Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA; Information and Communication Technology, ICT) katika utafiti huu ni mkusanyiko wa njia za mawasiliano unaojumuisha teknolojia kama simu za mkononi, redio, televisheni, kompyuta na huduma za intaneti zinazotumiwa kuwasilisha na kushirikisha taarifa za kilimo. Utafiti ni uchunguzi wa kiasi, wa wakati mmoja, unaochunguza kiwango ambacho wakulima wadogo 121 katika eneo la Mahikeng Local Municipality nchini Afrika Kusini wamepitisha TEHAMA ili kupata taarifa za kilimo, na jinsi miundombinu, gharama, muunganisho, ujuzi, lugha na sifa za kijamii na kiuchumi zinavyohusiana na upitishaji huo. %92 ya washiriki waliripoti kuwa wanafahamu kuwa TEHAMA inaweza kutumika kupata taarifa za kilimo, na %86 waliripoti kutumia angalau chombo kimoja cha TEHAMA kwa lengo hilo. Hata hivyo, matumizi ya njia za kidijitali zilizoendelea zaidi kama intaneti na kompyuta ni machache zaidi kuliko vyombo vya jadi vya kielektroniki na simu za mkononi.

Kikwazo kikubwa kilichoripotiwa kwa wingi zaidi ni miundombinu duni ya vijijini kwa %85. Ukosefu wa kituo cha TEHAMA au telecentre uliripotiwa kwa %79, vifurushi vya data vya gharama kubwa %73, gharama ya kifaa %71 na ukosefu wa upatikanaji wa intaneti %71 kama vikwazo vikubwa. Ukosefu wa ujuzi wa kidijitali ni %55, kikwazo cha lugha %50, na elimu/uwezo wa kusoma na kuandika wa chini pia %50. Katika matokeo ya binary logistic regression, eneo kubwa zaidi la shamba lilikuwa na uhusiano chanya na upitishaji wa TEHAMA; gharama kubwa ya kifaa na kutokuwepo kwa muunganisho wa intaneti vilikuwa na uhusiano hasi.

Mahusiano haya si ushahidi wa usababishaji. Utafiti ulifanywa katika wakati mmoja kwa wakulima 121 na haukufikia sampuli ya watu 302 iliyolengwa mwanzoni. Aidha, chanzo kina kutokulingana kwa ndani katika baadhi ya jozi za marudio-asilimia, thamani za uaminifu, na thamani za kigezo/kosa sanifu/z katika jedwali la regresha. Kwa hiyo, utafiti unapaswa kusomwa kwa nguvu zaidi kama utafiti wa eneo moja wa wakati mmoja unaoonyesha mahusiano kati ya matumizi ya sasa ya TEHAMA ya wakulima wa Mahikeng na vikwazo wanavyovitambua.

Tatizo la utafiti

Kwa wakulima wadogo, taarifa za kilimo si mbinu za uzalishaji pekee. Utabiri wa hali ya hewa, bei za pembejeo na mazao, usimamizi wa wadudu na magonjwa, afya ya mifugo, taarifa za soko na mbinu zilizoboreshwa za uzalishaji zinaweza kuathiri maamuzi ya kila siku ya mkulima. TEHAMA inaweza kuwezesha taarifa hizi kufikishwa kwa haraka zaidi kupitia redio, televisheni, simu za mkononi, kompyuta na intaneti.

Hata hivyo, kuwepo kwa teknolojia kinadharia hakumaanishi kuwa mkulima anaweza kuitumia. Ikiwa kifaa ni ghali, umeme unakatika, hakuna mtandao wa simu, kifurushi cha data hakiwezi kununuliwa au maudhui hayapo katika lugha ya mtumiaji, thamani ya teknolojia katika kupata taarifa inaweza kupungua kwa kiasi kikubwa. Kwa hiyo, tatizo kuu la utafiti si tu swali “Je, wakulima wanaifahamu teknolojia?”; ni kubaini vikwazo vinavyomzuia mkulima kuifikia teknolojia, kuitumia kwa uendelevu na kuibadilisha kuwa taarifa ya kilimo inayoweza kutumiwa.

Lengo la utafiti na nadharia tete

Utafiti unachunguza mahusiano kati ya sifa za kijamii na kiuchumi za wakulima wadogo na vikwazo wanavyovitambua, na upitishaji wa TEHAMA kwa lengo la kupata taarifa za kilimo.

Katika chanzo, nadharia tete sifuri imewekwa kwamba hakuna uhusiano wenye umuhimu kati ya sifa za kijamii na kiuchumi za wakulima na vikwazo vinavyotambuliwa na upitishaji wa TEHAMA. Nadharia tete mbadala inatabiri kwamba kuna mahusiano yenye umuhimu kati ya vigezo hivi na matumizi ya TEHAMA.

Mfumo wa kinadharia

Uchaguzi wa vigezo ulitegemezwa kwenye mikabala miwili ya upitishaji wa teknolojia. Mkabala wa Diffusion of Innovations unadhania kuwa sifa binafsi kama umri, elimu na rasilimali za kiuchumi zinaweza kuathiri kasi ya upitishaji kupitia manufaa yanayotambuliwa, ulinganifu na ugumu wa ubunifu.

Technology Acceptance Model (TAM) huzingatia hasa manufaa yanayotambuliwa na urahisi wa matumizi. Gharama kubwa ya kifaa, upatikanaji duni wa intaneti, ujuzi mdogo wa kidijitali au kikwazo cha lugha vinapofanya matumizi ya teknolojia kuwa magumu, urahisi wa matumizi na thamani ya vitendo inayotambuliwa vinaweza kupungua.

Kwa Nini Matumizi Yanayotegemea Intaneti ni Machache Licha ya Uelewa Mkubwa wa TEHAMA?

Ingawa katika utafiti %92 ya wakulima wanafahamu kuwa TEHAMA inaweza kutumika kwa taarifa za kilimo na %86 wanatumia angalau chombo kimoja cha TEHAMA, matumizi yamejikita zaidi katika vyombo vinavyopatikana kwa urahisi kama televisheni, redio na simu za mkononi; intaneti, kompyuta na njia nyingine za kidijitali zilizoendelea zaidi zinasalia na matumizi machache kutokana na vikwazo vya miundombinu, gharama ya data, gharama ya kifaa na ujuzi wa kidijitali.

Uelewa na upitishaji si kitu kimoja

Uelewa unamaanisha mkulima kujua kuwa teknolojia ipo au inaweza kutumika kupata taarifa za kilimo. Upitishaji, katika utafiti huu, umefafanuliwa kama kutumia kwa kweli angalau jukwaa moja la TEHAMA kwa lengo la kupata taarifa za kilimo.

Tofauti hii ni muhimu. Mkulima anaweza kufahamu huduma za kilimo zinazotegemea intaneti, lakini ikiwa hana simu ya mkononi, kompyuta, data ya simu au muunganisho wa mtandao unaotegemeka, anaweza kushindwa kubadilisha taarifa hiyo kuwa matumizi ya vitendo.

Vyombo vya TEHAMA vinavyotumiwa

Katika Jedwali 2 la chanzo, televisheni imetolewa kwa taarifa 117 za matumizi, redio 105, simu ya mkononi 103, intaneti 34 na kompyuta binafsi 15. Matumizi ya videoconferencing, DVD/CD na kamera ya kidijitali yaliripotiwa kuwa ya chini sana, huku matumizi ya telecentre yakiripotiwa kuwa sifuri.

Tanbihi ya chanzo inasema washiriki waliweza kuchagua zaidi ya chaguo moja na kwamba asilimia zilihesabiwa kwa msingi wa n=121. Hata hivyo, jozi za marudio-asilimia haziendani kihisabati na uwiano wa washiriki unaohesabiwa kwa msingi wa n=121. Kwa hiyo, safu ya asilimia hapo juu imehifadhiwa tu kama ilivyoripotiwa na chanzo, na Verianla haijahesabu viwango vipya vya ueneaji.

Ni Vikwazo Gani Vikuu vya Upitishaji wa TEHAMA kwa Wakulima Wadogo?

Katika sampuli ya Mahikeng, vikwazo vikubwa vilivyoripotiwa kwa wingi zaidi ni miundombinu duni ya vijijini (%85), ukosefu wa kituo cha TEHAMA au telecentre (%79), vifurushi vya data vya gharama kubwa (%73), gharama kubwa ya kifaa (%71) na ukosefu wa upatikanaji wa intaneti (%71); ujuzi wa kidijitali, ubora wa mtandao, lugha na matatizo ya elimu pia ni vikwazo vya ziada muhimu.

Kwa nini tatizo la miundombinu ni kikwazo cha msingi?

Hata kama mkulima ana kifaa na ujuzi wa kidijitali, ikiwa umeme hautegemeki au hakuna muunganisho wa mtandao wa simu, huenda isiwezekane kutumia kwa utaratibu mifumo ya taarifa za kilimo inayotegemea intaneti. Chanzo kinazingatia hasa kukatika kwa umeme, ufunikaji dhaifu wa mawimbi na ukosefu wa miundombinu ya broadband kama vikwazo vya msingi vya kiteknolojia.

Telecentre na vituo vya pamoja vya ufikiaji

%79 ya washiriki walitathmini ukosefu wa telecentre au vituo vinavyofanana vya TEHAMA kuwa kikwazo kikubwa. Maeneo haya ya matumizi ya pamoja yanachukuliwa kama vituo vya ufikiaji vya ndani vinavyoweza kuwapa wakulima wasio na kompyuta au muunganisho wa intaneti kifaa, muunganisho, mafunzo na msaada wa kiufundi.

Gharama ya data

%73 ya washiriki waliripoti kuwa vifurushi vya data ya simu vya gharama kubwa ni kikwazo kikubwa. Kikwazo hiki kinaweza kuwaathiri si wale tu wanaotaka kufikia teknolojia kwa mara ya kwanza, bali pia wakulima ambao tayari wanatumia intaneti; hitaji la kununua data mara kwa mara linaweza kupunguza kiwango cha matumizi.

Gharama ya kifaa

Gharama kubwa ya kununua vifaa vya TEHAMA iliripotiwa kama kikwazo kikubwa kwa %71. Katika sampuli ya utafiti, ukweli kwamba sehemu kubwa ya mapato ya kilimo yamejikita katika makundi ya kipato cha chini au cha kati unaonyesha kuwa gharama za kifaa na data zinaweza kushindana na mahitaji mengine ya kilimo au kaya.

Ujuzi wa kidijitali, lugha na elimu

Ukosefu wa ujuzi wa kidijitali ulitathminiwa kuwa kikwazo kikubwa na %55 ya washiriki. Kikwazo cha lugha na elimu/uwezo wa kusoma na kuandika wa chini ni %50 kila kimoja. Chanzo kinajadili kuwa lugha ya kwanza ya wakulima wengi wa Mahikeng ni Setswana na kwamba maudhui ya kidijitali yaliyo mengi kwa Kiingereza, hasa istilahi za kiufundi za kilimo, yanaweza kufanya matumizi kuwa magumu.

Kwa nini lugha ya eneo na muundo unaofikika ni muhimu?

Hata kama programu ya kilimo inafanya kazi kiufundi, ikiwa mtumiaji hawezi kusoma maudhui, kuelewa dhana au kupitia menyu kwa urahisi, kazi yake ya kutoa ufikiaji wa taarifa hupungua. Kwa hiyo, chanzo kinapendekeza maudhui ya lugha za eneo, violesura vinavyotegemea picha na sauti, mafunzo ya ujuzi wa kidijitali kwa wakulima na mifumo ya msaada inayoratibiwa na maafisa ugani.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Eneo la utafiti

Utafiti ulifanyika katika Mahikeng Local Municipality, Northwest Province ya South Africa. Chanzo kinasema manispaa hiyo ina eneo la takribani 3.703 km², ina 28 ward na zaidi ya vijiji 100; takribani %70 ya wakazi wanaishi maeneo ya vijijini.

Katika kilimo cha eneo hilo, ufugaji wa ng’ombe, kondoo na mbuzi pamoja na mazao kama mahindi na alizeti ni muhimu. Muktadha mkuu wa utafiti ni vikwazo vya kimuundo vinavyowakabili wazalishaji wa vijijini na wadogo katika ufikiaji wa kidijitali wa taarifa.

Idadi lengwa na usampulishaji

Kulingana na rekodi za Northwest Department of Agriculture and Rural Development, idadi lengwa ya utafiti ina wakulima wadogo waliosajiliwa 1.449.

Kulingana na jedwali la sampuli la Krejcie na Morgan, katika idadi ya takribani watu 1.449, washiriki takribani 302 walipangwa ili kulenga kiwango cha kujiamini cha %95 na ukingo wa kosa wa %5. Usampulishaji nasibu rahisi ulitumika, lakini kwa vitendo wakulima 121 walishiriki katika dodoso.

Chanzo kinaeleza kiwango halisi cha majibu kuwa takribani %40. Hata hivyo, haijaonyeshwa kuwa usahihi uliopangwa kwa sampuli lengwa ya watu 302 ulihifadhiwa vilevile katika sampuli ya mwisho ya watu 121.

Ukusanyaji wa data

Chombo cha kukusanya data kilikuwa dodoso lililoundwa kwa muundo. Sehemu ya kwanza ilitathmini sifa za kijamii na kiuchumi pamoja na uelewa wa TEHAMA; sehemu ya pili ilitathmini gharama, miundombinu, ujuzi na vikwazo vingine vya upitishaji.

Vikwazo vilipimwa awali katika kategoria tatu: “kikwazo kikubwa”, “kikwazo kidogo” na “si kikwazo”. Katika regresha ya logistiki, taarifa hii ilibadilishwa kuwa kigezo cha hali mbili; kikwazo kikubwa kilikodiwa 1, huku kikwazo kidogo au si kikwazo vikikodiwa 0.

Uhalali na uaminifu wa dodoso

Dodoso lilitathminiwa kwa uhalali wa uso na wataalamu katika eneo la Agricultural Extension and Development Studies. Baadaye, utafiti wa majaribio ulifanywa na wakulima wadogo 12 ambao hawakujumuishwa katika sampuli kuu na vipengee visivyoeleweka vilitungwa upya.

Kwa kipimo cha vipengee tisa vya vikwazo vya TEHAMA, thamani ya Cronbach alfa iliripotiwa kuwa 0,886 katika Jedwali 2 la chanzo. Thamani hii ilitafsiriwa kuwa kipimo kina uthabiti mkubwa wa ndani.

Kwa kuwa maandishi ya maelezo ya chanzo yanatoa uhusiano wa kipengee-jumla kuwa 0,32-0,73 na thamani ya chini zaidi ya alfa kuwa takribani 0,87, kuna tofauti ndogo lakini wazi ya uripoti kati ya maandishi na jedwali.

Regresha ya Logistiki Inapima Nini katika Utafiti Huu?

Binary logistic regression hukadiria, vigezo vingine vikiwa vimeshikiliwa bila kubadilika, jinsi sifa kama ukubwa wa shamba na gharama zinazotambuliwa, intaneti au vikwazo vya miundombinu zinavyohusiana na uwezekano wa mkulima kuwa “mpitishaji” anayetumia angalau chombo kimoja cha TEHAMA kwa taarifa za kilimo; vigawo vinaonyesha uhusiano wa uchunguzi, si athari ya kisababishi.

Mlinganyo wa modeli

Modeli ya binary logistic regression iliyotumiwa katika chanzo imeelezwa kwa namna hii:

\[ \log\left(\frac{P(Y=1)}{1-P(Y=1)}\right) = \beta_0+\beta_1X_1+\beta_2X_2+\beta_3X_3+\cdots+\beta_kX_k \]

Hapa \(Y=1\) inawakilisha hali ambapo mkulima anatumia angalau chombo kimoja cha TEHAMA kupata taarifa za kilimo; \(Y=0\) inawakilisha hali ambapo hatumii.

\(P(Y=1)\) ni uwezekano wa upitishaji. Usemi \(\frac{P}{1-P}\) ni odds, yaani uwiano wa uwezekano wa tukio kutokea dhidi ya uwezekano wa kutotokea. Logarithimu inapochukuliwa, modeli huunganishwa na sehemu ya utabiri wa mstari.

\(\beta_0\) ni neno la kudumu. Vigawo \(\beta_i\) vinaonyesha uhusiano wa kigezo husika \(X_i\) na log-odds. Kigezo chanya kinahusishwa na ongezeko la odds za upitishaji na kigezo hasi na kupungua kwake; lakini hakipaswi kusomwa moja kwa moja kama mabadiliko ya nukta za asilimia.

Ukaguzi wa multicollinearity

Kabla ya modeli, multicollinearity ilikaguliwa kwa kutumia thamani za Variance Inflation Factor (VIF) na tolerance. Katika Jedwali 4 la chanzo, VIF ya ukubwa wa shamba ni 1,43; gharama ya kifaa 1,60; ukosefu wa muunganisho wa intaneti 2,55; vifurushi vya data vya gharama kubwa 1,16; na ukosefu wa vituo vya TEHAMA 2,41.

Chanzo kinatafsiri thamani hizi kuwa hakuna multicollinearity yenye tatizo. Hata hivyo, VIF 1,16 na tolerance 0,4635 katika mstari wa “vifurushi vya data vya gharama kubwa” havilingani kikamilifu na uhusiano wa kawaida wa VIF-tolerance; thamani hizo hazikuhesabiwa upya na Verianla.

Matokeo ya regresha ya logistiki

Chanzo kinatumia tanbihi ya umuhimu kama *** = %10, ** = %5 na * = %1. Ingawa mfumo huu wa nyota unaonekana tofauti na mpangilio unaotumika kwa kawaida, Verianla haijabadilisha namna ilivyoandikwa katika chanzo.

Ulinganifu wa modeli

Katika Jedwali 5 la chanzo, LR \(\chi^2=64,51\), Prob > chi² = 0,0000, log-likelihood = -16,852644 na McFadden pseudo-\(R^2=0,6568\) zimeripotiwa. Katika tathmini ya modeli katika sehemu ya mbinu, jaribio la LR limetafsiriwa kuwa p<0,001.

Pseudo-\(R^2\) si sawa na \(R^2\) ya kawaida katika regresha ya mstari. Chanzo pia kinakubali wazi tofauti hii katika sehemu ya vikwazo. Kwa hiyo, thamani ya 0,6568 haipaswi kutafsiriwa kama “hasa %65,68 ya tabia ya TEHAMA katika ulimwengu halisi imeelezwa”.

Kutokulingana kwa nambari katika Jedwali 5 la chanzo

Katika mstari wa gharama ya kifaa, kigezo \(-0,1325804\), kosa sanifu 0,71667 na z=-1,85 zimetolewa pamoja; nambari hizi tatu hazilingani kikamilifu na uhusiano wa kawaida wa kigezo/kosa sanifu. Katika neno la kudumu pia kigezo \(-0,2202614\), kosa sanifu 3,715509 na z=-1,91 zimeripotiwa pamoja. Verianla haijachukulia mojawapo ya thamani hizi kuwa “si sahihi” na kuibadilisha.

Muundo wa kijamii na kiuchumi wa washiriki

%63 ya sampuli ni wanaume, %37 ni wanawake. Kwa elimu, %20 hawakupata elimu isiyo rasmi/rasmi, %33 elimu ya msingi, %31 elimu ya sekondari, %9 chuo na %7 chuo kikuu.

Katika mgawanyo wa umri, kundi la miaka 51 na zaidi ndilo kubwa zaidi kwa %49; miaka 41-50 ni %40, miaka 31-40 ni %8 na miaka 21-30 ni %3.

%47 ya mashamba yana 0-2 hekta, %39 yana 3-6 hekta, %9 yana 7-10 hekta na sehemu ndogo tu ina zaidi ya 10 hekta. Kwa mapato ya kila mwaka ya kilimo, %46,3 ya washiriki wako katika R10.000-R30.000 na %32,2 katika R31.000-R50.000.

Kwa aina ya shughuli, %72 waliripoti uzalishaji mseto wa mazao na mifugo, %16 ufugaji pekee na %12 uzalishaji wa mazao pekee.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

Katika sampuli ya Mahikeng, uelewa wa TEHAMA ni mkubwa na wakulima wengi wanaripoti kutumia angalau teknolojia moja ya mawasiliano kwa taarifa za kilimo. Hata hivyo, matumizi ya zana za hali ya juu zinazotegemea intaneti ni machache zaidi.

Miundombinu, gharama za kifaa na data, upatikanaji wa intaneti, ukosefu wa vituo vya TEHAMA vya eneo hilo, ujuzi wa kidijitali, lugha na matatizo ya elimu ni vikwazo muhimu.

Modeli inaunga mkono kuwa eneo kubwa zaidi la shamba lina uhusiano chanya na upitishaji wa TEHAMA, huku gharama ya kifaa na ukosefu wa upatikanaji wa intaneti vikiwa na uhusiano hasi.

Matokeo ambayo utafiti hauungi mkono

Utafiti hauthibitishi kuwa mashamba makubwa yanapitisha TEHAMA kwa uhakika kwa sababu tu ni makubwa. Muundo wa wakati mmoja unaonyesha mahusiano tu.

Utafiti huu haukupima kama matumizi ya TEHAMA yanaongeza tija ya kilimo, mapato au faida kwa asilimia fulani.

Matokeo ya washiriki 121 wa Mahikeng hayawezi kujumlishwa kiotomatiki kwa wakulima wadogo wote nchini Afrika Kusini.

Uelewa mkubwa wa TEHAMA haumaanishi kuwa kilimo cha kidijitali kinachotegemea intaneti kinatumika kwa upana; ufafanuzi wa TEHAMA katika utafiti unajumuisha pia vyombo vya jadi vya mawasiliano ya kielektroniki kama redio na televisheni.

Vikwazo vya msingi

Muundo wa wakati mmoja hauruhusu kuanzisha usababishaji. Sampuli lengwa ya awali ilikuwa 302, lakini washiriki 121 pekee walifikiwa. Kwa kuwa vikwazo vilipunguzwa kutoka kategoria tatu hadi kigezo cha hali mbili na kuingizwa katika modeli ya logistiki, baadhi ya maelezo kuhusu ukali wa majibu yanaweza kuwa yamepotea.

Chanzo pia kinasema kuwa pseudo-\(R^2\) haiwezi kutafsiriwa kama \(R^2\) ya kawaida na kwamba baadhi ya uhusiano wa kiwango cha kati unaweza kuathiri uthabiti wa vigawo. Kutokulingana katika baadhi ya majedwali, marudio na thamani za regresha ndani ya chanzo pia kunahitaji tahadhari wakati wa kutumia tena matokeo ya kiasi.

Mapendekezo na tafiti zijazo

Utafiti unapendekeza kuboresha miundombinu ya intaneti na umeme vijijini, kupunguza gharama za vifaa na data, kutathmini ruzuku au miundo ya ununuzi wa pamoja, kuanzisha telecentre na vituo vya ufikiaji vya jamii, na kuunganisha msaada wa kidijitali katika huduma za ugani wa kilimo.

Inapendekezwa mafunzo ya kidijitali yatengenezwe kwa kuzingatia lugha za eneo na viwango vya chini vya uwezo wa kusoma na kuandika; na maudhui ya kuona, sauti na yaliyo rahisi kwa mtumiaji yaendelezwe.

Kwa tafiti zijazo, inapendekezwa kulinganisha manispaa tofauti, kutathmini athari za muda za hatua za miundombinu kama intaneti na nishati ya jua, kujaribu vifaa vilivyopewa ruzuku na miundo ya gharama za pamoja, kutumia vijana kama mabalozi wa TEHAMA, na kufanya tafiti za muda mrefu/mbinu mseto.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Kichwa asilia: Barriers to the Adoption of Information and Communication Technology (ICT) for Accessing Agricultural Information by Small-Scale Farmers in Mahikeng, Northwest Province

Waandishi: O. Shemfe; S. Modirwa.

Corresponding author: O. Shemfe.

Taasisi ya O. Shemfe: Department of Economics and Business Management, Faculty of Economics and Financial Sciences, Walter Sisulu University, South Africa.

O. Shemfe ORCID: 0000-0003-0996-1505.

Taasisi ya S. Modirwa: Department of Agricultural Economics and Extension, Faculty of Natural and Agricultural Sciences, Northwest University, South Africa.

S. Modirwa ORCID: 0000-0001-5431-4871.

Jarida: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Mchapishaji: South African Society for Agricultural Extension.

Juzuu / toleo / kurasa: 54(1), 190-223.

Tarehe ya uchapishaji: 23 Februari 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a20927.

Aina ya chanzo: Makala ya utafiti wa kisayansi iliyopitiwa na rika.

Mapitio ya rika: Sera ya jarida inasema mapitio ya upofu maradufu yenye wakaguzi watatu huru yanatumika.

Leseni: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Muundo wa utafiti: Utafiti wa dodoso la kiasi, elezi na wa wakati mmoja.

Idadi lengwa: Wakulima wadogo waliosajiliwa 1.449.

Sampuli iliyopangwa: Watu 302.

Sampuli iliyopatikana: Watu 121.

Mbinu ya usampulishaji: Usampulishaji nasibu rahisi; ushiriki wa mwisho ulitegemea hiari na hali za uwanjani.

Utafiti wa majaribio: Wakulima 12 ambao hawakujumuishwa katika sampuli kuu.

Ukusanyaji wa data: Dodoso lililoundwa kwa muundo lililotolewa ana kwa ana.

Uaminifu: Cronbach alfa 0,886 kwa kipimo cha vikwazo chenye vipengee tisa.

Mbinu ya kitakwimu: Takwimu elezi, ukaguzi wa multicollinearity wa VIF/tolerance na binary logistic regression.

Kigezo tegemezi: Kutumia angalau chombo kimoja cha TEHAMA kwa taarifa za kilimo; mpitishaji = 1, asiye mpitishaji = 0.

Idhini ya maadili: Northwest University Research Ethics Regulatory Committee; NWU-00323-18-A9.

Ushiriki wa hiari na usiri: Chanzo kinasema washiriki walielezwa lengo la utafiti, walishiriki kwa hiari, waliweza kujiondoa kwenye dodoso na taarifa zao zilihifadhiwa kwa siri.

Shukrani: Mkurugenzi wa Northwest Department of Agriculture and Rural Development alishukuriwa kwa kuruhusu ufikiaji wa uwanja, na washiriki 121 kwa michango yao.

Ufadhili: PDF iliyotolewa haina taarifa tofauti ya ufadhili.

Mgongano wa maslahi: PDF iliyotolewa haina taarifa tofauti ya mgongano wa maslahi.

Upatikanaji wa data: PDF iliyotolewa haina taarifa tofauti ya upatikanaji wa data.

CRediT/michango ya waandishi: PDF iliyotolewa haina taarifa tofauti ya michango ya waandishi.

Kutokulingana muhimu kwa uripoti ndani ya chanzo

Maandishi ya maelezo ya Cronbach alfa hayalingani kikamilifu na masafa ya uhusiano wa kipengee-jumla katika jedwali la uaminifu na thamani ya “alfa kipengee kikiondolewa”.

Katika makala, jedwali la Cronbach alfa na jedwali la sifa za kijamii na kiuchumi yote yamepewa nambari “Table 2”.

Jumla ya marudio katika jedwali la uzoefu wa kilimo haifikii sampuli ya mwisho ya 121 na baadhi ya jozi za marudio-asilimia hazilingani.

Kuna kutokulingana kwa kihisabati kati ya thamani za marudio na asilimia zilizotolewa kwa chanzo cha taarifa na vyombo vya TEHAMA vinavyotumiwa, na tanbihi inayosema “asilimia zinategemea n=121”.

Katika Jedwali 5 la regresha, kigezo, kosa sanifu na thamani za z katika mistari ya gharama ya kifaa na neno la kudumu hazilingani kikamilifu. Thamani hizi hazikuhesabiwa upya na Verianla.

Chanzo kinaeleza thamani ya Pseudo \(R^2=0,6568\) katika sehemu moja kama takribani uwiano wa tofauti ulioelezwa, huku katika sehemu ya vikwazo kikisema kwa usahihi na kando kuwa pseudo-\(R^2\) haiwezi kutafsiriwa kwa njia ileile kama \(R^2\) ya regresha ya mstari.

Mpaka wa tafsiri

Utafiti huu ni utafiti wa wakati mmoja unaochunguza tabia ya matumizi ya TEHAMA na vikwazo vinavyotambuliwa na wakulima wadogo 121 wa Mahikeng. Matokeo yanaonyesha mahusiano kati ya ufikiaji wa TEHAMA na sababu za kijamii, kiuchumi na kimuundo; hayathibitishi usababishaji, matumizi ya teknolojia ya muda mrefu au athari ya moja kwa moja ya TEHAMA kwenye tija ya kilimo.