Vigna mungo (L.) Hepper ni jamii ya mikunde inayotajwa katika utafiti chanzo kama “black gram”, na inayojadiliwa si kwa sifa zake za lishe pekee bali pia kwa misombo mbalimbali ya fitokemia na athari za kifamasia zinazohusishwa nayo. Mapitio haya ya kisimulizi yanatoa muhtasari wa vipengele kama fenoli, flavonoidi, alkaloidi, saponini, tanini, terpenoidi na glikosidi; pamoja na maeneo ya utafiti kama shughuli za antibakteria, antioksidanti, kupunguza uvimbe, analgesia, hepatoprotection, nephroprotection, antihyperglycemic, antihyperlipidemic, anti-osteoarthritic, anticancer/cytotoxic, anthelmintic, thrombolytic, anticonvulsant, immunomodulatory, aphrodisiac na antithyroid.

Ushahidi unaowasilishwa na utafiti huu hauko katika kiwango kimoja cha kisayansi. Sehemu kubwa ya shughuli ya antibakteria imetokana na majaribio ya maabara yanayotumia agar; sehemu ya matokeo ya antioksidanti na anticancer imetokana na vipimo vya kemikali na mistari ya seli; shughuli ya thrombolytic imetokana na jaribio la in vitro kwa kutumia damu ya binadamu; huku sehemu kubwa ya matokeo ya kupunguza uvimbe, analgesia, hepatoprotection, nephroprotection, anti-osteoarthritic, antihyperglycemic, aphrodisiac, immunomodulatory, anticonvulsant na antithyroid yakitokana na tafiti za wanyama wa majaribio. Chanzo hakiripoti jaribio la kliniki la matibabu linalodhibitiwa kwa binadamu.

Miongoni mwa matokeo ya kiasi yaliyojitokeza ni kwamba ekstrakti ya ganda la mbegu la PUSA-I ilitengeneza eneo la kuzuia ukuaji la 28 mm dhidi ya Bacillus subtilis; uzuiaji wa radikali ya DPPH uliripotiwa kuwa %22,7 katika utafiti mmoja; shughuli ya jumla ya antioksidanti katika ganda la mbegu la PUSA-I ilikuwa %76; uhai wa seli katika mistari ya seli za saratani ulipungua hadi viwango vya %68–72; ekstrakti ya hidroalkoholi ya 400 mg/kg ilipunguza kwa kiasi kikubwa uvimbe katika modeli ya osteoarthritis ya panya iliyosababishwa na papain; ekstrakti ya mbegu zisizochemshwa ilipunguza sukari ya damu kwa %48,9 katika panya waliobebeshwa glukosi; na ekstrakti ya mbegu ya 10 mg/mL ilisababisha %31,52 ya kuvunjika kwa donge katika damu ya binadamu in vitro.

Matokeo haya si pendekezo la moja kwa moja la matumizi ya kitabibu. Shughuli ya kibaolojia katika seli, bakteria, minyoo, jaribio la damu ya binadamu kwenye bomba au mnyama wa majaribio haimaanishi kwamba itafanya kazi kwa binadamu kwa dozi ileile, kwa usalama uleule na kwa manufaa yaleyale ya kliniki. Chanzo hakijatathmini ufanisi wa kliniki kwa binadamu, dozi ya kifamasia iliyosanifishwa, usalama wa muda mrefu kwa binadamu au mwingiliano wa dawa.

Pia kuna mgongano muhimu ndani ya chanzo: katika sehemu ya anxiolytic inaelezwa wazi kwamba katika majaribio ya panya hakukuwa na athari ya anxiolytic yenye umuhimu ikilinganishwa na kundi la udhibiti, lakini katika sehemu ya hitimisho shughuli ya anxiolytic imeorodheshwa miongoni mwa sifa chanya. Kwa hiyo Verianla haiainishi shughuli ya anxiolytic kama matokeo chanya yaliyothibitishwa.

Vigna mungo ni nini?

Vigna mungo ni mmea wa jamii ya mikunde wa familia ya Fabaceae na unaelezwa katika chanzo kwa jina lake la kawaida black gram. Chanzo kinaeleza kuwa hulimwa hasa katika maeneo ya tropiki na subtropiki ya India na Asia ya Kusini-Mashariki; na kwamba ni muhimu kilishe kwa sababu ya maudhui yake ya protini, wanga, vitamini na madini.

Mbali na upande wa lishe, mapitio yanazingatia vipengele vya fitokemia vya mmea. Makundi makuu ya misombo yaliyotajwa katika chanzo ni:

• misombo ya fenoli na asidi za fenoli,
• flavonoidi,
• alkaloidi,
• saponini,
• tanini,
• terpenoidi,
• glikosidi,
• baadhi ya amino asidi.

Chanzo kinahusisha vipengele hivi na athari za antioksidanti, antimikrobia, kupunguza uvimbe, kimetaboliki na athari nyingine za kifamasia. Hata hivyo, kuwepo kwa kundi fulani la fitokemia katika mmea pekee si ushahidi wa ufanisi wa matibabu ya kliniki.

Tofauti kati ya matumizi ya jadi na farmakolojia ya majaribio

Chanzo kinaeleza kwamba Vigna mungo imehusishwa katika matumizi ya afya ya jadi na hali kama matatizo ya ini, rheumatism, matatizo ya mfumo wa neva, maumivu ya mifupa na mwili, dropsy na cephalgia.

Dropsy ni neno la kitabibu la zamani lililotumiwa kueleza hali za edema zinazohusiana na mkusanyiko wa maji kwenye tishu. Cephalgia maana yake ni maumivu ya kichwa.

Maneno haya yanaonekana katika chanzo kama matumizi ya jadi. Matumizi ya jadi si sawa na ushahidi wa majaribio unaodhibitiwa au ushahidi wa matibabu ya kliniki.

Katika aya hiyo hiyo, chanzo kinataja matumizi ya jadi ya “mung bean soup” wakati wa kiangazi kwa lengo la kupunguza joto la mwili na pia uainishaji wa zamani wa mmea. Verianla inayahifadhi maelezo haya kama simulizi la chanzo; haibadilishi taarifa za kihistoria/taksonomia zilizotolewa kwenye chanzo kwa uainishaji mpya wa kibotania uliofanywa kwa kujitegemea.

“Shughuli ya Kifamasia” Inamaanisha Nini Hasa?

Katika mapitio haya, “shughuli ya kifamasia” inatumika kumaanisha kwamba ekstrakti au nyenzo iliyotokana na mmea inasababisha athari ya kibaolojia inayoweza kupimika katika kipimo cha maabara, mfumo wa seli, sampuli ya kibaolojia iliyotengwa au mnyama wa majaribio; kauli hii pekee haimaanishi kuwa ni tiba yenye ufanisi na iliyoidhinishwa kwa binadamu.

“Eneo la kuzuia ukuaji” katika shughuli ya antibakteria ni nini?

Eneo la kuzuia ukuaji ni kipenyo cha eneo la duara kwenye agar ambako mikroorganismu haikui na kwa kawaida hupimwa kwa millimita (mm). Katika mazingira yale yale ya majaribio, eneo kubwa zaidi linaweza kuonyesha kwamba nyenzo iliyojaribiwa ilizuia ukuaji wa mikroorganismu hiyo kwa nguvu zaidi.

Hata hivyo, si sahihi kulinganisha moja kwa moja vipenyo vya maeneo kutoka tafiti tofauti kwa mtazamo wa “ni ipi dawa yenye nguvu zaidi?”. Konsentrasheni ya ekstrakti, kiyeyusho, aina ya agar, aina ya mikroorganismu, ukubwa wa diski/kisima na mazingira ya incubation yanaweza kubadilisha matokeo.

Matokeo ya antibakteria

Chanzo kinaeleza kwamba ekstrakti mbalimbali za Vigna mungo ziliunda maeneo ya kuzuia ukuaji ya 14–24 mm. Kwa ekstrakti ya methanoli inayoitwa VMNP, thamani ya 24 mm imetolewa katika Bacillus zanthoxyli na 14 mm katika Bacillus velezensis.

Katika majaribio haya amoxicillin na streptomycin zilitumika kama udhibiti chanya, na DMSO kama udhibiti hasi.

Udhibiti chanya ni kundi linalotumia dutu inayojulikana kuwa na athari ili kuonyesha kuwa mfumo wa majaribio unaweza kujibu kama inavyotarajiwa. Udhibiti hasi hutumiwa kutathmini ikiwa athari iliyoonekana imetokana na sababu nyingine kama kiyeyusho au mchakato.

Chanzo pia kinaripoti maeneo ya antibakteria ya 13–25 mm katika nanochembe za oksidi ya zinki zilizotengenezwa kwa njia ya kijani — ZnO NPs. Thamani ya juu zaidi ni 25 mm kwa Klebsiella ozaenae.

Hapa kuna tofauti muhimu: matokeo ya antibakteria ya mfumo wa nanochembe za ZnO si athari ya ekstrakti ya mmea pekee; nanochembe yenyewe na mbinu ya usanisi pia ni sehemu ya mfumo wa majaribio.

Utafiti wa antibakteria wa ganda la mbegu la PUSA-I

Ekstrakti ghafi za aina tatu za Vigna mungo ziliandaliwa katika konsentrasheni ya 100 mg/mL ndani ya DMSO na kutathminiwa dhidi ya bakteria Gram-chanya na Gram-hasi kwa mbinu ya agar well diffusion — uenezaji kupitia kisima cha agar.

Mikroorganismu zilizojaribiwa zilijumuisha:

• Bacillus cereus,
• Bacillus subtilis,
• Klebsiella pneumoniae,
• Pseudomonas aeruginosa,
• Escherichia coli

.

Ekstrakti ya ganda la mbegu la PUSA-I ilitengeneza eneo la kuzuia ukuaji la 28 mm dhidi ya B. subtilis na 22 mm dhidi ya P. aeruginosa. Kwa cefotaxime iliyotumika kama udhibiti chanya, kiwango cha 28–32 mm kiliripotiwa.

Kirby–Bauer na SDS-PAGE ni nini?

Mbinu ya Kirby–Bauer ni mbinu ya maabara inayotegemea uenezaji ambayo hutathmini kiasi ambacho dutu za antimikrobia zinazuia ukuaji wa mikroorganismu kwa kutumia maeneo ya kuzuia ukuaji yanayotokea kwenye agar.

Chanzo kinaeleza kwamba ekstrakti za methanoli za black gram zilitathminiwa dhidi ya viumbe kama Enterococci sp., Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella sp., Bacillus sp., Staphylococcus aureus, Aspergillus niger na Candida albicans.

SDS-PAGE — sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis ni mbinu ya electrophoresis inayotumiwa kutenganisha protini hasa kulingana na ukubwa wa molekuli. Chanzo kinataja 66 kDa kwa BSA na 18 kDa kwa alama iliyotolewa kama lysine katika upimaji wa wasifu wa protini.

kDa — kilodalton ni kitengo kinachotumiwa kueleza molekuli ya protini.

Matokeo ya kupunguza uvimbe na analgesia

Chanzo kinaeleza kwamba ekstrakti ya jani la Vigna mungo ilipunguza paw edema — uvimbe wa paw uliosababishwa na carrageenan kwa panya kwa namna inayotegemea dozi. Modeli ya carrageenan ni mojawapo ya mbinu zinazotumiwa kuunda uvimbe mkali unaodhibitiwa kwa mnyama wa majaribio.

Katika tathmini ya analgesia, matokeo kama kuongezeka kwa muda wa kujibu maumivu ya joto na uthabiti wa utando yanatajwa. Chanzo pia kinahusisha ukandamizaji wa shughuli ya phospholipase A₂ na usanisi wa prostaglandin kama utaratibu unaowezekana.

Kauli hizi za utaratibu zinawasilishwa katika chanzo kama tafsiri ya matokeo ya majaribio; hazimaanishi kwamba utaratibu wa kliniki wa kutibu maumivu kwa binadamu umethibitishwa.

Matokeo ya Antioksidanti ya DPPH, FRAP na TAA Yanamaanisha Nini?

Kipimo cha kuondoa radikali ya DPPH hupima uwezo wa sampuli kupunguza radikali huru, kipimo cha FRAP hupima nguvu ya kupunguza chuma, na TAA hupima shughuli ya jumla ya antioksidanti katika mazingira ya maabara; viwango vya juu vinaunga mkono uwezo wa kibayokemia wa antioksidanti lakini havithibitishi moja kwa moja kuzuia ugonjwa au ufanisi wa matibabu katika mwili wa binadamu.

Matokeo ya DPPH

Chanzo kinaripoti kwamba katika utafiti mmoja Vigna mungo ilizuia radikali za DPPH kwa kiwango cha %22,7.

DPPH ni molekuli thabiti ya radikali huru. Kiwanja chenye uwezo wa antioksidanti kinapoweza kutoa elektroni au hidrojeni kwa DPPH, sifa ya spectrophotometric ya suluhisho la majaribio hubadilika na uwezo wa kuondoa radikali unaweza kuhesabiwa.

FRAP na reducing power

Chanzo kinatoa:

• FRAP: 11,80 μg AAE/mg sampuli,
• reducing power: 14,90 μg AAE/mg

.

FRAP — Ferric Reducing Antioxidant Power ni kipimo cha kemikali cha antioksidanti kinachopima uwezo wa kupunguza chuma ferric hadi hali ya chini ya oksidishaji.

Chanzo hakifafanui kando kifupi AAE. Katika fasihi ya antioksidanti AAE hutumiwa kwa kawaida kumaanisha ascorbic acid equivalent; lakini kwa kuwa ufafanuzi huu haujatolewa wazi katika sehemu ya mbinu ya makala chanzo, Verianla haiwasilishi kama ufafanuzi uliothibitishwa kando na chanzo.

PUSA-I na shughuli ya jumla ya antioksidanti

Katika utafiti uliolinganisha aina tatu, ganda la mbegu la PUSA-I lilionyesha shughuli ya juu zaidi ya jumla ya antioksidanti:

PUSA-I: %76 TAA

Ulinganisho wa ascorbic acid: %81,25

Chanzo pia kinaripoti kwamba shughuli ya antioksidanti iliongezeka kadiri konsentrasheni ya ekstrakti ilivyoongezeka.

Tathmini ya anticancer katika mistari ya seli

Ekstrakti zilizotayarishwa kutoka sehemu mbalimbali za aina ya PUSA-I zilitathminiwa dhidi ya mistari ya seli za saratani PC-3, Hop-62 na 786-O kwa SRB assay — kipimo cha sulforhodamine B.

Kipimo cha SRB ni mbinu ya maabara inayowezesha kupima msongamano na uhai wa seli kwa kupaka rangi protini yote ya seli.

Ekstrakti zilitumika katika kiwango cha 20–80 μg/mL na uhai wa seli ulipimwa baada ya 24 saa.

Matokeo haya yanaunga mkono ishara ya cytotoxic/antiproliferative katika mistari fulani ya seli. Hayatoi taarifa kuhusu kupungua kwa uvimbe, kuongezeka kwa muda wa kuishi au ufanisi wa matibabu ya saratani kwa binadamu.

Shughuli ya hepatoprotective

Chanzo kinataja viashiria vya kibayokemia kama SGOT, SGPT, ALP, total bilirubin, MDA na GSH katika majaribio yanayotathmini uharibifu wa ini.

SGOT, katika terminolojia ya sasa mara nyingi huhusishwa na AST — aspartate aminotransferase, kiashiria cha uharibifu wa ini/seli.

SGPT, mara nyingi huitwa ALT — alanine aminotransferase.

ALP — alkaline phosphatase ni enzyme inayohusishwa na tishu mbalimbali, ikiwa ni pamoja na ini na mfumo wa nyongo.

Total bilirubin ni kiashiria kinachohusishwa na kuvunjika kwa hemoglobini na metaboli ya ini-nyongo.

MDA — malondialdehyde ni biomarker inayohusishwa na lipid peroxidation na uharibifu wa oksidativi.

GSH — glutathione ni mojawapo ya vipengele muhimu vya ulinzi wa antioksidanti wa seli.

Chanzo kinaeleza kwamba baadhi ya ekstrakti za Vigna mungo zilibadilisha viashiria hivi kwa mwelekeo chanya katika modeli za uharibifu wa ini zilizosababishwa na acetaminophen, CCl₄ na rifampicin.

Hasa, ekstrakti ya mbegu ya maji inayoitwa AEVM ilipunguza SGPT, SGOT, ALP na total bilirubin katika panya wa modeli ya hepatotoxicity iliyosababishwa na rifampicin, na uharibifu wa histopathology ulikuwa mdogo.

CCl₄ — carbon tetrachloride ni mojawapo ya kemikali za hepatotoxic zinazotumiwa kuunda uharibifu wa ini wa majaribio. Kuonekana kwa athari ya kinga katika modeli hii hakumaanishi kwamba ugonjwa wa ini wa binadamu umetibiwa.

Shughuli ya nephroprotective

Katika modeli ya uharibifu wa figo iliyosababishwa na rifampicin, AEVM iliripotiwa kupunguza ongezeko la blood urea nitrogen — BUN, serum creatinine na uric acid.

BUN inawakilisha urea nitrogen katika damu. Serum creatinine ni mojawapo ya viashiria vya kibayokemia vinavyotumiwa sana kutathmini kazi ya uchujaji wa figo.

Chanzo kinaripoti kwamba uharibifu wa nephron ulikuwa mdogo pia katika uchunguzi wa histology.

Utafiti wa anti-osteoarthritic ulifanywaje?

Chanzo kinaeleza kwamba ekstrakti ya hidroalkoholi ya Vigna mungo — VMHA — ilitathminiwa katika modeli ya osteoarthritis ya panya iliyosababishwa na papain.

Modeli ya osteoarthritis iliundwa kwa matumizi ya intra-articular papain na cysteine. Kisha VMHA ilitolewa kwa mdomo katika:

• 100 mg/kg,
• 200 mg/kg,
• 400 mg/kg

.

Vipimo vilivyotathminiwa:

• kipenyo cha kiungo cha goti,
• grip strength — nguvu ya kushika,
• shughuli ya locomotor,
• hanging time — muda wa kuningʻinia,
• uchunguzi wa histopathology,
• tathmini ya sumu kali.

Inaripotiwa kwamba katika dozi ya 400 mg/kg uvimbe ulipungua kwa kiasi kikubwa na chanzo kinatoa thamani ya \(P<0{,}05\). Kwa upande mwingine, dozi ya 100 mg/kg iliripotiwa kutoa uboreshaji unaoonekana katika nguvu ya kushika, harakati na muda wa kuningʻinia.

Katika sehemu inayofuata ya anti-osteoarthritis ya chanzo, pia imeelezwa kwamba dozi za 200 na 400 mg/kg hazikuleta uboreshaji wa ziada katika vigezo hivi vya utendaji.

Kwa hiyo haiwezekani kutoa hitimisho la mstari kwamba “dozi ya juu ni bora katika matokeo yote”.

Matokeo ya sumu kali yanamaanisha nini?

Katika sehemu ya anti-osteoarthritis, inaripotiwa kwamba hadi 2 g/kg hakukuwa na kifo au ishara dhahiri ya sumu. Katika sehemu tofauti ya ulcerogenic, LD₅₀ ya mdomo imeelezwa kuwa zaidi ya 3000 mg/kg.

LD₅₀ — median lethal dose ni kiashiria cha sumu kali kinachoeleza dozi inayohusishwa na kifo katika %50 ya idadi ya majaribio chini ya mazingira ya jaribio.

LD₅₀ ya juu inaweza kuashiria kwamba hatari ya kifo cha ghafla ni ndogo kwa kiasi fulani; lakini haimaanishi usalama wa muda mrefu, sumu kwa viungo, mwingiliano wa dawa, usalama wa ujauzito au usalama wa matumizi kwa binadamu.

Kwa nini athari ya ulcerogenic ni muhimu?

Chanzo hakielezi tu athari zenye manufaa za kundi hilo la ekstrakti, bali pia matokeo hasi. Vidonda vinavyotegemea dozi viliripotiwa kwenye mucosa ya tumbo ya wanyama wa majaribio.

Chanzo kinahusisha athari hii na kukandamizwa kwa usanisi wa prostaglandin. Kwa kuwa prostaglandin zina jukumu katika kulinda mucosa ya tumbo, kukandamizwa kwa utaratibu huu kunaweza kudhoofisha kizuizi cha tumbo.

Matokeo haya yanaweka mpaka muhimu wa tafsiri: kuonyesha ishara ya kupunguza uvimbe au analgesia hakumaanishi kwamba ekstrakti ni salama moja kwa moja.

Shughuli ya anthelmintic

Ekstrakti ya mbegu inayoitwa MESVM ilitathminiwa kwa vipimo vya in vitro vya kupooza na kifo kwa Pheretima posthuma.

Kiwango cha 10–50 mg/mL kilitumika na albendazole 15 mg/mL ikatumika kama dawa rejea.

Katika ekstrakti ya 50 mg/mL:

• muda wa kupooza: dakika 35,4,
• muda wa kifo: dakika 75,2

uliripotiwa.

Chanzo kinaeleza athari kuwa inategemea dozi: kadiri konsentrasheni ilivyoongezeka, kupooza na kifo vilitokea kwa muda mfupi zaidi.

Shughuli ya aphrodisiac

Ekstrakti za methanoli na chloroform zilitathminiwa kwa panya dume albino katika dozi za 200 na 400 mg/kg.

Vigezo vya tabia vilivyopimwa na chanzo ni:

• MF — mount frequency: idadi ya kupanda,
• IF — intromission frequency: idadi ya intromission,
• EF — ejaculation frequency: idadi ya ejaculation,
• ML — mount latency: muda hadi mount ya kwanza,
• IL — intromission latency: muda hadi intromission ya kwanza,
• EL — ejaculatory latency: muda hadi ejaculation,
• PEI — post-ejaculatory interval: muda kutoka ejaculation hadi shughuli kuanza tena.

Chanzo kinaripoti kwamba MF, IF na EF ziliongezeka; ML, IL, EL na PEI zilipungua na kiwango cha serum testosterone kiliongezeka.

Matokeo haya yanahusu modeli ya panya dume na hayaonyeshi ufanisi wa matibabu ya kazi ya ngono kwa binadamu.

Shughuli ya immunomodulatory / immunostimulatory

Chanzo kinaeleza kwamba katika wanyama wa majaribio titers za kingamwili za msingi na za pili, mwitikio wa delayed-type hypersensitivity — DTH, adhesion ya neutrophil na shughuli ya phagocytic viliongezeka.

Kinga ya humoral inamaanisha hasa mwitikio wa kinga unaohusiana na kingamwili.

Cell-mediated immunity — kinga inayosimamiwa na seli inajumuisha miitikio ambako jukumu la seli za kinga kama T cells linaonekana zaidi.

DTH — hypersensitivity ya aina iliyochelewa ni kipimo kinachoweza kutumika kwa majaribio kutathmini mwitikio wa kinga ya seli.

Phagocytosis ni mchakato ambapo seli za kinga humeza na kuchakata mikroorganismu au chembe.

Chanzo kinahusisha mabadiliko haya na uhamasishaji wa kinga; lakini kiwango cha ulinzi dhidi ya maambukizi au matokeo ya kliniki ya kinga kwa binadamu hayakupimwa.

Je, Chanzo Kinaonyesha Athari ya Anxiolytic?

Kulingana na sehemu ya jaribio la anxiolytic katika chanzo, hapana: ingawa tabia ya kuchunguza iliongezeka kwa panya waliopokea ekstrakti mbalimbali za mbegu za Vigna mungo, hakukuwa na tofauti yenye umuhimu ikilinganishwa na kundi la udhibiti na katika mazingira yaliyojaribiwa hakukuonekana athari dhahiri ya kukandamiza mfumo mkuu wa neva au anxiolytic; kwa hiyo kuorodheshwa kwa shughuli ya anxiolytic miongoni mwa sifa chanya katika sehemu ya hitimisho ni mgongano wa ndani wa chanzo.

Tathmini ya anxiolytic ilifanywa kwa open-field test — kipimo cha uwanja wazi. Kipimo cha uwanja wazi ni jaribio la tabia linalotumiwa kutathmini harakati na tabia ya kuchunguza ya panya katika eneo jipya.

Chanzo kinaeleza wazi:

• kuwa ongezeko la tabia ya kuchunguza lilionekana,
• lakini hakukuwa na tofauti yenye umuhimu ikilinganishwa na kundi la udhibiti,
• na hakukuwa na athari dhahiri ya CNS depressant au anxiolytic

.

Kwa hiyo katika makala ya Verianla si kauli chanya zaidi ya sehemu ya hitimisho, bali matokeo ya moja kwa moja ya sehemu ya majaribio ndiyo yanayotumika kama mpaka wa kisayansi.

Shughuli ya antihyperlipidemic

Chanzo kinaeleza kuwa katika tafiti za majaribio kuliripotiwa kupungua kwa total cholesterol, triglyceride, LDL na VLDL; pamoja na kuimarika kwa atherogenic index na uwiano wa HDL/LDL.

LDL — low-density lipoprotein na VLDL — very-low-density lipoprotein ni madarasa ya lipoprotein yanayohusika katika usafirishaji wa cholesterol na triglyceride.

HDL — high-density lipoprotein ni kundi la lipoprotein linaloshiriki katika usafirishaji wa cholesterol kutoka kwenye tishu za pembeni.

Chanzo kinaeleza matokeo kuwa “yanalinganishika” na dawa za kawaida za antihyperlipidemic kama atorvastatin na gemfibrozil; lakini katika sehemu hii ya mapitio, modeli ya jaribio, ukubwa wa sampuli, dozi na maelezo ya kiasi ya ulinganisho hayajatolewa. Kwa hiyo hitimisho la usawa wa kliniki haliwezi kutolewa.

Matokeo ya antihyperglycemic

Ekstrakti za methanoli za mbegu za Vigna mungo zilizochemshwa na zisizochemshwa zilitathminiwa katika panya Swiss albino waliobebeshwa glukosi.

Glibenclamide ni dawa ya antidiabetic inayopunguza glukosi ya damu na ilitumika kama dawa ya kulinganisha katika jaribio hili.

Ukaribu wa asilimia za ekstrakti na glibenclamide hauonyeshi kwamba mmea huu unaweza kutumika badala ya glibenclamide kwa binadamu. Dozi, pharmacokinetics, usanifishaji wa kiambato hai na aina ya jaribio ni tofauti kabisa.

Shughuli ya thrombolytic

Chanzo kinaeleza kwamba katika jaribio la in vitro lililotumia damu ya binadamu, ekstrakti ya mbegu MESVM ilitathminiwa katika konsentrasheni za 2–10 mg/mL.

Udhibiti chanya ni streptokinase, na udhibiti hasi ni maji yaliyodistiliwa.

Thrombolysis — thrombolysis ni kuvunjwa kwa donge la damu lililotokea. Kwa kuwa streptokinase ni wakala wa thrombolytic wenye athari ya fibrinolytic, hapa ilitumika kama udhibiti chanya wa mfumo wa majaribio.

Matokeo ya ekstrakti yako chini ya nusu ya udhibiti chanya. Kwa hiyo chanzo kinaeleza shughuli hii kama “moderate thrombolytic properties”.

Kutumia damu ya binadamu ndani ya bomba hakumaanishi kwamba hili ni matibabu ya kliniki ya thrombosis kwa binadamu.

Shughuli ya anticonvulsant

AQVM — ekstrakti ya maji ya mbegu za Vigna mungo ilitathminiwa katika modeli mbalimbali za mshtuko.

Katika mishtuko iliyosababishwa na PTZ — pentylenetetrazole, mwanzo wa mshtuko ulichelewa;

katika modeli ya MES — maximal electroshock, muda wa awamu ya hind limb tonic extensor — HLTE ulipungua;

lakini katika mishtuko iliyosababishwa na PCT — picrotoxin, athari ya kinga yenye umuhimu haikupatikana.

Matokeo haya yanaonyesha mpaka muhimu: ekstrakti haikuonyesha athari ileile katika modeli zote za mshtuko. Kwa hiyo haiwezekani kutoa hitimisho la jumla kwamba “ni dawa ya antiepileptic” kutokana na jaribio moja.

Kipimo cha cytotoxicity cha brine shrimp

Ekstrakti zilizotokana na sehemu mbalimbali za mmea zilitathminiwa katika konsentrasheni za 20–100 μg/mL kwa brine shrimp lethality bioassay — kipimo cha kifo cha kamba wa maji chumvi.

Chanzo kinaripoti thamani za LC₅₀ kama:

• jani: 4,52 μg/mL,
• shina: 3,25 μg/mL,
• vincristine sulfate udhibiti chanya: 0,67 μg/mL

.

LC₅₀ — median lethal concentration ni konsentrasheni inayosababisha kifo katika %50 ya viumbe wa majaribio. Katika mazingira yale yale ya kipimo, LC₅₀ ya chini ina maana ya nguvu kubwa zaidi ya sumu kali kwa seli.

Hata hivyo, kipimo cha brine shrimp ni kipimo cha uchunguzi. Hakiwezi kutumiwa kutoa moja kwa moja hitimisho la ufanisi wa anticancer, antiviral au pesticide kwa binadamu.

Uzuiaji wa HIV-1 reverse transcriptase

Chanzo kinaeleza kwamba vizuizi vitatu vya trypsin–chymotrypsin vilitengwa kutoka mbegu za Vigna mungo kwa chromatography ya hatua nyingi na kwamba vina takriban molekuli ya 16 kDa.

Katika vizuizi viwili, uzuiaji hafifu dhidi ya HIV-1 reverse transcriptase uliripotiwa.

Reverse transcriptase — reverse transcriptase ni enzyme ya virusi inayohusika katika kunakili taarifa ya RNA kuwa DNA katika retrovirus kama HIV.

Protini kuzuia enzyme hii kwa kiwango hafifu maabara hakumaanishi kuwa imeonyesha ufanisi wa kliniki kama dawa ya antiviral.

Matokeo ya tezi na mzunguko wa estrus

70% ya ekstrakti ya methanoli ilitathminiwa katika panya jike wa majaribio. Chanzo kinaripoti:

• kupungua kwa kiwango cha serum T3,
• kupungua kwa T4,
• kuongezeka kwa TSH,
• mabadiliko ya uzito na joto la mwili kuelekea kawaida,
• kuboreka kwa glukosi ya damu wakati wa kufunga,
• kurudi kwa mzunguko wa estrus kuwa wa kawaida

.

T3 — triiodothyronine na T4 — thyroxine ni homoni za tezi. TSH — thyroid-stimulating hormone ni homoni inayotolewa na pituitary na kudhibiti uzalishaji wa homoni za tezi.

Utafiti huu ni modeli ya panya jike. Hautoi ushahidi wa kliniki kuhusu ufanisi au usalama wa matibabu ya hyperthyroidism kwa binadamu.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Mbinu ya mapitio

Makala inajitambulisha kama review — mapitio na inakusanya tafiti za fitokemia na farmakolojia zilizochapishwa katika miaka mbalimbali chini ya vichwa vidogo vya mada.

Hata hivyo, chanzo hakiripoti:

• hifadhidata za bibliografia zilizotumika,
• maneno muhimu ya utafutaji,
• tarehe ya kuanza na kumaliza utafutaji,
• vigezo vya kujumuisha,
• vigezo vya kuondoa,
• mchoro wa uteuzi wa tafiti,
• uchunguzi wa watafiti wawili,
• risk-of-bias au tathmini ya ubora,
• meta-analysis,
• uchambuzi wa heterogeneity

.

Kwa hiyo utafiti hauwezi kuainishwa kama systematic review au meta-analysis. Haiwezekani kuzalisha upya kikamilifu kutoka kwenye chanzo ni tafiti zipi zilichaguliwa na kwa nini.

Muhtasari wa ushahidi kulingana na kiwango cha majaribio

Ekstrakti na maandalizi makuu yaliyotajwa katika chanzo

Mapitio hayatumii ekstrakti moja iliyosanifishwa. Tafiti mbalimbali zimetumia:

• ekstrakti ya methanoli,
• ekstrakti ya chloroform,
• ekstrakti ya maji — AEVM/AQVM,
• ekstrakti ya hidroalkoholi — VMHA,
• ekstrakti ya mbegu — MESVM,
• ekstrakti ya ganda la mbegu,
• mifumo ya nanochembe za ZnO,
• vizuizi vya protini vilivyotengwa

ambavyo ni nyenzo tofauti.

Kwa hiyo kuunganisha matokeo yote kama “dozi moja ya Vigna mungo” ni kosa la kisayansi. Kadiri sehemu ya mmea, kiyeyusho, mbinu ya uchimbaji, konsentrasheni na mfumo wa majaribio vinavyobadilika, bidhaa inayopatikana pia hubadilika.

Je, chanzo kina fomula?

Hapana. Mapitio haya si modeli inayotegemea fomula za kisayansi wala utafiti wa kiasi wa pharmacokinetics. Chanzo kinatoa dozi, konsentrasheni, asilimia, maeneo ya kuzuia ukuaji, LC₅₀ na matokeo ya biomarkers, lakini hakitoi equation yenye nambari au modeli ya hisabati inayozihesabu.

Taarifa za takwimu zina kina gani?

Chanzo kinawasilisha tafiti nyingi ndogo katika kiwango cha muhtasari. Ukubwa wa sampuli kwa kina, confidence intervals, standard deviations, effect sizes na data ghafi havijatolewa katika sehemu nyingi.

Katika sehemu ya anti-osteoarthritis kuna taarifa ya \(P<0{,}05\) kwa kupungua kwa uvimbe katika dozi ya 400 mg/kg. Hata hivyo, hakuna meta-analysis ya kulinganisha matokeo au usanisi wa takwimu wa pamoja uliofanywa katika mapitio yote.

Mgongano wa marejeo na matokeo ndani ya chanzo

Matokeo ya anxiolytic: Sehemu husika inasema kuwa hakuna athari ya anxiolytic yenye umuhimu, lakini sehemu ya hitimisho inaorodhesha shughuli ya anxiolytic kati ya matokeo chanya. Verianla inahifadhi matokeo hasi/yasiyo na umuhimu katika simulizi la moja kwa moja la jaribio.

Rejeo la anti-osteoarthritis: Aya ya kwanza ya anti-osteoarthritis inatoa rejeo la Rao et al. (2022). Katika orodha ya marejeo, kichwa cha Rao et al. (2022) kinahusu uwezo wa antibakteria, antioksidanti na anticancer. Chanzo tofauti cha Patel et al. (2015) kina kichwa kinachohusu moja kwa moja utafiti wa Vigna mungo katika modeli ya papain-induced osteoarthritis. Chanzo hakifafanui uhusiano huu wa rejeo.

Ulinganifu wa marejeo unaokosekana: Maandishi yanatumia marejeo kama Zaheer et al. (2020), Zia-Ul-Haq et al. (2014), Udenigwe & Aluko (2011), Solanki & Jain (2010) na Thomas et al. (1983); lakini rekodi zao za bibliografia hazipo katika orodha ya marejeo inayoonekana mwishoni mwa makala. Verianla haikamilishi mapungufu haya kwa kuongeza vyanzo vya nje.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

• Ekstrakti na derivatives mbalimbali za Vigna mungo zimeonyesha ishara za shughuli ya kibaolojia katika modeli mbalimbali za maabara na wanyama wa majaribio.
• Majaribio ya antibakteria yameripoti maeneo ya kuzuia ukuaji yanayoweza kupimwa dhidi ya mikroorganismu mbalimbali.
• Uwezo wa antioksidanti umeripotiwa katika vipimo kama DPPH, FRAP na TAA.
• Ekstrakti ya ganda la mbegu la PUSA-I ilipunguza uhai wa seli katika mistari mitatu ya seli za saratani.
• Matokeo ya kupunguza uvimbe, hepatoprotective, nephroprotective na anti-osteoarthritic yameripotiwa katika modeli za wanyama.
• Ekstrakti za mbegu zilipunguza glukosi ya damu katika panya waliobebeshwa glukosi.
• Katika jaribio la in vitro la damu ya binadamu, athari ya thrombolytic inayotegemea dozi ilionekana lakini ilikuwa chini ya streptokinase.
• Shughuli ya anticonvulsant ilitofautiana kulingana na modeli ya mshtuko; katika modeli ya PCT hakuna ulinzi wenye umuhimu ulioonekana.
• Katika sehemu ya jaribio la anxiolytic, hakuna matokeo ya anxiolytic yenye umuhimu yaliyoripotiwa dhidi ya kundi la udhibiti.
• Chanzo pia kinaripoti matokeo yanayoweza kuwa mabaya kama vidonda vya tumbo pamoja na athari zenye manufaa.

Matokeo ambayo utafiti hauungi mkono

• Haijaonyeshwa kwamba Vigna mungo ni matibabu ya saratani kwa binadamu.
• Haijaonyeshwa kwamba inaweza kutumika badala ya dawa ya kisukari kwa binadamu.
• Haijathibitishwa kwamba inayeyusha thrombosis kwa binadamu kwa usalama na ufanisi.
• Haijaonyeshwa kwamba inatibu ugonjwa wa ini au figo kwa binadamu.
• Dozi salama na yenye ufanisi ya kutibu osteoarthritis kwa binadamu haijaainishwa.
• Ufanisi wa aphrodisiac, immunostimulatory, anticonvulsant au antithyroid haujathibitishwa kwa binadamu.
• Matokeo ya sumu kwa wanyama ya 2 g/kg au LD50 >3000 mg/kg hayaonyeshi kwamba kuna kiwango kilekile cha usalama kwa binadamu.
• Matokeo ya sehemu tofauti za mmea na mbinu tofauti za uchimbaji hayawezi kuunganishwa kana kwamba ni athari ya bidhaa moja ya dawa iliyosanifishwa.
• Kwa kuwa mapitio si ya kimfumo, haiwezi kusemwa kwamba yanajumuisha fasihi yote iliyopo au yanadhibiti publication bias.

Mapungufu makuu ya kimetodolojia ya mapitio

Hakuna mbinu ya utafutaji wa kimfumo: Chanzo hakionyeshi hifadhidata, maneno muhimu au vipindi vya tarehe vilivyotumika.

Hakuna tathmini ya ubora wa tafiti: risk-of-bias au alama za ubora wa kimetodolojia za majaribio yaliyojumuishwa hazijaripotiwa.

Viwango vya ushahidi ni heterogenous: Vipimo vya agar ya bakteria, mistari ya seli, brine shrimp, minyoo, panya, panya wakubwa na majaribio ya in vitro ya damu ya binadamu vimejadiliwa katika mfumo mmoja wa kisimulizi.

Hakuna usanifishaji wa ekstrakti: Methanoli, maji, hidroalkoholi, chloroform, sehemu za mmea na mifumo ya nanochembe ni tofauti.

Dozi hazilinganishiki: Dozi za wanyama za mg/kg na konsentrasheni za in vitro za mg/mL au μg/mL haziwakilishi ukubwa uleule wa kibaolojia.

Hakuna uthibitisho wa kliniki: Hakuna utafiti wa matibabu unaodhibitiwa kwa binadamu ulioripotiwa.

Kuna matatizo ya uthabiti wa marejeo: Rekodi za bibliografia za baadhi ya marejeo ya ndani ya maandishi hazionekani na kuna angalau kutolingana moja kati ya rejeo na kichwa katika sehemu ya anti-osteoarthritis.

Kuna mgongano wa ndani katika sehemu ya hitimisho: Ingawa hakuna athari yenye umuhimu katika sehemu ya anxiolytic, imeorodheshwa kama sifa chanya katika hitimisho.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Kichwa asilia: A Review on the Pharmacotherapeutic Significance of Vigna mungo (L.) Hepper

Waandishi: A.R. Florence; C. Dometilla; D.F. Mary Judisha; Beena Lawrence; S. Bashitha Banu; S. Amutha.

Mpangilio wa waandishi: A.R. Florence ni mwandishi wa kwanza, C. Dometilla wa pili, D.F. Mary Judisha wa tatu, Beena Lawrence wa nne, S. Bashitha Banu wa tano na S. Amutha wa sita.

A.R. Florence: Assistant Professor of Botany; Holy Cross College (Autonomous), Nagercoil - 629 004.

C. Dometilla: Assistant Professor of Botany; St. Jude's College, Thoothoor - 629176.

D.F. Mary Judisha: III B.Sc (Hons) Agriculture; Vanavarayar Institute of Agriculture, Manakadavu, Pollachi - 642 103; ushirika wa Tamil Nadu Agricultural University umetajwa.

Beena Lawrence: Associate Professor of Botany; Women's Christian College, Nagercoil - 629 001.

S. Bashitha Banu: Research Scholar; Holy Cross College (Autonomous), Nagercoil - 629 004.

S. Amutha: St. John's College, Palayamkottai, 627 002.

Ushirika wa chuo kikuu: Chanzo kinaeleza kwamba ushirika wa nambari 1, 2, 4, 5 na 6 unahusiana na Manonmaniam Sundaranar University, Tirunelveli - 627 012.

Corresponding author: Kuna alama ya nyota kabla ya jina la A.R. Florence; lakini chanzo hakifafanui wazi maana ya nyota kama “corresponding author” na hakijatoa barua pepe ya mawasiliano. Kwa hiyo corresponding author hajathibitishwa kwa uhakika.

Mchango sawa / uandishi wa kwanza sawa: Haujaelezwa katika chanzo.

Aina ya chanzo: Mapitio ya kisimulizi ya pharmacotherapeutic; si systematic review wala meta-analysis.

Eneo la kisayansi: Botania, pharmacognosy, phytochemistry, pharmacology, utafiti wa bidhaa asilia na utafiti wa nutraceutical.

Jukwaa: International Conference Proceedings on Advanced Multidisciplinary Research and Innovation (ICAMRI – 2026).

Kurasa za makala: 1–10 katika kitabu cha proceedings; kurasa 11–20 katika PDF iliyopakiwa.

Toleo: First Edition.

Tarehe ya toleo: August 2026.

ISBN: 978-81-689307-3-5.

DOI iliyotolewa kwenye chanzo: 10.65647/msp/137/2026.

Mpaka wa DOI: DOI hiyo hiyo imetumika pia katika kurasa za makala nyingine ndani ya kitabu cha proceedings. Kwa kuwa chanzo hakionyeshi kwamba DOI hii ni DOI huru ya makala hii pekee, Verianla inairekodi kama DOI iliyotumika katika kitabu cha proceedings.

Tofauti ya ndani ya chanzo kuhusu tarehe ya mkutano: Ingawa juzuu inawasilishwa kama ICAMRI – 2026 na toleo la August 2026, sehemu za shirika na Convener's Message zinaonyesha kwamba mkutano ulifanyika tarehe 15th August 2025.

Shirika: University of Edenberg, Lusaka, Zambia, Africa.

Ushirikiano wa kitaaluma: S.T. Hindu College; Sree Ayyappa College for Women; Don Bosco College; Women's Christian College.

Peer review: Dibaji ya kitabu cha proceedings inasema kwamba kila manuskript ilitathminiwa na reviewer mwenye uzoefu na subject expert panel chini ya rigorous peer-review process. Hii ni taarifa ya kitabu cha proceedings yenyewe kuhusu peer review.

Leseni / hakimiliki: Chanzo kina maneno “All Rights Reserved” na © Publisher. Hakuna leseni wazi ya Creative Commons iliyotajwa.

Taarifa za mchapishaji: Katika PDF chini ya kichwa Publisher kuna taarifa za Australia, Chennai & Kanyakumari; +91 6384730258; editor@multispectrum.org na www.multispectrum.org. Jina tofauti la taasisi ya uchapishaji halijaandikwa wazi kwenye ukurasa wa bibliografia.

Kiungo rasmi: Chanzo kinatoa anwani www.multispectrum.org. URL rasmi tofauti ya makala haijaonyeshwa katika PDF.

Maneno muhimu: Vigna mungo (L.) Hepper; Bioactive compounds; Traditional uses; Pharmacological properties.

Lengo kuu: Kutoa muhtasari wa vipengele vya fitokemia vya Vigna mungo na uwezo wa kifamasia ulioripotiwa katika tafiti mbalimbali za preclinical/maabara, na kusisitiza hitaji la utafiti wa baadaye kwa utafiti wa nutraceutical/famasia.

Mbinu ya mapitio: Chanzo hakiripoti protokali tofauti ya utafutaji wa kimfumo. Hifadhidata, hoja ya utafutaji, vigezo vya kujumuisha/kuondoa na mbinu ya tathmini ya ubora hazijatolewa.

Jaribio asilia: Makala hii hairipoti jaribio jipya la maabara la yenyewe; inakusanya matokeo kutoka tafiti zilizotangulia.

Sampuli asilia: Haipo.

Kundi la udhibiti: Halipo katika kiwango cha mapitio; baadhi ya tafiti asilia zilizotajwa zilitumia udhibiti chanya na hasi.

Meta-analysis ya takwimu: Haipo.

Equation ya kisayansi katika chanzo: Haipo.

Utafiti wa kliniki wa binadamu: Hakuna utafiti wa ufanisi wa kliniki unaodhibitiwa kwa binadamu ulioripotiwa katika mapitio.

Nyenzo ya binadamu in vitro: Damu ya binadamu ilitumika katika tathmini ya thrombolytic; huu si utafiti wa kliniki wa wagonjwa.

Modeli kuu za majaribio: Agar diffusion, Kirby–Bauer, DPPH, FRAP, kipimo cha seli za saratani SRB, brine shrimp lethality, Pheretima posthuma, modeli za uvimbe na tabia za panya, papain-induced osteoarthritis, modeli za mshtuko PTZ/MES/PCT, uharibifu wa viungo uliosababishwa na rifampicin na kuvunjika kwa donge in vitro katika damu ya binadamu.

Maeneo makuu ya pharmacology: Antibakteria, kupunguza uvimbe, antioksidanti, analgesic, hepatoprotective, anti-osteoarthritic, anticancer, anthelmintic, aphrodisiac, immunomodulatory, antihyperlipidemic, antihyperglycemic, thrombolytic, anticonvulsant, cytotoxic, HIV-1 reverse transcriptase inhibitory, nephroprotective na antithyroid.

Matokeo ya anxiolytic: Sehemu husika ya jaribio inasema kuwa hakuna athari ya anxiolytic yenye umuhimu iliyopatikana. Kuorodheshwa kwa shughuli ya anxiolytic kama sifa chanya katika sehemu ya hitimisho ni mgongano wa ndani wa chanzo.

Dokezo la rejeo la anti-osteoarthritis: Rejeo la Rao et al. (2022) katika aya ya kwanza ya anti-osteoarthritis linaonekana katika bibliografia likiwa na kichwa cha utafiti wa antibakteria/antioksidanti/anticancer. Bibliografia pia ina Patel et al. (2015) yenye kichwa kinachohusu moja kwa moja anti-osteoarthritis.

Ukamilifu wa bibliografia: Mwishoni mwa makala kuna rekodi 20 za bibliografia. Rekodi za bibliografia za baadhi ya marejeo yaliyotumika katika maandishi hazipo katika orodha ya marejeo inayoonekana; Verianla haijakamilisha vyanzo vinavyokosekana kutoka nje.

Ufadhili: Hakuna taarifa tofauti ya ufadhili.

Mgongano wa maslahi: Hakuna taarifa tofauti ya mgongano wa maslahi.

Upatikanaji wa data: Hakuna data availability statement tofauti; utafiti ni mapitio yasiyozalisha seti mpya ya data.

CRediT / michango ya waandishi: Hakuna taarifa tofauti ya michango ya waandishi.

Kamati ya maadili: Hakuna taarifa tofauti ya kamati ya maadili kwa makala ya mapitio. Maelezo ya kimaadili ya tafiti asilia za wanyama na sampuli za kibaolojia zilizotajwa katika mapitio hayajaripotiwa kwa utaratibu katika makala hii.

Vielelezo vya chanzo: Makala haina grafu au kielelezo asilia cha kisayansi. SVG katika HTML ya Verianla ni uwakilishi huru na usio na kipimo wa viwango vya ushahidi vya matumizi ya jadi, in vitro na modeli za wanyama vinavyoweza kutenganishwa wazi katika maandishi ya chanzo.

Mpaka mkuu wa tafsiri: Mapitio yanaonyesha kwamba Vigna mungo na ekstrakti zake mbalimbali zimehusishwa na ishara nyingi za shughuli za kibaolojia za preclinical. Ushahidi huu hauthibitishi kwamba mmea au ekstrakti yoyote inaweza kutumika kwa binadamu kama dawa salama, yenye ufanisi na iliyosanifishwa. Uthibitisho wa kliniki, usanifishaji wa misombo hai, pharmacokinetics, uamuzi wa dozi, sumu ya muda mrefu na tafiti za mwingiliano wa dawa zinahitajika.