Технологияҳои иттилоотӣ ва коммуникатсионӣ (ТИК; Information and Communication Technology, ICT) дар ин таҳқиқот маҷмӯи воситаҳои иртиботӣ мебошанд, ки аз технологияҳое мисли телефони мобилӣ, радио, телевизион, компютер ва хизматрасониҳои интернетӣ иборат буда, барои интиқол ва мубодилаи иттилооти кишоварзӣ истифода мешаванд. Таҳқиқот як пурсиши миқдорӣ ва буришӣ мебошад, ки меомӯзад 121 фермери хурдмиқёс дар минтақаи Mahikeng Local Municipality-и Африқои Ҷанубӣ то чӣ андоза ТИК-ро барои дастрасӣ ба иттилооти кишоварзӣ қабул кардаанд ва инфрасохтор, хароҷот, пайвастшавӣ, малака, забон ва хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ бо ин қабул чӣ гуна робита доранд. %92 иштирокчиён изҳор карданд, ки медонанд ТИК метавонад барои иттилооти кишоварзӣ истифода шавад ва %86 гуфтанд, ки барои ин мақсад ҳадди ақал як воситаи ТИК-ро истифода мебаранд. Бо вуҷуди ин, истифодаи каналҳои пешрафтатари рақамӣ, ба мисли интернет ва компютер, нисбат ба воситаҳои анъанавии электронии ВАО ва телефони мобилӣ маҳдудтар аст.

Монеаи бузурги маъмултарин бо %85 инфрасохтори заифи деҳот буд. Набудани иншооти ТИК ё телемарказ %79, бастаҳои гарони маълумот %73, арзиши дастгоҳ %71 ва набудани дастрасӣ ба интернет %71 ҳамчун монеаи бузург гузориш шудаанд. Норасоии малакаҳои рақамӣ %55, монеаи забонӣ %50 ва сатҳи пасти таҳсил/саводнокӣ низ %50 мебошад. Дар натиҷаҳои binary logistic regression майдони калонтарини хоҷагӣ бо қабули ТИК робитаи мусбат, дар ҳоле ки арзиши баланди дастгоҳ ва набудани пайвасти интернетӣ робитаи манфӣ нишон доданд.

Ин робитаҳо далели сабабият нестанд. Таҳқиқот дар як нуқтаи вақт бо 121 фермер гузаронида шуда, ба намунаи 302-нафараи аз аввал ҳадафгузоришуда нарасидааст. Илова бар ин, дар манбаъ байни баъзе мувофиқатҳои басомад-фоиз, арзишҳои эътимоднокӣ ва қиматҳои коэффисиент/хатои стандартӣ/z дар ҷадвали регрессия номувофиқиҳои дохилии гузоришдиҳӣ мавҷуданд. Аз ин рӯ, таҳқиқотро беҳтараш ҳамчун пажӯҳиши маҳаллии буришӣ хондан лозим аст, ки робитаҳои байни истифодаи мавҷудаи ТИК ва монеаҳои даркшудаи фермерони Mahikeng-ро нишон медиҳад.

Масъалаи таҳқиқот

Барои фермерони хурдмиқёс иттилооти кишоварзӣ танҳо аз техникаи истеҳсолӣ иборат нест. Пешгӯии обу ҳаво, нархи воситаҳои истеҳсол ва маҳсулот, идоракунии ҳашароти зараррасон ва бемориҳо, саломатии ҳайвонот, иттилооти бозор ва усулҳои такмилёфтаи истеҳсол метавонанд ба қарорҳои ҳаррӯзаи фермер таъсир расонанд. ТИК метавонад ин иттилоотро тавассути радио, телевизион, телефони мобилӣ, компютер ва интернет зудтар дастрас гардонад.

Аммо мавҷуд будани технология дар назария маънои онро надорад, ки фермер воқеан метавонад онро истифода барад. Агар дастгоҳ гарон бошад, барқ қатъ шавад, шабакаи мобилӣ мавҷуд набошад, бастаи маълумот харида нашавад ё муҳтаво ба забони корбар набошад, арзиши технология барои дастрасӣ ба иттилоот метавонад ба таври назаррас коҳиш ёбад. Аз ин рӯ, масъалаи асосии таҳқиқот танҳо саволи “Оё фермерон технологияро медонанд?” нест; балки муайян кардани он аст, ки барои дастрасӣ ба технология, истифодаи устувори он ва табдил додани он ба иттилооти кишоварзӣ кадом монеаҳо вуҷуд доранд.

Ҳадафи таҳқиқот ва гипотезаҳо

Таҳқиқот робитаҳои байни хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодии фермерони хурдмиқёс ва монеаҳои даркшудаи онҳо бо қабули ТИК барои дастрасӣ ба иттилооти кишоварзиро меомӯзад.

Дар манбаъ гипотезаи сифр чунин муқаррар шудааст, ки байни хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодии фермерон ва монеаҳои даркшуда бо қабули ТИК робитаи аҳамиятнок вуҷуд надорад. Гипотезаи алтернативӣ бошад пешбинӣ мекунад, ки байни ин тағйирёбандаҳо ва истифодаи ТИК робитаҳои аҳамиятнок мавҷуданд.

Чорчӯбаи назариявӣ

Интихоби тағйирёбандаҳо ба ду равиши қабули технология асос ёфтааст. Равиши Diffusion of Innovations фарз мекунад, ки хусусиятҳои инфиродӣ, ба мисли синну сол, таҳсил ва захираҳои иқтисодӣ, метавонанд тавассути фоидаи даркшуда, мутобиқат ва мураккабии навоварӣ ба суръати қабул таъсир расонанд.

Technology Acceptance Model (TAM) бошад махсусан ба фоидаи даркшуда ва осонии истифода тамаркуз мекунад. Вақте ки арзиши баланди дастгоҳ, дастрасии заиф ба интернет, малакаи пасти рақамӣ ё монеаи забонӣ истифодаи технологияро душвор мекунад, ҳам осонии истифода ва ҳам арзиши амалии даркшуда метавонанд коҳиш ёбанд.

Чаро Бо Вуҷуди Баланд Будани Огоҳӣ Аз ТИК Истифодаи Интернетӣ Маҳдуд Аст?

Гарчанде дар таҳқиқот %92 фермерон медонанд, ки ТИК метавонад барои иттилооти кишоварзӣ истифода шавад ва %86 ҳадди ақал як воситаи ТИК-ро истифода мебаранд, истифода асосан дар воситаҳои дастрас, ба мисли телевизион, радио ва телефони мобилӣ, ҷамъ шудааст; интернет, компютер ва дигар каналҳои пешрафтаи рақамӣ бинобар монеаҳои инфрасохтор, арзиши маълумот, арзиши дастгоҳ ва малакаҳои рақамӣ маҳдудтар боқӣ мемонанд.

Огоҳӣ ва қабул як чиз нестанд

Огоҳӣ маънои онро дорад, ки фермер аз мавҷудияти технология ё имкони истифодаи он барои иттилооти кишоварзӣ хабар дорад. Қабул бошад дар таҳқиқот ҳамчун истифодаи воқеии ҳадди ақал як платформаи ТИК барои гирифтани иттилооти кишоварзӣ муайян шудааст.

Ин фарқият муҳим аст. Фермер метавонад аз хизматрасониҳои кишоварзии интернетӣ огоҳ бошад, аммо агар ба телефони мобилӣ, компютер, маълумоти мобилӣ ё пайвасти боэътимоди шабака дастрасӣ надошта бошад, наметавонад ин иттилоотро ба истифодаи амалӣ табдил диҳад.

Воситаҳои ТИК-и истифодашаванда

Дар Ҷадвали 2-и манбаъ истифодаи телевизион 117, радио 105, телефони мобилӣ 103, интернет 34 ва компютери шахсӣ 15 маротиба гузориш шудааст. Истифодаи видеоконфронс, DVD/CD ва камераи рақамӣ хеле паст ва истифодаи телемарказ сифр гузориш шудааст.

Эзоҳи манбаъ мегӯяд, ки иштирокчиён метавонистанд зиёда аз як интихобро қайд кунанд ва фоизҳо бар асоси n=121 ҳисоб шудаанд. Аммо ҷуфтҳои басомад-фоиз аз ҷиҳати математикӣ бо нисбатҳои иштирокчиён, ки аз n=121 ҳисоб мешаванд, мувофиқат намекунанд. Аз ин рӯ, сутуни фоизии боло танҳо ҳамчун гузориши худи манбаъ нигоҳ дошта шудааст ва Verianla нисбатҳои нави паҳншавиро ҳисоб накардааст.

Монеаҳои Асосии Қабули ТИК Барои Фермерони Хурдмиқёс Кадомҳоянд?

Дар намунаи Mahikeng монеаҳои бузурги маъмултарин инфрасохтори заифи деҳот (%85), набудани иншооти ТИК ё телемарказ (%79), бастаҳои гарони маълумот (%73), арзиши баланди дастгоҳ (%71) ва набудани дастрасӣ ба интернет (%71) буданд; малакаҳои рақамӣ, сифати шабака, забон ва мушкилоти таҳсил низ монеаҳои иловагии муҳим мебошанд.

Чаро мушкили инфрасохтор монеаи асосӣ аст?

Ҳатто агар фермер дастгоҳ ва малакаҳои рақамӣ дошта бошад ҳам, агар барқ боэътимод набошад ё пайвасти шабакаи мобилӣ вуҷуд надошта бошад, истифодаи мунтазами системаҳои иттилоотии кишоварзии интернетӣ имконнопазир шуда метавонад. Манбаъ махсусан қатъшавии барқ, фарогирии заифи сигнал ва набудани инфрасохтори фарохмаҷроиро ҳамчун маҳдудиятҳои асосии технологӣ баррасӣ мекунад.

Телемарказ ва нуқтаҳои дастрасии муштарак

%79 иштирокчиён набудани телемарказ ё иншооти монанди ТИК-ро монеаи бузург арзёбӣ кардаанд. Чунин ҷойҳои истифодаи муштарак ҳамчун нуқтаҳои маҳаллии дастрасӣ тасаввур мешаванд, ки метавонанд барои фермерони бе компютер ё пайвасти интернетӣ дастгоҳ, пайвастшавӣ, омӯзиш ва дастгирии техникӣ таъмин кунанд.

Арзиши маълумот

%73 иштирокчиён гарон будани бастаҳои маълумоти мобилиро монеаи бузург гузориш кардаанд. Ин монеа танҳо ба онҳое, ки бори аввал мехоҳанд ба технология дастрасӣ пайдо кунанд, не, балки ба фермероне, ки аллакай аз интернет истифода мебаранд, низ таъсир карда метавонад; зарурати хариди доимии бастаҳои маълумот метавонад шиддати истифодаро маҳдуд кунад.

Арзиши дастгоҳ

Арзиши баланди хариди дастгоҳҳои ТИК бо %71 ҳамчун монеаи бузург гузориш шудааст. Дар намунаи таҳқиқот тамаркузи қисми зиёди даромади кишоварзӣ дар гурӯҳҳои даромади паст ё миёна нишон медиҳад, ки хароҷоти дастгоҳ ва маълумот метавонанд бо дигар ниёзҳои кишоварзӣ ё хонаводагӣ рақобат кунанд.

Малакаҳои рақамӣ, забон ва таҳсил

Норасоии малакаҳои рақамӣ аз ҷониби %55 иштирокчиён ҳамчун монеаи бузург арзёбӣ шудааст. Монеаи забонӣ ва таҳсил/саводнокии паст ҳар кадом дар сатҳи %50 мебошанд. Манбаъ муҳокима мекунад, ки забони модарии бисёр фермерони Mahikeng Setswana аст ва муҳтавои рақамии асосан англисӣ, махсусан дар истилоҳоти техникии кишоварзӣ, метавонад истифодаи онро душвор гардонад.

Чаро забони маҳаллӣ ва тарҳи дастрас муҳим аст?

Ҳатто агар барномаи кишоварзӣ аз ҷиҳати техникӣ кор кунад ҳам, агар корбар муҳтаворо хонда натавонад, мафҳумҳоро нафаҳмад ё дар менюҳо озодона ҳаракат карда натавонад, вазифаи дастрасӣ ба иттилоот кам мешавад. Аз ин рӯ, манбаъ муҳтавои забони маҳаллӣ, интерфейсҳои визуалӣ ва овозӣ, омӯзиши саводнокии рақамӣ барои фермерон ва низомҳои дастгирие, ки кормандони тавсеа миёнаравӣ мекунанд, тавсия медиҳад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Минтақаи таҳқиқот

Таҳқиқот дар Mahikeng Local Municipality-и Northwest Province-и South Africa гузаронида шудааст. Манбаъ мегӯяд, ки муниципалитет тақрибан 3.703 km² масоҳатро фаро гирифта, 28 ward ва беш аз 100 деҳаро дар бар мегирад; тақрибан %70 аҳолӣ дар минтақаҳои деҳот зиндагӣ мекунанд.

Дар кишоварзии минтақа парвариши гов, гӯсфанд ва буз, инчунин зироатҳое ба мисли ҷуворимакка ва офтобпараст муҳиманд. Заминаи асосии таҳқиқот маҳдудиятҳои сохторие мебошанд, ки истеҳсолкунандагони деҳотӣ ва хурдмиқёс ҳангоми дастрасии рақамӣ ба иттилоот дучор мешаванд.

Ҷомеаи ҳадаф ва намунагирӣ

Тибқи сабтҳои Northwest Department of Agriculture and Rural Development, ҷомеаи ҳадафи таҳқиқот аз 1.449 фермери хурдмиқёси сабтиномшуда иборат аст.

Тибқи ҷадвали намунаи Krejcie ва Morgan, барои ҷомеаи тақрибан 1.449-нафара бо ҳадафи сатҳи эътимоди %95 ва ҳошияи хатои %5 тақрибан 302 иштирокчӣ ба нақша гирифта шудаанд. Намунагирии оддии тасодуфӣ истифода шудааст, аммо дар амал 121 фермер дар пурсиш иштирок кардааст.

Манбаъ сатҳи воқеии посухро тақрибан %40 тавсиф мекунад. Бо вуҷуди ин, нишон дода нашудааст, ки дақиқии барои намунаи ҳадафии 302-нафара тарҳрезишуда дар намунаи ниҳоии 121-нафара бетағйир нигоҳ дошта шудааст.

Ҷамъоварии маълумот

Воситаи ҷамъоварии маълумот пурсишномаи сохторёфта мебошад. Бахши аввал хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва огоҳӣ аз ТИК-ро; бахши дуюм бошад хароҷот, инфрасохтор, малака ва дигар монеаҳои қабули технологияро арзёбӣ кардааст.

Монеаҳо дар оғоз дар се категорияи “монеаи бузург”, “монеаи хурд” ва “монеа нест” чен шудаанд. Дар регрессияи логистикӣ ин иттилоот ба тағйирёбандаи дуӣ табдил дода шудааст; монеаи бузург 1, категорияҳои монеаи хурд ё монеа нест 0 рамзгузорӣ шудаанд.

Эътибор ва эътимоднокии пурсишнома

Саволнома аз ҷониби мутахассисони соҳаи Agricultural Extension and Development Studies аз нигоҳи эътибори рӯякӣ арзёбӣ шудааст. Сипас бо 12 фермери хурдмиқёс, ки ба намунаи асосӣ дохил нашуданд, таҳқиқоти пилотӣ гузаронида шуда, бандҳои норавшан аз нав ифода шудаанд.

Барои шкалаи нӯҳбанди монеаҳои ТИК қимати Cronbach alfa дар Ҷадвали 2-и манбаъ 0,886 гузориш шудааст. Ин қимат ҳамчун нишондиҳандаи ҳамоҳангии баланди дохилии шкала тафсир шудааст.

Азбаски дар матни шарҳии манбаъ коррелятсияи банд-умумӣ 0,32-0,73 ва пасттарин қимати alfa тақрибан 0,87 дода шудааст, байни матн ва ҷадвал фарқи хурд, вале равшани гузоришдиҳӣ вуҷуд дорад.

Регрессияи Логистикӣ Дар Ин Таҳқиқот Чиро Месанҷад?

Binary logistic regression ҳангоми собит нигоҳ доштани дигар тағйирёбандаҳо тахмин мекунад, ки хусусиятҳое мисли андозаи хоҷагӣ ва хароҷоти даркшуда, интернет ё монеаҳои инфрасохторӣ бо эҳтимоли “қабулкунанда” будани фермер — яъне барои иттилооти кишоварзӣ истифода бурдани ҳадди ақал як воситаи ТИК — чӣ гуна робита доранд; коэффисиентҳо таъсири сабабиро не, балки робитаи мушоҳидавиро нишон медиҳанд.

Муодилаи модел

Модели binary logistic regression, ки дар манбаъ истифода шудааст, чунин ифода ёфтааст:

\[ \log\left(\frac{P(Y=1)}{1-P(Y=1)}\right) = \beta_0+\beta_1X_1+\beta_2X_2+\beta_3X_3+\cdots+\beta_kX_k \]

Дар ин ҷо \(Y=1\) ҳолатеро ифода мекунад, ки фермер барои дастрасӣ ба иттилооти кишоварзӣ ҳадди ақал як воситаи ТИК-ро истифода мебарад; \(Y=0\) ҳолати истифода накарданро ифода мекунад.

\(P(Y=1)\) эҳтимоли қабул мебошад. Ифодаи \(\frac{P}{1-P}\) odds, яъне нисбати эҳтимоли рух додани ҳодиса ба эҳтимоли рух надодани он мебошад. Ҳангоми гирифтани логарифм модел ба ҷузъи пешгӯии хаттӣ пайваст мешавад.

\(\beta_0\) ҳади доимӣ аст. Коэффисиентҳои \(\beta_i\) робитаи тағйирёбандаи мувофиқи \(X_i\)-ро бо log-odds нишон медиҳанд. Коэффисиенти мусбат бо зиёд шудани odds-и қабул ва коэффисиенти манфӣ бо кам шудани он алоқаманд аст; аммо набояд мустақиман ҳамчун тағйироти банди фоизӣ хонда шавад.

Санҷиши ҳамхаттии сершумор

Пеш аз модел бо истифода аз қиматҳои Variance Inflation Factor (VIF) ва tolerance ҳамхаттии сершумор санҷида шудааст. Дар Ҷадвали 4-и манбаъ VIF барои андозаи хоҷагӣ 1,43; арзиши дастгоҳ 1,60; набудани пайвасти интернетӣ 2,55; бастаҳои гарони маълумот 1,16; набудани иншооти ТИК 2,41 дода шудааст.

Манбаъ ин қиматҳоро ҳамчун набудани ҳамхаттии сершумори мушкилнок тафсир мекунад. Бо вуҷуди ин, қимати VIF 1,16 ва tolerance 0,4635 дар сатри “бастаҳои гарони маълумот” ба мутобиқати стандартии VIF-tolerance пурра мувофиқат намекунад; қиматҳо аз ҷониби Verianla аз нав ҳисоб нашудаанд.

Натиҷаҳои регрессияи логистикӣ

Манбаъ эзоҳи аҳамиятнокиро ҳамчун *** = %10, ** = %5 ва * = %1 истифода мебарад. Гарчанде ин низоми ситораҳо аз тартиби маъмул фарқ мекунад, Verianla шакли навишташудаи манбаъро тағйир надодааст.

Мувофиқати модел

Дар Ҷадвали 5-и манбаъ LR \(\chi^2=64,51\), Prob > chi² = 0,0000, log-likelihood = -16,852644 ва McFadden pseudo-\(R^2=0,6568\) гузориш шудааст. Дар арзёбии модел дар бахши усул санҷиши LR ҳамчун p<0,001 тафсир шудааст.

Pseudo-\(R^2\) бо \(R^2\)-и классикии регрессияи хаттӣ як чиз нест. Манбаъ низ дар бахши маҳдудиятҳо ин фарқро ошкоро қабул мекунад. Аз ин рӯ, қимати 0,6568 набояд ҳамчун “дақиқан %65,68 рафтори ТИК дар ҷаҳони воқеӣ шарҳ дода шудааст” тафсир шавад.

Номувофиқиҳои ададии Ҷадвали 5-и манбаъ

Дар сатри арзиши дастгоҳ коэффисиент \(-0,1325804\), хатои стандартӣ 0,71667 ва z=-1,85 якҷоя дода шудаанд; ин се рақам ба муносибати маъмулии коэффисиент/хатои стандартӣ пурра мувофиқат намекунанд. Дар ҳади доимӣ низ коэффисиент \(-0,2202614\), хатои стандартӣ 3,715509 ва z=-1,91 якҷоя гузориш шудаанд. Verianla ягонтои ин қиматҳоро “нодуруст” ҳисоб карда тағйир надодааст.

Сохтори иҷтимоӣ-иқтисодии иштирокчиён

%63 намуна мард ва %37 зан мебошанд. Аз рӯи таҳсил %20 таҳсили ғайрирасмӣ/расмӣ нагирифтаанд, %33 сатҳи ибтидоӣ, %31 миёна, %9 коллеҷ ва %7 донишгоҳ доранд.

Дар тақсимоти синну сол гурӯҳи 51-сола ва боло бо %49 калонтарин гурӯҳ аст; 41-50 сола %40, 31-40 сола %8 ва 21-30 сола %3 мебошанд.

%47 хоҷагиҳо 0-2 гектар, %39 3-6 гектар, %9 7-10 гектар ва танҳо қисми хурде зиёда аз 10 гектар мебошанд. Аз рӯи даромади солонаи кишоварзӣ %46,3 иштирокчиён дар фосилаи R10.000-R30.000 ва %32,2 дар фосилаи R31.000-R50.000 қарор доранд.

Аз рӯи навъи хоҷагӣ %72 истеҳсоли омехтаи зироаткорӣ-чорводорӣ, %16 танҳо чорводорӣ ва %12 танҳо зироаткорӣ гузориш кардаанд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Дар намунаи Mahikeng огоҳӣ аз ТИК баланд аст ва аксари фермерон мегӯянд, ки барои иттилооти кишоварзӣ ҳадди ақал як технологияи иртиботиро истифода мебаранд. Бо вуҷуди ин, истифодаи воситаҳои пешрафтаи интернетӣ маҳдудтар аст.

Инфрасохтор, хароҷоти дастгоҳ ва маълумот, дастрасӣ ба интернет, набудани иншооти маҳаллии ТИК, малакаҳои рақамӣ, забон ва мушкилоти таҳсил монеаҳои муҳим мебошанд.

Модел робитаи мусбати майдони калонтарини хоҷагӣ бо қабули ТИК ва робитаи манфии арзиши дастгоҳ ва набудани дастрасии интернетро дастгирӣ мекунад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Таҳқиқот исбот намекунад, ки хоҷагиҳои калонтар маҳз ба сабаби калон буданашон ҳатман ТИК-ро қабул мекунанд. Тарҳи буришӣ танҳо робитаҳоро нишон медиҳад.

Дар ин таҳқиқот чен нашудааст, ки истифодаи ТИК ҳосилнокии кишоварзӣ, даромад ё суднокиро ба фоизи муайян зиёд мекунад.

Натиҷаҳои 121 иштирокчии Mahikeng-ро наметавон ба таври худкор ба ҳамаи фермерони хурдмиқёси Африқои Ҷанубӣ умумӣ кард.

Огоҳии баланд аз ТИК маънои истифодаи васеи кишоварзии рақамии интернетиро надорад; таърифи ТИК дар таҳқиқот воситаҳои анъанавии электронии иртибот, ба мисли радио ва телевизионро низ дар бар мегирад.

Маҳдудиятҳои асосӣ

Тарҳи буришӣ имкон намедиҳад сабабият муайян карда шавад. Гарчанде намунаи ҳадафии ибтидоӣ 302 буд, танҳо ба 121 иштирокчӣ дастрасӣ пайдо шуд. Азбаски монеаҳо аз се категория ба тағйирёбандаи дуӣ кам карда шуда, ба модели логистикӣ дохил шуданд, баъзе ҷузъиёти шиддати посухҳо гум шуда метавонанд.

Манбаъ инчунин мегӯяд, ки pseudo-\(R^2\)-ро мисли \(R^2\)-и классикӣ тафсир кардан мумкин нест ва баъзе коррелятсияҳои сатҳи миёна метавонанд ба устувории коэффисиентҳо таъсир расонанд. Номувофиқиҳои баъзе ҷадвалҳо, басомадҳо ва қиматҳои регрессия дар дохили манбаъ низ ҳангоми истифодаи дубораи натиҷаҳои миқдорӣ эҳтиётро талаб мекунанд.

Тавсияҳо ва таҳқиқоти оянда

Таҳқиқот беҳтар кардани инфрасохтори интернет ва барқи деҳот, кам кардани хароҷоти дастгоҳ ва маълумот, арзёбии моделҳои субсидия ё хариди муштарак, таъсиси телемарказҳо ва нуқтаҳои дастрасии ҷомеавӣ ва ҳамгиро кардани дастгирии рақамӣ ба хизматрасониҳои тавсеаи кишоварзиро тавсия медиҳад.

Тарҳрезии омӯзишҳои рақамӣ мутобиқ ба забонҳои маҳаллӣ ва сатҳи пасти саводнокӣ; рушди муҳтавои визуалӣ, овозӣ ва барои корбар дӯстона тавсия мешавад.

Барои таҳқиқоти оянда муқоисаи муниципалитетҳои гуногун, арзёбии таъсири дахолатҳои инфрасохторӣ ба мисли интернет ва энергияи офтобӣ дар тӯли вақт, озмоиши дастгоҳҳои субсидияшуда ва моделҳои хароҷоти муштарак, истифодаи ҷавонон ҳамчун сафирони ТИК ва таҳқиқоти тӯлонӣ/омехта пешниҳод мешаванд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Barriers to the Adoption of Information and Communication Technology (ICT) for Accessing Agricultural Information by Small-Scale Farmers in Mahikeng, Northwest Province

Муаллифон: O. Shemfe; S. Modirwa.

Corresponding author: O. Shemfe.

Муассисаи O. Shemfe: Department of Economics and Business Management, Faculty of Economics and Financial Sciences, Walter Sisulu University, South Africa.

O. Shemfe ORCID: 0000-0003-0996-1505.

Муассисаи S. Modirwa: Department of Agricultural Economics and Extension, Faculty of Natural and Agricultural Sciences, Northwest University, South Africa.

S. Modirwa ORCID: 0000-0001-5431-4871.

Маҷалла: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Ношир: South African Society for Agricultural Extension.

Ҷилд / шумора / саҳифа: 54(1), 190-223.

Санаи нашр: 23 Феврал 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a20927.

Навъи манбаъ: Мақолаи илмии таҳқиқотии аз арзёбии ҳамтоён гузашта.

Арзёбии ҳамтоён: Сиёсати маҷалла мегӯяд, ки арзёбии дукаратаи кӯр бо се арзёбандаи мустақил истифода мешавад.

Литсензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Тарҳи таҳқиқот: Таҳқиқоти пурсишии миқдорӣ, тавсифӣ ва буришӣ.

Ҷомеаи ҳадаф: 1.449 фермери хурдмиқёси сабтиномшуда.

Намунаи банақшагирифташуда: 302 нафар.

Намунаи воқеӣ: 121 нафар.

Равиши намунагирӣ: Намунагирии оддии тасодуфӣ; иштироки ниҳоӣ ба ихтиёрӣ будан ва шароити саҳро вобаста аст.

Таҳқиқоти пилотӣ: 12 фермере, ки ба намунаи асосӣ дохил нашудаанд.

Ҷамъоварии маълумот: Пурсишномаи сохторёфтаи рӯбарӯ.

Эътимоднокӣ: Барои шкалаи нӯҳбанди монеаҳо Cronbach alfa 0,886.

Усули оморӣ: Омори тавсифӣ, санҷишҳои VIF/tolerance барои ҳамхаттии сершумор ва binary logistic regression.

Тағйирёбандаи вобаста: Истифодаи ҳадди ақал як воситаи ТИК барои иттилооти кишоварзӣ; қабулкунанда = 1, қабулнакунанда = 0.

Иҷозаи ахлоқӣ: Northwest University Research Ethics Regulatory Committee; NWU-00323-18-A9.

Иштироки ихтиёрӣ ва махфият: Манбаъ мегӯяд, ки иштирокчиён дар бораи ҳадафи таҳқиқот огоҳ карда шуданд, ихтиёрӣ иштирок карданд, метавонистанд аз пурсиш хориҷ шаванд ва маълумоти онҳо махфӣ нигоҳ дошта шуд.

Сипос: Ба Директори Northwest Department of Agriculture and Rural Development барои дастрасӣ ба саҳро ва ба 121 иштирокчӣ барои саҳмашон сипос гуфта шудааст.

Маблағгузорӣ: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳидаи маблағгузорӣ вуҷуд надорад.

Бархӯрди манфиатҳо: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳидаи бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Дастрасии маълумот: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳидаи дастрасии маълумот вуҷуд надорад.

CRediT/саҳми муаллифон: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳидаи саҳми муаллифон вуҷуд надорад.

Номувофиқиҳои муҳими гузоришдиҳӣ дар манбаъ

Матни шарҳи Cronbach alfa бо диапазони коррелятсияи банд-умумӣ дар ҷадвали эътимоднокӣ ва қимати “alfa агар як банд хориҷ шавад” пурра мувофиқат намекунад.

Дар мақола ҳам ҷадвали Cronbach alfa ва ҳам ҷадвали хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ҳамчун “Table 2” рақамгузорӣ шудаанд.

Ҷамъи басомадҳо дар ҷадвали таҷрибаи фермерӣ ба намунаи ниҳоии 121 намерасад ва баъзе ҷуфтҳои басомад-фоиз бо ҳам мувофиқат намекунанд.

Байни қиматҳои басомад ва фоиз барои манбаи иттилоот ва воситаҳои истифодашудаи ТИК бо эзоҳи “фоизҳо ба n=121 асос меёбанд” номувофиқии математикӣ вуҷуд дорад.

Дар Ҷадвали 5-и регрессия коэффисиент, хатои стандартӣ ва қиматҳои z дар сатри арзиши дастгоҳ ва ҳади доимӣ байни худ пурра мувофиқат намекунанд. Ин қиматҳо аз ҷониби Verianla аз нав ҳисоб нашудаанд.

Манбаъ қимати Pseudo \(R^2=0,6568\)-ро дар як бахш тақрибан ҳамчун ҳиссаи вариатсияи шарҳдодашуда баён мекунад, дар ҳоле ки дар бахши маҳдудиятҳо дуруст ва алоҳида қайд мекунад, ки pseudo-\(R^2\)-ро мисли \(R^2\)-и регрессияи хаттӣ тафсир кардан мумкин нест.

Ҳадди тафсир

Ин таҳқиқот пажӯҳиши буришие мебошад, ки рафтори истифодаи ТИК ва монеаҳои даркшудаи 121 фермери хурдмиқёси Mahikeng-ро меомӯзад. Натиҷаҳо робитаҳои байни дастрасӣ ба ТИК ва омилҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва сохториро нишон медиҳанд; сабабият, истифодаи дарозмуддати технология ё таъсири мустақими ТИК ба ҳосилнокии кишоварзиро исбот намекунанд.