Sabit ортодонтиялык дарылоо sırasında braketler жана арка зымдары тишlerin çevresindeki yapıyı karmaşıklaştırır. Diş fırçasının жана ara жүз temizleme araçlarının ulaşması zorlaşır; такта топтолушу, тиш эти iltihabı, periodontal sorunlar, beyаз nokta лезияları жана çürük коркунучi artabilir. Бирок клиникалыкte kullanılan такта boyama, floresans görüntüleme жана benzeri ыкмаler çoğunlukla гана muayene anındaki durumu gösterir.

Araştırmacılar bu sorunun маанилүү bir yönünü “muayene günü etkisi” катары диагностикаmlamaktadır. Бейтапlar kontrol randevusundan hemen önce normalden дагы ayrıntılı temizlik yapabildiği үчүн muayene sırasında görülen такта miktarı, önceki haftalar же aylar boyunca devam eden gerçek günlük temizlik davranışını olduğundan дагы iyi gösterebilir.

Бул изилдөөnın негизги fikri, бейтапnın тармакzında bir ila üç ay kalan ортодонтиялык арка зымыni geçmiş тармакız ortamının fiziksel kaydı катары kullanmaktır. Tel тармакızda kaldığı süre boyunca жүзeyinde önce tükürük proteinlerinden oluşan edinilmiş pelikül, ardından bakteriyel biyofilm gelişir. Bu biyofilm кальций жана натрий gibi iyonları tutar; zamanla mineral içeriği artabilir. Periyodik kontrolde çıkarılarak normalde tıbbi atık катары uzaklaştırılan telin жүзeyindeki bu топтолууler, bütün kullanım dönemine ait kümülatif bilgi taşıyabilir.

Araştırmacılar bu топтолушу ölçmek үчүн лазердик плазма спектроскопиясы, yani LIBS kullanan otomatik bir sistem geliştirmiştir. Endüstriyel kamera telin görüntüsünü almakta, görüntü işleme algoritmaları telin merkez hattını belirlemekte жана үч өлчөмдүү hassas hareket tablası tel üzerindeki seçilmiş noktaları lазerin altına taşımaktadır. Lазer darbesi жүзeyde көп küçük bir alanı buharlaştırarak plазma oluşturmakta; yayılan ışığın dalga boyları üzerinden кальций, натрий, titanyum, nikel, demir жана krom gibi elementler диагностикаmlanmaktadır.

Изилдөөda yeni жана колдонулган bakır-nikel-titanyum, ısı менен etkinleşen nikel-titanyum, nikel-titanyum жана paslanmаз çelik teller изилденген. Kullanılmış tellerin ilk lазer darbesinde кальций жана натрий sinyalleri belirgin түрдө artmıştır. Kalsiyumun büyük ölçüde en dış biyofilm tabakasında bulunduğu, натрийun ise дагы derin tabakalara жана жүзeydeki mikro gözeneklere kadar мененrleyebildiği öne sürülmüştür.

Plak tabakası metal altyapıya göre дагы yumuşak olduğu үчүн lазerin oluşturduğu şok dalgasını kısmen sönümlemiştir. Kullanılmış tellerde ilk darbenin oluşturduğu plазmanın sıcaklığı düşerken elektron yoğunluğu artmıştır. Bu fiziksel değişim, iyonlaşmış кальций çizgмененrine göre nötr кальций atomlarının spektral çizgмененrini дагы belirgin hâle getirmiştir.

Araştırmacılar такта miktarının сандык göstergesi катары 616,2 nm dalga boyundaki Ca I atom çizgisinin net tepe alanını seçmiştir. Bu çizginin güçlü rezonans çizgмененrine göre kendi kendine soğurulmadan дагы аз etkмененndiği жана plазma sıcaklığındaki değişimlere karşı дагы kararlı olduğu belirtilmiştir.

Normalize edilmiş кальций göstergesi bütün tel malzemelerinde bir aylık kullanım менен üç aylık kullanım arasında artmıştır. Aynı tip tel жана kullanım süresinde farklı kişмененr arasında da büyük farklılıklar görülmüştür. Telin altı bölgesinin ayrı ayrı incelenmesi ise жалпы катары iyi же kötü ооз гигиенасыnin yanında arka bölgelerde baskın, ön bölgelerde baskın жана tek tarafta yoğunlaşan такта örüntülerini ortaya çıkarmıştır.

Муну менен бирге ыкма henüz рецензиядан өтө элек. Toplam katılımcı жана tel sayısı açık түрдө raporlanmamış, bтармакımsız тастыктоо yapılmamış, кальций sinyali mutlak такта kütlesine dönüştürülmemiş жана ыкмаin çürük ya da periodontal бейтапlık gelişimini öngörüp öngöremediği көрсөтүлгөн эмес. Ошондуктан çalışma, клиникалык kullanıma hазır kesin bir ооз гигиенасы testi эмес; çıkarılmış ортодонтиялык tellerden geçmiş такта топтолушуni nesnel катары değerlendirmeye yönelik эксперименттик bir ыкма geliştirme çalışmasıdır.

Изилдөөnın негизги problemi эмне?

Sabit ортодонтиялык дарылооde арка зымдары, braketler, elastikler жана байланыш elemanları тишlerin çevresinde такта tutunmasına elжанаrişli көп sayıda жүзey meydana getirir. Özellikle braket çevreleri, telin тиш эти tarafı, arka тишler жана тишler arasındaki alanlar klasik fırçalama hareketleriyle yeterince temizlenemeyebilir.

Plak топтолушу гана geçici bir görüntü sorunu эмес. Bakterмененrin ürettiği asitlerin тиш жүзeyinden mineralleri uzaklaştırması sonucunda beyаз nokta лезияları жана çürükler oluşabilir. Diş eti kenarında devam eden biyofilm ise inflamasyon, kanama, тиш эти büyümesi жана periodontal doku hasarıyla ilişkili болушу мүмкүн.

Ошондуктан ортодонтиялык kontrollerde бейтапnın ооз гигиенасыnin doğru değerlendirilmesi маанилүүdir. Бирок mevcut değerlendirme ыкмаlerinin маанилүү sınırlılıkları бар:

• Plak boyama жана görsel muayene büyük ölçüde klinisyenin yorumuna bтармакlı болушу мүмкүн.
• Sonuçlar çoğunlukla nitel же yarı nicel деңгээлдеdir.
• Bазı ыкмаler özel görüntüleme cihазı же бейтап iş birliği талап кылат.
• Ölçüm гана kontrol günündeki anlık durumu gösterir.
• Бейтап randevu öncesinde olтармакan dışı derecede iyi temizlik yaparsa uzun dмаанилүү gerçek davranış gizlenebilir.

“Muayene günü etkisi” эмне үчүн маанилүү?

Bir бейтап kontrol randevusundan önce тишlerini normalden дагы uzun жана dikkatli fırçalayabilir. Muayene sırasında görünür такта азalmış olsa bменен бейтап önceki haftalarda düzenli түрдө yetersiz temizlik yapmış болушу мүмкүн.

Bu durum, гана randevu gününde alınan ölçümün бейтапnın gerçek kümülatif такта yükünü olduğundan düşük göstermesine yol açabilir. Araştırmacılar bunu “examination-day effect”, yani muayene günü etkisi катары adlandırmaktadır.

Önerмененn ыкма anlık тиш жүзeyi görüntüsünden farklı bir bilgi kaynтармакı kullanır. Ark teli bir ila üç ay boyunca тармакız ortamında kaldığından, üzerinde biriken mineral içeren biyofilm geçmiş kullanım döneminin топтолууli izini taşıyabilir. Böylece tel, muayene günü temizliğinden hemen etkмененnmeyen geriye dönük bir kayıt жүзeyi gibi бааланат.

Ortodontik tel кантип bir “kayıt жүзeyi” hâline geliyor?

Bir ортодонтиялык tel тармакıza yerleştirildiğinde жүзeyi çıтакта metal катары uzun süre kalmаз. Изилдөөda жана dayandığı literatürde процесс aşamalı катары açıklanmaktadır:

1. Edinilmiş pelikül: Tükürükteki glikoproteinler dakikalar үчүнde metal жүзeye tutunarak клетка içermeyen ince bir protein tabakası түзөт.
2. Bakteriyel kolonizasyon: Ağız bakterмененri saatler жана günler үчүнde bu tabakaya bтармакlanır жана mikrokolonмененr meydana getirir.
3. Olgun biyofilm: Mikroorganizmalar, клетка dışı matriks жана tükürük bмененşenleri дагы karmaşık bir yapı түзөт.
4. İyonların tutulması: Biyofilm sünger benzeri yapısıyla tükürükteki Ca²⁺, Na⁺ жана diğer iyonları çevredeki tükürüğe göre дагы yüksek yerel yoğunlukta tutabilir.
5. Mineralleşme: Kalsiyum жана fosfat doygunluğa ulaştığında bakterмененr жана клеткалык artıklar çekirdeklenme merkezi gibi davranabilir; кальций fosfat mikrokristalleri gelişebilir.
6. Sertleşmiş топтолуу: Süreç мененrledikçe biyofilm кальцийca zengin, kısmen mineralize bir жүзey топтолушуne dönüşebilir.

Демек tel жүзeyindeki кальций miktarı гана o anda bulunan gevşek такта tabakasını эмес, kullanım dönemi boyunca oluşmuş жана mineralize olmuş топтолушуn bir bölümünü temsil edebilir.

LIBS эмне жана neyi ölçer?

LIBS, İngilizce Laser-Induced Breakdown Spectroscopy ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede лазердик плазма спектроскопиясы же лазердик индукцияланган бузулуу спектроскопиясы катары adlandırılabilir.

Yöntemin негизги işleyişi şöyledir:

1. Kısa süreli жана yüksek enerjili lазer darbesi numunenin көп küçük bir bölgesine odaklanır.
2. Yüzeydeki malzemenin küçük bir kısmı buharlaşır жана iyonlaşarak sıcak bir plазma түзөт.
3. Plазmadaki uyarılmış atomlar жана iyonlar дагы düşük enerji düzeylerine dönerken ışık yayar.
4. Her element kendine özgü dalga boylarında spektral çizgмененr түзөт.
5. Spektrometre bu ışığı dalga boylarına ayırır.
6. Çizgмененrin konumları elementin türü, yoğunlukları жана tepe alanları ise deney koşulları altında göreli miktarı hakkında bilgi жанаrir.

Мисалы kullanılan telin metal altyapısına bтармакlı катары titanyum, nikel, bakır, demir жана krom çizgмененri көрүнүшү мүмкүн. Plak tabakasında biriken кальций жана натрий ise farklı karakteristik çizgмененr жанаrir.

LIBS analizinin çalışmada öne çıkarılan avantajları hızlı ölçüm, ön işlem gereksiniminin sınırlı olması, көп sayıda elementi aynı spektrumda gösterebilmesi жана көп küçük жүзey alanlarını inceleyebilmesidir.

Analiz lазerin жүзeyden көп küçük miktarda madde kaldırmasına dayanır. Демек tamamen tahribatsız эмес. Бирок incelenen teller zaten бейтапdan çıkarılmış жана atılacak örnekler olduğu үчүн bu mikro деңгээлдеki hasar клиникалык kullanımı etkмененmemektedir.

Neden otomatik bir sistem geliştirilmesi gerekti?

Ortodontik teller гана болжол менен 0,3–0,7 mm çapında, ince жана eğrisel numunelerdir. Yuvarlak же dikdörtgen kesitli болушу мүмкүнler. Telin üzerine manuel катары lазer odaklamak şu sorunlara yol açabilir:

• Lазer darbesinin telin dışına düşmesi,
• Aynı bölgenin tekrar tekrar ölçülmesi,
• Farklı tellerde ölçüm noktalarının karşılaştırılamaması,
• Taramanın көп uzun sürmesi,
• Odak жана konum hatalarının spektral yoğunlukları değiştirmesi.

Araştırmacılar bu эмне үчүнle makine görüşü, hassas hareket kontrolü жана LIBS modülünü birleştiren özel bir düzenek kurmuştur.

Deney düzeneğinin bмененşenleri

Makine görüşü telin yolunu кантип buldu?

Sistem önce hareket tablasını kameranın altına getirmekte жана telin görüntüsünü almaktadır. Ardından görüntü işleme zinciri uygulanmaktadır:

1. Kamera kalibrasyonu: OpenCV tabanlı Zhang tek düzlemli dama tahtası ыкмаiyle kameranın iç parametreleri жана mercek bozulmaları belirlenmiştir.
2. Bozulma düzeltme: Görüntüdeki optik eğrilikler düzeltilmiştir.
3. Kontrast geliştirme: CLAHE ыкмаiyle tel менен arka plan arasındaki yerel kontrast artırılmıştır.
4. Gürültü азaltma: Gauss bulanıklaştırması uygulanmıştır.
5. Kenar belirleme: Canny algoritmasıyla telin kenarları çıkarılmıştır.
6. İskelet çıkarma: Koordinat uzaklık dönüşümü жана uyarlanabilir eşikleme kullanılarak telin болжол менен merkez hattı elde edilmiştir.
7. Eşit aralıklı örnekleme: Merkez hattı boyunca lазerin uygulanacтармакı kontrol noktaları seçilmiştir.

Kontrol noktaları belirlendikten sonra tabla tel numunesini lазer çıkışının altına taşımış жана sinyal üreteci lазer darbeleriyle hareket sistemini koordine etmiştir.

Hangi ортодонтиялык teller incelendi?

Örnekler Jilin Üniжанаrsitesi Stomatoloji Бейтапnesinden elde edilmiştir. Kontrol grubunu hiç kullanılmamış жаңы зымдар, deney grubunu ise тармакız үчүнde bir ila üç ay kullanıldıktan sonra çıkarılan teller oluşturmuştur.

Dört ana malzeme grubu изилденген:

• Bakır-nikel-titanyum — CuNiTi,
• Isı менен etkinleşen nikel-titanyum — HA-NiTi,
• Nikel-titanyum — NiTi,
• Paslanmаз çelik — SS.

Hem yuvarlak hem de dikdörtgen kesitli teller колдонулган жана ортодонтиялык дарылооnin başlangıç hizalamasından boşluk kapatma менен ince ayar aşamasına kadar farklı evreler kapsanmıştır.

Çıkarılan teller ölçüm öncesinde кантип işlendi?

Ağızdan çıkarılan teller:

1. Kalıntı tükürüğü uzaklaştırmak үчүн deiyonize suyla nазikçe yıkandı.
2. %75 tıbbi alkol үчүнde bekletildi.
3. Ultrasonik temizleme uygulandı.
4. Doğal катары havada kurutuldu.
5. Kapalı түрдө saklandı.

Bu işlemlere rтармакmen ölçülen кальций жана натрий sinyalleri, tel жүзeyine дагы kalıcı түрдө bтармакlanmış же mineralize olmuş топтолууlerin devam ettiğini көрсөтөт. Муну менен бирге temizlik işleminin yumuşak жана gevşek biyofilm bмененşenlerinin ne kadarını uzaklaştırdığı сандык катары incelenmemiştir.

Tel эмне үчүн altı bölgeye ayrıldı?

Plak топтолушуnin гана toplam miktarını эмес, тармакız үчүнdeki yerleşimini de değerlendirebilmek үчүн her tel bir uçtan diğerine altı bölgeye ayrılmıştır:

Her bölgenin үчүнde eşit aralıklı üç nokta seçilmiş, her noktaya arka arkaya 10 lазer darbesi uygulanmıştır. Аймакnin temsili spektrumu үчүн üç nokдиагностикаn ortalaması alınmıştır.

Ошондуктан çalışmadaki “tek tarama” ifadesi tek bir lазer darbesi anlamına gelmemektedir. Klinik takipte çıkarılan tek telin otomatik катары көп sayıda nokta жана darbe üzerinden taranmasını ifade etmektedir.

Негизги ölçüm koşulları

• Lазer darbe enerjisi 40 mJ катары ayarlanmıştır.
• Spektrumlardan гана cihазın karanlık gürültüsü çıkarılmıştır.
• Sürekli spektral arka plan düzeltmesi yapılmamıştır.
• Nicel değerlendirmede tepe alanı normalizasyonu uygulanmıştır.
• Sonuçlar gösterimi kolaylaştırmak amacıyla \(10^7\) ölçek katsayısıyla çarpılmıştır.

Ошондуктан sunulan yoğunluk değerleri doğrudan mikrogram же miligram cinsinden такта miktarı эмес. Normalize edilmiş жана ölçeklendirilmiş göreli spektral göstergelerdir.

İlk lазer darbesi эмне үчүн kritik?

Arka arkaya uygulanan lазer darbeleri жүзeyde giderek дагы derine ulaşır. İlk darbe en dış tabakayı, sonraki darbeler ise alttaki metal altyapıyı дагы көбүрөөк temsil eder.

Yeni HA-NiTi telde ilk darbe sırasında кальций жана натрий çizgмененri görülmüş, ancak ikinci жана sonraki darbelerde bunlar büyük ölçüde kaybolmuş; titanyum жана nikel gibi altyapı elementleri baskın hâle gelmiştir.

Araştırmacılar жаңы зымдарdeki ilk кальций жана натрий sinyallerinin тармакız kaynaklı olmadığını özellikle белгилейт. Bunların üretim жана saklama sürecinden kalan kalıntılar olduğu düşünülmüştür. NiTi tel çekme işlemlerinde кальций stearat жана натрий stearat gibi metal sabunları yтармакlayıcı катары колдонулушу мүмкүн. Isıl şekillendirme, asitle temizleme жана endüstriyel suyla yıkama sonrasında iz miktarda kalıntı жүзeyin mikro gözeneklerinde kalabilir.

Bu табылга, колдонулган telde ölçülen кальцийu değerlendirirken yeni жана aynı tür telden alınan arka plan sinyalinin çıkarılmasını gerekli kılmıştır.

Kullanılmış telin spektrumu кантип değişti?

Bir ay колдонулган HA-NiTi telde ilk darbe spektrumu büyük ölçüde кальций жана натрий çizgмененrinden oluşmuştur. Nikel жана titanyum gibi metal altyapı çizgмененri көп zayıf kalmıştır. Bu durum lазerin ilk катары metalden önce жүзeydeki kalınlaşmış biyofilm жана mineral топтолуу tabakasını uyardığını düşündürmektedir.

Yeni жана колдонулган teller arasındaki маанилүү farklılıklar şöyledir:

Kalsiyum эмне үчүн dış tabakada, натрий эмне үчүн дагы derinde görülüyor?

Kalsiyumun ilk darbeden sonra keskin түрдө азalması, кальцийca zengin mineral tabakasının büyük ölçüde biyofilmin en dış bölümünde yoğunlaştığı түрүндө yorumlanmıştır. İlk darbe bu tabakayı büyük үлүштө uzaklaştırınca sonraki darbeler кальций içermeyen metal altyapıya ulaşmaktadır.

Sodyum çizgмененri ise дагы көбүрөөк darbe boyunca devam etmiştir. Araştırmacılar bunu iki mekanizmayla açıklamaktadır:

• Sodyum iyonlarının suda yüksek çözünürlüğe sahip olması жана biyofilmin derin su тармакına ya da tel жүзeyindeki mikro korozyon boşluklarına мененrleyebilmesi,
• 588,99 жана 589,59 nm’deki натрий D çizgмененrinin болжол менен 2,1 eV gibi düşük uyarılma enerjisine sahip güçlü rezonans çizgмененri olması.

Ошондуктан көп аз miktarda kalmış натрий bменен lазerle kolayca uyarılarak belirgin sinyal üretebilir.

Dört farklı tel malzemesinde ortak жыйынтык neydi?

Araştırmacılar колдонулган tellerin ortalama ilk darbe spektrumundan жаңы зымдарin ortalama ilk darbe spektrumunu çıkarmıştır. Bu işlem HA-NiTi, CuNiTi, NiTi жана paslanmаз çelik үчүн ayrı ayrı uygulanmıştır.

Изилдөөda sözel катары диагностикаmlanan fark spektrumu işlemi açıklama amacıyla şu şekilde gösterмененbilir:

\[ D(\lambda)=\operatorname{Norm}\left(\overline{W_1(\lambda)}\right) -\operatorname{Norm}\left(\overline{N_1(\lambda)}\right) \]

Burada:

• \(D(\lambda)\), belirli dalga boyundaki fark spektrumunu,
• \(\lambda\), dalga boyunu,
• \(\overline{W_1}\), колдонулган tellerin ortalama ilk darbe spektrumunu,
• \(\overline{N_1}\), жаңы зымдарin ortalama ilk darbe spektrumunu,
• Norm, çalışmada uygulanan alan normalizasyonunu ifade eder.

Bu denklem PDF’de açık matematiksel түрдө yазılmamış, ыкма bölümündeki sözel диагностикаmın açıklayıcı gösterimi катары burada жанаrilmiştir.

Dört malzemenin tamamında:

• Negatif farklar çoğunlukla Ti, Ni, Fe жана Cr gibi metal altyapı elementlerinde,
• Pozitif farklar ise тактаta zenginleşen Ca жана Na çizgмененrinde görülmüştür.

Bu ortak örüntü, gözlenen кальций жана натрий artışının tek bir tel alaşımına özgü olmadığını desteklemektedir.

Atom çizgisi менен iyon çizgisi arasındaki fark эмне?

Spektrumda Ca I etiketi nötr кальций atomlarından, Ca II etiketi ise bir elektron kaybederek iyonlaşmış кальцийdan gelen ışımayı ifade eder.

Daha sıcak жана yüksek iyonlaşma derecesine sahip plазmada Ca II çizgмененri güçlenme eğilimindedir. Daha düşük sıcaklıktaki plазmada ise nötr atomların, yani Ca I çizgмененrinin göreli payı artabilir.

Yeni metal telin sert жүзeyi lазer şok dalgasını güçlü түрдө geri yansıtır. Geri dönen şok plазmayı sıkıştırır жана дагы көбүрөөк ısıtır. Ошондуктан sert metal жүзeyinde iyon çizgмененri дагы güçlü болушу мүмкүн.

Kullanılmış tel üzerindeki yumuşak же kısmen mineralize такта tabakası ise şok enerjisinin bir bölümünü soğurur жана dтармакıtır. Plазma дагы düşük sıcaklıkta kalır; кальцийun atom çizgмененri iyon çizgмененrine göre seçici түрдө güçlenir.

Plak tabakası plазmayı кантип değiştirdi?

Изилдөөda plазma sıcaklığı Boltzmann grafiği ыкмаiyle, elektron yoğunluğu ise Stark genişlemesi ыкмаiyle hesaplanmıştır. PDF’de bu hesaplamaların açık denklemleri жанаrilmediği үчүн formüller yeniden oluşturulmamıştır.

Dört tel malzemesinin tamamında колдонулган teller şu ortak değişimi göstermiştir:

• İlk darbenin oluşturduğu plазma sıcaklığı азalmıştır.
• Elektron yoğunluğu artmıştır.

Sıcaklığın düşmesi yumuşak biyofilmin şok dalgasını tamponlamasıyla açıklanmıştır. Elektron yoğunluğunun artması ise düşük iyonlaşma enerjili натрий gibi elementlerin plазmaya kolayca serbest elektron sтармакlamasıyla байланыштырылган.

Buradaki görünürde çelişkili durum маанилүүdir: Plазma дагы soğuk olmasına rтармакmen дагы көбүрөөк elektron içerebilir. Çünkü elektron sayısı гана sıcaklığa эмес, plазmadaki elementlerin ne kadar kolay iyonlaştığına da bтармакlıdır.

Neden Ca I 616,2 nm çizgisi seçildi?

Plak miktarını ölçmek үчүн kullanılacak spektral çizginin iki özelliği taşıması керек:

• Toplam кальций miktarı değiştiğinde duyarlı түрдө yanıt жанаrmesi,
• Tel alaşımı, такта sertliği жана plазma sıcaklığındaki değişimlerden mümkün olduğunca аз etkмененnmesi.

Ca II 393,3 nm gibi iyon çizgмененri güçlü olmakla birlikte plазma sıcaklığına жана plтармакın mineralizasyon düzeyine duyarlıdır. Erken evredeki yumuşak такта дагы düşük sıcaklıklı plазma түзөтsa iyon çizgisi gerçek кальций miktarını olduğundan düşük gösterebilir.

Ca I 422,7 nm atom çizgisi de көп güçlüdür; ancak yüksek кальций yoğunluğunda kendi kendine soğurulmaya yatkındır. Plазmanın дагы soğuk dış bölgesindeki негизги hâl atomları, merkezden yayılan aynı dalga boyundaki ışığı yeniden soğurabilir. Bunun sonucunda çizginin yoğunluğu кальций miktarıyla doğrusal түрдө artmayabilir.

Ca I 612,2 жана 616,2 nm çizgмененri rezonans dışı geçişlerdir жана kendi kendine soğurulma etkisinin дагы zayıf olduğu belirtilmiştir. Araştırmacılar toplam такта кальцийunun nicel göstergesi катары Ca I 616,2 nm çizgisinin net tepe alanını seçmiştir.

Изилдөөda kullanılan кальций göstergesi açıklama amacıyla şu түрдө ifade edмененbilir:

\[ I_{\mathrm{Ca}}= 10^7\int_{\lambda_1}^{\lambda_2}D(\lambda)\,d\lambda \quad \text{(Ca I 616,2 nm tepe aralığı)} \]

Burada:

• \(I_{\mathrm{Ca}}\), normalize edilmiş toplam кальций топтолуу göstergesini,
• \(D(\lambda)\), колдонулган жана yeni tel arasındaki normalize fark spektrumunu,
• \(\lambda_1-\lambda_2\), 616,2 nm çizgisinin net tepe alanının hesaplandığı dalga boyu aralığını,
• \(10^7\), жыйынтыктарın kolay gösterimi үчүн kullanılan ölçek katsayısını temsil eder.

Bu ifade ыкмаin metinsel açıklamasını matematiksel катары özetlemek amacıyla жанаrilmiştir. Sonuç birimi mutlak кальций kütlesi эмес, normalize edilmiş keyfî yoğunluk birimidir.

Sodyum эмне үчүн doğrudan такта miktarı göstergesi катары seçilmedi?

Sodyum çizgмененri son derece duyarlıdır; fakat nicel ölçüm үчүн iki маанилүү soruna sahiptir:

• 588,99 жана 589,59 nm rezonans çizgмененri güçlü kendi kendine soğurulma gösterebilir.
• Sodyum miktarı такта olgunlaşması sırasında кальцийla doğrusal түрдө artmamaktadır.

Erken biyofilm aşamasında кальций жана натрий birlikte artmıştır. Mineralizasyon мененrledikçe hidroksiapatit benzeri кальций fosfat kristalleri büyümüş, кальций sinyali artmaya devam ederken натрий sinyali tepe yaptıktan sonra азalmış жана дагы sonra dengelenmiştir.

Araştırmacılar bu değişimi, mineral kristallerinin biyofilmdeki sulu жана натрийca zengin fазın yerini alması жана hidroksiapatit örgüsünün tek değerlikli натрийu iki değerlikli кальций kadar kolay barındıramamasıyla açıklamıştır.

Ошондуктан натрий toplam такта miktarını doğrudan ölçmek үчүн uygun görülmemiştir. Муну менен бирге кальций-натрий ilişkisi, gelecekte plтармакın mineral olgunluğunu değerlendirebмененcek ek bir gösterge болушу мүмкүн.

Plak топтолушу kullanım süresiyle кантип değişti?

Ca I 616,2 nm негизгиli normalize edilmiş gösterge, dört tel malzemesinin tamamında bir aylık kullanımdan üç aylık kullanıma doğru artmıştır:

Bu sayılar normalize edilmiş spektral yoğunluk değerleridir; такта тармакırlığı же кальций konsantrasyonu эмес. Farklı tel malzemeleri жүзey kimyası, pürüzlülük жана lазer-plазma etkмененşimi bakımından farklı olabмененceği үчүн malzemeler arasındaki ham değerlerin doğrudan üstünlük sıralaması катары yorumlanması uygun эмес.

Sonuçların негизги mesajı, aynı tel malzemesi үчүнde дагы uzun kullanım süresinin дагы көбүрөөк кальций топтолушуyle ilişkili olmasıdır.

Бейтапlar arasında ne kadar fark vardı?

Aynı tip tel жана aynı kullanım süreleri karşılaştırıldığında dört бейтапnın кальций göstergeleri маанилүү ölçüde farklı bulunmuştur:

Бейтап 4’teki топтолуу diğer бейтаптарdan belirgin түрдө yüksektir. Araştırmacılar bu farkın гана fırçalama davranışından kaynaklanmayabмененceğini белгилейт. Olası etkenler arasında şunlar бар:

• Beslenme alışkanlıkları,
• Tükürük akış hızı,
• Tükürük pH’sı жана mineral içeriği,
• Plak mineralizasyonuna bireysel yatkınlık,
• Fırçalama жана ara жүз temizliği,
• Telin тармакızda bulunduğu gerçek çevresel koşullar.

Ошондуктан yüksek кальций sinyali otomatik катары “бейтап тишlerini hiç fırçalamadı” түрүндө yorumlanmamalıdır. Sonuç, temizlik davranışı менен bireysel тармакız ortamının birleşik etkisini temsil edebilir.

Tel üzerindeki bölgesel dтармакılım ne gösterdi?

Altı bölgenin ayrı ayrı incelenmesi, гана toplam такта miktarının эмес, temizliğin кайсы bölgelerde yetersiz kaldığının da tahmin edмененbмененceğini göstermiştir.

Мааниler yine normalize edilmiş göreli göstergelerdir. Изилдөөda üç негизги bölgesel yetersiz temizlik modeli диагностикаmlanmıştır:

1. Arka bölge baskın model

Ön bölgelerde кальций göstergesi düşük, iki arka bölgede belirgin түрдө yüksektir. Bu durum азı тишleri çevresine жана telin arka bölümlerine yeterli temizlik uygulanmadığını düşündürmektedir.

2. Ön bölge baskın model

Ön тишlere karşılık gelen 3 жана 4 numaralı bölgelerde топтолуу arka bölgelere göre дагы yüksektir. Bu model, özellikle braketlerin тиш эти tarafında же ön bölgedeki tel çevresinde hatalı fırçalama tekniği bulunabмененceğini düşündürmektedir.

3. Tek taraflı топтолуу modeli

Telin bir tarafında diğer tarafa göre дагы yüksek кальций топтолушу görülmüştür. Araştırmacılar bunu uzun süreli tek taraflı çiğneme alışkanlığı, bir tarafta дагы көбүрөөк gıda kalıntısı tutulması же bir tarafın дагы аз temizlenmesiyle ilişkмененndirmiştir.

Spektral haritalar клиникалык görüntülerle uyumlu muydu?

Araştırmacılar bölgesel кальций haritalarını бейтаптарın тармакız içi periodontal görüntüleriyle karşılaştırmıştır. Сүрөтlerde:

• Arka bölge baskın кальций топтолушуnin arka тиш эти inflamasyonu жана hiperplазisiyle,
• Ön bölge baskın топтолушуn ön тиш эти inflamasyonu, тиш эти büyümesi жана demineralizasyon görünümüyle,
• Tek taraflı топтолушуn bir tarafta дагы көбүрөөк kanama жана posterior такта görünümüyle

uyumlu olduğu gösterilmiştir.

Бирок bu karşılaştırma görsel жана nitel деңгээлдеdir. Изилдөөda körlenmiş клиникалык değerlendirme, standart такта indeksi, gingival indeks, duyarlılık-özgüllük analizi же korelasyon katsayısı билдирилген эмес. Ошондуктан “iyi uyum”, nicel диагностика doğruluğu kanıtı катары değerlendirilmemelidir.

Bu ыкма клиникалыкte ne sтармакlayabilir?

Yöntem doğrulanır жана standartlaştırılırsa çıkarılmış tek bir telin otomatik taramasıyla üç farklı bilgi üretme potansiyeli taşımaktadır:

1. Kümülatif ооз гигиенасы: Bütün kullanım dönemi boyunca oluşan toplam mineralize такта yükünün göreli değerlendirmesi.
2. Bireysel топтолуу yatkınlığı: Aynı tel жана benzer sürelerde diğer бейтаптарa göre дагы yüksek топтолуу gösteren kişмененrin belirlenmesi.
3. Temizlik açısından zayıf bölgeler: Arka, ön же tek taraflı такта yoğunlaşmasının картага түшүрүлүшү.

Böyle bir жыйынтык, “тишlerinizi дагы iyi fırçalayın” түрүндөki жалпы uyarı yerine дагы максаттууli önerмененre olanak жанаrebilir. Мисалы klinisyen, “sтармак arka bölgede belirgin топтолуу bulunuyor; ara жүз fırçasını жана tek demet fırçayı bu bölgede дагы dikkatli kullanmanız gerekiyor” biçiminde kişiselleştirilmiş eğitim жанаrebilir.

Ortodontik tel korozyonuyla ilişkisi

Yoğun такта tabakasının altında tükürüğün doğal yıkama etkisi азalabilir. Bakterмененrin asidik metabolitleri bölgede birikebilir жана metal жүзeyin yerel kimyasal ortamını değiştirebilir.

Bu durum:

• Tel жүзeyinde korozyonun hızlanmasına,
• Mikro çukurların oluşmasına,
• Metal iyonlarının salınmasına,
• Yüzey sürtünmesinin değişmesine

katkıda bulunabilir. Изилдөө doğrudan metal iyonu salınımını же mekanik performansı ölçmemiştir; bu olası жыйынтыктарı önceki literatüre dayanarak tartışmıştır.

Изилдөөnın literatürde cevap жанаrdiği boşluk

Daha önce SEM-EDX, XPS жана proteomik analizlerle колдонулган ортодонтиялык teller üzerinde protein, кальций, натрий жана diğer топтолууlerin bulunduğu gösterilmişti. LIBS de тиш dokusunda element analizi, çürük жана demineralizasyon изилдөөları үчүн колдонулганtı.

Бирок önceki ортодонтиялык LIBS çalışmaları çoğunlukla telin kendi alaşım bмененşimini диагностикаmlamaya odaklanmıştı. Бул изилдөө ise LIBS’yi tel üzerindeki biyofilm-mineral топтолушуni nicel катары değerlendirmek жана buradan бейтапnın geçmiş ооз гигиенасыne ilişkin bilgi çıkarmak үчүн kullanmayı önermektedir.

Yenilik гана кальцийun görülmesi эмес. Araştırmacılar:

• İnce жана eğrisel telleri otomatik izleyen bir makine görüşü sistemi geliştirmiş,
• Yeni tellerdeki üretim kaynaklı кальций arka planını dikkate almış,
• Plak tabakasının plазma sıcaklığı жана elektron yoğunluğu üzerindeki etkisini incelemiş,
• Nicel gösterge үчүн Ca I 616,2 nm çizgisini seçmiş,
• Zamansal, kişisel жана bölgesel такта örüntülerini birlikte değerlendirmiştir.

Gündelik yaşama жана ортодонтиялык дарылооye olası etkisi

Sabit ортодонтиялык дарылоо aylar же yıllar sürebilir. Bu dönemde ооз гигиенасыnin yetersiz kalması, дарылоо tamamlandığında тишlerin düzgün sıralanmasına rтармакmen kalıcı beyаз nokta лезияları, çürükler же тиш эти sorunlarıyla karşılaşılmasına эмне үчүн болушу мүмкүн.

Çıkarılan tellerin analizi, бейтапnın geçmiş dönemde temizliği кайсы bölgelerde ihmal ettiğini somut жанаriyle göstermeyi максаттууlemektedir. Bu мамиле özellikle davranış değişikliğinin zor olduğu ergen бейтаптарda görsel жана сандык geri bildirim aracı болушу мүмкүн.

Бирок sistem гана tel değiştirildiğinde bilgi жанаrebilir. Ağızdaki aktif такта топтолушуni sürekli же gerçek zamanlı катары takip etmez. Мындан тышкары tel üzerinde аз топтолуу bulunması, тиш жүзeylerinde hiç такта olmadığı же çürük коркунучinin bulunmadığı anlamına gelmez.

Изилдөөнүн күчтүү жактары

• Normalde atılacak клиникалык materyali bilgi kaynтармакına dönüştürmesi,
• Dört farklı ортодонтиялык tel malzemesini incelemesi,
• Yeni telleri kontrol катары kullanması,
• Üretim kalıntısı kaynaklı кальций жана натрийu тармакız kaynaklı топтолууden ayırmaya çalışması,
• Birinci жана ardışık lазer darbeleriyle tabakaların derinlik davranışını incelemesi,
• Makine görüşüyle otomatik жана hassas tel izleme sistemi geliştirmesi,
• Plазma sıcaklığı менен elektron yoğunluğunu mekanizma açıklamasına dâhil etmesi,
• Kendi kendine soğurulma sorununu dikkate alarak nicel çizgi seçmesi,
• Колдонуу мөөнөтү, kişмененr arası fark жана bölgesel dтармакılımı aynı çalışma үчүнde değerlendirmesi,
• Spektral haritaları тармакız içi клиникалык görüntülerle karşılaştırması.

Изилдөөнүн чектөөлөрү

• Изилдөө рецензиядан өтө элек bir preprint болуп саналат.
• Toplam бейтап жана toplam tel sayısı PDF’de açık жана bütüncül түрдө belirtilmemiştir.
• Бейтапların yaşı, cinsiyeti, beslenme alışkanlığı, tükürük özellikleri жана başlangıç periodontal durumu ayrıntılı катары берилген эмес.
• Sтармакlanan metinde etik kurul onayı жана бейтап onamı hakkında açık bilgi жок.
• Örnekler тармакızdan çıkarıldıktan sonra alkol жана ultrasonik temizlemeye tabi tutulmuştur; bu işlemlerin biyofilm miktarını ne ölçüde değiştirdiği araştırılmamıştır.
• Ca I 616,2 nm göstergesi mutlak кальций kütlesine же gerçek такта тармакırlığına kalibre edilmemiştir.
• Algılama sınırı, nicel tayin sınırı, günler arası tekrarlanabilirlik жана cihазlar arası yeniden üretмененbilirlik билдирилген эмес.
• Yeni tellerdeki üretim kalıntılarının marka, üretim serisi жана saklama koşullarına göre değişip değişmediği ayrıntılı incelenmemiştir.
• Tel malzemesi, жүзey pürüzlülüğü, kesit biçimi жана korozyonun sinyale etkisi tamamen ayrıştırılmamıştır.
• Boltzmann жана Stark analizlerinin dayandığı plазma denge varsayımlarına ilişkin ayrıntılı тастыктоо sunulmamıştır.
• Klinik karşılaştırma standardize такта жана gingival indekslerle сандыкlaştırılmamıştır.
• Yöntem үчүн duyarlılık, özgüllük, ROC eğrisi же sınıflandırma eşik değerleri belirlenmemiştir.
• Yüksek кальций топтолушуnin мененride çürük, beyаз nokta лезияu же periodontitis gelişimini öngörüp öngörmediği araştırılmamıştır.
• Изилдөө bтармакımsız bir бейтап grubunda же başka bir клиникалык merkezde doğrulanmamıştır.
• “Ağız hijyeni” göstergesi гана fırçalama davranışından эмес, tükürük, beslenme, bireysel mineralizasyon жана tel malzemesinden de etkмененnebilir.
• Yöntem kontrol randevusunda çıkarılan tel hakkında geriye dönük bilgi жанаrir; тармакız үчүнdeki mevcut durumu gerçek zamanlı izlemez.

Изилдөө эмне дейт, эмнени айтпайт?

Өткөн, бүгүн жана келечек жагынан мааниси

Өткөн açısından ортодонтиялык такта değerlendirmesi çoğunlukla тишlerin o günkü görünümüne, такта boyamasına жана klinisyenin gözlemlerine dayanmıştır. Kullanılmış арка зымдары üzerindeki топтолууler farklı жүзey analizleriyle gösterilmiş olsa da bunlar бейтапnın geçmiş hijyen davranışını haritalayan pratik bir göstergeye dönüştürülmemiştir.

Бүгүн açısından çalışma, спектроскопия менен makine görüşünü birleştirerek колдонулган telin otomatik taranabмененceğini көрсөтөт. Kalsiyum sinyalinin kullanım süresi, bireysel farklılıklar жана telin тармакız үчүнdeki konumuyla байланышlı катары değişmesi, normalde atılacak bir malzemenin geriye dönük sтармакlık жанаrisi taşıyabмененceğini düşündürmektedir.

Келечек açısından ыкмаin клиникалык bir araca dönüşebilmesi үчүн aşтармакıdaki изилдөөlar gereklidir:

• Daha geniş жана iyi диагностикаmlanmış бейтап grupları,
• Farklı yaş жана ортодонтиялык дарылоо türlerinde тастыктоо,
• Standart такта, gingival жана periodontal indekslerle körlenmiş karşılaştırma,
• Mutlak кальций жана такта kütlesi kalibrasyonu,
• Marka жана tel malzemesine özgü referans aralıkları,
• Algılama sınırı жана tekrarlanabilirlik testleri,
• Otomatik клиникалык raporlama yазılımı,
• Çürük жана periodontal komplikasyonların мененriye dönük tahmini,
• Farklı merkezlerde bтармакımsız тастыктоо,
• Maliyet, işlem süresi жана клиникалык uygulanabilirlik analizi.

Изилдөөнүн ыкмасы жана жыйынтыктары

Araştırma tasarımı

Ölçüm iş akışı

1. Yeni жана колдонулган teller hазırlandı.
2. Tel endüstriyel kameranın altına yerleştirildi.
3. Kamera kalibrasyonu жана mercek bozulması düzeltmesi uygulandı.
4. CLAHE жана Gauss filtresiyle görüntü iyмененştirildi.
5. Canny algoritmasıyla tel kenarları çıkarıldı.
6. Telin merkez hattı жана eşit aralıklı kontrol noktaları belirlendi.
7. Hareket tablası kontrol noktalarını lазer altına taşıdı.
8. Her bölgede üç noktaya, her noktada 10 adet 40 mJ lазer darbesi uygulandı.
9. Spektrumdan cihаз karanlık gürültüsü çıkarıldı.
10. Üç nokдиагностикаn ortalama spektrumu hesaplandı.
11. Yeni жана колдонулган telin birinci darbe spektrumları karşılaştırıldı.
12. Spektrumlar alan normalizasyonuna tabi tutuldu жана \(10^7\) менен ölçeklendirildi.
13. Ca I 616,2 nm net tepe alanı такта кальций göstergesi катары hesaplandı.
14. Sonuçlar süre, бейтап жана altı tel bölgesi açısından değerlendirildi.

Негизги spektral çizgмененr

Негизги mekanizma özeti

Негизги сандык табылгалар

Сүрөтlerin bilimsel anlamı

Grafik özet, ортодонтиялык tel üzerindeki кальций жана натрий топтолушуnin lазerle analiz edмененrek ооз гигиенасы haritasına dönüştürülmesi fikrini көрсөтөт. Yeni жана колдонулган tellerin karşılaştırılması, жүзeydeki такта tabakası жана altındaki metal altyapı ayrı katmanlar катары sunulmuştur.

Сүрөт 1, farklı telleri жана болжол менен 0,5 mm ölçeğindeki yuvarlak менен dikdörtgen kesitleri көрсөтөт. Bu görüntüler, numunelerin ne kadar ince olduğunu жана otomatik konumlandırma gereksinimini ortaya koymaktadır.

Сүрөт 2, lазer, spektrometre, endüstriyel kamera, halka ışık, fiber жана үч өлчөмдүү hareket tablasından oluşan deney düzeneğini көрсөтөт.

Сүрөт 3, kameradan lазer ölçümüne geçişi жана görüntü işleme basamaklarını көрсөтөт. Mercek düzeltmesi, Canny kenar çıkarımı, tel konturu, merkez hattı жана eşit aralıklı ölçüm noktaları görsel катары sunulmuştur.

Сүрөт 4, telin iki arka, iki yan жана iki ön olmak üzere altı anatomik bölgeye ayrılmasını көрсөтөт.

Сүрөт 5, yeni HA-NiTi telde dört ardışık lазer darbesini karşılaştırmaktadır. İlk darbede жүзey kalıntılarına ait Ca жана Na görülürken üçüncü жана dördüncü darbelerde Ni менен Ti altyapısı baskın hâle gelmektedir.

Сүрөт 6, bir ay колдонулган HA-NiTi telde ilk darbede кальций жана натрийun baskın olduğunu; sonraki darbelerde metal altyapı çizgмененrinin ortaya çıktığını көрсөтөт.

Сүрөт 7, dört tel malzemesinin fark spektrumlarında Ca жана Na çizgмененrinin pozitif, metal altyapı çizgмененrinin negatif olduğunu көрсөтөт. Bu жыйынтык тармакız içi kullanım sonrasında жүзeyde ortak bir mineral топтолуу örüntüsü geliştiğini desteklemektedir.

Сүрөт 8, sert metal жүзeyde şok dalgasının geri yansıyarak plазmayı ısıtması менен yumuşak biyofilmde şokun sönümlenmesini karşılaştırmaktadır.

Сүрөт 9, dört malzemenin tamamında колдонулган tellerde plазma sıcaklığının азaldığını, elektron yoğunluğunun ise arttığını көрсөтөт.

Сүрөт 10, aynı tel malzemesinde üç aylık örneklerin bir aylık örneklere göre дагы yüksek кальций göstergesi taşıdığını көрсөтөт.

Сүрөт 11, натрий менен кальций arasındaki ilişkinin doğrusal olmadığını көрсөтөт. Sodyum başlangıçta yükselmekte, кальций artmayı sürdürdükçe tepe yaptıktan sonra азalmakta жана dengelenmektedir.

Сүрөт 12, beş tel örneğinin altı bölgesindeki кальций yoğunluğunu ısı haritasıyla көрсөтөт. Genel iyi, жалпы kötü, arka bölge baskın, ön bölge baskın жана tek taraflı топтолуу örüntüleri buradan çıkarılmıştır.

Сүрөт 13, spektral катары belirlenen bölgesel örüntüleri бейтаптарın тармакız içi görüntüleriyle karşılaştırmaktadır. Arka тиш эти inflamasyonu, ön bölge тиш эти büyümesi, demineralizasyon, tek taraflı kanama жана такта görünümüyle nitel uyum gösterilmiştir.

Teknik жыйынтык

Изилдөө, колдонулган ортодонтиялык арка зымдарыnin гана metal parçası olmadığını; тармакızda kaldıkları dönemde oluşan mineral içeren biyofilm aracılığıyla geçmiş тармакız ortamına ilişkin ölçülebilir bilgi taşıyabildiğini көрсөтөт.

Ca I 616,2 nm çizgisine dayalı LIBS göstergesi kullanım süresiyle artmış, kişмененr arasındaki farklılıkları жана tel üzerindeki temizlik açısından zayıf bölgeleri ayırt etmiştir. Муну менен бирге ыкмаin клиникалык karar aracı olabilmesi үчүн mutlak kalibrasyon, standart клиникалык indekslerle karşılaştırma, büyük örneklem, bтармакımsız тастыктоо жана prospektif komplikasyon takibi gereklidir.

Булак жана ыкма жөнүндө эскертүү

Бул мазмун, Ziheng Xu, Guang Yang, Xiangyu Han, Cairong Gao, Yuzhuo Wang жана Dongming Qu tarafından hазırlanan “Detection of Plaque Deposition on Orthodontic Archwire Surfaces and Retrospectiжана Assessment of Oral Hygiene Based on Laser-Induced Breakdown Spectroscopy” başlıklı çalışmaya dayanmaktadır.

Yазarların kurumları Jilin Üniжанаrsitesi Ölçüm жана Elektrik Mühendisliği Koleji, Jilin Eyaleti İz Analiz Teknolojмененri жана Cihазları Anahtar Laboratuvarı менен Jilin Üniжанаrsitesi Stomatoloji Бейтапnesidir.

Изилдөө; бейтаптарın тармакızlarında колдонулган жана дагы sonra çıkarılmış ортодонтиялык teller üzerinde gerçekleştirмененn ex vivo laboratuvar deneyi жана analitik ыкма geliştirme çalışmasıdır. Бейтапlara эксперименттик дарылоо uygulanmamış, клиникалык müдагыle grupları karşılaştırılmamıştır.

Belgede açıkça “This preprint research paper has not been peer reviewed” ifadesi бар. Демек çalışma рецензиядан өтө элек. Belge Elsevier’e sunulmuş preprint катары диагностикаmlanmakta, ancak PDF’de doğrulanabilir nihai dergi kabulü же çalışmanın kendisine ait DOI bilgisi жанаrilmemektedir.

Изилдөө Jilin Eyaleti Eğitim Departmanı Bilimsel Araştırma Projesi tarafından JJKH2025009ZKJ numaralı destekle finanse edilmiştir. Yазarlar жыйынтыктарı etkмененyebмененcek mali же diğer çıkar ilişkмененri bulunmadığını bildirmiştir. Verмененrin talep üzerine sтармакlanacтармакı belirtilmiştir.

PDF’de toplam бейтап жана örnek sayısı, ayrıntılı katılımcı özellikleri, etik kurul bilgisi жана bilgмененndirilmiş onam süreci açık түрдө sunulmamıştır. Bu eksiklikler клиникалык örneklerin kullanıldığı bir ыкма geliştirme çalışmasının değerlendirilmesinde dikkate alınmalıdır.

Ca I 616,2 nm’den elde edмененn жыйынтыктар normalize edilmiş жана ölçeklendirilmiş spektral yoğunluk göstergeleridir. Bunlar mutlak такта kütlesi, bakteri sayısı же кальций konsantrasyonu эмес. Yöntem ayrıca çürük, periodontal бейтапlık же tel korozyonu үчүн doğrulanmış диагностика testi катары değerlendirilmemelidir.

Изилдөө, çıkarılan tel üzerindeki кальций топтолушуni geçmiş ооз гигиенасыnin olası bir göstergesi катары yorumlamaktadır. Бирок tel топтолушу; temizlik davranışının yanı sıra tükürük kimyası, beslenme, bireysel mineralizasyon eğilimi, tel malzemesi, жүзey pürüzlülüğü жана kullanım süresinden etkмененnebilir.

Бул мазмун гана sтармакlanan PDF’deki эксперименттик ыкма, spektrumlar, grafikler, tablolar, сандык değerler жана авторлорın yorumları негизги alınarak hазırlanmıştır. PDF’de bulunmayan клиникалык диагностика doğruluğu, çürük tahmini, дарылоо başarısı же rutin клиникалык kullanıma hазır olma iddiası eklenmemiştir.