorindan olinishi tibbiy xavfsizlikni isbotlamaydi.

Asosiy uslubiy cheklovlar

Faqat laboratoriyada ikki bakteriyada oʻtkazildi. Bioplyonka arxitekturasi haqiqiy toʻqima, implant yoki surunkali infeksiyadagi koʻp turli jamoalarni toʻliq ifodalamaydi.

Faol birikma aniq aniqlanmagan; taʼsir bitta molekula, bir necha komponent yoki fizik-kimyoviy xususiyatlarga bogʻliqligi nomaʼlum.

Mexanizm bevosita oʻlchanmagan. Adhesion genes, quorum sensing, extracellular matrix ishlab chiqarilishi, sirt tarangligi yoki membrana taʼsiri tekshirilmagan.

Crystal violet jami sirtga bogʻlangan biomassani koʻrsatadi, ammo tirik hujayra, oʻlik hujayra va extracellular matrix ni ajratmaydi.

CFU oʻsish saqlanganini koʻrsatadi; uzoq muddatli moslashuv yoki rezistentlik evolyutsiyasi oʻrganilmagan.

Hujayra toksikligi, hayvon modeli yoki inson klinik tasdigʻi yoʻq.

Kelajak tadqiqotlar

Faol birikmalarni kimyoviy aniqlash va anti-bioplyonka mexanizmini belgilash zarur.

Klinik yoki qurilma qoʻllanmasiga oʻtish uchun biomoslik, toksiklik, turli klinik shtammlar, mature biofilm modellari va haqiqiy material yuzalarida tasdiq talab qilinadi; bular hozirgi maqola natijalari emas, keyingi translatsion bosqichlardir.

Manba va usul qaydi

Asl sarlavha: Boiled Water Extract of Wild-Derived Flammulina velutipes Inhibits Biofilm Formation by Staphylococcus aureus Without Bactericidal Effects

Mualliflar: Yui Nabetani; Kouji Kuramochi; Yuuki Furuyama.

Corresponding author: Yuuki Furuyama.

Muassasa: Department of Applied Biological Science, Tokyo University of Science, 2641 Yamazaki, Noda 278-8519, Chiba, Japan.

Jurnal: Acta Microbiologica Hellenica.

Nashriyot: MDPI, Hellenic Society for Microbiology nomidan.

Bibliografik qayd: Acta Microbiol. Hell. 2026, Volume 71, Article 25.

DOI: 10.3390/amh71030025

Nashr sanasi: 15-iyul 2026.

Tahririyat sanalari: Received 17 June 2026; Revised 8 July 2026; Accepted 14 July 2026.

Manba turi: Taqrizlangan Brief Report; in vitro mikrobiologiya va tabiiy mahsulot tadqiqoti.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Asosiy eksperimental material: Yovvoyi jigarrang Flammulina velutipes, Yaseishu-enoki.

Asosiy mikroorganizm:Staphylococcus aureus NBRC 100910.

Ikkinchi mikroorganizm:Cutibacterium acnes JCM6245.

Ekstraksiya: 15 g qoʻziqorin + 500 mL Milli-Q suv; 1 soat qaynatish; filtrlash va bugʻlatib konsentrlash.

Bioplyonka oʻlchovi: Crystal violet staining; absorbans 595 nm.

Oʻsish oʻlchovi: Colony-forming unit sanogʻi.

Musbat nazorat: Ampicillin, 20 µg/mL.

Statistika: Oʻrtacha ± standart ogʻish; Dunnett testi va Tukey–Kramer testi; Microsoft Office Excel va R 4.0.2.

Supplementary material: Supplementary Methods; Figure S1 va S2, 1H NMR 400 MHz MeOD; Figure S3, 13C NMR 100 MHz MeOD.

Moliyalashtirish: JSPS KAKENHI, grant number 22K14814.

Institutional Review Board: Not applicable.

Informed Consent: Not applicable.

Maʼlumotlar mavjudligi: Yaratilgan va tahlil qilingan maʼlumotlar chop etilgan maqolada ekani bildirilgan.

Minnatdorlik: Shinko Industrial qoʻziqorinlarni taqdim etgani uchun qayd etilgan.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar manfaatlar toʻqnashuvi yoʻqligini bildirgan.

Mualliflar hissasi: Yui Nabetani: Writing—original draft va Methodology; Kouji Kuramochi: Writing—review and editing va Supervision; Yuuki Furuyama: Writing—review and editing, Conceptualization va Project administration.

Asosiy talqin chegarasi: Bu in vitro laboratoriya tajribasi. BWE ning bioplyonkani kamaytirishi koʻrsatilgan, ammo faol molekula va mexanizm aniqlanmagan, inson yoki hayvon xavfsizligi baholanmagan va klinik infeksiyani oldini olish yoki davolash koʻrsatilmagan.