Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

18 ноябрь 2026, Шаршемби
VERİANLA Көз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Коомдук илимдер / Туруктуулук жана саясат / Каршылык Репертуарлары: Bitcoin Майнингине Каршы Коомчулук Каршылыгы Үчүн Эсептөө Куралдарын жана Инфраструктураларын Иштеп Чыгуу
Туруктуулук жана саясат

Каршылык Репертуарлары: Bitcoin Майнингине Каршы Коомчулук Каршылыгы Үчүн Эсептөө Куралдарын жана Инфраструктураларын Иштеп Чыгуу

Эсептөө каражаттары менен колдоого алынган каршылык репертуарлары коомчулуктардын экологиялык жана жөнгө салуучу талаштарда маалымат гана чогултпастан, техникалык билим өндүрүшүнө катышуусун, билим жана бийлик теңсиздиктерине каршы жүйөлөрүн көрүнүктүү кылуусун жана мамлекеттик мекемелер менен өнөр жайдын ортосундагы техникалык талкууларга күчтүүрөөк катышуусун көздөгөн социотехникалык куралдар жана практикалар.

17/11/2026  Veri Anla  104 көрүү
Каршылык Репертуарлары: Bitcoin Майнингине Каршы Коомчулук Каршылыгы Үчүн Эсептөө Куралдарын жана Инфраструктураларын Иштеп Чыгуу

Эсептөө каражаттары менен колдоого алынган каршылык репертуарлары, коомчулуктардын экологиялык жана жөнгө салуучу талаштарда маалымат гана чогултпастан, техникалык билим өндүрүшүнө катышуусун, учурдагы билим жана бийлик теңсиздиктерине каршы жүйөлөрүн көрүнүктүү кылуусун жана мамлекеттик мекемелер менен өнөр жайдын ортосундагы техникалык талкууларга күчтүүрөөк катышуусун көздөгөн социотехникалык куралдар жана практикалар болуп саналат. Бул изилдөө Нью-Йорк штатындагы Сенека көлүнүн жээгинде жайгашкан Greenidge Bitcoin майнинг объектисинин айланасындагы экологиялык талаштарды маекке негизделген этнография, коомчулук менен кызматташуу, коомдук пикирлерди эсептөө аркылуу талдоо, спутниктен аралыктан зонддоо жана мобилдик суунун температурасын өлчөө аркылуу карайт.

Изилдөө эки баскычта жүргүзүлгөн. Биринчи баскычта 19 анонимдештирилген жарым-жартылай түзүмдөштүрүлгөн маек, катышуучу байкоо, транскрипция жана коддоо аркылуу Greenidge айланасындагы коомчулуктун тынчсыздануулары жана жөнгө салуу процесси изилденген. Экинчи баскычта изилдөөчүлөр коомчулуктун мүчөлөрү менен бирге ар түрдүү техникалык кийлигишүүлөрдү долбоорлоп, прототиптеп жана талаада сынашкан. Макалада кеңири каралган үч система DEC_Counts, SatHelper жана GANDERболуп саналат.

DEC_Counts New York State Department of Environmental Conservation мекемесине берилген болжол менен 4.000 коомдук пикир файлын тазалоо, текстти ажыратуу, кол менен текшерүү жана географиялык картага түшүрүү ыкмалары менен талдаган. Булакта берилген классификацияланган жыйынтыктарда 3.872 файл уруксатты жаңыртууга каршы, 38 файл уруксатты жаңыртууну колдогон, 9 файл болсо нейтралдуу же классификацияланбаган деп көрсөтүлгөн. Бул бөлүштүрүү тиешелүүлүгүнө жараша %98,8, %0,97 жана %0,23 түзөт.

SatHelper Landsat 8 жана Landsat 9 сыяктуу жалпыга ачык спутник системаларынан алынган жылуулук сүрөттөрүнө жетүүнү жеңилдетүү үчүн иштелип чыккан. Система жайгашкан жер жөнүндө маалыматты аба ырайынын божомолу жана спутниктин өтүү маалыматы менен бириктирип, ылайыктуу Landsat сүрөттөрүн алат, аларды кыркып жана визуалдаштырып, андан кийин GIS программасы талап кылынбастан колдонуучуларга сүрөт файлдары катары жеткирет.

GANDER болсо көлдүн бетинде кыймылдап температура өлчөө үчүн иштелип чыккан техникалык ишке ашуучулук прототиби. Анда Pixhawk автопилоту, ArduBoat firmware, PID менен башкарылган винт жана руль, Raspberry Pi 4, GPS жана 0,1 °C тактыктагы TSYS01 температура сенсору колдонулат. 2023-жылдын май айында жүргүзүлгөн болжол менен эки сааттык миссияда система температураны болжол менен секундасына бир жолу каттап, жылуулук агындысынын булуту боюнча 4.000-ден ашык колдонууга жарамдуу температура чекитин топтогон.

Изилдөөнүн жыйынтыгы бул куралдар өз алдынча Greenidge талашын чечкенин же Bitcoin майнинги белгилүү экологиялык таасирлерге себеп экенин далилдегенин көрсөтпөйт. Авторлордун кеңири жүйөсү — эсептөө системалары экологиялык күрөштөрдө коомчулуктардын маалымат сабаттуулугун, техникалык компетенттүүлүгүн, коомдук көрүнүктүүлүгүн жана жөнгө салуу процесстерине катышуу мүмкүнчүлүгүн күчөтө ала турган “каршылык репертуарынын” компоненттерине айланышы мүмкүн.

Бул изилдөөдө каршылык репертуарлары эмнени билдирет?

Каршылык репертуарлары, коомдук жана саясий акторлор маанилүү жамааттык талаптарды коюу үчүн колдонгон кайталануучу иш-аракет формаларын түшүндүргөн түшүнүк; изилдөө бул түшүнүктү адам-компьютер өз ара аракеттенүүсүнө алып келип, маалымат талдоо, аралыктан зонддоо, картага түшүрүү жана роботтук өлчөө сыяктуу эсептөө куралдары да экологиялык талаштарда коомчулуктар колдоно ала турган жаңы күрөш каражаттарына айланышы мүмкүн деп ырастайт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Макалада каралган көйгөй Greenidge объектисинин экологиялык таасирлерин өлчөө менен эле чектелбейт. Андан да негизги маселе — экологиялык талаштарда билим өндүрүү күчү кимдин колунда экендиги. Өнөр жай ишканалары, жөнгө салуучу мекемелер, кесипкөй консалтинг компаниялары, университеттер жана жергиликтүү коомчулуктар техникалык адистикке, убакытка, каржылоого же маалымат инфраструктурасына бирдей көлөмдө ээ эмес. Бул кайсы өлчөөлөр легитимдүү деп кабыл алынарын жана кайсы дооматтар жөнгө салуучу талкууга кире аларын таасирлентет.

Ушул себептен авторлор классикалык “citizen science” ыкмасын элден маалымат чогултуу гана катары карашпайт. Изилдөө community science, civic science жана data activism салттарына таянып, коомчулуктардын көйгөйдү аныктоо, өлчөө ыкмасын тандоо, маалыматты чечмелөө жана жыйынтыктарды саясий же жөнгө салуучу талкууда колдонуу процесстерине күчтүүрөөк катышуусун маанилүү деп эсептейт.

Greenidge эмне үчүн изилдөөнүн борборунда?

Greenidge Generating Station — Сенека көлүнүн батыш жээгинде жайгашкан мурдагы электр станциясы. Булактагы тарыхый баяндамага ылайык, объект 1938-жылы көмүр менен иштеген электр станциясы катары иштей баштаган, 2008-жылы иштен чыгарылган, кийин табигый газга өткөрүлүп, 2017-жылы кайра ачылган. Bitcoin баасынын өсүшү менен объекттин колдонуу формасы өзгөрүп, 2020-жылдан тартып өндүрүлгөн энергиянын басымдуу бөлүгү объекттин ичиндеги Bitcoin майнинг компьютерлерин кубаттандырууга жумшала баштаган.

Булак бул өзгөрүүдөн кийин объекттин CO₂-эквиваленттүү эмиссиялары бир жылдын ичинде сегиз эсе өскөнүн, муздатуу үчүн Сенека көлүнөн күнүнө болжол менен 140 миллион галлон муздак суу алынарын жана бул суу ысытылган абалда Keuka Outlet аркылуу кайра көлгө чыгарыларын билдирет. Бул сандар изилдөөнүн өз булактарына таянган контексттик маалыматтар; Verianla тарабынан өз алдынча кайра өлчөнгөн эмес.

Жергиликтүү талаштын эки негизги багыты изилдөөнүн техникалык кийлигишүүлөрүн калыптандырган. Биринчи багыт — Greenidge компаниясынын Title V аба уруксатын жаңыртуу процессиндеги коомдук пикирлердин кантип бааланганы. Экинчи багыт — объекттин ысык суу агындысынын Сенека көлү жана Keuka Outlet айланасындагы жылуулук шарттарына мүмкүн болгон таасири.

Изилдөө эмне үчүн классикалык бейтарап байкоо ыкмасынан айырмаланат?

Изилдөөчүлөр өз позицияларын жашырышпайт. Изилдөөдө команда Greenidge жана энергияны көп талап кылган криптовалюта майнингине каршы ачык нормативдик позицияда экенин билдирет; ошондой эле команданын айрым мүчөлөрү National Coalition Against Crypto-mining уюмунда активдүү экенин ачык көрсөтөт. Ошондуктан бул изилдөөдө изилдөөчү саясий талаштын сыртындагы бейтарап байкоочу катары каралган эмес.

Бул жагдай жыйынтыктар автоматтык түрдө жараксыз дегенди билдирбейт; бирок аларды кантип чечмелөө керектигин аныктаган маанилүү методологиялык өзгөчөлүк. Авторлордун максаты тараптардын саясий кызыкчылыктарын маалымат өндүрүүдөн толук ажыратуу эмес; экологиялык маалымат өндүрүшү өзү эле белгилүү бийлик, ресурс жана эксперттик мамилелердин ичинде жүрөрүн көрсөтүү жана ресурсу азыраак коомчулуктардын техникалык мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу.

Эки баскычтуу изилдөө дизайны

БаскычУбакыт жана ыкмаМаксатНегизги натыйжа
1. Этнографиялык изилдөө2021-жылы башталган 19 жарым-жартылай түзүмдөштүрүлгөн анонимдүү маек, катышуучу байкоо, транскрипция жана коддооGreenidge талашынын коомчулук, жөнгө салуу жана эксперттик өлчөмдөрүн түшүнүүКоомдук пикир процесстери жана жылуулук суунун булганышы болгон эки негизги техникалык кийлигишүү багытын аныктоо
2. Техникалык кийлигишүү жана биргелешип иштеп чыгуу2022-жылдын мартынан тартып Dresden талаа сапарлары, онлайн жолугушуулар, электрондук почта, телефон, билдирүүлөр жана бетме-бет кызматташууКоомчулуктар аныктаган көйгөйлөргө багытталган эсептөө куралдарын иштеп чыгууDEC_Counts, SatHelper жана GANDER баш болгон прототиптер жана маалымат инфраструктуралары

DEC_Counts кантип иштейт?

DEC_Counts, жөнгө салуучу органга жөнөтүлгөн коомдук пикирлерди тазалаган, классификациялаган, жалпы sentiment багытын жыйынтыктаган жана жайгашкан жер маалыматы бар пикирлерди географиялык жактан картага түшүргөн эсептөө талдоо куралы; биринчи колдонулушунда Greenidge компаниясынын Title V аба уруксатын жаңыртууга байланышкан болжол менен 4.000 файлды изилдөөдө колдонулган.

Чийки файлдан талдоого

Изилдөөчүлөр коомдук пикирлерди 2022-жылдын март айында New York Freedom of Information Law алкагында DECке берилген маалымат суроо-талабы аркылуу алышкан. Маалыматтар почта аркылуу USB түзмөгүндө жеткирилген. Файлдар PDF, Word документтери жана айрым учурларда Outlook MSG форматында болгондуктан, аларды түздөн-түз бирдиктүү талдоо линиясына киргизүү мүмкүн болгон эмес. Алдын ала иштетүүдө материал оңой ажыратылуучу TXT жана CSV форматтарына айландырылган.

Алгачкы классификация сандык жана сапаттык ыкмаларды айкалыштырган аралаш метод менен жүргүзүлгөн. Файл аттарындагы тема саптары автоматтык string parsing аркылуу талданган. “Deny Greenidge’s Title V Air Permit” сыяктуу ачык билдирүүлөр түздөн-түз каршы позицияны көрсөткөн, ал эми “Greenidge Comments” сыяктуу бүдөмүк аталыштарда пикирдин тексти жакындан окулган. Автоматтык ыкма кийин файлдарды папкаларга бөлүү жана чек аралык мисалдарды кол менен spot-check ыкмасы аркылуу текшерүү менен колдоого алынган.

КлассФайлдардын саныЖалпыдагы үлүшүЧечмелөө чеги
Уруксатты жаңыртууга каршы3872%98,8Булак изилдөөсү талдаган файлдардын ичиндеги үлүш
Уруксатты жаңыртууну колдогон38%0,97Булак изилдөөсү талдаган файлдардын ичиндеги үлүш
Нейтралдуу / классификацияланбаган9%0,23Булак сүрөтүндө колдонулган категория
Жалпы3919%1003-сүрөттөгү үч категориянын жалпы саны
Булак изилдөөсүндөгү 3-сүрөттүн фактылык сандарынан Verianla үчүн өз алдынча кайра тартылган көрсөтүү. Булак сүрөтүнүн оригиналдуу тегерек диаграмма композициясы көчүрүлгөн эмес.

“Болжол менен 4.000 пикир” менен 3.919 файл бир эле нерсеби?

Булак тексти маалымат жыйындысын жалпысынан “roughly 4,000 PDF and Word files” деп сүрөттөсө, 3-сүрөттө үч класстын жалпы саны 3.919 файлды түзөт. Ошол эле изилдөө жөнгө салуу процесси контекстинде 3.883-төн ашык жазуу түрүндөгү пикир жана 102 оозеки билдирүү жөнүндө да айткандыктан, бул сандар ар башка баскычтарды жана маалымат жыйындарын билдирет. Ошондуктан Verianla баянында бул сандар бири-биринин ордуна колдонулган эмес.

Географиялык картага түшүрүү кантип жүргүзүлдү?

DEC_Counts өз жайгашкан жерин бөлүшүүнү тандаган пикирлерден дарек маалыматын чыгаруу үчүн Named Entity Recognition (NER) колдонгон. NER — эркин тексттин ичинен адам, уюм, жер же дарек сыяктуу белгилүү бир субъект түрлөрүн автоматтык түрдө аныктоого аракет кылган табигый тилди иштетүү ыкмаларынын жалпы аталышы. Чыгарылган даректер кеңдик-узундук координаттарына айландырылып, Folium негизиндеги интерактивдүү картада көрсөтүлгөн.

Картанын изилдөө жагынан максаты жөн гана кооз чекиттик карта түзүү эмес. Коомдук пикир процессин тышкы топтор ээлеп алган болушу мүмкүн деген дооматты текшерүү үчүн пикирдин позициясы менен географиялык бөлүштүрүүнүн ортосундагы байланыш көрүнүктүү кылынган. Булак каршы пикирлер бир гана чакан аймак менен чектелбестен, жергиликтүү жана штат боюнча кеңири таралганын билдирет.

DEC_Countsтун кийинки версиясында эмнелер бар?

Макала DEC_Countsтун иштелип жаткан версиясында колдонуучулар ар кандай коомдук пикир маалымат жыйындарын жүктөй алышы, маалымат тазалоону автоматташтыра алышы, жалпы sentiment үчүн сүрөттөөчү статистика түзө алышы, vectorizer жана K-means сыяктуу көзөмөлсүз машиналык үйрөнүү ыкмалары менен кампаниялык пикирлерди кластерлештире алышы жана коомдук пикирди визуалдаштыра алышы максат кылынганын түшүндүрөт. Бирок булак колдонулган vectorizer түрүн, K маанисин, аралык метрикасын, баштапкы ыкманы же башка гиперпараметрлерди билдирбейт. Ошондуктан бул параметрлер бул жерде ойдон чыгарылган эмес.

SatHelper эмне кылат?

SatHelper, жалпыга ачык спутник сүрөттөрүнө жетүү үчүн талап кылынган техникалык кадамдарды автоматташтырып, белгилүү бир жердин Landsat жылуулук сүрөттөрүн, спутник өтүү убакыттарын жана аба ырайынын шарттарын адис эмес коомчулук колдонуучуларына жеткиликтүүрөөк түрдө берүүгө багытталган аралыктан зонддоо куралы.

Эмне үчүн спутник сүрөтү колдонулган?

Коомчулуктун негизги көйгөйү Greenidgeден чыккан ысык суунун көлдөгү жылуулук таралышын кеңири аймакта көрө алуу болгон. Туруктуу температура сенсорлору коюлган чекитти гана өлчөсө, жылуулук агындысынын булуту шамал жана көлдүн айланышы менен кыймылдайт. Ошондуктан изилдөөчүлөр бир чекиттеги температура маанисинен кеңири аймакты көрсөткөн “сүрөткө” муктаждыкты белгилешет.

Landsat сыяктуу спутник системалары кеңири аймактын беттик температурасы тууралуу маалымат бере алат жана мурдагы сүрөт архивдери аркылуу убакыт боюнча салыштырууга мүмкүнчүлүк түзөт. Ошол эле учурда булак маанилүү чектөөлөрдү да көрсөтөт: Landsat сүрөттөрүнүн мейкиндиктик жана убакыттык ажыратымдуулугу чектелүү, өлчөө бетке тиешелүү жана оптикалык/жылуулук байкоолору булуттардан таасир алат. Изилдөө жылуулук суу булуттары түнкү сүрөттөрдө ишенимдүүрөөк көрүнүшү мүмкүн экенин белгилейт.

Булак изилдөөсүнүн SatHelper ыкмасынын сүрөттөмөсүнө таянып Verianla үчүн даярдалган масштабсыз процесс схемасы. Булактагы 6-сүрөттүн электрондук почта экран сүрөтү көчүрүлгөн эмес.

GeoTIFF эмне үчүн колдонуучуларга көйгөй жаратышы мүмкүн?

GeoTIFF — сүрөт пикселдерине географиялык координат маалыматын байлай алган растрдык файл форматы. Аралыктан зонддоо үчүн өтө баалуу, бирок файлдар чоң болушу мүмкүн жана туура көрсөтүү үчүн GIS программасы же техникалык билим талап кылынышы мүмкүн. SatHelperдын дизайн идеясы изилдөө үчүн чийки маалыматтын баарын өзгөртүү эмес, коомчулук мүчөлөрү белгилүү аймактын жакынкы мезгилдеги сүрөттөрүн оңой карай алышы үчүн кыркылган жана түстөлгөн JPG же PNG чыгыштарын берүү.

GANDER эмне үчүн каз формасында иштелип чыккан?

GANDER (Geolocated Aquatic Navigation, Detection, and Evaluation Robot), көл бетиндеги температура бөлүштүрүлүшүн кыймылдуу сенсор менен үлгүлөө үчүн иштелип чыккан автономдуу беттик транспорт каражаты; изилдөөчүлөр туруктуу сенсорлор жоголуп кетти же аларга кийлигишилди деген өз ара дооматтардан улам аппаратка көңүл азыраак бурулушу үчүн системаны Канада казы формасындагы коммерциялык аңчылык макетинин ичине жайгаштырышкан.

GANDERдин техникалык компоненттери

КомпонентБулакта көрсөтүлгөн түзүлүшМилдет
Корпус“Big Foot Canada Goose Floater” аңчылык макетинин ичине жайгаштырылган платформаБеттик аппаратты визуалдык жактан азыраак көзгө урунарлык кылуу
АвтопилотPixhawkАвтономдуу кыймыл жана waypoint навигациясы
FirmwareArduBoatБеттик аппаратты башкаруу
Кыймыл системасыЫңгайлаштырылган суу астындагы электр винти жана рульТартуу күчү жана багыттоо
БашкарууPID башкаруу циклиСерво менен башкарылуучу багыттоо
Эсептөө / байланышRaspberry Pi 4Байланыш жана температура сенсорунун интерфейси
Температура сенсоруMeasurement Specialties TSYS010,1 °C ажыратымдуулук менен температура өлчөө
ТелеметрияMAVLink, Python Mavutil жана MavProxyТемпература өлчөөлөрүн Pixhawk маалымат агымына кошуу
Алыстан байланыш4GТелефон же ноутбук аркылуу алыстан пилоттоо

PID башкаруу цикли эмнени билдирет?

Булак PID жөнгө салгычынын коэффициенттерин же математикалык теңдемесин бербейт; винт жана руль механизмин серво менен багыттоодо PID башкаруусу колдонулганын гана көрсөтөт. Ошондуктан төмөнкү теңдеме изилдөөнүн өлчөнгөн жыйынтыгы же GANDER үчүн билдирилген параметрлер топтому эмес, PIDнин жалпы иштөө логикасын түшүндүргөн концептуалдык маалымат болуп саналат:

\[ u(t)=K_P e(t)+K_I\int_0^t e(\tau)\,d\tau+K_D\frac{de(t)}{dt} \]

Бул жерде e(t), максатталган абал менен өлчөнгөн абалдын ортосундагы катаны; u(t), контроллер актуаторго жөнөткөн буйрукту; K_P, K_I жана K_D болсо тиешелүүлүгүнө жараша пропорционалдык, интегралдык жана туунду коэффициенттерди билдирет. Пропорционалдык мүчө учурдагы катага, интегралдык мүчө убакыт ичинде топтолгон катага, туунду мүчө болсо катанын өзгөрүү ылдамдыгына жооп берет.

Бул формула үчүн бирдиктүү универсалдуу физикалык бирдиктер топтому жок; бирдиктер башкарылып жаткан өзгөрмөгө жана актуатор буйругунун түрүнө жараша болот. Булак GANDERдин PID коэффициенттерин, үлгүлөө мезгилин же tuning ыкмасын билдирбегендиктен, алар Verianla тарабынан толукталган эмес.

Булактагы 7-сүрөт жана 8-сүрөттүн методологиялык байланыштарына таянып Verianla үчүн даярдалган масштабсыз, source-derived схема. Булакта чийки scatter маалыматтары жана корреляция коэффициенти берилбегендиктен жаңы сандык ийри сызык же коэффициент чыгарылган эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Үлгү жана сапаттык ыкма

Изилдөөнүн биринчи баскычында Greenidge окуясы жана Bitcoin майнинги боюнча талашка байланыштуу жергиликтүү коомчулук мүчөлөрү, активисттер жана эксперттер менен 19 жарым-жартылай түзүмдөштүрүлгөн, анонимдештирилген маек жүргүзүлгөн. Маектер бетме-бет жана онлайн өткөрүлүп, транскрипцияланып, уруксаттар, уюмдар, ачкыч сөздөр жана башка чакан темалар боюнча коддолуп, кеңири талдоо үчүн убакыт тилкесинде иреттелген.

Катышуучулардын аттарын анонимдештирүү жөн гана жарыялоо тандоосу эмес. Макала активисттер мурда куугунтукка дуушар болгонун практикалык себеп катары, анонимдүүлүктү болсо Institutional Review Board сертификациясынын шарттарынын бири катары түшүндүрөт. Булак IRB протокол номерин бербейт.

Коомчулук менен биргелешип прототиптөө

Экинчи баскычта изилдөөчүлөр 2022-жылдын мартынан тартып Dresden, New York шаарына бир нече талаа сапарын жасашкан. Дизайн иши туруктуу мүчөлүгү бар расмий “co-design workshop” формасында жүргүзүлгөн эмес. Коомчулук мүчөлөрү Zoom, электрондук почта, телефон, билдирүү, талаа иштери жана бетме-бет жолугушуулар аркылуу мүмкүнчүлүгүнө жараша ар кандай интенсивдүүлүк менен салым кошкон ad hoc жамаат түзүшкөн.

Изилдөө тобу макалада кеңири баяндалган үч куралды гана сынаган эмес. Суу үлгүлөрүндө уулуу заттардын көбөйүшүн изилдөө жана суу бетинин температурасын катышуучу GIS/kite aerial ыкмалары менен картага түшүрүү сыяктуу башка кийлигишүүлөр да сыналган. Бирок изилдөө кеңири талдоосун DEC_Counts, SatHelper жана GANDERге топтойт.

DEC_Countsтун негизги жыйынтыктары

Булактагы 3-сүрөттүн маалымат таблицасына ылайык классификацияланган 3.919 пикир файлынын 3.872-си уруксатты жаңыртууга каршы, 38-и колдогон, 9-у нейтралдуу же классификацияланбаган. Изилдөө бул бөлүштүрүүнү коомдук пикирлердин басымдуу көпчүлүгү Greenidgeдин аба уруксатын жаңыртууга каршы экенин көрсөтүү үчүн колдонот.

Бул жыйынтык “Нью-Йорк калкынын %98,8-и Greenidgeге каршы болгон” дегенди билдирбейт. Пайыз изилдөөчүлөр алган жана классификациялаган коомдук пикир файлдарынын ичиндеги бөлүштүрүү болуп саналат. Коомдук пикирге катышкандар жалпы калктын кокустук үлгүсү экени көрсөтүлгөн эмес. Мындан тышкары кампанияга негизделген массалык катышуу пикирлердин калыптануу процессинин бир бөлүгү. Ошондуктан жыйынтык коомдук пикирлердин багытын сүрөттөйт; жалпы калктын колдоосун аныктаган ыктымалдык сурамжылоонун жыйынтыгы эмес.

Географиялык картага түшүрүү каршы пикирлердин жергиликтүү жана штат боюнча бөлүштүрүлүшүн көрүнүктүү кылган. Бирок булак бул картадан статистикалык мейкиндиктик кластерлөө коэффициентин, Moran's I, ишеним интервалын же ушул сыяктуу тестти билдирбейт. Ошондуктан картадан мындай сандык жыйынтык чыгарылган эмес.

SatHelperдын негизги техникалык жыйынтыгы

SatHelper коомдук каражат менен каржыланган, бирок адис эмес колдонуучулар жетүүдө кыйынчылык көрүшү мүмкүн болгон спутник маалыматтарын жеңилирээк колдонулуучу түргө айландырууну көздөгөн. Система жайгашкан жер, булут божомолу, спутник өтүүсү жана Landsat сүрөтүн бириктирип, иштетилген сүрөттөрдү колдонуучуга электрондук почта менен жеткирет.

Булак SatHelper Landsat 8 жана 9 жылуулук байкоолоруна багытталганын, ECOSTRESS жана MODIS сыяктуу башка сенсорлор келечекте убакыттык ажыратымдуулукту жогорулата аларын көрсөтөт. Бул башка сенсорлор учурдагы изилдөөдө бирдей деңгээлде текшерилген аткаруу жыйынтыгы катары берилген эмес.

GANDER талаа миссиясы

ЭлементБулакта билдирилген маани
Миссиянын узактыгыБолжол менен 2 саат
Убакыт2023-жылдын майы
Спутник контекстиОшол эле күнү Landsat өтүүсү; булактагы 8-сүрөттүн түшүндүрмөсүндө спутник растр GANDER өлчөөсүнөн болжол менен 3 саат мурун алынганы айтылат
Баштапкы жайгашкан жерОбъекттин муздатуучу суу киргизүү түтүгүнөн 1 kmден ашык аралыктагы жеке пирс
Өлчөө жыштыгыБолжол менен 1 Hz
Колдонууга жарамдуу температура чекити4.000-ден ашык
Сенсордун ажыратымдуулугу0,1 °C

Эки саат бою 1 Hz үзгүлтүксүз үлгүлөө теориялык жактан көбүрөөк жазуу бере алса да, булак “4.000-ден ашык колдонууга жарамдуу температура чекити” гана билдирет. Айырманын себеби, чыпкалоо үлүшү же маалымат жоготуусу булакта түшүндүрүлбөгөндүктөн, бул жерде кандайдыр бир үлгү түшүрүү коэффициенти эсептелген эмес.

Landsat менен GANDER өлчөөлөрү бирдей температура бердиби?

Жок. Изилдөө Landsatтан алынган жылуулук маанилер менен GANDERдин суу бетиндеги сенсор өлчөөлөрүнүн абсолюттук маанилери дал келбегенин, бирок жылуулук булутунун масштабы жана даражасы боюнча ачык байланыш бар экенин билдирет; булак бул байланыш үчүн Pearson r, R² же башка корреляция коэффициентин бербейт.

Бул айырма маанилүү. Спутник сенсору өлчөгөн радиациялык/жылуулук беттик сигнал менен сууга тийген сенсордун температура өлчөөсү бирдей физикалык байкоо эмес. Ошондуктан изилдөө GANDER маалыматтарын Landsatтын түздөн-түз термометрдик тастыктамасы катары эмес, спутник сүрөттөрү беттеги жылуулук булутунун кеңдигин жана салыштырмалуу интенсивдүүлүгүн байкоодо пайдалуу proxy боло аларын текшерүү/салыштыруу куралы катары колдонот.

Авторлор бул жыйынтыктан кийин GANDERди өнүктүрүүнү убактылуу токтотушкан. Мунун себеби мобилдик платформа ийгиликсиз болгону эмес, акысыз Landsat маалыматтары жылуулук булутунун жалпы түзүлүшүн көрүүгө жетиштүү ажыратымдуулук бере алат деген бүтүмгө келишкен. Эгер жогорку убакыттык же мейкиндиктик ажыратымдуулук талап кылган жаңы талаштар чыкса, GANDERге кайра кайрылууга болору айтылат.

Зыяндуу балыр гүлдөөлөрү жөнүндө эмне табылды?

Изилдөө Greenidgeдин ысык суу агындысы зыяндуу балыр гүлдөөлөрүнө түздөн-түз себеп экенин көрсөтпөйт. Авторлор жылуулук булутунун жазуулары менен harmful algal bloom окуяларын келечекте байланыштыруунун пайдалуу болушу мүмкүн экенин айтышат; бирок бул команданын учурдагы компетенциясынан тышкары экенин жана тузсуз суу биологиясы боюнча адистер менен кызматташуу талап кылынарын ачык белгилешет.

Ошондуктан “GANDER Bitcoin майнинги балыр гүлдөөлөрүнө себеп экенин далилдеди” деген жыйынтыкты бул изилдөөдөн чыгарууга болбойт.

Жөнгө салуучу жана саясий таасирлер кантип чечмелениши керек?

Изилдөө коомдук пикирлер жана ага байланышкан басма сөздөгү көрүнүктүүлүк Greenidgeдин аба уруксаты процессинде таасирдүү факторлордун бири болгонун талкуулайт. DEC кийин аба уруксатын жаңыртуудан баш тарткан жана Нью-Йорк штаты казылып алынуучу отун менен иштеген электр станцияларынын айрым крипто-майнинг колдонулуштарына эки жылдык мораторий кабыл алган. Бирок бул окуялар DEC_Counts өз алдынча уруксаттын четке кагылышына же мыйзамдык өзгөрүүгө себеп болгонун көрсөткөн көзөмөлдөнгөн себептүүлүк талдоосу эмес.

Авторлор өз техникалык кийлигишүүлөрүн да түздөн-түз “чечим” катары көрсөтүшпөйт. Макала DEC_Counts Greenidge операцияларын токтотпогонун жана GANDER маалыматтары жазуу учуруна карата жөнгө салуучу мекемелер менен соттук процесстин катышуучулары тарабынан кесипкөй чечим кабыл алуу процесстерине киргизилбегенин ачык айтат.

Изилдөөнүн кеңири HCI жыйынтыгы

Изилдөөнүн негизги HCI жүйөсү — техникалык дизайн дайыма эле келишимге келүү же оптималдаштыруу куралы болууга тийиш эмес. Айрым учурларда эсептөө куралдарынын функциясы учурдагы талашты “жоюу” эмес, бийлиги азыраак коомчулуктардын илимий жана техникалык дооматтарын көрүнүктүү, талкуулоого мүмкүн жана институционалдык жактан түшүнүктүү кылуу.

Бул көз карашта DEC_Counts жөн гана sentiment-analysis программасы эмес; коомдук пикирди саясий жактан колдонууга мүмкүн болгон билимге айландырган инфраструктура. SatHelper жөн гана спутник маалыматтарын жүктөөнү автоматташтыруу эмес; жалпыга ачык, бирок техникалык тоскоолдуктар менен курчалган экологиялык маалыматка жетүүнү жеңилдетет. GANDER болсо жөн гана мобилдик термометр эмес; кымбат жана уруксат талап кылган туруктуу өлчөө инфраструктураларына альтернатива болгон коомчулукка негизделген өлчөө прототиби.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Булак колдогонБулак колдобогон
DEC_Counts талдаган пикирлердин өтө чоң бөлүгү уруксатты жаңыртууга каршы болгонуНью-Йорк калкынын %98,8-и Greenidgeге каршы болгону
SatHelper Landsat маалыматтарына жетүүнү коомчулук колдонуучулары үчүн жөнөкөйлөтө алганыSatHelper бардык суу температурасы өлчөөлөрүндө кесипкөй талаа өлчөөсүн алмаштырганы
GANDER кеңири суу бетинде миңдеген температура чекиттерин чогулта алганыGANDER жылуулук булганышынын биологиялык зыянын өз алдынча далилдегени
Landsat жана GANDER маалыматтары жылуулук булутунун салыштырмалуу масштабы боюнча байланыштуу болгонуЭки өлчөө системасы бирдей абсолюттук температура маанисин бергени
Эсептөө куралдары коомчулуктардын техникалык мүмкүнчүлүгүн жана коомдук көрүнүктүүлүгүн күчөтө алганыТехникалык куралдар өз алдынча жөнгө салуучу талашты чечкени же ишкананы токтоткону
Авторлор активист өнөктөштөр менен ачык тарапта болгон изилдөө практикасын жүргүзгөнүИзилдөө саясий жактан бейтарап, кокустук үлгүгө негизделген коомдук пикир изилдөөсү болгону

Кайра өндүрүлүү мүмкүнчүлүгү боюнча жетишпеген маалыматтар

Булак DEC_Counts үчүн колдонулган программалык пакеттердин так версияларын, NER моделинин атын жана версиясын, geocoding камсыздоочусун, sentiment үчүн так чечим босогосун, vectorizer түрүн же K-means гиперпараметрлерин билдирбейт. SatHelper үчүн спутник көзөмөлдөө кызматынын аты булак текстинде так берилбейт; REST API v1 жана “radio pass” функциясы айтылат. GANDER үчүн PID коэффициенттери, деталдуу механикалык өлчөмдөр, батареянын сыйымдуулугу, жүрүү ылдамдыгы жана сенсорду толук калибрлөө процедурасы берилбейт.

Бул жетишпестиктер изилдөөнүн негизги социотехникалык жүйөсүн жараксыз кылбайт; бирок ошол эле системаны так кайра өндүрүүнү каалаган изилдөөчүлөр макаланын тексти менен гана толук репликация жасай албай турганын көрсөтөт. Макала код жана деталдуу дизайн документтери үчүн веб-сайтка шилтеме берет, бирок кароо версиясында дарек “WEBSITE REMOVED FOR PURPOSES OF REVIEW” деп жашырылган.

Изилдөөнүн күчтүү жактары

Изилдөөнүн маанилүү күчтүү жактарынын бири — ыкманы тандоону чыныгы коомчулук талаптарынан чыгарганы. Изилдөөчүлөр адегенде курал жасап, андан кийин көйгөй издебестен, жөнгө салуудагы кечигүү, коомдук пикирлердин көрүнбөй калышы, спутник маалыматына жетүүнүн татаалдыгы, туруктуу сенсорлордун чектелген камтуусу жана өлчөөлөрдүн ишенимдүүлүгү сыяктуу талаада кездешкен көйгөйлөрдөн техникалык дизайнга өтүшкөн.

Экинчи күчтүү жагы — ар башка эсептөө ыкмаларын бир эле экологиялык талаштын ичинде бириктиргени. Текст талдоо жана табигый тилди иштетүү, географиялык картага түшүрүү, аралыктан зонддоо, API оркестрациясы, роботтук навигация жана физикалык температура өлчөө бири-биринен өзүнчө “технология көрсөтүүлөрү” катары эмес, коомчулуктардын ар башка маалымат муктаждыктарына жооп берген куралдар катары каралган.

Негизги чектөөлөр

Авторлор эң негизги чектөөлөрдүн бири компаниялар менен ресурсу аз коомчулуктар жана мамлекеттик мекемелердин ортосундагы терең эпистемикалык жана материалдык теңсиздик экенин белгилешет. Куралдар бул айырманы белгилүү деңгээлде азайта алганы менен, аны жойгон эмес.

Экинчи чектөө — убакыт. Жөнгө салуучу жана саясий процесстерде колдонууга жарактуу билим өндүрүү үчүн туура маалымат туура гана болбостон, чечим кабыл алынганга чейин өндүрүлүшү керек. Изилдөөдө кайталанган уруксат кечиктирүүлөрү жана узак процесстер техникалык билим менен саясий убакыттын шайкеш эместигинин мисалы катары бааланган.

Үчүнчү чектөө — далил стандарты. Коомчулуктар көп учурда өнөр жай ишин токтотууга жетиштүү күчтүү “катуу” далилди каалашат; бирок соттук жана жөнгө салуучу илимде калибрлөө, chain of custody, эксперттик көрсөтмө жана өлчөө протоколу сыяктуу кыйла катуу далил стандарттары бар. GANDER жана ага окшогон арзан системалар чалгындоо, билим берүү жана изилдөөгө багыт берүү жагынан баалуу болушу мүмкүн; бул алардын автоматтык түрдө юридикалык жактан кабыл алынуучу далил өндүрөрүн билдирбейт.

Булактын ичиндеги убакыт чеги

Бул preprint 10 Ноябрь 2026 датасында болгонуна карабастан, изилдөөнүн окуя баянынын айрым бөлүктөрү “September 2024” жазуу мезгилине ылайык түзүлүп, 2024-жылдын ноябрында болушу күтүлгөн окуяларды келечек чакта сүрөттөгөн. Verianla бул даталарды азыркы маалымат менен үнсүз жаңырткан эмес. Алар булак текстинин тарыхый версиялык өзгөчөлүктөрү катары сакталышы керек.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Repertoires of Contention: Building computational tools and infrastructures for community resistance to bitcoin mining

Авторлор жана ирети: Marina Johnson-Zafiris; Owen Marshall; Jen Liu; Joseph Ferdinando; Steven J. Jackson; Chris Csíkszentmihályi.

Тең салым: PDFде Marina Johnson-Zafiris жана Owen Marshall жылдызча белгиси менен “Both authors contributed equally to this research” деп тең салым кошкон авторлор катары көрсөтүлгөн. Steven J. Jackson жана Chris Csíkszentmihályi өзүнчө † белгиси менен дагы бир тең салым кошкон жуп катары көрсөтүлгөн. Булак аларды “co-first author” же “co-senior author” деп так атабагандыктан, мындай наам кошулган эмес.

Мекеме: Cornell University, USA. Байланыш маалыматтарында Ithaca, New York, USA жайгашкан жери көрсөтүлгөн.

Corresponding author: PDFдин биринчи бетинде бардык авторлордун байланыш даректери бар, бирок бир гана corresponding author так белгиленген эмес.

Платформа: arXiv.

Preprint номери: arXiv:2611.13527v1 [cs.CY].

Жарыялоо / жүктөө датасы: 10 Ноябрь 2026.

Булактын түрү: Preprint / ACMге тапшырылган manuscript. PDFде “Manuscript submitted to ACM” деп жазылган. Бул версия рецензиядан өткөн жарыяланган ACM макаласы катары каралбашы керек.

DOI: PDFде “https://doi.org/10.1145/nnnnnnn.nnnnnnn” түрүндөгү ACM шаблон placeholder'ы бар; бул чыныгы жана текшерилген DOI эмес. Расмий arXiv жазуусу үчүн arXiv идентификатору колдонулушу керек.

Расмий шилтеме: https://arxiv.org/abs/2611.13527

Лицензия: Булак PDF Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0) лицензиясын көрсөтөт.

Изилдөөнүн тармагы: Human-Computer Interaction, critical computing, community/civic science, data activism, environmental justice жана экологиялык мониторинг.

Изилдөө дизайны: Маекке негизделген этнография менен critical technical practice ыкмасы; биргелешип долбоорлоо, коомдук маалыматтарды талдоо, табигый тилди иштетүү, географиялык маалымат системалары, спутниктен аралыктан зонддоо жана роботтук прототиптөө менен айкалышкан аралаш жана кийлигишүүчү учурдук изилдөө.

Үлгү: Биринчи баскычта n=19 жарым-жартылай түзүмдөштүрүлгөн, анонимдештирилген маек; ошондой эле катышуучу байкоо жана коомчулук менен кызматташуу. DEC_Counts бөлүмүндө болжол менен 4.000 коомдук пикир файлы боюнча иш жүргүзүлүп, булактагы 3-сүрөттө 3.919 классификацияланган файлдын так бөлүштүрүлүшү берилген.

Этика: Маектин катышуучуларын анонимдештирүү Institutional Review Board сертификациясынын шарттарынын бири катары көрсөтүлгөн. Булак IRB протокол номерин билдирбейт.

Каржылоо: Макалада өзүнчө жана ачык каржылоо билдирүүсү аныкталган эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы / изилдөөчүнүн позициясы: Өзүнчө классикалык “conflict of interest” билдирүүсү аныкталган эмес. Ошол эле учурда изилдөөчүлөр Greenidge жана энергияны көп талап кылган криптовалюта майнингине каршы ачык позицияда экенин жана команданын айрым мүчөлөрү National Coalition Against Crypto-mining ичинде активдүү экенин ачык билдиришет. Изилдөөчүнүн бул позициясы изилдөөнү чечмелөөдө эске алынышы керек.

Маалымат жана код жеткиликтүүлүгү: Изилдөө код жана деталдуу дизайн документтери веб-сайтта бөлүшүлөрүн билдирет; бирок кароо версиясында дарек “WEBSITE REMOVED FOR PURPOSES OF REVIEW” деп жашырылган. Ошондуктан азыркы PDFдин негизинде код репозиторийинин же кошумча материалдын лицензиясын жана толук жеткиликтүүлүгүн текшерүү мүмкүн эмес.

Формуланын абалы: Булак илимий жыйынтык чыгаруу үчүн борбордук математикалык теңдеме колдонбойт. PID башкаруусу GANDERдин техникалык компоненти катары айтылат, бирок булак PID теңдемесин же коэффициенттерин бербейт. Макаладагы жалпы PID теңдемеси окутуучу фондук маалымат катары гана так бөлүнгөн.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө Greenidge объектисинин бардык экологиялык таасирлерин өз алдынча сандык баалап, себептүүлүк менен далилдеген экологиялык инженерия изилдөөсү эмес. Негизги илимий салым коомчулукка негизделген экологиялык талаштарда эсептөө куралдары кантип долбоорлонушу мүмкүн жана бул куралдар билим-бийлик мамилелеринде кандай саясий жана эпистемикалык роль ойной аларын түшүндүрүүгө багытталган.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат. Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген