Koʻp tilli ilmiy kommunikatsiya — ilmiy bilimni bir nechta tilda va turli ijtimoiy guruhlarning til kontekstlarini hisobga olgan holda ulashishdir. Ushbu tadqiqot Janubiy Afrikadagi olimlarning til repertuari bilan ilmiy kommunikatsiya amaliyotlari oʻrtasidagi munosabatni 2022-yil aprel–iyun davrida oʻtkazilgan onlayn soʻrovdan tozalash jarayonidan soʻng tanlangan 300 ishtirokchining maʼlumotlari asosida oʻrganadi. Namunada ishtirokchilarning %29,0-i bir til, %37,3-i ikki til va %33,6-i ikkitadan ortiq tilda gapirishini bildirgan; shu tariqa %71-lik guruh kamida ikki tilda gaplasha oladi. Bunga qaramay, ilmiy kommunikatsiyada English aniq ustun boʻlib qolmoqda va Indigenous tillardan kommunikatsiya maqsadida foydalanish olimlarning ushbu tillarda gaplasha olish darajasidan past.

Tadqiqotning asosiy ilmiy xabari shundan iboratki, Janubiy Afrika ilm tizimida muhim koʻp tillilik salohiyati mavjud, biroq bu salohiyat ilmiy kommunikatsiyada toʻliq ishga solinmayapti. Ikki til biladigan ishtirokchilarning %29,4-i ilmiy kommunikatsiyada qoʻshimcha tildan foydalanishini bildirgan boʻlsa, ikkitadan ortiq til biladiganlarda bu koʻrsatkich %47,5 ni tashkil etadi. Soʻzlashiladigan tillar soni bilan muloqot qilinadigan maqsadli auditoriyalar xilma-xilligi oʻrtasida statistik jihatdan ahamiyatli, biroq zaif bogʻliqlik qayd etilgan: r=0,135 va p=0,027.

Natijalarning cheklovi tanlama tuzilishidan kelib chiqadi. Soʻrov English tilida, onlayn va ixtiyoriy ishtirok asosida oʻtkazilgan; Janubiy Afrikadagi olimlarning umumiy populyatsiyasi nomaʼlum boʻlgani uchun javob berish darajasini hisoblab boʻlmaydi. Tanlama, shuningdek, ilmiy kommunikatsiya va onlayn professional tarmoqlar bilan allaqachon bogʻlangan olimlar tomon tanlanish ogʻishini koʻrsatishi mumkin. Shu sababli %71 qiymati barcha Janubiy Afrika olimlari uchun milliy prevalensiya sifatida emas, balki oʻrganilgan 300 kishilik tanlamaning xususiyati sifatida talqin qilinishi kerak.

Tadqiqot muammosi

Ilmiy kommunikatsiyaning maqsadi faqat ilmiy bilimni laboratoriya yoki universitetdan jamoatchilikka yetkazish emas. Zamonaviy ilmiy kommunikatsiya turli hamjamiyatlar bilan oʻzaro munosabat oʻrnatish, bilimning ijtimoiy kontekstini tushuntirish, ommaviy muhokamani qoʻllab-quvvatlash va ilmiy bilimdan mazmunli foydalanishga imkon yaratishni ham qamrab oladi.

Til bu jarayonda asosiy kirish qatlamidir. Ilm faqat hukmron akademik til orqali bayon qilinganda, boshqa tillarda yashaydigan va fikrlaydigan hamjamiyatlarning ilmiy muhokamada ishtiroki cheklanishi mumkin. Janubiy Afrika kabi til xilma-xilligi yuqori boʻlgan jamiyatda olimlar qaysi tillarda gapira olishi va ushbu tillardan qaysilarini haqiqatda ilmiy kommunikatsiyada qoʻllashi shu sababli alohida savollardir.

Tadqiqotdagi adabiyot boʻshligʻi Janubiy Afrikadagi olimlarning til qoʻllanishiga doir tizimli empirik maʼlumotlarning cheklanganligidir. Tadqiqotchilar olimlarda mavjud til salohiyati ilmiy kommunikatsiyada kengroq qamrov uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan resurs ekanini yoki emasligini oʻrganmoqda.

Olimlarning Koʻp Tilli Boʻlishi Ilmiy Kommunikatsiya Uchun Nega Muhim?

Koʻp tillilik olimga bir xil ilmiy mazmunni turli til va madaniy kontekstlarda yanada qulayroq tarzda ulashish imkoniyatini beradi; biroq tadqiqot faqat bir nechta tilda gapirishning oʻzi yetarli emasligini, bu til salohiyati haqiqiy ilmiy kommunikatsiya amaliyotiga koʻchirilishi zarurligini koʻrsatadi.

Agar olim maqsadli auditoriya ishlatadigan tilni tushunsa, kommunikatsiya faqat soʻzlarni tarjima qilish bilan cheklanmaydi. Tushunchalarning kundalik qoʻllanishi, madaniy maʼnosi, qaysi misollar tushunarli ekani va ilmiy terminologiya qayerda izoh talab qilishi yaxshiroq baholanishi mumkin.

Manba koʻp tilli ilmiy kommunikatsiyani ilmiy savodxonlik, kirish imkoniyati, ishtirok va jamiyat–ilm munosabatlarini rivojlantirishi mumkin boʻlgan salohiyat sifatida koʻrib chiqadi. Shu bilan birga, tadqiqot bu taʼsirlarning oʻzini eksperimental ravishda oʻlchamagan; oʻlchangan asosiy oʻzgaruvchilar olimlarning til repertuari, kommunikatsiya xatti-harakatlari, demografik xususiyatlari va ular yetib borgan maqsadli auditoriyalardir.

Olim qanday taʼriflangan?

Tadqiqotda olim fizik, tabiiy yoki ijtimoiy fanlarda ishlaydigan; bilim, jarayon yoki usul ishlab chiqadigan va ilmiy tushunchalarni jamiyat manfaati uchun ulashish bilan shugʻullanuvchi malakali mutaxassis sifatida qaralgan.

Tanlama faqat universitet professorlaridan iborat emas. Tadqiqotchilar, oʻqituvchilar, professorlar, tibbiyot yoki muhandislik kabi professional ilmiy sohalarda ishlaydiganlar va citizen science loyihalarida qatnashadigan shaxslar ham qamrab olingan.

Tanlamaning demografik tuzilishi

Ishtirokchilarning %74,7-i tadqiqotchi, oʻqituvchi yoki tibbiyot/muhandislik tadqiqoti bilan bogʻliq toifalarda boʻlgan. Manba tanlamada white scientists guruhining Janubiy Afrikaning umumiy aholi tarkibiga nisbatan ortiqcha vakillanganini ham qayd etadi.

Ilmiy kommunikatsiya tajribasi

Ishtirokchilarning %57,3-i yaqinda ilmiy muloqot tadbirida qatnashgan, %40,7-i esa oldingi 24 oy ichida ilmiy ishlarini omma oldida taqdim etgan.

Ilmiy kommunikatsiya tajribasi davomiyligida eng katta guruh %32,7 bilan 1-5 yillik tajribaga ega ishtirokchilardir. %19,0-lik guruh 6-10 yil, %12,3-lik guruh esa 10 yildan ortiq tajribani bildirgan.

Ishtirokchilarning %67,3-i ommaviy ilmiy kommunikatsiya faoliyatlaridan zavqlanishini bildirgan. Besh ballik public-speaking confidence shkalasida %38,3 oʻziga 4, %23,3 esa 5 ball bergan. Bular oʻz-oʻzini hisobot qilishga asoslangan oʻlchovlardir; mustaqil ishlash sinovi emas.

Janubiy Afrikadagi Olimlarning Til Profili Qanday?

Oʻrganilgan 300 kishilik tanlamada olimlarning %29,0-i faqat bir til, %37,3-i ikki til va %33,6-i ikkitadan ortiq tilda gapirishini bildirgan; shu tariqa tanlamaning taxminan %71-i kamida ikki tilda gaplasha oladi.

Manba ayrim jadvallarda ikkitadan ortiq til guruhini %33,7 deb xabar qiladi. 101/300 nisbatini yaxlitlash ushbu kichik farq bilan mos keladi; Verianla 2-rasmdagi %33,6 qiymatini oʻzgartirmagan.

Qaysi tillarda gapiriladi?

Til haqidagi savol koʻp variantli boʻlgani uchun quyidagi foizlar bir-birini istisno qilmaydi va ularning yigʻindisi %100 boʻlishi kutilmaydi.

Soʻzlashiladigan Til Bilan Ilmiy Kommunikatsiyada Ishlatiladigan Til Oʻrtasida Farq Bormi?

Ha. Tadqiqotning 4-rasmi olimlar gapira oladigan tillar ilmiy kommunikatsiyada bir xil darajada ishlatilmasligini va ayniqsa Englishdan boshqa tillarda aniq foydalanish tafovuti mavjudligini koʻrsatadi.

Bu farq faqat Indigenous tillarda kuzatilmaydi; English tilida gapirishini bildirganlarning hammasi ham uni ilmiy kommunikatsiyada ishlatmagan. Biroq English ham gapirish, ham ilmiy kommunikatsiyada foydalanish nuqtai nazaridan aniq ustun tildir.

Mualliflar bu boʻshliqni tarixiy til qoʻllanilishi, shaxsiy tanlov, kirish imkoniyati va ilmiy-texnik terminologiyaning English tilida koʻproq shakllanganligi bilan bogʻlaydi. Indigenous tillarda standartlashtirilgan ilmiy terminologiya va keng qamrovli texnik lugʻatlarning yetishmasligi ham muhokama qilingan toʻsiqlar qatoridadir.

Ikki tilli va koʻp tilli olimlar oʻz tillaridan bir xil darajada foydalanadimi?

Ikkitadan ortiq til biladigan olimlar qoʻshimcha tillarni ilmiy kommunikatsiyaga koʻproq olib kiradi. Shunga qaramay, guruhning taxminan yarmi ilmiy kommunikatsiyada baribir faqat bitta tildan foydalanadi. Bu natija til bilimining kommunikatsiya xatti-harakatiga avtomatik ravishda aylanmasligini koʻrsatadi.

Maqsadli auditoriya xilma-xilligi bilan bogʻliqlik

Manba soʻzlashiladigan tillar soni bilan muloqot qilinadigan maqsadli auditoriyalar soni oʻrtasida \(r=0{,}135\), \(p=0{,}027\) bogʻliqlikni qayd etgan.

Koeffitsiyent noldan ijobiy yoʻnalishda farq qiladi, biroq uning kattaligi kichik. Shuning uchun koʻproq til biladiganlar xilma-xilroq maqsadli auditoriyalar bilan muloqot qilishga moyil, deyish mumkin; ammo maqsadli auditoriya xilma-xilligining katta qismi faqat tillar soni bilan izohlanadi deb boʻlmaydi.

Qaysi maqsadli auditoriyalar bilan muloqot qilinadi?

Manba 11 ta maqsadli auditoriya toifasi boʻyicha baholash oʻtkazgan. Eng koʻp bildirilgan guruhlar boshqa olimlar %16,9, learners %16,1, talabalar %15,0, taʼlim xodimlari %13,3 va keng jamoatchilik %10,8-dir.

Ishtirokchilar oʻzini eng qulay his qiladigan maqsadli auditoriyalarda talabalar va learners birgalikda %33,4 bilan birinchi, keng jamoatchilik %22,1 bilan ikkinchi oʻrinda turadi. Ulardan keyin davlat muassasalari %13,2, hamjamiyat guruhlari %11,1 va policymakers %9,6 kelgan.

Yosh, taʼlim va population group munosabatlari

* Manbaning 4-sahifadagi matni jins uchun \(p=0{,}045\) ni bergan boʻlsa, 6-sahifada xuddi shu \(r=0{,}116\) qiymati yonida \(p=0{,}45\) yozilgan. Manba toʻgʻri qiymatni alohida tushuntirmaydi.

Bu koeffitsiyentlarning hech biri oʻz-oʻzidan yosh, jins, taʼlim yoki geografiya koʻp tillilikka sabab boʻlishini koʻrsatmaydi. Tadqiqot kesimlidir va oʻzgaruvchilar randomizatsiya qilinmagan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Maʼlumotlar toʻplamining kelib chiqishi

Tahlil “Assessment of the Science Communication Skills Needs of South African Scientists” nomli tadqiqot uchun yaratilgan mavjud soʻrov maʼlumotlari toʻplamiga asoslanadi.

Shu sababli maqola 2022-yilda toʻplangan soʻrov maʼlumotlarini ayniqsa til xilma-xilligi, koʻp tillilik va ilmiy kommunikatsiya salohiyati nuqtai nazaridan qayta koʻrib chiqadigan tahlildir.

Soʻrovning oʻtkazilishi

Soʻrov mazmuni

Manba savolnoma Besley va hamkasblarining olimlarning kommunikatsiya tayyorgarligi va maqsadlariga oid tadqiqotlaridan taʼsirlanganini bildiradi.

Kommunikatsiyaga oid bandlar toʻrtta asosiy guruhda tashkil etilgan: Internal Efficacy uchun 16 band, External Efficacy uchun 22 band, Social Norms uchun 10 band va Technology Usage for science engagement uchun 9 band. Onlayn xabardor qilingan rozilik, batafsil maʼlumot varaqasi va anonim demografik savollar ham tadqiqot tuzilmasiga kiritilgan.

Tanlash qanday amalga oshirilgan?

Manba ehtimollik asosidagi tasodifiy milliy tanlamani taʼriflamaydi. Soʻrov havolasi olimlar koʻp ishlaydigan 78 ta muassasaning raqamli kanallari va haftalik eʼlonlari orqali keng tarqatilgan.

Bu usul qamrovni kengaytirgan, biroq tanlanish ehtimollari nomaʼlum. Janubiy Afrikadagi olimlarning umumiy soni ham aniq maʼlum emasligi sababli tadqiqot haqiqiy milliy javob darajasini hisoblay olmaydi.

451 javobdan 300 javobga oʻtish

Jami 451 javob olingan. Maʼlumotlarni tozalash jarayonida oʻzini tadqiqotdagi olim taʼrifiga mos ravishda belgilagan javoblar ajratilgan va yakuniy tahlil n=300 ustida oʻtkazilgan.

Manba maʼlumotlarni tozalashning barcha texnik chiqarib tashlash qoidalarini batafsil oqim diagrammasi yoki toʻliq filtr roʻyxati koʻrinishida bermaydi. Shu sababli 151 javobning har biri aynan qaysi sababga koʻra chiqarilganini qayta tiklab boʻlmaydi.

Statistik tahlilda nimalar bildirilgan?

SPSS yordamida demografik profil, til qoʻllanilishi, kommunikatsiya salohiyati, tajriba va maqsadli auditoriya naqshlari oʻrganilgan. Natijalar boʻlimida turli munosabatlar \(r\) koeffitsiyentlari va p-qiymatlar bilan berilgan.

Biroq manba usul boʻlimida korrelyatsiya protsedurasining toʻliq nomini, barcha oʻzgaruvchilarning kodlash yoʻnalishini yoki ishonch intervallarini batafsil bayon qilmaydi. Shu sababli Verianla manbada faqat \(r\) sifatida berilgan koeffitsiyentlarni boshqa statistik tur sifatida qayta nomlamagan.

Bu Natijalar Janubiy Afrikadagi Barcha Olimlarni Ifodalaydimi?

Yoʻq. Natijalar onlayn ixtiyoriy soʻrovda qatnashgan va tozalashdan keyin tahlilga kiritilgan 300 kishilik tanlamani tavsiflaydi; ehtimollik asosidagi milliy tanlama, maʼlum tanlama doirasi yoki hisoblanadigan javob darajasi mavjud boʻlmagani uchun ulushlar barcha Janubiy Afrika olimlari populyatsiyasiga bevosita prevalensiya sifatida umumlashtirilmasligi kerak.

Onlayn ishtirok tarafkashligi

Manba onlayn soʻrov usuli allaqachon public science communication, STEM ijtimoiy tarmoqlari yoki professional onlayn tarmoqlarga qiziqadigan shaxslarni koʻproq jalb qilgan boʻlishi mumkinligini bildiradi.

Bu holat, ayniqsa tadqiqot mavzusi ilmiy kommunikatsiya boʻlgani uchun muhim: ilmiy kommunikatsiyaga qiziqmaydigan yoki onlayn tarmoqlardan kamroq foydalanadigan olimlar tanlamada kamroq vakillangan boʻlishi mumkin.

Soʻrovning English tilida oʻtkazilishi

Koʻp tillilik va Indigenous tillardan foydalanishni oʻrganadigan tadqiqotning maʼlumot yigʻish vositasi faqat English tilida qoʻllangani talqin nuqtai nazaridan hisobga olinishi kerak. Manba bu usulni aniq bayon qiladi; biroq English tilini bilish darajasi past olimlarning ishtirokiga mumkin boʻlgan taʼsirni miqdoriy oʻlchamaydi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan natijalar

Oʻrganilgan tanlamada olimlarning aksariyati kamida ikki tilda gapiradi.

Soʻzlashiladigan til repertuari ilmiy kommunikatsiyada ishlatiladigan til repertuaridan kengroq.

Ikkitadan ortiq til biladigan ishtirokchilar ikki til biladiganlarga qaraganda ilmiy kommunikatsiyada qoʻshimcha tildan foydalanishini koʻproq bildiradi.

Tillar soni bilan maqsadli auditoriya xilma-xilligi oʻrtasida statistik jihatdan ahamiyatli, biroq zaif bogʻliqlik mavjud.

Tanlamada demografik va geografik oʻzgaruvchilar bilan koʻp tillilik oʻrtasida ayrim statistik bogʻliqliklar qayd etilgan.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan natijalar

Tadqiqot koʻp tillilik jamoatchilik ishonchi, ilmiy savodxonlik yoki tadqiqotdan foydalanishni maʼlum bir foizga oshirishini bevosita oʻlchamagan.

Tadqiqot Indigenous tildan foydalanish notoʻgʻri maʼlumot yoki dezinformatsiyani sababiy tarzda kamaytirishini sinamagan.

Tadqiqot muayyan yosh, jins yoki population group xususiyati koʻp tillilikka sabab boʻlishini koʻrsatmaydi.

%71 qiymati Janubiy Afrikadagi barcha olimlar uchun tasdiqlangan milliy koʻrsatkich emas.

Ilmiy kommunikatsiyada koʻproq tillardan foydalanish bilan koʻproq maqsadli auditoriyalarga yetib borish oʻrtasidagi bogʻliqlik zaif va boshqa oʻzgaruvchilar muhim rol oʻynashi mumkin.

Manbadagi hisobot muammolari

Jins va tillar soni oʻrtasidagi bogʻliqlik bir boʻlimda \(r=0{,}116,\ p=0{,}045\), boshqa boʻlimda esa ayni koeffitsiyent bilan \(p=0{,}45\) deb berilgan. Shu sababli statistik ahamiyatlilik boʻyicha manba ichida bevosita nomuvofiqlik mavjud.

Koʻp tillilik darajasi matn va 2-rasmda %33,6, ayrim jadvallarda esa %33,7 sifatida koʻrinadi. Bu farq kichik va yaxlitlash bilan mos keladi.

3-jadval “n=213” deb nomlangan boʻlsa-da, qator foizlari butun tanlamaning %71-iga yetadi. Foizlar qaysi maxrajga nisbatan hisoblangani jadval sarlavhasida yetarlicha aniq emas.

4-jadvaldagi “Sample proportion” sarlavhali ustun 4, 109, 25, 31, 2 va 42 kabi kishi sonlarini beradi; ustun yorligʻi bilan qiymat turi toʻliq mos emas.

Siyosat va taʼlim boʻyicha tavsiyalar

Mualliflar olimlarning mavjud til koʻnikmalaridan faolroq foydalanish uchun ilmiy kommunikatsiya salohiyatini qoʻllab-quvvatlashni tavsiya qiladi.

Tavsiyalar orasida Indigenous tillarda ilmiy lugʻatlarni olimlar va hamjamiyatlar bilan birgalikda ishlab chiqish, madaniyatlararo ilmiy kommunikatsiya tayyorgarligi, koʻp tilli raqamli resurslarni koʻpaytirish va ilmiy kommunikatsiyani bakalavriat taʼlimida yanada koʻrinadigan qilish bor.

Mentorlik tarmoqlari ham olimlar kommunikatsiya tajribasi, raqamli koʻnikmalari va ijtimoiy-madaniy xabardorligini baham koʻrishi mumkin boʻlgan oʻrganish mexanizmi sifatida tavsiya etiladi.

Tadqiqot “Unlocking the 71%” deb ifodalagan asosiy amaliy gʻoya yangi til salohiyatini yaratishdan oldin hozirning oʻzida ikki yoki undan ortiq tilda gapiradigan olimlarning mavjud salohiyatini ilmiy kommunikatsiyaga yanada samarali olib kirishdir.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl sarlavha: Language, learning and engagement: Science communication skills among scientists in South Africa

Mualliflar: Saahier Parker; Michael Gastrow.

Corresponding author: Saahier Parker.

Saahier Parker muassasasi: Centre for Science in Society, Human Sciences Research Council, Cape Town, South Africa.

Michael Gastrow muassasalari: Centre for Science in Society, Human Sciences Research Council, Cape Town, South Africa; College of Business and Economics, University of Johannesburg, Johannesburg, South Africa.

ORCID: Saahier Parker — 0000-0002-0918-4569; Michael Gastrow — 0000-0002-0134-541X.

Jurnal: South African Journal of Science.

Nashriyot: Academy of Science of South Africa (ASSAf).

Jild / son: 122(3/4).

Maqola raqami: 18084.

Yuborilgan sana: 3 iyul 2024.

Tahrir sanalari: 22 iyul 2025 va 9 oktyabr 2025.

Qabul qilingan sana: 25 noyabr 2025.

Nashr sanasi: 26 mart 2026.

DOI: 10.17159/sajs.2026/18084.

Manba turi: Taqrizdan oʻtgan Research Article.

Taqriz: South African Journal of Science jurnalining amaldagi siyosati ikki tomonlama anonim baholashdir.

Litsenziya: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Tadqiqot dizayni: 2022-yil aprel–iyun oylarida toʻplangan onlayn kesimli soʻrov maʼlumotlari toʻplamining til va ilmiy kommunikatsiyaga yoʻnaltirilgan tahlili.

Dastlabki javob: 451.

Yakuniy tahlil tanlamasi: 300.

Ikki yoki undan ortiq tilda gapiradigan tanlama: 213 kishi, taxminan %71.

Maʼlumot yigʻish tili: English.

Soʻrov uzunligi: 64 band; taxminan 15 daqiqa.

Eʼlon tarmogʻi: 78 ta Janubiy Afrika tashkiloti orqali raqamli tarqatish.

Tahlil dasturi: SPSS.

Etik ruxsat: Human Sciences Research Council; REC 6/23/02/22.

Xabardor qilingan rozilik: Onlayn informed consent va batafsil maʼlumot varaqasi ishlatilgan.

Moliyalashtirish: South African Department of Science, Technology and Innovation (DSTI); South African Agency for Science and Technology Advancement (SAASTA); tadqiqot vaqti uchun Human Sciences Research Council (HSRC).

Qoʻshimcha minnatdorlik yordami: DSTI/NRF/Newton Fund Trilateral Chair in Transformative Innovation, the 4IR and Sustainable Development; South African National Research Foundation grant 118873.

Maʼlumotlarning mavjudligi: Natijalarni qoʻllab-quvvatlovchi maʼlumotlarni corresponding authordan soʻrash mumkin.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar competing interest yoʻqligini bildiradi.

AI/LLM bayonoti: Mualliflar AI yoki LLM ishlatilmaganini bildiradi.

Muallif hissalari: S.P. — konseptuallashtirish, metodologiya, tadqiqot, tanlama tahlili, formal tahlil, dastlabki qoralamani yozish, loyiha boshqaruvi va loyiha rahbarligi. M.G. — formal tahlil, tasdiqlash, koʻrib chiqish/tahrirlash, loyiha sifatini taʼminlash va nazorat. Har ikki muallif yakuniy maqolani oʻqib, tasdiqlagan.

Asosiy uslubiy cheklovlar

Janubiy Afrika olimlarining umumiy populyatsiyasi nomaʼlum boʻlgani uchun javob darajasini hisoblab boʻlmaydi.

Ishtirokchilar ehtimollik asosidagi milliy tanlama bilan tanlanmagan; tanlama raqamli eʼlonlar va ixtiyoriy javoblar orqali shakllangan.

Onlayn usul ilmiy kommunikatsiya yoki raqamli professional tarmoqlarga koʻproq qiziqadigan ishtirokchilar tomon tanlanish ogʻishini yuzaga keltirgan boʻlishi mumkin.

Soʻrov faqat English tilida oʻtkazilgan.

Manba tanlamada white scientists guruhining mamlakat aholisiga nisbatan ortiqcha vakillanganini bildiradi.

Tadqiqot kesimlidir; statistik bogʻliqliklar sababiylikni koʻrsatmaydi.

Korrelyatsiya tahlillarining toʻliq protsedurasi, oʻzgaruvchilarni kodlashning barcha tafsilotlari va ishonch intervallari manbada batafsil bayon qilinmagan.

Jins korrelyatsiyasi uchun p=0,045 va p=0,45 boʻlgan ikkita nomuvofiq qiymat mavjud.

Asosiy talqin chegarasi

Tadqiqot Janubiy Afrika ilm tizimida koʻp tilli ilmiy kommunikatsiya uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan muhim inson resurslari salohiyati mavjudligini koʻrsatadi. Bunga qaramay, maʼlumotlar ushbu salohiyatning mamlakat miqyosidagi toʻliq prevalensiyasini yoki koʻp tilli kommunikatsiyaning ijtimoiy taʼsiri kattaligini oʻlchamaydi. Eng kuchli empirik natija — oʻrganilgan tanlamada til salohiyati ilmiy kommunikatsiyada amalda foydalaniladigan tillardan kengroq ekanidir.