Vigna mungo (L.) Hepper, як навъи растании лӯбиёгӣ аст, ки дар таҳқиқоти манбаъ бо номи “black gram” зикр шуда, дар баробари хусусиятҳои ғизоии худ аз ҷиҳати пайвастагиҳои гуногуни фитохимиявӣ ва таъсирҳои фармакологии ба онҳо нисбатдодашуда баррасӣ мегардад. Ин шарҳи ривоятӣ компонентҳоеро чун фенолҳо, флавоноидҳо, алкалоидҳо, сапонинҳо, таннинҳо, терпеноидҳо ва гликозидҳо ва инчунин самтҳои таҳқиқотии зиддибактериявӣ, антиоксидантӣ, зиддиилтиҳобӣ, анальгетикӣ, гепатопротекторӣ, нефропротекторӣ, зиддигипергликемикӣ, зиддигиперлипидемикӣ, зиддиостеоартритӣ, зиддисаратонӣ/ситотоксикӣ, антигельминтӣ, тромболитикӣ, зиддиташаннуҷӣ, иммуномодуляторӣ, афродизиакӣ ва зиддитиреоидиро ҷамъбаст мекунад.

Далелҳое, ки таҳқиқот пешниҳод мекунад, дар як сатҳи илмӣ нестанд. Қисми муҳими фаъолияти зиддибактериявӣ аз озмоишҳои лаборатории бар асоси агар; як қисми натиҷаҳои антиоксидантӣ ва зиддисаратонӣ аз тестҳои химиявӣ ва хатҳои ҳуҷайравӣ; фаъолияти тромболитикӣ аз таҷрибаи in vitro бо хуни инсон; қисми муҳими натиҷаҳои зиддиилтиҳобӣ, анальгетикӣ, гепатопротекторӣ, нефропротекторӣ, зиддиостеоартритӣ, зиддигипергликемикӣ, афродизиакӣ, иммуномодуляторӣ, зиддиташаннуҷӣ ва зиддитиреоидӣ бошад аз таҳқиқоти ҳайвоноти таҷрибавӣ гирифта шудаанд. Манбаъ таҳқиқоти клиникии назоратшавандаи табобатиро дар одамон гузориш намедиҳад.

Дар байни натиҷаҳои барҷастаи миқдорӣ инҳо ҳастанд: экстракти пӯсти тухми PUSA-I дар Bacillus subtilis минтақаи боздорӣ бо андозаи 28 mm ба вуҷуд овардааст; боздории радикали DPPH дар як таҳқиқот %22,7 гузориш шудааст; фаъолияти умумии антиоксидантӣ дар пӯсти тухми PUSA-I %76 будааст; қобилияти зиндамонии хатҳои ҳуҷайравии саратон то сатҳи %68–72 коҳиш ёфтааст; 400 mg/kg экстракти гидроалкоголӣ илтиҳобро дар модели остеоартрити каламуш, ки бо папаин ба вуҷуд оварда шудааст, ба таври назаррас кам кардааст; экстракти тухми нопухташуда сатҳи қанди хунро дар мушҳои бо глюкоза боршуда %48,9 кам кардааст ва 10 mg/mL экстракти тухм дар хуни инсон in vitro %31,52 лизиси лахтаро ба вуҷуд овардааст.

Ин натиҷаҳо тавсияи мустақими истифодаи тиббӣ нестанд. Фаъолияти биологӣ дар ҳуҷайра, бактерия, кирм, таҷрибаи найчавии хуни инсон ё ҳайвони таҷрибавӣ маънои онро надорад, ки он дар одамон бо ҳамон доза, ҳамон сатҳи бехатарӣ ва ҳамон манфиати клиникӣ кор хоҳад кард. Дар манбаъ самаранокии клиникии инсон, вояи стандартии фармасевтӣ, бехатарии дарозмуддати инсон ё ҳамкории доруҳо арзёбӣ нашудааст.

Дар дохили манбаъ инчунин як зиддияти муҳим ҳаст: дар бахши анксиолитикӣ равшан гуфта мешавад, ки дар таҷрибаҳои мушҳо нисбат ба гурӯҳи назоратӣ таъсири назарраси анксиолитикӣ ёфт нашудааст, аммо дар бахши хулоса фаъолияти анксиолитикӣ дар байни хусусиятҳои мусбат зикр мешавад. Аз ин рӯ Verianla фаъолияти анксиолитикиро ҳамчун натиҷаи мусбати исботшуда тасниф намекунад.

Vigna mungo чист?

Vigna mungo, растании лӯбиёгие аз оилаи Fabaceae — лӯбиёиҳо мебошад, ки дар манбаъ бо номи маъмули black gram тавсиф шудааст. Манбаъ нишон медиҳад, ки он махсусан дар минтақаҳои тропикӣ ва субтропикии Ҳиндустон ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ парвариш мешавад ва бо сабаби миқдори сафеда, карбогидрат, витамин ва минерал аз ҷиҳати ғизоӣ муҳим аст.

Шарҳ дар баробари ҷанбаи ғизоӣ ба компонентҳои фитохимиявии растанӣ диққат медиҳад. Гурӯҳҳои асосии пайвастагиҳое, ки дар манбаъ зикр шудаанд, инҳоянд:

• пайвастагиҳои фенолӣ ва кислотаҳои фенолӣ,
• флавоноидҳо,
• алкалоидҳо,
• сапонинҳо,
• таннинҳо,
• терпеноидҳо,
• гликозидҳо,
• баъзе аминокислотаҳо.

Манбаъ ин компонентҳоро бо таъсирҳои антиоксидантӣ, зиддимикробӣ, зиддиилтиҳобӣ, метаболикӣ ва дигар таъсирҳои фармакологӣ мепайвандад. Аммо мавҷудияти як гурӯҳи муайяни фитохимиявӣ дар растанӣ худ аз худ далели самаранокии клиникии табобат нест.

Фарқи истифодаи анъанавӣ аз фармакологияи таҷрибавӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки Vigna mungo дар амалияҳои анъанавии тандурустӣ бо бемориҳои ҷигар, ревматизм, ихтилолҳои системаи асаб, дарди устухон ва бадан, dropsy ва cephalgia алоқаманд карда шудааст.

Dropsy, истилоҳест дар терминологияи кӯҳнаи тиббӣ барои тавсифи ҳолатҳои варам, ки бо ҷамъшавии моеъ дар бофтаҳо алоқаманданд. Cephalgia бошад маънои дарди сарро дорад.

Ин ибораҳо дар манбаъ ҳамчун истифодаи анъанавӣ оварда мешаванд. Истифодаи анъанавӣ бо далели таҷрибавии назоратшаванда ё далели табобати клиникӣ як чиз нест.

Манбаъ дар ҳамон параграф аз истифодаи анъанавии “mung bean soup” дар моҳҳои тобистон барои паст кардани ҳарорати бадан ва аз таснифоти пешинаи растанӣ ёд мекунад. Verianla ин ибораҳоро ҳамчун нақли манбаъ нигоҳ медорад ва изҳороти таърихӣ/таксономии дар манбаъ додашударо бо таснифоти мустақили ботаникӣ иваз намекунад.

Вақте «Фаъолияти Фармакологӣ» Гуфта Мешавад, Дақиқан Чӣ Дар Назар Аст?

Дар ин шарҳ “фаъолияти фармакологӣ” ба маънои он истифода мешавад, ки экстракт ё маводи аз растанӣ гирифташуда дар озмоиши лабораторӣ, системаи ҳуҷайравӣ, намунаи ҷудошудаи биологӣ ё ҳайвони таҷрибавӣ таъсири биологии ченшаванда ба вуҷуд меорад; ин ибора худ аз худ маънои онро надорад, ки он дар одамон табобати самаранок ва тасдиқшуда аст.

«Минтақаи боздорӣ» дар фаъолияти зиддибактериявӣ чист?

Минтақаи боздорӣ диаметри минтақаи даврашакл дар агар аст, ки микроорганизм дар он афзоиш намекунад ва одатан бо миллиметр (mm) чен мешавад. Дар шароити якхелаи таҷриба минтақаи калонтар метавонад нишон диҳад, ки маводи санҷишӣ афзоиши он микроорганизмро қавитар боздоштааст.

Аммо диаметри минтақаҳои таҳқиқоти гуногунро мустақиман бо саволи “кадомаш доруи қавитар аст?” муқоиса кардан дуруст нест. Консентратсияи экстракт, ҳалкунанда, навъи агар, штамми микроорганизм, андозаи диск/чоҳ ва шароити инкубатсия метавонанд натиҷаро тағйир диҳанд.

Натиҷаҳои зиддибактериявӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки экстрактҳои гуногуни Vigna mungo минтақаҳои боздорӣ дар доираи 14–24 mm ба вуҷуд овардаанд. Барои экстракти метанолии бо номи VMNP, дар Bacillus zanthoxyli 24 mm ва дар Bacillus velezensis 14 mm гузориш шудааст.

Дар ин таҷрибаҳо амоксициллин ва стрептомицин ҳамчун назорати мусбат ва DMSO ҳамчун назорати манфӣ истифода шудаанд.

Назорати мусбат, гурӯҳест, ки дар он барои нишон додани он ки системаи таҷриба метавонад тавре ки интизор меравад ҷавоб диҳад, моддаи маълуму самаранок истифода мешавад. Назорати манфӣ бошад барои арзёбии он истифода мешавад, ки таъсири мушоҳидашуда аз сабаби дигар, ба монанди ҳалкунанда ё раванд, ба вуҷуд омадааст ё не.

Манбаъ инчунин барои нанозарраҳои оксиди руҳ, ки бо усули сабз синтез шудаанд — ZnO NPs — минтақаҳои зиддибактериявии 13–25 mm гузориш медиҳад. Баландтарин арзиш барои Klebsiella ozaenae 25 mm аст.

Дар ин ҷо як фарқи муҳим ҳаст: натиҷаи зиддибактериявии системаи нанозарраи ZnO танҳо таъсири экстракти растанӣ нест; худи нанозарра ва усули синтез низ қисми системаи таҷрибаанд.

Таҳқиқоти зиддибактериявии пӯсти тухми PUSA-I

Экстрактҳои хоми се навъи Vigna mungo дар консентратсияи 100 mg/mL дар DMSO омода шуда, бо усули agar well diffusion — диффузияи чоҳи агар бар зидди бактерияҳои Gram-мусбат ва Gram-манфӣ арзёбӣ шудаанд.

Дар байни микроорганизмҳои санҷидашуда:

• Bacillus cereus,
• Bacillus subtilis,
• Klebsiella pneumoniae,
• Pseudomonas aeruginosa,
• Escherichia coli

ҳастанд.

Экстракти пӯсти тухми PUSA-I бар зидди B. subtilis минтақаи боздории 28 mm ва бар зидди P. aeruginosa 22 mm ба вуҷуд овардааст. Барои сефотаксим, ки ҳамчун назорати мусбат истифода шудааст, доираи 28–32 mm гузориш шудааст.

Kirby–Bauer ва SDS-PAGE чист?

Усули Kirby–Bauer, усули лаборатории бар асоси диффузия аст, ки дараҷаи боздории афзоиши микроорганизмҳоро аз ҷониби моддаҳои зиддимикробӣ тавассути минтақаҳои боздории дар агар ҳосилшуда арзёбӣ мекунад.

Манбаъ хабар медиҳад, ки экстрактҳои метанолии black gram бар зидди организмҳое монанди Enterococci sp., Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella sp., Bacillus sp., Staphylococcus aureus, Aspergillus niger ва Candida albicans арзёбӣ шудаанд.

SDS-PAGE — sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis, усули электрофорез барои ҷудо кардани сафедаҳо асосан аз рӯи андозаи молекулавӣ мебошад. Манбаъ дар профилкунии сафеда барои BSA 66 kDa ва барои маркере, ки ҳамчун lysine дода шудааст, 18 kDa хабар медиҳад.

kDa — kilodalton, воҳидест, ки барои ифодаи массаи молекулавии сафедаҳо истифода мешавад.

Натиҷаҳои зиддиилтиҳобӣ ва анальгетикӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки экстракти барги Vigna mungo paw edema — варами панҷаро, ки бо каррагенан дар каламушҳо ба вуҷуд оварда шудааст, ба таври вобаста ба доза кам кардааст. Модели каррагенан яке аз усулҳои эҷоди илтиҳоби шадиди назоратшаванда дар ҳайвони таҷрибавӣ аст.

Дар арзёбии анальгетикӣ аз дароз шудани вақти ҷавоб ба дарди гармӣ ва устувории мембрана ёд мешавад. Манбаъ инчунин боздории фаъолияти фосфолипаза A₂ ва синтези простагландинро ҳамчун механизми эҳтимолӣ мепайвандад.

Ин изҳороти механистӣ дар манбаъ ҳамчун тафсири натиҷаҳои таҷриба пешниҳод шудаанд; маънои онро надоранд, ки механизми клиникии табобати дард дар одамон тасдиқ шудааст.

Натиҷаҳои Антиоксидантии DPPH, FRAP ва TAA Чӣ Маъно Доранд?

Тести тозакунии радикали DPPH қобилияти намуна барои кам кардани радикали озод, тести FRAP қудрати кам кардани оҳан ва TAA фаъолияти умумии антиоксидантиро дар шароити лабораторӣ арзёбӣ мекунанд; баланд будани онҳо қобилияти биохимиявии антиоксидантиро дастгирӣ мекунад, аммо пешгирии беморӣ ё самаранокии табобатро дар бадани инсон мустақиман исбот намекунад.

Натиҷаи DPPH

Манбаъ дар як таҳқиқот гузориш медиҳад, ки Vigna mungo радикалҳои DPPH-ро ба андозаи %22,7 боздоштааст.

DPPH, молекулаи устувори радикали озод аст. Вақте пайвастагии дорои қобилияти антиоксидантӣ метавонад ба DPPH электрон ё гидроген диҳад, хусусияти спектрофотометрии маҳлули озмоишӣ тағйир меёбад ва қобилияти тозакунии радикал ҳисоб карда мешавад.

FRAP ва reducing power

Манбаъ:

• FRAP: 11,80 μg AAE/mg намуна,
• reducing power: 14,90 μg AAE/mg

арзишҳоро медиҳад.

FRAP — Ferric Reducing Antioxidant Power, тести химиявии антиоксидантӣ барои чен кардани қобилияти кам кардани оҳани феррикӣ ба ҳолати пасттари оксидшавӣ мебошад.

Манбаъ ихтисораи AAE-ро алоҳида таъриф намекунад. Дар адабиёти антиоксидантӣ AAE одатан ба маънои эквиваленти кислотаи аскорбин истифода мешавад; аммо азбаски ин шарҳ дар бахши методи худи мақолаи манбаъ равшан дода нашудааст, Verianla онро ҳамчун таърифи алоҳида тасдиқшуда аз ҷониби манбаъ пешниҳод намекунад.

PUSA-I ва фаъолияти умумии антиоксидантӣ

Дар таҳқиқоте, ки се навъро муқоиса кардааст, пӯсти тухми PUSA-I баландтарин фаъолияти умумии антиоксидантиро нишон додааст:

PUSA-I: %76 TAA

Муқоиса бо кислотаи аскорбин: %81,25

Манбаъ инчунин хабар медиҳад, ки бо зиёд шудани консентратсияи экстракт фаъолияти антиоксидантӣ низ зиёд шудааст.

Арзёбии зиддисаратонӣ дар хатҳои ҳуҷайравӣ

Экстрактҳои аз қисмҳои гуногуни навъи PUSA-I омодашуда бар зидди хатҳои ҳуҷайравии саратони PC-3, Hop-62 ва 786-O бо SRB assay — тести sulforhodamine B арзёбӣ шудаанд.

Тести SRB, усули лабораторӣ аст, ки бо ранг кардани сафедаи умумии ҳуҷайраҳо имкон медиҳад зичӣ ва қобилияти зиндамонии ҳуҷайраҳо чен карда шавад.

Экстрактҳо дар доираи консентратсияи 20–80 μg/mL истифода шуда, қобилияти зиндамонии ҳуҷайраҳо пас аз 24 соат чен карда шудааст.

Ин натиҷаҳо сигнали ситотоксикӣ/зиддипролиферативиро дар хатҳои муайяни ҳуҷайравӣ дастгирӣ мекунанд. Онҳо дар бораи хурд шудани омос, зиёд шудани давомнокии зиндагӣ ё самаранокии табобати саратон дар одамон маълумот намедиҳанд.

Фаъолияти гепатопротекторӣ

Манбаъ дар таҷрибаҳои арзёбии осеби ҷигар аз нишондиҳандаҳои биохимиявӣ ба монанди SGOT, SGPT, ALP, total bilirubin, MDA ва GSH ёд мекунад.

SGOT, дар терминологияи муосир аксаран бо AST — aspartate aminotransferase алоқаманд аст ва нишондиҳандаи осеби ҷигар/ҳуҷайра мебошад.

SGPT, аксаран ALT — alanine aminotransferase номида мешавад.

ALP — alkaline phosphatase, ферментест, ки бо бофтаҳои гуногун, аз ҷумла ҷигар ва системаи сафро алоқаманд аст.

Total bilirubin, нишондиҳандаест, ки бо таҷзияи гемоглобин ва метаболизми ҷигар-сафро алоқаманд аст.

MDA — malondialdehyde, биомаркерест, ки бо пероксидшавии липидҳо ва осеби оксидативӣ алоқаманд мебошад.

GSH — glutathione, яке аз ҷузъҳои муҳими дифои антиоксидантии ҳуҷайра мебошад.

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар моделҳои осеби ҷигар, ки бо ацетаминофен, CCl₄ ва рифампицин ба вуҷуд оварда шудаанд, баъзе экстрактҳои Vigna mungo ин нишондиҳандаҳоро ба самти мусбат тағйир додаанд.

Махсусан, экстракти обии тухм, ки AEVM номида мешавад, дар каламушҳои модели гепатотоксикии бо рифампицин ба вуҷудомада арзишҳои SGPT, SGOT, ALP ва total bilirubin-ро кам кардааст ва осеби гистопатологӣ низ камтар будааст.

CCl₄ — тетрахлориди карбон, яке аз моддаҳои химиявии гепатотоксикӣ барои ба вуҷуд овардани осеби таҷрибавии ҷигар мебошад. Дидани таъсири муҳофизатӣ дар ин модел маънои табобат шудани бемории ҷигари инсонро надорад.

Фаъолияти нефропротекторӣ

Дар модели осеби гурда, ки бо рифампицин ба вуҷуд оварда шудааст, AEVM болоравии blood urea nitrogen — BUN, креатинини зардоб ва кислотаи пешобро кам кардааст.

BUN, нитрогени мочевинаи хунро ифода мекунад. Креатинини зардоб бошад яке аз нишондиҳандаҳои биохимиявии васеъ истифодашаванда барои арзёбии функсияи филтратсияи гурда мебошад.

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар ташхиси гистологӣ осеби нефрон низ камтар будааст.

Таҳқиқоти зиддиостеоартритӣ чӣ гуна анҷом дода шудааст?

Манбаъ хабар медиҳад, ки экстракти гидроалкоголии Vigna mungo — VMHA — дар модели остеоартрити каламуш, ки бо папаин ба вуҷуд оварда шудааст, арзёбӣ шудааст.

Модели остеоартрит бо истифодаи intra-articular papain ва cysteine ба вуҷуд оварда шудааст. Сипас VMHA ба таври даҳонӣ:

• 100 mg/kg,
• 200 mg/kg,
• 400 mg/kg

дода шудааст.

Меъёрҳои арзёбишуда:

• диаметри буғуми зону,
• grip strength — қувваи доштан,
• фаъолияти локомоторӣ,
• hanging time — вақти овезон мондан,
• ташхиси гистопатологӣ,
• арзёбии токсикияти шадид.

Гузориш мешавад, ки дар вояи 400 mg/kg илтиҳоб ба таври назаррас кам шудааст ва дар манбаъ арзиши \(P<0{,}05\) дода шудааст. Дар муқобил, вояи 100 mg/kg дар қувваи доштан, ҳаракат ва вақти овезон мондан беҳбудии равшан нишон додааст.

Дар бахши баъдии зиддиостеоартритии манбаъ алоҳида гуфта мешавад, ки вояҳои 200 ва 400 mg/kg дар ин параметрҳои функсионалӣ беҳбудии иловагӣ ба вуҷуд наовардаанд.

Аз ин рӯ хулосаи хаттии “вояи баландтар дар ҳамаи натиҷаҳо беҳтар аст” баровардан мумкин нест.

Натиҷаи токсикияти шадид чӣ маъно дорад?

Дар бахши зиддиостеоартрит гуфта мешавад, ки то 2 g/kg истифода марг ё аломати намоёни токсикӣ гузориш нашудааст. Дар бахши алоҳидаи ulcerogenic арзиши даҳонии LD₅₀ аз 3000 mg/kg баландтар нишон дода шудааст.

LD₅₀ — median lethal dose, нишондиҳандаи токсикияти шадид аст, ки вояи бо марг дар %50 популятсияи санҷишӣ дар шароити таҷриба алоқамандро ифода мекунад.

Арзиши баланди LD₅₀ метавонад нишон диҳад, ки хавфи марги шадид нисбатан паст аст; аммо ин маънои бехатарии дарозмуддат, токсикияти узвҳо, ҳамкории доруҳо, бехатарии ҳомиладорӣ ё бехатарии истифода дар одамонро надорад.

Чаро таъсири улсерогенӣ муҳим аст?

Манбаъ на танҳо таъсирҳои муфиди ҳамон гурӯҳи экстракт, балки як натиҷаи манфиро низ меорад. Дар ҳайвоноти таҷрибавӣ дар луобпардаи меъда захмшавии вобаста ба доза гузориш шудааст.

Манбаъ ин таъсирро бо боздории синтези простагландин мепайвандад. Азбаски простагландинҳо дар муҳофизати луобпардаи меъда нақш доранд, боздории ин механизм метавонад монеаи меъдаро заиф кунад.

Ин натиҷа як марзи муҳими тафсирро ба вуҷуд меорад: нишон додани сигнали зиддиилтиҳобӣ ё анальгетикӣ маънои онро надорад, ки экстракт худкор бехатар аст.

Фаъолияти антигельминтӣ

Экстракти тухм бо номи MESVM дар Pheretima posthuma бо тестҳои in vitro фалаҷ ва марг арзёбӣ шудааст.

Доираи консентратсияи 10–50 mg/mL истифода шуда, albendazole 15 mg/mL ҳамчун доруи истинодӣ гирифта шудааст.

Дар экстракти 50 mg/mL:

• вақти фалаҷ: 35,4 дақиқа,
• вақти марг: 75,2 дақиқа

гузориш шудааст.

Манбаъ таъсирро вобаста ба доза тавсиф мекунад: бо зиёд шудани консентратсия фалаҷ ва марг дар вақти кӯтоҳтар ба амал омадаанд.

Фаъолияти афродизиакӣ

Экстрактҳои метанолӣ ва хлороформӣ дар каламушҳои наринаи альбино бо вояҳои 200 ва 400 mg/kg арзёбӣ шудаанд.

Тағйирёбандаҳои рафторие, ки манбаъ чен кардааст, инҳоянд:

• MF — mount frequency: шумораи баромадан,
• IF — intromission frequency: шумораи интромиссия,
• EF — ejaculation frequency: шумораи эякулятсия,
• ML — mount latency: вақт то аввалин mount,
• IL — intromission latency: вақт то аввалин интромиссия,
• EL — ejaculatory latency: вақт то эякулятсия,
• PEI — post-ejaculatory interval: вақт аз эякулятсия то фаъолияти дубора.

Манбаъ хабар медиҳад, ки MF, IF ва EF зиёд шудаанд; ML, IL, EL ва PEI кам шудаанд ва сатҳи тестостерони зардоб баланд шудааст.

Ин натиҷаҳо ба модели каламуши нарина тааллуқ доранд ва самаранокии табобати функсияи ҷинсӣ дар одамонро нишон намедиҳанд.

Фаъолияти иммуномодуляторӣ / иммуностимуляторӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар ҳайвоноти таҷрибавӣ титрҳои ибтидоӣ ва дуюмдараҷаи антитело, ҷавоби delayed-type hypersensitivity — DTH, адгезияи нейтрофилҳо ва фаъолияти фагоцитарӣ зиёд шудаанд.

Иммунитети гуморалӣ, асосан ҷавоби иммуниро, ки бо антителоҳо алоқаманд аст, ифода мекунад.

Cell-mediated immunity — иммунитети ҳуҷайравӣ, ҷавобҳоеро дар бар мегирад, ки дар онҳо нақши ҳуҷайраҳои иммунӣ, ба монанди T-ҳуҷайраҳо, барҷаста аст.

DTH — ҳассосияти баландтари навъи таъхирёфта, меъёре аст, ки барои арзёбии таҷрибавии ҷавоби иммунитети ҳуҷайравӣ истифода шуда метавонад.

Фагоцитоз, равандест, ки ҳуҷайраҳои иммунӣ микроорганизмҳо ё зарраҳоро фурӯ бурда, коркард мекунанд.

Манбаъ ин тағйиротро бо ҳавасмандкунии иммунӣ мепайвандад; аммо дар одамон сатҳи муҳофизат аз сироят ё натиҷаи клиникии иммунӣ чен нашудааст.

Оё Манбаъ Таъсири Анксиолитикиро Нишон Медиҳад?

Мувофиқи бахши таҷрибаи анксиолитикии манбаъ, не: гарчанде дар мушҳое, ки экстрактҳои гуногуни тухми Vigna mungo гирифтаанд, рафтори ҷустуҷӯӣ зиёд шудааст, нисбат ба гурӯҳи назоратӣ фарқи назаррас ёфт нашудааст ва дар шароити санҷидашуда таъсири равшани депрессанти системаи марказии асаб ё анксиолитикӣ нишон дода нашудааст; аз ин рӯ, зикр шудани фаъолияти анксиолитикӣ дар байни хусусиятҳои мусбат дар бахши хулоса як зиддияти дохилии манбаъ аст.

Арзёбии анксиолитикӣ бо open-field test — тести майдони кушода анҷом дода шудааст. Тести майдони кушода таҷрибаи рафториест, ки барои арзёбии ҳаракат ва рафтори ҷустуҷӯии хояндагон дар муҳити нав истифода мешавад.

Дар манбаъ:

• зиёд шудани рафтори ҷустуҷӯӣ мушоҳида шудааст,
• аммо нисбат ба гурӯҳи назоратӣ фарқи назаррас набудааст,
• таъсири равшани CNS depressant ё анксиолитикӣ ба вуҷуд наомадааст

ба таври возеҳ гуфта мешавад.

Аз ин рӯ дар мақолаи Verianla на ибораи мусбаттари бахши хулоса, балки натиҷаи мустақими бахши таҷриба ҳамчун марзи илмӣ қабул мешавад.

Фаъолияти зиддигиперлипидемикӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар таҳқиқоти таҷрибавӣ коҳиши сатҳи холестерини умумӣ, триглисеридҳо, LDL ва VLDL ва беҳбудии индекси атерогенӣ ва таносуби HDL/LDL гузориш шудааст.

LDL — low-density lipoprotein ва VLDL — very-low-density lipoprotein, синфҳои липопротеинҳо ҳастанд, ки дар интиқоли холестерин ва триглисеридҳо нақш доранд.

HDL — high-density lipoprotein, гурӯҳи липопротеинҳоест, ки дар интиқоли холестерин аз бофтаҳои периферӣ иштирок мекунад.

Манбаъ натиҷаҳоро бо доруҳои стандартии зиддигиперлипидемикӣ, аз қабили atorvastatin ва gemfibrozil, “муқоисашаванда” тавсиф мекунад; аммо дар ин бахши шарҳ модели таҷриба, андозаи намуна, вояҳо ва ҷузъиёти миқдории муқоиса дода нашудаанд. Аз ин рӯ хулосаи баробарии клиникӣ бароварда намешавад.

Натиҷаҳои зиддигипергликемикӣ

Экстрактҳои метанолии тухмҳои пухташуда ва нопухтаи Vigna mungo дар мушҳои Swiss albino бо глюкоза боршуда арзёбӣ шудаанд.

Glibenclamide, доруи зиддидиабетӣ аст, ки глюкозаи хунро паст мекунад ва дар ин таҷриба ҳамчун доруи муқоисавӣ истифода шудааст.

Наздик будани фоизҳои экстракт ва glibenclamide нишон намедиҳад, ки ин растаниро дар одамон метавон ба ҷойи glibenclamide истифода бурд. Вояҳо, фармакокинетика, стандарткунии моддаи фаъол ва навъи таҷриба комилан фарқ мекунанд.

Фаъолияти тромболитикӣ

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар таҷрибаи in vitro бо истифода аз хуни инсон экстракти тухми MESVM дар консентратсияҳои 2–10 mg/mL арзёбӣ шудааст.

Назорати мусбат streptokinase ва назорати манфӣ оби дистиллшуда аст.

Thrombolysis — тромболиз, шикастани лахтаи ташаккулёфтаи хун аст. Азбаски streptokinase агенти тромболитикӣ бо таъсири фибринолитикӣ мебошад, дар ин ҷо ҳамчун назорати мусбати системаи таҷриба истифода шудааст.

Натиҷаи экстракт аз нисфи назорати мусбат ҳам пасттар аст. Аз ин рӯ манбаъ фаъолиятро ҳамчун “moderate thrombolytic properties” тавсиф мекунад.

Истифода шудани хуни инсон дар найча маънои онро надорад, ки ин табобати клиникии тромбоз дар одамон аст.

Фаъолияти зиддиташаннуҷӣ

AQVM — экстракти обии тухми Vigna mungo дар моделҳои гуногуни ташаннуҷ арзёбӣ шудааст.

Дар ташаннуҷҳое, ки бо PTZ — pentylenetetrazole ба вуҷуд оварда шудаанд, оғози ташаннуҷ таъхир кардааст;

дар модели MES — maximal electroshock давомнокии марҳилаи hind limb tonic extensor — HLTE кам шудааст;

дар ҳоле ки дар ташаннуҷҳои бо PCT — picrotoxin ба вуҷудомада таъсири муҳофизатии назаррас ёфт нашудааст.

Ин натиҷа як марзи муҳимро нишон медиҳад: экстракт дар ҳамаи моделҳои ташаннуҷ як хел таъсир накардааст. Аз ин рӯ аз як таҷриба хулосаи умумии “доруи зиддиэпилептикӣ аст” баровардан мумкин нест.

Тести ситотоксикии brine shrimp

Экстрактҳои аз қисмҳои гуногуни растанӣ гирифташуда дар консентратсияҳои 20–100 μg/mL бо brine shrimp lethality bioassay — тести марги майгуи оби шӯр арзёбӣ шудаанд.

Манбаъ арзишҳои LC₅₀-ро:

• барг: 4,52 μg/mL,
• поя: 3,25 μg/mL,
• vincristine sulfate назорати мусбат: 0,67 μg/mL

гузориш мекунад.

LC₅₀ — median lethal concentration, консентратсияест, ки дар %50 организмҳои санҷишӣ марг ба вуҷуд меорад. Дар шароити якхелаи тест LC₅₀-и пасттар маънои қувваи шадиди ситотоксикии баландтарро дорад.

Аммо тести brine shrimp тести скринингӣ аст. Аз он мустақиман дар одамон самаранокии зиддисаратонӣ, зиддивирусӣ ё пестисидӣ хулоса карда намешавад.

Боздории HIV-1 reverse transcriptase

Манбаъ хабар медиҳад, ки аз тухмҳои Vigna mungo бо хроматографияи бисёрмарҳилавӣ се ингибитори trypsin–chymotrypsin ҷудо шудаанд ва массаи молекулавии онҳо тақрибан 16 kDa аст.

Дар ду ингибитор бар зидди HIV-1 reverse transcriptase боздории сабук гузориш шудааст.

Reverse transcriptase — транскриптазаи баръакс, ферменти вирусӣ аст, ки дар нусхабардории иттилои RNA ба DNA дар ретровирусҳо, аз ҷумла HIV, нақш дорад.

Ин ки сафеда дар лаборатория ин ферментро каме бозмедорад, маънои самаранокии клиникӣ ҳамчун доруи зиддивирусиро надорад.

Натиҷаҳои сипаршакл ва давраи эструс

70% экстракти метанолӣ дар каламушҳои таҷрибавии модина арзёбӣ шудааст. Манбаъ:

• коҳиши сатҳи T3-и зардоб,
• коҳиши сатҳи T4,
• афзоиши сатҳи TSH,
• тағйири вазни бадан ва ҳарорат ба самти меъёр,
• беҳбудии глюкозаи хун дар ҳолати гуруснагӣ,
• барқарор шудани давраи эструс ба ҳолати меъёрӣ

гузориш медиҳад.

T3 — triiodothyronine ва T4 — thyroxine, гормонҳои сипаршакл мебошанд. TSH — thyroid-stimulating hormone, гормонест, ки аз гипофиз хориҷ шуда истеҳсоли гормонҳои сипаршаклро танзим мекунад.

Ин таҳқиқот модели каламуши модина аст. Он дар бораи самаранокӣ ё бехатарии табобати гипертиреоз дар одамон далели клиникӣ намедиҳад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Усули шарҳ

Мақола худро ҳамчун review — шарҳ муаррифӣ мекунад ва таҳқиқоти фитохимиявӣ ва фармакологии солҳои гуногунро дар зерсарлавҳаҳои мавзӯӣ ҷамъ меорад.

Бо вуҷуди ин, дар манбаъ:

• пойгоҳҳои библиографии истифодашуда,
• калимаҳои калидии ҷустуҷӯ,
• санаи оғоз ва анҷоми ҷустуҷӯ,
• меъёрҳои дохилкунӣ,
• меъёрҳои хориҷкунӣ,
• диаграммаи интихоби таҳқиқот,
• скрининг аз ҷониби ду таҳқиқотчӣ,
• risk-of-bias ё арзёбии сифат,
• мета-таҳлил,
• таҳлили гетерогенӣ

гузориш нашудаанд.

Аз ин рӯ таҳқиқотро ҳамчун шарҳи систематикӣ ё мета-таҳлил тасниф кардан мумкин нест. Аз манбаъ пурра бозтавлид кардани он ки кадом таҳқиқотҳо барои чӣ интихоб шудаанд, имкон надорад.

Хулосаи далелҳо аз рӯи сатҳи таҷриба

Экстрактҳо ва препаратҳои асосии дар манбаъ зикршуда

Шарҳ як экстракти ягонаи стандартиро истифода намекунад. Таҳқиқоти гуногун:

• экстракти метанолӣ,
• экстракти хлороформӣ,
• экстракти обӣ — AEVM/AQVM,
• экстракти гидроалкоголӣ — VMHA,
• экстракти тухм — MESVM,
• экстракти пӯсти тухм,
• системаҳои нанозарраи ZnO,
• ингибиторҳои ҷудошудаи сафеда

барин маводи аз ҳам фарқкунандаро истифода мебаранд.

Аз ин рӯ ҳамаи натиҷаҳоро ҳамчун “як вояи Vigna mungo” муттаҳид кардан аз ҷиҳати илмӣ нодуруст аст. Бо тағйир ёфтани қисми растанӣ, ҳалкунанда, усули экстраксия, консентратсия ва системаи таҷриба маҳсулоти бадастомада низ тағйир меёбад.

Оё дар манбаъ формула ҳаст?

Не. Ин шарҳ модели бар формулаҳои илмӣ асосёфта ё таҳқиқоти миқдории фармакокинетикӣ нест. Манбаъ вояҳо, консентратсияҳо, фоизҳо, минтақаҳои боздорӣ, LC₅₀ ва натиҷаҳои биомаркериро медиҳад, аммо муодилаи рақамгузоришуда ё модели математикӣ барои ҳисоб кардани онҳо пешниҳод намекунад.

Маълумоти оморӣ то чӣ андоза муфассал аст?

Манбаъ аксари таҳқиқоти зербахшро дар сатҳи хулоса пешниҳод мекунад. Андозаи муфассали намуна, фосилаҳои эътимод, инҳирофҳои стандартӣ, андозаи таъсир ва маълумоти хом дар аксари бахшҳо дода нашудаанд.

Дар бахши зиддиостеоартрит барои коҳиши илтиҳоб дар вояи 400 mg/kg маълумоти \(P<0{,}05\) мавҷуд аст. Аммо дар саросари шарҳ мета-таҳлили муқоисавӣ ё синтези умумии оморӣ анҷом дода нашудааст.

Номувофиқатии истинод ва натиҷаҳо дар дохили манбаъ

Натиҷаи анксиолитикӣ: Бахши дахлдор мегӯяд, ки таъсири назарраси анксиолитикӣ нишон дода нашудааст, аммо бахши хулоса фаъолияти анксиолитикиро дар байни натиҷаҳои мусбат мешуморад. Verianla натиҷаи манфӣ/ғайриназарраси дар шарҳи мустақими таҷриба бударо нигоҳ медорад.

Истиноди зиддиостеоартрит: Параграфи аввалини зиддиостеоартрит ба Rao et al. (2022) истинод мекунад. Дар рӯйхати манбаъҳо унвони Rao et al. (2022) дар бораи потенсиали зиддибактериявӣ, антиоксидантӣ ва зиддисаратонӣ аст. Манбаи алоҳидаи Patel et al. (2015) бошад мустақиман ба таҳқиқоти Vigna mungo дар модели papain-induced osteoarthritis дахл дорад. Манбаъ ин муносибати истинодиро шарҳ намедиҳад.

Мутобиқатҳои гумшудаи библиографӣ: Дар матн истинодҳое чун Zaheer et al. (2020), Zia-Ul-Haq et al. (2014), Udenigwe & Aluko (2011), Solanki & Jain (2010) ва Thomas et al. (1983) истифода мешаванд; дар рӯйхати намоёни манбаъҳои охири мақола сабтҳои библиографии мувофиқи онҳо вуҷуд надоранд. Verianla ин камбудиҳоро бо илова кардани манбаъ аз берун пур намекунад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Экстрактҳо ва ҳосилаҳои гуногуни Vigna mungo дар моделҳои гуногуни лабораторӣ ва ҳайвоноти таҷрибавӣ сигналҳои фаъолияти биологӣ нишон додаанд.
• Дар таҷрибаҳои зиддибактериявӣ бар зидди микроорганизмҳои гуногун минтақаҳои боздории ченшаванда гузориш шудаанд.
• Дар тестҳое чун DPPH, FRAP ва TAA қобилияти антиоксидантӣ гузориш шудааст.
• Экстракти пӯсти тухми PUSA-I қобилияти зиндамонии ҳуҷайраҳоро дар се хати ҳуҷайравии саратон кам кардааст.
• Дар моделҳои ҳайвонот натиҷаҳои зиддиилтиҳобӣ, гепатопротекторӣ, нефропротекторӣ ва зиддиостеоартритӣ гузориш шудаанд.
• Дар мушҳои бо глюкоза боршуда экстрактҳои тухм глюкозаи хунро кам кардаанд.
• Дар таҷрибаи in vitro бо хуни инсон таъсири тромболитикии вобаста ба доза мушоҳида шудааст, аммо аз streptokinase пасттар будааст.
• Фаъолияти зиддиташаннуҷӣ вобаста ба модели ташаннуҷ фарқ кардааст; дар модели PCT муҳофизати назаррас дида нашудааст.
• Дар бахши таҷрибаи анксиолитикӣ нисбат ба гурӯҳи назоратӣ натиҷаи назарраси анксиолитикӣ гузориш нашудааст.
• Манбаъ дар баробари таъсирҳои муфид натиҷаҳои эҳтимолии номатлуб, ба монанди захмшавии меъдаро низ меорад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки Vigna mungo табобати саратон дар одамон аст.
• Нишон дода нашудааст, ки онро дар одамон ба ҷойи доруи диабет истифода бурдан мумкин аст.
• Исбот нашудааст, ки он тромбозро дар одамон бехатар ва самаранок ҳал мекунад.
• Нишон дода нашудааст, ки он бемории ҷигар ё гурдаро дар одамон табобат мекунад.
• Барои табобати остеоартрит дар одамон вояи самаранок ва бехатар муайян нашудааст.
• Самаранокии афродизиакӣ, иммуностимуляторӣ, зиддиташаннуҷӣ ё зиддитиреоидӣ дар одамон тасдиқ нашудааст.
• Натиҷаҳои токсикияти ҳайвонот бо 2 g/kg ё LD50 >3000 mg/kg мавҷудияти ҳамон доираи бехатариро дар одамон нишон намедиҳанд.
• Натиҷаҳои қисмҳои гуногуни растанӣ ва усулҳои экстраксияро ҳамчун таъсири як маҳсулоти стандартии фармасевтӣ якҷоя кардан мумкин нест.
• Азбаски шарҳ систематикӣ нест, гуфтан мумкин нест, ки он тамоми адабиёти мавҷударо фаро мегирад ё ғарази нашрро назорат кардааст.

Маҳдудиятҳои асосии методологии шарҳ

Усули ҷустуҷӯи систематикӣ нест: Манбаъ нишон намедиҳад, ки кадом пойгоҳҳои додаҳо, кадом калимаҳои калидӣ ё кадом фосилаҳои таърихӣ истифода шудаанд.

Арзёбии сифати таҳқиқот нест: Барои таҷрибаҳои дохилшуда risk-of-bias ё холҳои сифати методологӣ гузориш нашудаанд.

Сатҳҳои далел гетерогенӣ мебошанд: Тести агарии бактерия, хати ҳуҷайравӣ, brine shrimp, кирм, муш, каламуш ва таҷрибаҳои in vitro бо хуни инсон дар як чаҳорчӯбаи ривоятӣ баррасӣ шудаанд.

Стандарткунии экстракт нест: Метанолӣ, обӣ, гидроалкоголӣ, хлороформӣ, қисмҳои гуногуни растанӣ ва системаҳои нанозарра аз ҳам фарқ мекунанд.

Вояҳоро муқоиса кардан мумкин нест: Вояҳои ҳайвонот бо mg/kg ва консентратсияҳои in vitro бо mg/mL ё μg/mL як бузургии биологиро ифода намекунанд.

Тасдиқи клиникӣ нест: Таҳқиқоти назоратшавандаи табобат дар одамон гузориш нашудааст.

Мушкилоти мутобиқати истинодҳо мавҷуданд: Сабтҳои библиографии баъзе истинодҳои дохили матн дида намешаванд ва дар бахши зиддиостеоартрит ҳадди ақал як номувофиқии истинод-унвон мавҷуд аст.

Дар бахши хулоса зиддияти дохилӣ мавҷуд аст: Гарчанде дар бахши фаъолияти анксиолитикӣ таъсири назаррас ёфт нашудааст, он дар хулоса ҳамчун хусусияти мусбат зикр мешавад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: A Review on the Pharmacotherapeutic Significance of Vigna mungo (L.) Hepper

Муаллифон: A.R. Florence; C. Dometilla; D.F. Mary Judisha; Beena Lawrence; S. Bashitha Banu; S. Amutha.

Тартиби муаллифон: A.R. Florence муаллифи якум, C. Dometilla дуюм, D.F. Mary Judisha сеюм, Beena Lawrence чорум, S. Bashitha Banu панҷум ва S. Amutha шашум мебошанд.

A.R. Florence: Assistant Professor of Botany; Holy Cross College (Autonomous), Nagercoil - 629 004.

C. Dometilla: Assistant Professor of Botany; St. Jude's College, Thoothoor - 629176.

D.F. Mary Judisha: III B.Sc (Hons) Agriculture; Vanavarayar Institute of Agriculture, Manakadavu, Pollachi - 642 103; мансубият ба Tamil Nadu Agricultural University зикр шудааст.

Beena Lawrence: Associate Professor of Botany; Women's Christian College, Nagercoil - 629 001.

S. Bashitha Banu: Research Scholar; Holy Cross College (Autonomous), Nagercoil - 629 004.

S. Amutha: St. John's College, Palayamkottai, 627 002.

Мансубияти донишгоҳӣ: Манбаъ нишон медиҳад, ки мансубиятҳои рақамҳои 1, 2, 4, 5 ва 6 бо Manonmaniam Sundaranar University, Tirunelveli - 627 012 алоқаманданд.

Corresponding author: Пеш аз номи A.R. Florence аломати ситора мавҷуд аст; аммо манбаъ маънои ситораро ба таври равшан ҳамчун “corresponding author” шарҳ надодааст ва почтаи электронӣ барои иртибот пешниҳод накардааст. Аз ин рӯ corresponding author қатъӣ муайян карда нашудааст.

Саҳми баробар / муаллифи якуми баробар: Дар манбаъ зикр нашудааст.

Навъи манбаъ: Шарҳи ривоятии фармакотерапевтӣ; шарҳи систематикӣ ё мета-таҳлил нест.

Соҳаи илмӣ: Ботаника, фармакогнозия, фитохимия, фармакология, таҳқиқоти маҳсулоти табиӣ ва таҳқиқоти nutraceutical.

Платформа: International Conference Proceedings on Advanced Multidisciplinary Research and Innovation (ICAMRI – 2026).

Саҳифаҳои мақола: Дар китоби маводи конфронс 1–10; дар PDF-и боршуда саҳифаҳои 11–20.

Нашр: First Edition.

Санаи нашр: August 2026.

ISBN: 978-81-689307-3-5.

DOI-и дар манбаъ додашуда: 10.65647/msp/137/2026.

Марзи DOI: Ҳамин DOI дар саҳифаҳои дигар мақолаҳои китоби конфронс низ истифода шудааст. Азбаски манбаъ нишон намедиҳад, ки ин DOI DOI-и мустақили танҳо ҳамин мақола аст, Verianla онро ҳамчун DOI-и истифодашуда дар китоби конфронс сабт мекунад.

Фарқи дохилии манбаъ дар бораи санаи конфронс: Гарчанде ҷилд ҳамчун ICAMRI – 2026 ва нашри August 2026 пешниҳод мешавад, бахшҳои ташкилот ва Convener's Message нишон медиҳанд, ки конфронс 15th August 2025 баргузор шудааст.

Ташкилот: University of Edenberg, Lusaka, Zambia, Africa.

Ҳамкории академӣ: S.T. Hindu College; Sree Ayyappa College for Women; Don Bosco College; Women's Christian College.

Баррасии ҳамтоён: Пешгуфтори китоби конфронс изҳор мекунад, ки ҳар manuskript аз ҷониби reviewer-и таҷрибадор ва subject expert panel дар доираи rigorous peer-review process арзёбӣ шудааст. Ин изҳороти худи китоби конфронс дар бораи баррасии ҳамтоён аст.

Литсензия / ҳуқуқи муаллиф: Манбаъ ибораҳои “All Rights Reserved” ва © Publisher-ро дорад. Литсензияи кушодаи Creative Commons нишон дода нашудааст.

Маълумоти ношир: Дар PDF зери сарлавҳаи Publisher маълумоти Australia, Chennai & Kanyakumari; +91 6384730258; editor@multispectrum.org ва www.multispectrum.org дода шудааст. Номи алоҳидаи муассисавии ношир дар саҳифаи библиографӣ равшан навишта нашудааст.

Пайванди расмӣ: Манбаъ суроғаи www.multispectrum.org-ро медиҳад. URL-и расмии алоҳидаи мақола дар PDF нишон дода нашудааст.

Калимаҳои калидӣ: Vigna mungo (L.) Hepper; Bioactive compounds; Traditional uses; Pharmacological properties.

Ҳадафи асосӣ: Ҷамъбаст кардани компонентҳои фитохимиявии Vigna mungo ва потенсиали фармакологии дар таҳқиқоти гуногуни преклиникӣ/лабораторӣ гузоришшуда ва таъкид кардани зарурати таҳқиқоти минбаъда барои таҳқиқоти nutraceutical/фармасевтӣ.

Усули шарҳ: Манбаъ протоколи алоҳидаи ҷустуҷӯи систематикиро гузориш намедиҳад. Пойгоҳи додаҳо, дархости ҷустуҷӯ, меъёрҳои дохилкунӣ/хориҷкунӣ ва усули арзёбии сифат дода нашудаанд.

Таҷрибаи аслӣ: Ин мақола таҷрибаи нави лаборатории худро гузориш намедиҳад; натиҷаҳои таҳқиқоти пешинаро ҷамъбаст мекунад.

Намунаи аслӣ: Мавҷуд нест.

Гурӯҳи назоратӣ: Дар сатҳи шарҳ мавҷуд нест; баъзе таҳқиқоти аслии нақлшуда назоратҳои мусбат ва манфиро истифода кардаанд.

Мета-таҳлили оморӣ: Мавҷуд нест.

Муодилаи илмӣ дар манбаъ: Мавҷуд нест.

Таҳқиқоти клиникии инсон: Дар шарҳ таҳқиқоти клиникии назоратшавандаи самаранокӣ дар одамон гузориш нашудааст.

Маводи инсонии in vitro: Дар арзёбии тромболитикӣ хуни инсон истифода шудааст; ин таҳқиқоти клиникии беморон нест.

Моделҳои асосии таҷриба: Диффузияи агар, Kirby–Bauer, DPPH, FRAP, тести ҳуҷайраи саратони SRB, brine shrimp lethality, Pheretima posthuma, моделҳои илтиҳоб ва рафтори муш/каламуш, papain-induced osteoarthritis, моделҳои ташаннуҷи PTZ/MES/PCT, осеби узв бо рифампицин ва лизиси лахта in vitro дар хуни инсон.

Самтҳои асосии фармакологӣ: Зиддибактериявӣ, зиддиилтиҳобӣ, антиоксидантӣ, анальгетикӣ, гепатопротекторӣ, зиддиостеоартритӣ, зиддисаратонӣ, антигельминтӣ, афродизиакӣ, иммуномодуляторӣ, зиддигиперлипидемикӣ, зиддигипергликемикӣ, тромболитикӣ, зиддиташаннуҷӣ, ситотоксикӣ, HIV-1 reverse transcriptase inhibitory, нефропротекторӣ ва зиддитиреоидӣ.

Натиҷаи анксиолитикӣ: Дар бахши таҷрибаи дахлдор гуфта мешавад, ки таъсири назарраси анксиолитикӣ ёфт нашудааст. Зикри фаъолияти анксиолитикӣ дар байни хусусиятҳои мусбат дар бахши хулоса як зиддияти дохилии манбаъ аст.

Ёддошти истиноди зиддиостеоартрит: Истиноди Rao et al. (2022) дар параграфи аввали зиддиостеоартрит дар рӯйхати манбаъҳо бо унвони таҳқиқоти зиддибактериявӣ/антиоксидантӣ/зиддисаратонӣ дида мешавад. Дар рӯйхати манбаъҳо инчунин Patel et al. (2015) мавҷуд аст, ки унвони мустақими зиддиостеоартрит дорад.

Якпорчагии библиография: Дар охири мақола 20 сабти библиографӣ мавҷуд аст. Сабтҳои библиографии баъзе истинодҳои матн дар рӯйхати намоёни манбаъҳо вуҷуд надоранд; Verianla манбаъҳои гумшударо аз берун пур накардааст.

Маблағгузорӣ: Изҳороти алоҳидаи маблағгузорӣ мавҷуд нест.

Бархӯрди манфиатҳо: Изҳороти алоҳидаи бархӯрди манфиатҳо мавҷуд нест.

Дастрасии маълумот: data availability statement-и алоҳида мавҷуд нест; таҳқиқот шарҳест, ки маҷмӯи нави додаҳоро тавлид намекунад.

CRediT / саҳми муаллифон: Изҳороти алоҳидаи саҳми муаллифон мавҷуд нест.

Кумитаи ахлоқ: Барои мақолаи шарҳӣ изҳороти алоҳидаи кумитаи ахлоқ мавҷуд нест. Ҷузъиёти ахлоқии таҳқиқоти аслии ҳайвонот ва намунаҳои биологӣ, ки дар шарҳ оварда шудаанд, дар ин мақола ба таври систематикӣ гузориш нашудаанд.

Шаклҳои манбаъ: Мақола график ё шакли аслии илмӣ надорад. SVG дар HTML-и Verianla ифодаи мустақил ва бе миқёси сатҳҳои далели истифодаи анъанавӣ, in vitro ва модели ҳайвонот аст, ки дар матни манбаъ ба таври равшан ҷудо мешаванд.

Марзи асосии тафсир: Шарҳ нишон медиҳад, ки Vigna mungo ва экстрактҳои гуногуни он бо бисёр сигналҳои фаъолияти биологии преклиникӣ алоқаманданд. Ин далелҳо исбот намекунанд, ки растанӣ ё ягон экстрактро дар одамон ҳамчун доруи бехатар, самаранок ва стандартӣ истифода бурдан мумкин аст. Тасдиқи клиникӣ, стандарткунии пайвастагиҳои фаъол, фармакокинетика, муайян кардани воя, токсикияти дарозмуддат ва таҳқиқоти ҳамкории доруҳо заруранд.