Akademik tadqiqotlar, tushunarli til

Verianla | O‘zbekcha akademik tadqiqotlar va ilm-fan

13 Oktabr 2026, Seshanba
VERİANLA Mustaqil ilmiy nashriyot
Menyuni ochish yoki yopish
...
Bosh sahifa / Ijtimoiy fanlar / Korporativ boshqaruv / Jamoat binolarida energiya boshqaruviga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash va SWOT-AHP hamda o‘lchangan ma’lumotlar yordamida energiya tejalishini miqdoriy baholash
Siyosatshunoslik

Jamoat binolarida energiya boshqaruviga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash va SWOT-AHP hamda o‘lchangan ma’lumotlar yordamida energiya tejalishini miqdoriy baholash

SWOT-AHP tizimning kuchli tomonlari, zaif tomonlari, imkoniyatlari va tahdidlarini Analitik Ierarxiya Jarayoni (Analytic Hierarchy Process, AHP) yordamida vaznlash orqali qaror omillarining nisbiy ahamiyatini aniqlash uchun qo‘llanadigan integratsiyalashgan baholash yondashuvidir.

10/10/2026  Veri Anla  110 marta ko‘rildi
Jamoat binolarida energiya boshqaruviga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash va SWOT-AHP hamda o‘lchangan ma’lumotlar yordamida energiya tejalishini miqdoriy baholash

SWOT-AHP tizimning kuchli tomonlari, zaif tomonlari, imkoniyatlari va tahdidlarini Analitik Ierarxiya Jarayoni (Analytic Hierarchy Process, AHP) yordamida vaznlash orqali qaror omillarining nisbiy ahamiyatini aniqlash uchun qo‘llanadigan integratsiyalashgan baholash yondashuvidir. Ushbu tadqiqot jamoat binolarida energiya boshqaruviga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash uchun so‘rovnomalar, yarim tuzilmali ekspert suhbatlari va SWOT-AHP tahlilini; taklif etilgan boshqaruv yondashuvini dala ma’lumotlari bilan tekshirish uchun esa yirik umumiy shifoxonaning markaziy sovitish stansiyasiga oid o‘lchangan elektr va tabiiy gaz iste’moli ma’lumotlarini birlashtirgan. Jami 210 ta haqiqiy so‘rovnomadan olingan baholashda ichki boshqaruv va monitoring omillari tashqi muhit omillariga qaraganda yuqoriroq vazn olgan. Shifoxona misolida uskuna va quvur liniyasini optimallashtirish raqamli energiya monitoringi, guruh nazorati va dinamik yuk boshqaruvi bilan birga qo‘llangan.

Manba ma’lumotlari renovatsiyadan oldingi 2018–2019 davrida elektr iste’moli %6,27 oshganini, renovatsiyadan keyingi 2024–2025 davrida esa o‘sish %2,10 bilan cheklanganini; tabiiy gaz esa xuddi shu davrlarda mos ravishda %8,01 va %20,33 kamayganini ko‘rsatadi. Biroq renovatsiyadan keyingi mutlaq elektr iste’moli renovatsiyadan oldingidan yuqori va tadqiqotda kontrfaktual nazorat binosi mavjud emas. Shu sababli natijalar “elektr iste’moli renovatsiya tufayli ma’lum foizga kamaydi” tarzida emas; ortib borayotgan operatsion yuk sharoitida elektr iste’moli o‘sish sur’atining sekinlashishi va tabiiy gaz iste’molining kamayishi tarzida talqin qilinishi kerak.

Jamoat binolarida energiya boshqaruvining asosiy muammosi

Jamoat binolari katta foydalanish maydonlari, yuqori uskuna yuklari va uzoq ish vaqtlari sababli muhim energiya iste’molchilaridir. Manba tadqiqot keltirgan kontekstda Xitoydagi jamoat binolari jami bino pol maydonining %21,3 qismini tashkil qilsa-da, bino energiyasining taxminan %33 qismini iste’mol qiladi. Tadqiqotning boshlang‘ich nuqtasi energiya samaradorligi amaliyotlarida uskuna yangilanishlari oldinga chiqishiga qaramay, monitoring, ma’lumotlar tahlili, ekspluatatsiya-texnik xizmatni standartlashtirish va aqlli boshqaruv kabi boshqaruv yo‘nalishlarining sekinroq rivojlanishidir.

Mualliflar bu holatni “uskunaga urg‘u berish, boshqaruvni ikkinchi o‘rinda qoldirish” deb ta’riflaydi. HVAC tizimlari, elektr taqsimoti va energiya tejamkor uskunalar yangilansa ham, tizimning ish holati uzluksiz o‘lchanmasa, yuklar real vaqtda moslashtirilmasa yoki ekspluatatsiya-texnik xizmat qarorlari ma’lumotga asoslanmasa, energiya tejash salohiyatining bir qismi ishlatilmay qolishi mumkin.

Adabiyotda aniqlangan tadqiqot bo‘shliqlari

Manba uchta asosiy bo‘shliqqa e’tibor qaratadi. Birinchisi, energiya boshqaruvi omillarini miqdoriy vaznlash bilan real o‘lchangan energiya ma’lumotlari o‘rtasida ko‘pincha yopiq verifikatsiya zanjiri mavjud emasligidir. Ikkinchisi, qisqa muddatli energiya hisoblari narx o‘zgarishlari, subsidiyalar va noodatiy ish sharoitlaridan ta’sirlanishi mumkinligidir. Uchinchisi esa normal ish, pandemiya kabi favqulodda sharoitlar va bino kengayishi kabi turli ssenariylar ajratilmasa, energiya samaradorligi baholashining buzilishi mumkinligidir.

Shu sababli tadqiqot adabiyot sharhi, so‘rovnomalar, SWOT-AHP vaznlashi, ekspert suhbatlari va o‘lchangan shifoxona energiya iste’molini bitta tadqiqot jarayonida bog‘lashni maqsad qilgan.

SWOT-AHP Ushbu Tadqiqotda Nima Vazifa Bajaradi?

SWOT-AHP jamoat binosi energiya boshqaruvidagi kuchli tomonlar, zaif tomonlar, imkoniyatlar va tahdidlarni shunchaki so‘z bilan sanab o‘tish o‘rniga AHP yordamida nisbiy vaznlarga aylantirish va qaysi boshqaruv omillari ustuvor ekanini aniqlash uchun qo‘llangan; tadqiqotda barcha qaror matritsalarining izchillik koeffitsiyenti CR < 0,1 deb xabar qilingan va boshqaruv-monitoring omillari eng yuqori vaznlarni olgan.

SWOT tuzilmasining to‘rt o‘lchovi

Tadqiqotning SWOT doirasida ichki ijobiy unsurlar Strengths, ichki muammolar Weaknesses, tashqi ijobiy unsurlar Opportunities va tashqi xavflar Threats sifatida tasniflangan.

Kuchli tomonlar qatoriga energiya monitoringi va boshqaruvini kuchaytirish, malakali to‘liq stavkali energiya boshqaruvi xodimlari, qonuniy energiya boshqaruvi lavozimlari va IoT texnologiyasi kiradi. Zaiflik o‘lchovida kundalik ekspluatatsiya-texnik xizmat boshqaruvi, energiya tejash bo‘yicha xabardorlik, elektr uskunalarining kundalik boshqaruvi va ilmiy reja/maqsad tuzish ajralib turadi.

Imkoniyatlar orasida aqlli boshqaruv texnologiyalari, milliy energiya tejash madaniyati va yashil-past uglerod yo‘nalishi; tahdidlar orasida esa uskuna tanlash, muvaffaqiyatli amaliyotlardan o‘rganish va Energy Management Contracting (EPC) tizimi kabi mavzular baholangan.

So‘rov ma’lumotlar to‘plami

So‘rov o‘lchoviTarqatilganQaytganHaqiqiy
Texnologiyani qo‘llash o‘lchovi120114109
Tashkiliy boshqaruv o‘lchovi115107101
Jami235221210

Ma’lumotlarni tozalashdan so‘ng SPSS 27.0 yordamida ishonchlilik va validlik testlari o‘tkazilgan. Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) tanlama yetarliligi 0,953 bo‘lgan. Bartlett sferiklik testi uchun taxminiy xi-kvadrat 2763,080, erkinlik darajasi 171 va ahamiyatlilik qiymati 0,000 deb xabar qilingan.

Ko‘rsatkichManba qiymati
KMO0,953
Bartlett taxminiy χ²2763,080
df171
Significance0,000

Manba barcha o‘lchovlarning Cronbach α koeffitsiyentlari talab etilgan oraliqda va ichki izchillik yaxshi ekanini bildiradi. Biroq jadvalda alohida o‘lchovlarning α qiymatlari berilmagan. Shu sababli mustaqil o‘quvchi ishonchlilik koeffitsiyentlarini manba matnidan son jihatdan qayta tekshira olmaydi.

AHP izchilligi

SWOT-AHP modeli maqsad, mezon va ko‘rsatkichdan iborat uch qatlamli tuzilma sifatida qurilgan. Har bir SWOT o‘lchovi uchun qaror matritsasi tuzilgan, omil vaznlari hisoblangan va izchillik tekshirilgan.

Barcha matritsalarning Consistency Ratio (CR) qiymatlari 0,1 dan past ekani xabar qilingan. Tadqiqot bu natijani AHP taqqoslashlari qabul qilinadigan ichki izchillikka ega deb talqin qiladi. Manbada AHP vaznlari hisoblangan batafsil matematik formulalar berilmagani sababli, Verianla maqolasi manbada bo‘lmagan formula chiqarishni qo‘shmaydi.

Omil vaznlari

Manbadagi 6-rasmda berilgan barcha omillar taqsimotida ichki omillarning umumiy vazni %78,1, tashqi omillarning umumiy vazni %21,9. Shunday qilib, tadqiqotning asosiy talqini shuki, jamoat binolarida energiya samaradorligini cheklovchi eng kuchli omillar tashqi siyosat yoki bozor sharoitlaridan ko‘ra bino ichidagi boshqaruv va ekspluatatsiya jarayonlarida ko‘proq jamlangan.

TartibOmilVazn (%)
1Energiya monitoringi tizimini o‘rnatish16,2
2Muntazam ekspluatatsiya va texnik xizmat sifati14,9
3Ma’lumotlardan foydalanish va analitik salohiyat11,8
4Ekspluatatsiya va texnik xizmatni standartlashtirish9,7
5Uskunaning energiya samaradorligi darajasi8,6
6Xodimlarning kasbiy malakasi7,5
7Aqlli texnologiyalarni qo‘llash darajasi6,8
8Energiya tejovchi renovatsiya investitsiyasi5,9
9Siyosiy qo‘llab-quvvatlash intensivligi5,1
10Binodan foydalanishni boshqarish tizimi3,5
11Bozor xizmatini qo‘llab-quvvatlash salohiyati2,7
12Tashqi muhit sharoitlari1,3

Dastlabki to‘rtta omilning o‘zi umumiy vaznning muhim qismini tashkil etadi. Ushbu to‘rtta unsurdan uchtasi bevosita monitoring, kundalik ekspluatatsiya-texnik xizmat va ma’lumotlardan foydalanish salohiyati bilan bog‘liq.

Ekspert suhbatlari nimani qo‘shdi?

SWOT-AHP natijalari yarim tuzilmali ekspert suhbatlaridan olingan mavzular bilan taqqoslangan. 6-jadvalda SJ1–SJ12 va ZJ1–ZJ3 kodlari ishlatilgan. Manba ushbu kod guruhlarining batafsil demografik tavsifini yetarli darajada tushuntirmagani uchun ishtirokchilar profili haqida qo‘shimcha taxmin qilinmasligi kerak.

Suhbatlarda takrorlangan mavzular: energiya tejamkor uskunalarning keng tarqalishi, asosiy energiya monitoringi mexanizmlarining ayrim yirik binolarda o‘rnatilganligi, aqlli boshqaruv darajasining past qolishi, shifoxona va maktab kabi binolarda renovatsiyaning kechikishi, energiya tejash subsidiyalari, aqlli boshqaruv texnologiyalarining rivojlanishi, texnologiyaning moslashuvchanligi muammolari va energiya tejash bo‘yicha xabardorlikning yetarli emasligi.

Mualliflar sifatli suhbat natijalari bilan SWOT-AHP vaznlari katta darajada mos kelganini va ayniqsa ekspluatatsiya-texnik xizmat boshqaruvi hamda energiya monitoringi tizimlarining markaziy roli ikkala usul tomonidan ham qo‘llab-quvvatlanganini bildiradi.

To‘rt o‘lchovli energiya boshqaruvi doirasi

Tadqiqot omillarni to‘rtta funksional o‘lchovga birlashtiradi: ichki asosiy salohiyatlar, ichki cheklovlar, tashqi yengillashtiruvchi omillar va xavfning oldini olish/nazorat. Ushbu doira faqat yangi uskuna sotib olishni emas, o‘lchash infratuzilmasi, ma’lumotlar tahlili, ekspluatatsiya-texnik xizmatni standartlashtirish, xodimlar salohiyati va tashqi siyosat/bozor muhitini birgalikda ko‘rib chiqishni maqsad qiladi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Nega shifoxona tasdiqlash holati sifatida tanlandi?

Empirik bo‘limda yil davomida uzluksiz ishlaydigan yirik umumiy shifoxona ishlatilgan. Shifoxonaning isitish va sovitish yuklari o‘zgaruvchan, energiya tizimlari murakkab va xizmat sharoitlari uzluksiz. Shu sababli tadqiqotchilar shifoxonani yuqori yukli jamoat binolarida energiya boshqaruvini o‘rganish uchun reprezentativ holat deb baholagan.

Tadqiqotdagi aralashuv markazi markaziy konditsioner sovitish stansiyasidir. Manba bu tizimni shifoxonaning asosiy energiya iste’moli nuqtalaridan biri deb ta’riflaydi; uskuna samarasizligi, quvur liniyasidagi uzatish yo‘qotishlari, yuk nomuvofiqligi, qo‘lda ekspluatatsiya-texnik xizmat va yetarli bo‘lmagan energiya monitoringini asosiy muammolar qatorida ko‘rsatadi.

Renovatsiyada nimalar o‘zgartirildi?

Shifoxonada 2021 yil oxirida integratsiyalashgan energiya tejash renovatsiyasi amalga oshirilgan. Uskuna tomonida uskuna tanlash va quvur liniyasi tuzilishi optimallashtirilgan, quvur uzatish qarshiligi kamaytirilgan va uskunalar ish yukiga aniqroq moslashtirilgan.

Boshqaruv tomonida sovitish stansiyasi guruh nazorati tizimi va raqamli energiya samaradorligini boshqarish platformasi o‘rnatilgan. Ushbu tizim energiyadan foydalanish holatini real vaqtda kuzatish va yuklarni dinamik ravishda rejalashtirishni maqsad qilgan.

Tadqiqotning o‘z ifodasi bilan yondashuvning asosiy tamoyili “uskuna yaxshilanishi asos, aqlli boshqaruv yadro” tarzida. Uskunani optimallashtirish uskuna va quvur liniyasidagi bevosita yo‘qotishlarni kamaytirishni; raqamli boshqaruv esa yuk nomuvofiqligi, kechiktirilgan rejalashtirish va keraksiz uskuna ishlashidan kelib chiqadigan yashirin yo‘qotishlarni kamaytirishni ko‘zlagan.

Nega 2020 va 2021 Energiya Taqqoslashiga Kiritilmadi?

2020 yilda COVID-19 sababli noodatiy shifoxona ish sharoitlari va 2021 yilda favqulodda bino qurilishi/kengayishi energiyadan foydalanishni normal ishdan sezilarli darajada chetga chiqargani uchun tadqiqotchilar bu yillarni bazaviy chiziq hisobidan chiqarib tashlagan va renovatsiyadan oldingi normal ish uchun ma’lumotnoma sifatida 2018–2019 davrini tanlagan.

Renovatsiyadan keyin barqaror taqqoslash davri sifatida 2024–2025 ishlatilgan. Manba 2022–2023 yillari nima uchun asosiy taqqoslash qatorida yo‘qligini xuddi shunday aniqlik bilan tushuntirmaydi; shu sababli bu yillar uchun Verianla tomonidan sabab ishlab chiqilmagan.

Elektr iste’moli

DavrYilElektr iste’moliBirlik
Renovatsiyadan oldin20181011,5810⁴ kWh
Renovatsiyadan oldin20191075,0410⁴ kWh
Renovatsiyadan keyin20241457,0210⁴ kWh
Renovatsiyadan keyin20251487,6810⁴ kWh

2018 dan 2019 gacha elektr iste’molidagi o‘sish %6,27. 2024 dan 2025 gacha o‘sish %2,10. Tadqiqotchilar bu farqni ortib borayotgan operatsion yukga qaramay, renovatsiyadan keyin elektr iste’moli o‘sish sur’ati yaxshiroq cheklangan deb talqin qiladi.

Biroq 2024 va 2025 yillardagi mutlaq elektr iste’moli 2018 va 2019 yillardagidan yuqori. Shuning uchun bu grafik mutlaq elektr foydalanishda renovatsiyadan oldingi davrga nisbatan bevosita pasayishni ko‘rsatmaydi.

Tabiiy gaz iste’moli

DavrYilTabiiy gaz iste’moliBirlik
Renovatsiyadan oldin2018193,8010⁴ m³
Renovatsiyadan oldin2019178,2710⁴ m³
Renovatsiyadan keyin2024152,4710⁴ m³
Renovatsiyadan keyin2025121,4510⁴ m³

Tabiiy gaz 2018–2019 davrida %8,01, 2024–2025 davrida esa %20,33 kamaygan. Manba bu kuchliroq kamayishni sovitish tizimi uskunalarini optimallashtirish asosiy energiya iste’molini kamaytirgani bilan bog‘laydi.

Shifoxona Ma’lumotlari Renovatsiyaning Aniq Energiya Tejalishini Isbotlaydimi?

Yo‘q. O‘lchangan ma’lumotlar renovatsiyadan so‘ng tabiiy gaz iste’molining kamayishi va elektr iste’molining yillik o‘sish sur’ati sekinlashishi bilan mos keladigan kuchli dala dalillarini beradi; biroq nazorat binosi, bir xil yuk ostidagi kontrfaktual model yoki batafsil yuk-normalizatsiya tenglamasi berilmagani uchun barcha farq faqat renovatsiyadan kelib chiqqani va aniq umumiy tejalish foizi bilan ifodalanishi mumkinligi ko‘rsatilmagan.

Bu farq nega muhim?

Shifoxonaning xizmat ko‘lami va umumiy energiya talabi yillar davomida oshgani manbada alohida ta’kidlangan. Shuning uchun 2018 va 2025 ni faqat xom elektr iste’moli orqali taqqoslash renovatsiya ta’sirini ajratib bermaydi.

Tadqiqotning kuchli tomoni pandemiya va qurilish kabi ochiqdan-ochiq noodatiy yillarni bazaviy chiziqdan chiqarib tashlaganidir. Bunga qarshi ravishda bino maydoni, o‘rinlar soni, bemorlar soni, sovitish daraja-kunlari yoki soatlik uskuna yuki kabi o‘zgaruvchilar bilan to‘liq normallashtirilgan kontrfaktual iste’mol modeli xabar qilinmagan.

Shu sababli eng xavfsiz xulosa quyidagicha: manba ma’lumotlari renovatsiyadan keyin kattaroq operatsion yuk ostida elektr iste’molidagi o‘sish sekinroq, tabiiy gazdan foydalanishdagi pasayish esa kuchliroq bo‘lganini ko‘rsatadi.

4-rasmdagi energiya tuzilishi nomuvofiqligi

Manbadagi 4-rasmning doiraviy diagrammasida elektr, tabiiy gaz, bug‘, suv, fuel oil va dizel toifalari mavjud. Biroq grafik ostidagi izoh normal ishda energiya iste’moli faqat elektr va tabiiy gazdan iborat ekanini va boshqa yordamchi energiya turi yo‘qligini aytadi.

Bu ikki ko‘rsatish manba ichida mos emas. Keyingi energiya tejash bahosi elektr va tabiiy gazga asoslangani uchun Verianla maqolasi ham asosiy vaqt taqqoslashida ushbu ikki energiya turidan foydalanadi; biroq grafikdagi boshqa toifalar yo‘qdek ko‘rsatilmaydi.

Standartlashtirilgan ma’lumotlarni tuzatish

Tadqiqot energiya boshqaruvi shartnomasi doirasida benchmark birlik narxidan foydalangan holda energiya iste’moli/xarajat ma’lumotlarini standartlashtirishni muhim metodologik yangilik sifatida ta’riflaydi. Maqsad energiya narxi o‘zgarishlarining baholashni buzishiga yo‘l qo‘ymaslik va boshqaruv kamchiliklariga bog‘liq yashirin energiya yo‘qotishlarini aniqroq ajratishdir.

Biroq manba ushbu tuzatishning batafsil matematik formulasini, ishlatilgan benchmark birlik narxlarini yoki tuzatilgan yo‘qotish miqdorini to‘liq hisob jadvali shaklida bermaydi. Shuning uchun usul g‘oyasi yetkazilishi mumkin; ammo raqamli hisob Verianla tomonidan qayta ishlab chiqilmaydi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

  • Jamoat binosi energiya boshqaruvida monitoring, kundalik ekspluatatsiya-texnik xizmat va ma’lumotlardan foydalanish kabi ichki boshqaruv omillari tadqiqot vaznlashida eng yuqori ustuvorlikni olgan.
  • SWOT-AHP natijalari va ekspert suhbatlaridagi mavzular katta darajada bir xil boshqaruv muammolariga ishora qilgan.
  • Shifoxona holatida uskuna optimallashtirish, raqamli monitoring va guruh nazorati birgalikda qo‘llangan.
  • 2024–2025 davridagi elektr o‘sish darajasi 2018–2019 davridagi o‘sish darajasidan past.
  • Tabiiy gaz iste’moli renovatsiyadan keyingi taqqoslash davrida sezilarli kamaygan.
  • Normal va noodatiy ish davrlarini ajratish energiya samaradorligini baholashda muhim.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan natijalar

  • Tadqiqot barcha jamoat binolarida bir xil vaznlar yoki bir xil energiya natijalari olinadi, deb ko‘rsatmaydi.
  • Bitta shifoxona holatini ofis, maktab, savdo markazi va boshqa bino turlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri umumlashtirib bo‘lmaydi.
  • Elektr iste’moli renovatsiyadan keyin mutlaq ravishda kamaygan deb bo‘lmaydi.
  • 5-rasmning o‘zi aniq sababiy renovatsiya ta’siri yoki kontrfaktual tejalish koeffitsiyentini bermaydi.
  • Manba soatlik uskuna xulqini tahlil qilmagani uchun qisqa muddatli energiya yo‘qotishlarini batafsil aniqlay olmaydi.
  • Tadqiqot bino hayotiy siklining barchasini emas, ekspluatatsiya bosqichini qamrab oladi.

Tadqiqot cheklovlari

Mualliflarning birinchi cheklovi empirik tasdiqlash faqat yirik umumiy shifoxonaga asoslanganidir. Natijalarning ofis va tijorat binolari kabi boshqa jamoat bino turlariga qo‘llanishi alohida sinovdan o‘tkazilishi kerak.

Ikkinchi cheklov, o‘rta va uzoq muddatli vaqt qatorlari ishlatilganiga qaramay, uskuna darajasidagi soatlik ish ma’lumotlarining batafsil tahlil qilinmaganidir. Shu sababli qisqa muddatli, kichik miqyosli energiya yo‘qotishlari ko‘rinmay qolishi mumkin.

Uchinchi cheklov tahlilning faqat bino ekspluatatsiyasi bosqichiga qaratilganidir. Qurilish, material ishlab chiqarish, texnik xizmat yangilanishlari va foydalanish muddati oxiri kabi hayotiy sikl energiya komponentlari doiradan tashqarida.

Kelajakdagi tadqiqotlar

Manba turli jamoat bino turlarini o‘z ichiga olgan kattaroq namunalar bilan ssenariyga asoslangan taqqoslashlar o‘tkazish, uskuna darajasida soatlik yuqori chastotali energiya monitoringi ma’lumotlaridan foydalanish va kelajakda adaptiv boshqaruv algoritmlarini energiya boshqaruv tizimlariga qo‘shishni tavsiya qiladi.

Ayniqsa yuqori chastotali ma’lumotlar jami yillik hisobda ko‘rinmaydigan qisqa muddatli uskuna bekor turishi, yuk nomuvofiqligi yoki vaqt belgilash xatolarini bevosita aniqlashga imkon berishi mumkin. Bu esa mavjud tadqiqotning uzoq muddatli yillik taqqoslashidan boshqa tahlil darajasidir.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Identifying Factors Affecting Public Building Energy Management and Quantifying Energy Savings Using SWOT-AHP and Measured Data.

Mualliflar: Minglu Fang, Mohd Saidin Misnan va Jiaming Gao.

Correspondence: Manba PDF Minglu Fang va Mohd Saidin Misnan uchun alohida correspondence manzillarini beradi.

PDF-dagi muassasalar: Department of Quantity Surveying, Faculty of Built Environment and Surveying, Universiti Teknologi Malaysia, UTM Johor Bahru, Johor, Malaysia; Minglu Fang uchun qo‘shimcha ravishda Faculty of Humanities and Management, Sichuan Aerospace Vocational College, Guanghan, Sichuan, China.

Platforma: SSRN.

SSRN ro‘yxatga olish raqami: 7300706.

DOI: 10.2139/ssrn.7300706.

SSRN posted sanasi: 17 Avgust 2026.

Manba turi: Aralash usulli jamoat binosi energiya boshqaruvi tadqiqoti va real o‘lchangan shifoxona energiya ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan holat tadqiqoti.

Taqriz holati: Manba PDF tadqiqot hali ekspert taqrizidan o‘tmaganini aniq bildiradi.

Litsenziya: Yuklangan PDF-da ochiq Creative Commons yoki unga teng qayta foydalanish litsenziyasi ko‘rsatilmagan. Shu sababli asl rasmlarni aynan nusxalash o‘rniga ma’lumotlar va munosabatlarni Verianla uchun original shaklda qayta chizish maqsadga muvofiq.

Asosiy usullar: Adabiyot sharhi, so‘rov tadqiqoti, SWOT tahlili, Analytic Hierarchy Process (AHP), yarim tuzilmali ekspert suhbatlari, tematik tahlil va o‘lchangan elektr/tabiiy gaz iste’molini taqqoslash.

So‘rov namunasi: 235 tarqatilgan, 221 qaytgan va 210 haqiqiy so‘rov.

Statistik dastur: So‘rov ishonchliligi va validligini baholash uchun SPSS 27.0.

KMO: 0,953.

Bartlett testi: taxminiy χ² = 2763,080; df = 171; significance = 0,000.

Cronbach α: Manba qiymatlar mos oraliqda ekanini bildiradi, ammo alohida α koeffitsiyentlarini xabar qilmaydi.

AHP izchilligi: Barcha qaror matritsalari uchun CR < 0,1 deb xabar qilingan.

Empirik holat: Yil davomida uzluksiz ishlaydigan yirik umumiy shifoxonaning markaziy konditsioner sovitish stansiyasi.

Renovatsiya: Uskuna va quvur liniyasini optimallashtirish + sovitish stansiyasi guruh nazorati tizimi + raqamli energiya samaradorligini boshqarish platformasi + dinamik yuk rejalashtirish.

Bazaviy chiziq: Normal va barqaror renovatsiyadan oldingi ish davri 2018–2019.

Chiqarilgan davr: COVID-19 favqulodda ish sharoitlari sababli 2020 va favqulodda bino qurilishi/kengayishi sababli 2021 bazaviy chiziqdan chiqarilgan.

Renovatsiyadan keyingi taqqoslash davri: 2024–2025.

Energiya ko‘rsatkichlari: Asosiy vaqt taqqoslashida elektr va tabiiy gaz.

Asosiy metodologik cheklov: Nazorat binosi yoki to‘liq kontrfaktual energiya modeli mavjud bo‘lmagani sababli vaqt ichidagi barcha o‘zgarishlar aniq sababiy renovatsiya ta’siri sifatida talqin qilinmasligi kerak.

Manba ichidagi muhim nomuvofiqlik: 4-rasm oltita energiya/yordamchi iste’mol toifasini ko‘rsatsa-da, izoh matni shifoxona faqat elektr va tabiiy gazdan foydalanishini bildiradi.

Qayta ishlab chiqarish cheklovi: Benchmark birlik narx bilan standartlashtirilgan ma’lumotlar tuzatishi tushuntirilgan bo‘lsa-da, batafsil formula, benchmark narxlar va to‘liq tuzatilgan hisob jadvali xabar qilinmagan.

Moliyalashtirish: Yuklangan PDF-da alohida moliyalashtirish bayonoti xabar qilinmagan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Yuklangan PDF-da alohida manfaatlar to‘qnashuvi bayonoti xabar qilinmagan.

Ma’lumotlar mavjudligi: Yuklangan PDF-da alohida ma’lumotlar mavjudligi bayonoti xabar qilinmagan.

Muallif hissalari: Yuklangan PDF-da alohida CRediT/muallif hissalari bayonoti xabar qilinmagan.


Ulashish:

Izohlar ko‘rib chiqilgandan keyin e’lon qilinadi. Izohingiz tasdiqlash jarayoniga yuboriladi va ma’qullangach ko‘rinadi.

Izoh qoldiring

E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan