Sıvı kristal elastomer (liquid crystal elastomer, LCE), sıvı kristallerin moleküler düzenini çapraz bağlı bir elastomer ağının mekanik esnekliğiyle birleştiren uyarana duyarlı bir polimer malzemedir. Bu çalışmada Shuhua Li, Yan Lin, Yanping Deng ve Jiawen Chen, LCE'nin ultraviyole ışık altında oluşturduğu fototermal ısınmayı, silikon yağıyla yağlanmış düşük sürtünmeli polidimetilsiloksan (PDMS) yüzeyiyle birleştirerek su damlacıklarını temassız biçimde belirli bir yönde hareket ettirebilen kompozit bir yüzey hazırlamıştır. Deneylerde 5 µL deiyonize su damlasının bir tarafı 365 nm dalga boyunda ve 250 mW/cm² şiddetinde UV ışığıyla yerel olarak ışınlanmıştır. Kompozit yüzeyde damla yaklaşık 34 saniyede 16 mm ilerlemiş ve ortalama 0.47 mm/s hız göstermiştir. Hareket UV ışığı kapatıldığında durmuştur.
Sistem iki işlevsel katmanın birlikte çalışmasına dayanır. Alttaki çapraz bağlı LCE tabakası UV ışığını yerel ısı artışına dönüştüren fototermal bileşendir. Üstteki silikon yağıyla yağlanmış PDMS tabakası ise damlanın yüzey üzerindeki mekanik direncini çok düşük düzeye indirir. Yalnız LCE'nin ısınması yeterli olmamış; yalnız düşük sürtünmeli PDMS-silikon yağı yüzeyi de UV altında damlayı hareket ettirmemiştir. Yönlü taşıma, LCE'nin oluşturduğu sıcaklık gradyanı ile yağlanmış PDMS yüzeyinin düşük sürtünmesinin birlikte bulunmasıyla elde edilmiştir.
Yerel UV ışınlaması damlanın ışınlanan tarafındaki LCE'yi ısıtmış, bu sıcaklık farkı yüzey ve arayüz gerilimlerini değiştirerek damlanın iki yanındaki temas açılarını eşitsiz hale getirmiştir. Kaynak çalışmada bu mekanizma Young denklemi, ıslanma gradyanından doğan Young kuvveti ve sıcaklık kaynaklı yüzey gerilimi gradyanından doğan Marangoni kuvvetiyle açıklanmıştır. Damlanın yönlü hareketi, Young ve Marangoni kuvvetlerinin toplamının yüzey direncini aşmasıyla ilişkilendirilmiştir.
Çalışma ayrıca iki adet 5 µL damlanın UV ışığıyla birbirine doğru taşınarak birleştirilebildiğini göstermiştir. Oluşan 10 µL damla UV altında 25 saniyede 7 mm ilerlemiş ve yaklaşık 0.28 mm/s hız göstermiştir. Bununla birlikte çalışma laboratuvar ölçeklidir. İlaç veya hücre taşıma, sis hasadı, kendi kendini temizleme ya da buzlanmayı önleme gibi uygulamalar doğrudan test edilmemiştir; bunlar araştırmacıların gelecekteki uygulama olasılıkları arasında değerlendirdiği alanlardır.
Araştırmanın temel problemi
Mikro ve küçük hacimli sıvı damlalarının kontrollü olarak hareket ettirilmesi mikroakışkan sistemler, kimyasal analiz, malzeme sentezi ve damlacık tabanlı taşıma uygulamaları açısından önemli bir problemdir. Damlalar küçük ve bağımsız hacimler oluşturdukları için reaksiyon ortamı veya taşıyıcı olarak kullanılabilir. Ancak bir damlayı açık bir yüzey üzerinde istenen zamanda, istenen yönde ve mümkün olduğunca az kirlenme riskiyle hareket ettirmek kolay değildir.
Damlacık taşıma yöntemleri genel olarak pasif ve aktif yaklaşımlara ayrılabilir. Pasif yüzeyler geometri veya ıslanabilirlik farkları gibi önceden oluşturulmuş asimetrilerden yararlanır. Aktif sistemler ise elektrik, manyetik alan veya ışık gibi dış uyarılarla damlacığın hareketini kontrol etmeye çalışır. Işığa dayalı yöntemlerin önemli avantajı uzaktan ve doğrudan mekanik temas olmadan uygulanabilmesidir.
Bununla birlikte önceki fototermal yaklaşımlarda ışığı ısıya çevirmek için damlacığın içine veya yüzey malzemesine ilave fototermal parçacıklar eklenebilmektedir. Çalışmanın araştırma yaklaşımı, ilave fototermal nanoparçacık eklemek yerine LCE'nin kendi ışıkla indüklenen termal yanıtını kullanmaktır.
Sıvı kristal elastomer nedir?
LCE, sıvı kristal moleküllerinin düzenli yapısını çapraz bağlı bir polimer ağının elastik özellikleriyle birleştiren bir malzeme sınıfıdır. Bu düzenli fakat esnek ağ; ışık, elektrik, manyetik alan veya çözücü gibi dış uyarılara karşı fiziksel özelliklerini değiştirebilir. Bu çalışmada LCE'nin merkezi görevi mekanik şekil değiştirmeden çok fototermal ısı üretmektir: UV ışığı uygulanan bölge diğer bölgelere göre daha hızlı ısınır ve damla boyunca bir sıcaklık gradyanı oluşmasına katkı sağlar.
PDMS ve silikon yağı neden kullanılmıştır?
Polidimetilsiloksan (PDMS), silikon esaslı elastomerik bir polimerdir. Çalışmada PDMS, damlanın doğrudan temas ettiği üst yüzey olarak kullanılmıştır. Bunun nedeni yalnız kimyasal yapısı değil, silikon yağıyla işlendiğinde çok düşük kayma açısına sahip kaygan bir yüzey oluşturabilmesidir.
Saf LCE üzerinde damla yüzeye güçlü biçimde tutunmuş ve yüzey 90°'ye kadar eğilmesine rağmen kaymamıştır. Saf PDMS'de kayma açısı 51.1°'ye düşmüştür. PDMS'nin silikon yağıyla yağlanmasıyla kayma açısı yaklaşık 3°'ye kadar azalmıştır. Dolayısıyla LCE'nin sağladığı fototermal itici mekanizmanın damlayı gerçekten taşıyabilmesi için yüzeyin karşı koyduğu sürtünme/adezyon direncinin de yeterince küçük olması gerekir.
Bu sistemde UV ışığı su damlasını nasıl hareket ettiriyor?
UV ışığı damlanın yalnız bir tarafındaki LCE tabakasını yerel olarak ısıtır; ortaya çıkan sıcaklık gradyanı arayüz gerilimlerini ve damlanın iki yanındaki temas açılarını eşitsiz hale getirir. Bu asimetri ıslanma gradyanından kaynaklanan Young kuvvetini oluştururken damla boyunca sıcaklığa bağlı yüzey gerilimi farkı da Marangoni kuvvetini üretir. Çalışmanın kuvvet modeline göre bu iki itici etkinin toplamı yüzey direnç kuvvetini aştığında damla ışınlanan sıcak bölgeden ışınlanmayan daha soğuk bölgeye doğru hareket eder.
Temas açısı neyi ifade eder?
Temas açısı, bir sıvı damlasının yüzeyle buluştuğu bölgede damla geometrisinin yüzeye göre oluşturduğu açıdır ve yüzeyin sıvıyla olan arayüz etkileşimleri hakkında bilgi verir. Bu çalışmada UV uygulanmadığında damlanın iki tarafı yaklaşık simetriktir ve yazarların gösteriminde θA = θB durumundadır. Sol taraftaki A bölgesi ısıtıldığında θA büyür ve θA > θB eşitsizliği ortaya çıkar. Böylece başlangıçtaki mekanik denge bozulur.
Marangoni etkisi nedir?
Marangoni etkisi, bir sıvı arayüzü boyunca yüzey geriliminin konuma göre değişmesinin akış oluşturmasıdır. Sıcaklık yüzey gerilimini değiştirebildiği için bir damlanın bir tarafı diğerinden daha sıcak olduğunda damla içinde ve arayüzünde yönlü akış oluşabilir. Çalışmada boya izleyici kullanılarak UV ışınlaması sırasında damla içinde belirgin akış gözlenmiş ve yazarlar bunu Marangoni akışının varlığını destekleyen deneysel gözlem olarak değerlendirmiştir.
Neden yalnız LCE veya yalnız kaygan PDMS yüzeyi yeterli değildir?
Kontrol deneyleri, yönlü damlacık hareketinin iki işlevin birlikte bulunmasına bağlı olduğunu göstermiştir: LCE tabakası yeterli fototermal sıcaklık gradyanını oluştururken silikon yağıyla yağlanmış PDMS tabakası damlanın yüzey direncini azaltır. PDMS ve PDMS-silikon yağı yüzeyleri UV altında hafifçe ısınmasına rağmen damla hareketi göstermemiş; PDMS/LCE ve LCE-silikon yağı düzeneklerinde belirgin sıcaklık artışı görülmesine rağmen yüzey direnci yeterince düşük olmadığı için damlalar hareketsiz kalmıştır.
Çalışmanın desteklediği ve desteklemediği sonuçlar
| Çalışmanın desteklediği | Çalışmanın desteklemediği |
|---|---|
| LCE'nin 365 nm UV altında fototermal sıcaklık artışı oluşturduğu. | Her LCE formülasyonunun veya her ışık dalga boyunun aynı performansı vereceği. |
| PDMS-silikon yağı/LCE kompozit yüzeyinde 5 µL su damlasının yönlü hareket ettirilebildiği. | Her sıvının, her hacmin veya her yüzey geometrisinin aynı biçimde hareket edeceği. |
| Yerel ısınmanın temas açısı asimetrisi ve Marangoni akışıyla ilişkili olduğu. | Mekanizmanın kaynakta test edilmemiş bütün malzemelere genellenebileceği. |
| LCE'nin fototermal etkisi ile yağlanmış PDMS'nin düşük yüzey direncinin birlikte gerekli olduğu. | Yalnız LCE'nin veya yalnız silikon yağı kaplamasının bütün koşullarda yeterli olduğu. |
| İki 5 µL damlanın hareket ettirilip birleştirilebildiği ve oluşan 10 µL damlanın hareketini sürdürebildiği. | Karmaşık çoklu damlacık ağlarının veya sürekli mikroakışkan üretimin doğrulandığı. |
| Sistemin laboratuvar ölçeğinde temassız ışık kontrollü damla manipülasyonu gösterebildiği. | İlaç taşıma, hücre taşıma, sis toplama, kendi kendini temizleme veya buzlanma önleme uygulamalarının bu çalışmada gerçekleştirilmiş olduğu. |
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Kullanılan temel malzemeler
- RM257: 1,4-Bis-[4-(3-acryloyloxypropyloxy)benzoyloxy]-2-methylbenzene; LCE ağının sıvı kristal bileşenlerinden biridir.
- EDDET: 3,6-dioxo-1,8-octanedisulfide; tiyol içeren bileşendir.
- PETMP: pentaerythritol tetra-3-mercaptopropionate; dört fonksiyonlu tiyol çapraz bağlayıcıdır.
- DPA: n-propylamine; Michael katılma reaksiyonunda katalizör olarak kullanılmıştır.
- IRG819: fotobaşlatıcıdır.
- PDMS: Sylgard 184 öncül ve kürleme maddesi kullanılarak hazırlanmıştır.
- Silikon yağı: 5 cSt viskoziteli Dow Corning silikon yağı kullanılmıştır.
Ölçüm cihazları
| Ölçüm | Cihaz / sistem | Bilimsel görevi |
|---|---|---|
| Kızılötesi termal görüntüleme | FLIR ONE PRO, FLIR ONE yazılımı sürüm 3.1.0 | UV altında yüzey sıcaklık değişimini ve yerel ısınmayı izlemek |
| Diferansiyel taramalı kalorimetri | NETZSCH DSC 300 Caliris Classic | Cam geçişi ve nematik-izotropik termal geçişleri incelemek |
| Termogravimetrik analiz | NETZSCH TG 309 Libra | Malzemenin sıcaklığa bağlı kütle/termal kararlılık davranışını değerlendirmek |
| Kayma açısı ve su temas açısı | Dataphysics OCA20 | Yüzeyin damlacık hareketine karşı direncini ve ıslanma davranışını ölçmek |
| FTIR | Thermo Fisher Scientific Nicolet iS50 | Kimyasal bağların titreşim bantları üzerinden reaksiyon ilerlemesini desteklemek |
PETMP içeriğinin değiştirildiği ilk LCE serisi
Araştırmacılar PETMP'nin toplam tiyol grupları içindeki molar payını değiştirerek üç LCE formülasyonu hazırlamıştır: PETMP-0, PETMP-20 ve PETMP-40. Bu adlandırmalar PETMP kaynaklı tiyol gruplarının toplam tiyol içindeki sırasıyla %0, %20 ve %40 molar payını ifade eder. EDDET ve PETMP miktarları değiştirilirken toplam tiyol mol miktarı sabit tutulmuştur.
RM257, EDDET, PETMP ve 10 µL DPA, 4 mL diklorometan içerisinde çözülmüş ve oda sıcaklığında 10 dakika ultrasonik işlem uygulanmıştır. Karışım 4.0 cm × 4.0 cm × 1.3 cm oluk boyutlarına sahip PTFE kalıba aktarılmış ve Michael katılma reaksiyonunun tamamlanabilmesi için oda sıcaklığında 24 saat bekletilmiştir. Bu sürede çözücü yavaşça buharlaşmış ve düz jel durumunda film oluşmuştur. Film daha sonra kalan çözücüyü uzaklaştırmak için 30 °C'de vakum etüvünde 24 saat kurutulmuştur.
Michael katılma reaksiyonu FTIR ile nasıl izlenmiştir?
EDDET ve PETMP'deki S–H bağının gerilme titreşimi yaklaşık 2560 cm−1 bölgesinde FTIR bandı vermektedir. LCE oluşumu sırasında bu S–H bandının kaybolması, tiyol grubunun akrilat grubuyla Michael katılma reaksiyonuna girdiğini destekleyen spektroskopik bulgu olarak kullanılmıştır. Bu ölçüm reaksiyon mekanizmasının bütün ara basamaklarını tek başına göstermez; fakat başlangıçtaki serbest S–H fonksiyonunun tüketildiğini izlemek için kullanılmıştır.
Termal karakterizasyon
| Numune | PETMP kaynaklı tiyol oranı | Tg (°C) | TNI (°C) | Kaynak yorumu |
|---|---|---|---|---|
| PETMP-0 | %0 | −12.07 | 66.13 | En düşük PETMP içeriği |
| PETMP-20 | %20 | −8.75 | 62.23 | Orta PETMP içeriği |
| PETMP-40 | %40 | −1.35 | 72.86 | İlk üç numune içinde en güçlü fototermal yanıt |
| PETMP-40-IRG819 | %40 + fotobaşlatıcı | 7.45 | Belirgin TNI tepe noktası genişleyip zayıflamıştır | Çalışmanın sonraki deneylerinde kullanılan LCE |
Tg, cam geçiş sıcaklığıdır. Polimer zincirlerinin düşük sıcaklıktaki daha kısıtlı hareket durumundan daha hareketli segmental davranışa geçtiği sıcaklık bölgesini ifade eder. PETMP miktarı arttıkça Tg'nin −12.07 °C'den −1.35 °C'ye doğru yükselmesi, kaynak tarafından artan çapraz bağ yoğunluğunun polimer zinciri hareketini sınırlandırmasıyla ilişkilendirilmiştir.
TNI, nematik düzenli fazdan izotropik faza geçiş sıcaklığını ifade eder. PETMP-40 için 72.86 °C, PETMP-20 için 62.23 °C raporlanmıştır. Araştırmacılar bu değişimi çapraz bağ noktalarının sayısının zincir düzensizleşmesi için gereken enerji üzerinde etkili olmasıyla ilişkilendirmiştir.
Termogravimetrik analizde PETMP-0, PETMP-20 ve PETMP-40 numunelerinin yaklaşık 300 °C'nin altında büyük ölçüde kararlı kaldığı raporlanmıştır. Bu sonuç deney sisteminin termal karakterizasyonuna aittir; malzemenin bütün kullanım koşullarında uzun dönem dayanıklılığını kanıtlamaz.
PETMP-40-IRG819 nasıl hazırlanmıştır?
Fototermal özellikleri geliştirmek ve kalan serbest akrilat gruplarının polimerleşmesini ilerletmek amacıyla PETMP-40 formülasyonuna IRG819 fotobaşlatıcısı eklenmiştir. Kullanılan karışım:
- RM257: 0.7032 g, 1.19 mmol
- EDDET: 0.1268 g, 0.70 mmol
- PETMP: 0.1134 g, 0.23 mmol
- IRG819: %1 ağırlıkça
- DPA: 10 µL
- DCM: 4 mL
Karışım oda sıcaklığında 10 dakika ultrasonik olarak dağıtılmış, 4 cm × 4.0 cm × 1.3 cm boyutlu PTFE kalıba aktarılmış ve 24 saat oda sıcaklığında ön çapraz bağlanmaya bırakılmıştır. Ardından film 15 dakika UV altında fotopolimerize edilmiştir. Kalan IRG819'u uzaklaştırmak amacıyla susuz etanolle yıkanmış ve oda sıcaklığında vakum altında sabit ağırlığa kadar kurutulmuştur. Son LCE filminin kalınlığı yaklaşık 2 mm olarak raporlanmıştır.
PETMP-40-IRG819 numunesinin Tg değeri 7.45 °C'ye yükselmiştir. Kaynak bu değişimi daha yüksek çapraz bağ yoğunluğunun zincir hareketini kısıtlamasıyla ilişkilendirmektedir. TNI geçişine ilişkin tepe ise genişlemiş ve zayıflayarak belirginliğini kaybetmiştir.
Fototermal yanıt
PETMP-0, PETMP-20 ve PETMP-40 numuneleri 365 nm UV ışığı altında karşılaştırılmıştır. Aynı ışınlama koşullarında PETMP-40 ilk üç formülasyon arasında en belirgin fototermal sıcaklık yükselişini göstermiştir. PETMP-40-IRG819 hazırlanmasından sonra bu numunenin de hızlı sıcaklık artışı gösterdiği belirlenmiş ve çalışmanın kalan deneylerinde LCE tabakası olarak PETMP-40-IRG819 kullanılmıştır.
Kaynak Şekil 2D'de UV şiddeti arttıkça sıcaklık artışının büyüdüğü gösterilmektedir. Eğriler 50, 150 ve 250 mW/cm² ışık şiddetlerini karşılaştırmaktadır. Kaynak metin bu ilişkiyi pozitif ışık şiddeti–ısı üretimi ilişkisi olarak yorumlar. Grafik eğrilerinden burada yeni ara sıcaklık değerleri türetilmemiştir.
PDMS-silikon yağı tabakasının hazırlanması
PDMS öncülü ve kürleme maddesi 10:1 kütle oranında iyice karıştırılmıştır. Karışım kare PTFE kalıba dökülmüş, gaz kabarcıkları uzaklaştırıldıktan sonra 70 °C'lik ısıtıcı üzerinde 1 saat kürlenmiştir. Oluşan PDMS film kalıptan çıkarılmıştır.
PDMS film daha sonra silikon yağı içerisinde tamamen batırılmış halde 24 saat tutulmuştur. Film çıkarıldıktan sonra fazla yağın uzaklaşması için dikey konumda bekletilmiştir. Böylece yüzeyinde yağlayıcı tabaka taşıyan yaklaşık 1.5 mm kalınlığında PDMS-silikon yağı filmi elde edilmiştir.
Bu film LCE tabakasının üzerine yerleştirilerek PDMS-silikon yağı/LCE kompozit yüzeyi oluşturulmuştur. Damla doğrudan LCE üzerinde değil, üstteki düşük sürtünmeli yağlanmış PDMS yüzeyi üzerinde hareket etmektedir; LCE ise aşağıdan fototermal ısı kaynağı görevi görmektedir.
Kayma açısı yüzey seçimini nasıl belirlemiştir?
Kayma açısı, bir yüzey eğildiğinde damlanın hareket etmeye başladığı eğim açısıdır. Küçük kayma açısı genel olarak damlanın hareketine karşı daha düşük yüzey direnci bulunduğunu gösterir. Kaynak Şekil 3'te raporlanan değerler şöyledir:
| Yüzey | Kayma açısı | Gözlenen davranış | Yorum |
|---|---|---|---|
| LCE | 90 ± 1.3° | Kayma yok | Yüksek yüzey tutunması/direnci |
| LCE-silikon yağı | 90 ± 2.1° | Kayma yok | LCE'nin yalnız silikon yağıyla işlenmesi yeterli olmadı |
| PDMS | 51.1 ± 1.1° | Kayma | LCE'ye göre belirgin düşük direnç |
| PDMS-silikon yağı | 3 ± 0.4° | Kayma | Çalışmada seçilen düşük dirençli temas yüzeyi |
Bu karşılaştırma yalnız LCE'nin fototermal özelliğinin yeterli olmadığını açık biçimde gösterir. Enerji/kuvvet kaynağı ile düşük yüzey direncinin farklı işlevler olarak aynı kompozit sistemde birleştirilmesi gerekmiştir.
Damlacık hareket deneyinin koşulları
- Damla: 5 µL deiyonize su.
- Yüzey: PDMS-silikon yağı/LCE kompoziti.
- Işık dalga boyu: 365 nm UV.
- Işık şiddeti: 250 mW/cm².
- Işınlama konumu: Damlanın sol tarafı.
- Hareket yönü: Işınlanmayan bölgeye doğru.
- Gözlenen mesafe: 16 mm.
- Gözlenen süre: yaklaşık 34 s.
- Kaynakta raporlanan ortalama hız: 0.47 mm/s.
Görsel izleme amacıyla ilgili deneylerde damlaya siyah pigment eklenmiştir. Yerel ışınlama başladığında sol tarafta sıcaklık yükselmiş ve damla durağan durumdan hareketli duruma geçmiştir. UV kaynağı kapatıldığında hareket kısa sürede durmuştur.
Kontrol deneyleri
| Yüzey | UV altında sıcaklık davranışı | Damla hareketi | Bilimsel anlam |
|---|---|---|---|
| PDMS | Hafif sıcaklık artışı | Yok | Fototermal itici etki yetersiz |
| PDMS-silikon yağı | Hafif sıcaklık artışı | Yok | Düşük yüzey direnci tek başına yeterli değil |
| PDMS/LCE | Belirgin sıcaklık artışı | Yok | Fototermal ısı var ancak yüzey direnci yeterince düşük değil |
| LCE-silikon yağı | Belirgin sıcaklık artışı | Yok | LCE yüzeyinin yalnız yağlanması başarılı taşıma için yeterli değil |
| PDMS-silikon yağı/LCE | LCE kaynaklı yerel fototermal gradyan | Var | Isıl gradyan + düşük yüzey direnci birlikte gerekli |
Kaynak mekanizmanın Verianla için yeniden inşası
Denklem 1 — Young denklemi
Formül neyi açıklar? Young denklemi, damlanın temas açısı ile farklı arayüzlerin gerilimleri arasındaki dengeyi ilişkilendirir. Çalışmada bu denklem, lokal sıcaklık değişiminin arayüz gerilimlerinden birini değiştirdiğinde damlanın temas açısının neden değişebileceğini açıklamak için kullanılmıştır.
- γla: sıvı–hava arayüz gerilimi.
- γoa: yağ–hava arayüz gerilimi.
- γol: yağ–sıvı arayüz gerilimi.
- θ: temas açısı.
Arayüz gerilimlerinin SI birimi N/m'dir; temas açısı açısal bir büyüklüktür. Denklemde cosθ boyutsuzdur, dolayısıyla γlacosθ terimi de N/m boyutundadır ve denklemin iki tarafı boyutsal olarak tutarlıdır.
UV ışığı A tarafındaki LCE'yi ısıttığında kaynak çalışmanın mekanizma açıklamasına göre bu bölgede γoa(A) azalır ve buna eşlik eden temas açısı θA artar. Işınlanmayan B tarafında daha düşük sıcaklık korunur. Sonuçta başlangıçtaki θA = θB dengesi bozulup θA > θB durumuna geçer.
Denklem 2 — Islanma gradyanından doğan Young kuvveti
Formül neyi hesaplar? Kaynakta FY, damlanın iki yanındaki temas açıları farklılaştığında oluşan ıslanma gradyanı kaynaklı itici kuvvetin yaklaşık ifadesidir.
- FY: Young/ıslanma gradyanı kuvveti; kuvvet birimi N.
- R: damlanın karakteristik yarıçapı; uzunluk birimi m.
- θA: ışınlanan ve daha sıcak A tarafındaki temas açısı.
- θB: ışınlanmayan B tarafındaki temas açısı.
- γla: sıvı–hava arayüz gerilimi; N/m.
Boyut açısından R × γla = m × N/m = N olduğundan ifade bir kuvvet üretir. θA ve θB farklı değilse kosinüs farkı sıfıra yaklaşır ve bu kuvvet bileşeninin itici etkisi kaybolur. Çalışmadaki temel mekanizma bu nedenle temas açısının yalnız değerine değil, damlanın iki tarafı arasındaki asimetrisine dayanır.
Denklem 3 — Marangoni kuvveti
Formül neyi hesaplar? FM, sıcaklığın konuma göre değişmesi nedeniyle sıvı–hava yüzey geriliminde oluşan gradyanın damla üzerinde meydana getirdiği yaklaşık Marangoni kuvvetini ifade eder.
- FM: Marangoni kuvveti; N.
- R: damlanın karakteristik yarıçapı; m.
- dγla/dT: sıvı–hava yüzey geriliminin sıcaklığa duyarlılığı; yaklaşık N/(m·K).
- dT/dx: yüzey boyunca sıcaklık gradyanı; K/m.
Boyut analizi yapıldığında R² × [N/(m·K)] × [K/m] = N elde edilir. Böylece ifade kuvvet boyutundadır.
Bu denklemde iki türevin çarpımı önemlidir. Eğer yüzey gerilimi sıcaklıktan etkilenmiyorsa dγla/dT küçülür; yüzey boyunca sıcaklık farkı yoksa dT/dx küçülür. Her iki durumda da sıcaklığa bağlı Marangoni itişi azalır. Bu açıklama denklemin matematiksel yapısından gelir; kaynakta ayrıca UV ile oluşturulan sıcaklık gradyanına bağlı Marangoni akışı boya izleyicisiyle gözlenmiştir.
Hareket için kuvvet dengesi
Kaynak çalışmanın mekanizma analizinde damlanın hareket etmeye başlaması için şu koşul kullanılmıştır:
Burada FH yüzeyin damla hareketine karşı gösterdiği direnç kuvvetidir. Bu ilişki çalışmanın neden hem LCE hem de çok kaygan PDMS-silikon yağı tabakasına ihtiyaç duyduğunu açıklar. LCE, FY ve FM'yi doğuran sıcaklık/ıslanma asimetrisini sağlar; yağlanmış PDMS ise FH'yi küçültür. İtici kuvvetler yüzey direncini aşamadığında sıcaklık yükselse bile damla hareket etmeyebilir.
Sıcaklığın su temas açısına etkisi
| Sıcaklık | Statik su temas açısı | Gözlenen eğilim |
|---|---|---|
| 25 °C | 98.2 ± 0.8° | Başlangıç değeri |
| 35 °C | 102.3 ± 0.3° | Artış |
| 45 °C | 103.1 ± 0.2° | Artış |
| 55 °C | 106.2 ± 1.0° | En yüksek raporlanan sıcaklıktaki değer |
25 °C'den 55 °C'ye çıkıldığında statik temas açısının 98.2°'den 106.2°'ye yükselmesi, sıcaklığın yağlanmış PDMS yüzeyindeki damla geometrisini değiştirebildiğini desteklemektedir. Araştırmacılar bu gözlemi LCE kaynaklı yerel sıcaklık artışının damlanın iki tarafında temas açısı asimetrisi oluşturabilmesinin deneysel dayanaklarından biri olarak kullanmıştır.
Damlacık birleşmesi deneyi
Çalışmada tek damlacık hareketine ek olarak aynı sistemle iki 5 µL damla kullanılmıştır. Işık yokken iki damla hareketsiz kalmıştır. İlk damlaya uygun yönde UV uygulanması damlayı ikinci damlaya doğru sürüklemiş ve iki damlanın birleşmesi sağlanmıştır.
Birleşme sonucunda oluşan yaklaşık 10 µL'lik damla, UV ışığı devam ettiği sürece hareketini sürdürmüş ve 25 saniyede 7 mm yol almıştır. Kaynak ortalama hareket hızını yaklaşık 0.28 mm/s olarak raporlamaktadır. UV ışığı kesildiğinde birleşmiş damla da durmuştur.
| Deney | Damla hacmi | Mesafe | Süre | Kaynakta raporlanan ortalama hız |
|---|---|---|---|---|
| Tek damla taşıma | 5 µL | 16 mm | yaklaşık 34 s | 0.47 mm/s |
| Birleşmiş damlanın hareketi | 10 µL | 7 mm | 25 s | yaklaşık 0.28 mm/s |
İki deney arasındaki hız farkı, kaynağın yorumunda damla hacminin taşıma hızı üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Ancak yalnız bu iki hacimden genel bir hız–hacim bağıntısı çıkarmak veya matematiksel bir ölçekleme yasası kurmak kaynak tarafından desteklenmemektedir.
Belirsizlik ve istatistik açısından ne biliyoruz?
Kaynak Şekil 2'de fototermal sıcaklık eğrilerinin üç bağımsız ölçümün ortalamasını gösterdiği ve çevresindeki gölgeli alanların standart sapmayı (SD) temsil ettiği belirtilmektedir. Bununla birlikte kaynak bütün zaman noktalarının ham sayısal sıcaklık değerlerini metin veya tablo halinde vermemektedir. Bu nedenle Verianla metninde grafikten yeni kesin sıcaklık değerleri türetilmemiştir.
Kayma açısı ve temas açısı görsellerinde ± değerleri raporlanmıştır. Kaynakta ayrıca kapsamlı bir hipotez testi, p-değeri veya etki büyüklüğü analizi raporlanmamaktadır. Bu çalışma esas olarak malzeme hazırlama, yüzey karakterizasyonu, kontrol deneyleri ve fiziksel mekanizma gösterimine dayanmaktadır.
Çalışmanın temel güçlü yönleri
- Fototermal nanoparçacıkları damlanın içine eklemeden yönlü hareket gösterilmiştir.
- Damlacık hareketinin yalnız UV varlığına bağlanmaması için farklı yüzey kontrol deneyleri kullanılmıştır.
- LCE'nin fototermal davranışı termal görüntüleme ile değerlendirilmiştir.
- Düşük yüzey direnci kayma açısı ölçümleriyle nicel olarak karşılaştırılmıştır.
- Sıcaklık–temas açısı ilişkisi ayrı deneylerle incelenmiştir.
- Marangoni akışını desteklemek için boya izleyici gözlemi kullanılmıştır.
- Tek damla taşımanın yanı sıra iki damlanın birleştirilmesi de gösterilmiştir.
Çalışmanın temel sınırlılıkları
- Deneyler laboratuvar ölçeğinde hazırlanmış kompozit yüzeylerde gerçekleştirilmiştir.
- Esas hareket deneyinde 5 µL deiyonize su damlası ve belirli UV koşulları kullanılmıştır; farklı sıvılar için genel performans gösterilmemiştir.
- Temel UV hareket koşulu 365 nm ve 250 mW/cm²'dir; başka ışık kaynaklarının aynı taşıma performansını sağlayacağı gösterilmemiştir.
- Kaynak bütün olası damla hacimleri için hız–hacim ilişkisi kurmamıştır.
- Uzun süreli çevrim dayanıklılığı veya çok sayıda tekrarlı taşıma çevrimindeki performans ayrıntılı olarak raporlanmamıştır.
- Gerçek mikroakışkan cihaz, biyolojik numune, ilaç veya hücre taşıma performansı test edilmemiştir.
- Sis toplama, kendi kendini temizleme ve buzlanma önleme uygulamaları bu çalışmada deneysel uygulama olarak doğrulanmamıştır.
- Gelecekte önerilen programlanabilir LCE deformasyonu ve desenli ışıkla çoklu damla kontrolü mevcut çalışmanın gerçekleştirilmiş sonucu değildir.
Çalışmanın doğru bilimsel sonucu
Bu araştırmanın ana sonucu, çapraz bağlı LCE'nin yerel UV ışınlaması altında oluşturduğu fototermal sıcaklık gradyanının, silikon yağıyla yağlanmış düşük sürtünmeli PDMS yüzeyiyle birlikte kullanıldığında su damlacıklarının yönlü olarak taşınmasını sağlayabilmesidir. Kaynak deneyleri, yalnız fototermal ısınmanın veya yalnız düşük sürtünmenin yeterli olmadığını; iki etkinin birlikte çalışmasının gerekli olduğunu desteklemektedir.
Bu mekanizmada ışıkla ısıtılan bölgede temas açısı dengesi bozulmakta, ıslanma gradyanına bağlı Young kuvveti ile sıcaklık kaynaklı yüzey gerilimi gradyanına bağlı Marangoni kuvveti birlikte hareket yönünde katkı sağlamaktadır. Damlacık hareketi, bu kuvvetlerin yüzey direncini aşmasıyla ilişkilendirilmektedir.
Çalışma temassız ve ışıkla kontrol edilen akıllı yüzeyler için deneysel bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Ancak araştırmanın gelecekte önerdiği sis toplama, kendi kendini temizleme, buzlanma önleme veya daha karmaşık çoklu damla işlemleri mevcut makalede doğrulanmış uygulamalar değil, sonraki çalışmalar için potansiyel yönlerdir.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: Photo-Triggered Directional Movement of a Water Droplet on Surfaces by Liquid Crystal Elastomers
Yazarlar: Shuhua Li; Yan Lin; Yanping Deng; Jiawen Chen.
Sorumlu yazarlar: Yanping Deng ve Jiawen Chen.
Eş katkı: Kaynak makalede eşit katkı/eş birinci yazarlık beyanı belirtilmemiştir.
Kurumlar: School of Chemistry, South China Normal University, Guangzhou 510006, China; School of Materials and New Energy, South China Normal University, Shanwei 516600, China.
Dergi: Chemistry.
Yayınevi: MDPI, Basel, Switzerland.
Bibliyografik kayıt: Chemistry 2026, 8(9), 116.
DOI: 10.3390/chemistry8090116
Resmî bağlantı: https://doi.org/10.3390/chemistry8090116
Makale zaman çizelgesi: Received: 20 Temmuz 2026; Revised: 13 Ağustos 2026; Accepted: 23 Ağustos 2026; Published: 26 Ağustos 2026.
Kaynak türü ve hakemlik: Chemistry dergisinde yayımlanmış araştırma makalesidir. Chemistry, MDPI tarafından yayımlanan uluslararası hakemli açık erişim kimya dergisidir.
Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY) açık erişim lisansı.
Preprint durumu: İncelenen kaynak PDF'de preprint sürümü veya preprint kimliği belirtilmemiştir.
Çalışma türü: Deneysel polimer/malzeme bilimi, yüzey ve arayüz bilimi, fototermal karakterizasyon ve laboratuvar ölçekli damlacık manipülasyonu.
Finansman: National Key R&D Program of China, proje numarası 2020YFE0100200; Guangdong Basic and Applied Basic Research Foundation, proje numarası 2025A1515011287.
Veri erişilebilirliği: Çalışmanın bulgularını destekleyen verilerin makul talep üzerine sorumlu yazardan temin edilebileceği belirtilmiştir.
Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.
Yazar katkıları: Shuhua Li: deney tasarımı, deneylerin uygulanması, veri edinimi ve ilk taslağın yazımı. Yan Lin: deneylerin bir kısmının uygulanması ve veri edinimi. Yanping Deng: gözden geçirme ve düzenleme. Jiawen Chen: yazım, gözden geçirme ve makalenin sonlandırılması. Tüm yazarlar yayımlanmış sürümü okuyup onaylamıştır.
Ek materyaller: Kaynak çalışmanın ek materyallerinde FTIR spektrumları, farklı yüzeylerde damla hareketi, LCE ve PDMS kalınlık görüntüleri, çeşitli LCE numunelerinin fototermal IR videoları, farklı ışık şiddetleri, kayma açıları, kontrol yüzeyleri, tek damla hareketi, Marangoni akışı ve iki 5 µL damlanın birleşmesine ilişkin videolar ile PETMP-0/PETMP-20/PETMP-40 bileşim tablosu bulunmaktadır.
Temel yöntemsel sınır: Çalışma 365 nm UV ile laboratuvar ölçekli kompozit yüzeyde gerçekleştirilen kontrollü damlacık deneyidir. Sonuçlar başka sıvılara, başka ışık kaynaklarına, endüstriyel uygulamalara veya biyolojik/klinik taşıma sistemlerine otomatik olarak genellenemez. Gelecek uygulama alanları kaynak yazarların öngörüsüdür ve mevcut deneyde doğrulanmış sonuçlar değildir.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir