Бул изилдөө antifungal дары-дармектердин жана фунгициддердин агынды сууларда, жер үстүндөгү сууларда, жер астындагы сууларда, ылайда жана башка экологиялык чөйрөлөрдө болушун системалуу түрдө изилдеп, экологиялык таасир antifungal туруктуулук тандалышын күчөтпөшү үчүн колдонулушу мүмкүн болгон Болжолдонгон Таасирсиз Концентрация (Predicted No-Effect Concentration, PNEC) маанилерин иштеп чыгууну максат кылат. Изилдөөчүлөр 13.527 баштапкы жазуудан 122 изилдөөнү акыркы синтезге киргизип; экологиялык үлгүлөрдө 54 ар башка antifungal билдирип, экологиялык козу карындарга мүнөздүү жетиштүү PNEC маалыматы жок болгондуктан Candida albicans минималдуу ингибитордук концентрация (MIC) бөлүштүрүүлөрүн колдонуп 17 antifungal үчүн PNEC-MIC маанилерин эсептешкен. Эсептелген маанилер 30 ng/L менен 6300 ng/L аралыгында өзгөрөт. Бирок булар эксперименттик экологиялык коопсуздук чектери же учурда колдонулуп жаткан мыйзамдуу агызуу стандарттары эмес, antifungal туруктуулук тандалышын чектөө үчүн келечекте тастыкталышы керек болгон баштапкы маанилер.

Изилдөөнүн экологиялык скринингинде азол класстагы бирикмелер өзгөчө айырмаланат. 122 изилдөөнүн ичинде fluconazole %44 менен эң көп билдирилген бирикме болгон, ал эми clotrimazole %33, miconazole %28 жана ketoconazole %27 деңгээлинде катталган. Ошол эле учурда изилдөөчүлөр бул пайыздар чыныгы экологиялык жайылууну түздөн-түз көрсөтпөй турганы жөнүндө маанилүү эскертүү беришет: бир бирикменин жогорку аныкталуу жыштыгы ал заттын көбүрөөк изилденгенинен же аналитикалык ыкмаларда көбүрөөк бутага алынганынан да келип чыгышы мүмкүн.

Fluconazole экологиялык тагдыры боюнча изилдөөнүн эң көрүнүктүү мисалдарынын бири. Table 1 бөлүгүндө fluconazole үчүн Log(K_ow) мааниси 0,50 жана сууда эригичтиги 1390 mg/L деп берилген. Төмөн липофилдүүлүгүнө байланыштуу бирикменин катуу фазага салыштырмалуу суу фазасында калуу тенденциясы жогору. Серепте fluconazole агынды сууларды тазалоо процесстеринде негизинен акыркы агызма сууда кала алышы жана ылайда азыраак аныкталышы мүмкүн экени берилген. Ал эми clotrimazole, ketoconazole, miconazole, itraconazole жана terbinafine сыяктуу жогорку Log(K_ow) маанилерине ээ бирикмелер катуу заттарга жана ылайга күчтүүрөөк байланышы мүмкүн.

Бул айырма агынды сууларды башкаруу үчүн критикалык жыйынтыкты ачып берет: antifungal заттын тазаланган сууда концентрациясынын азайышы химиялык зат системадан толугу менен жок болду дегенди дайыма эле билдирбейт. Липофил бирикмелер суу фазасынан алыстап, ылайда топтолушу мүмкүн жана тазалоо ылайы айыл чарба топурагына колдонулса, экологиялык таасир башка жолго өтүшү мүмкүн. Ошондуктан изилдөө суу агызмасы менен ылайды башкарууну өзүнчө эмес, бир эле Бирдиктүү Саламаттык тобокелдик чынжырынын бөлүктөрү катары кароону жактайт.

Изилдөөчүлөрдүн негизги жөнгө салуучу сунушу — айлана-чөйрөдө antifungal туруктуулук тандалышын азайтуу үчүн учурдагы экотоксикологиялык PNEC маанилерин гана эмес, козу карындардын antifungal сезимталдыгына түз байланышкан туруктуулук-тандоо багытындагы чектерди да баалоо. Бул максатта изилдөө MIC бөлүштүрүүсүнүн төмөн жагындагы MIC_1% маанисин эсептеп, дагы төмөн концентрацияларда да туруктуулук тандалышы пайда болушу мүмкүн деген божомол менен бул маанини 10 көрсөткүчүнө бөлүп PNEC-MIC чыгарат.

Бул эсептөөнүн натыйжасында эң төмөн PNEC-MIC мааниси anidulafungin үчүн 30 ng/L, micafungin үчүн 50 ng/L; terbinafine, rezafungin жана isavuconazole үчүн 100 ng/L болуп эсептелген. Voriconazole, itraconazole, miconazole, econazole, clotrimazole жана ketoconazole үчүн маани 200 ng/L; posaconazole үчүн 400 ng/L; amphotericin B үчүн 1600 ng/L; flucytosine жана fluconazole үчүн 3200 ng/L; caspofungin жана fenticonazole үчүн болсо 6300 ng/L деп берилген.

Бул иреттөө уулуулук же клиникалык коркунуч ирети эмес. PNEC-MIC маанилери колдонулган MIC бөлүштүрүүсүнө жана тандалган C. albicans моделине көз каранды. Бир бирикменин 30 ng/L PNEC-MIC маанисине ээ болушу аны 200 же 3200 ng/L мааниси бар башка antifungal заттан жалпы мааниде “уулуураак” экенин көрсөтпөйт.

Изилдөө ошондой эле айлана-чөйрөдө билдирилген айрым концентрациялар эсептелген PNEC-MIC маанилеринен ашканын көрсөтөт. Авторлордун синтезине ылайык, fluconazole үчүн 3200 ng/L, voriconazole жана itraconazole үчүн 200 ng/L, miconazole, clotrimazole жана ketoconazole үчүн 200 ng/L жана terbinafine үчүн 100 ng/L PNEC-MIC маанилеринен жогору экологиялык өлчөөлөрдү билдирген изилдөөлөр бар. Бул салыштыруу туруктуулук түздөн-түз өнүккөнүнүн далили эмес; тиешелүү концентрациялар туруктуулук-тандоо жагынан дагы кеңири эксперименттик изилдөө талап кылышы мүмкүн болгон таасир деңгээлдери экенин көрсөтөт.

Түркия үчүн изилдөө Түркияга жаңы экологиялык концентрация маалымат топтомун же мыйзамдуу PNEC чегин түзбөйт. Жүктөлгөн негизги текстте Түркияга мүнөздүү жөнгө салуучу баалоо да жок. Ошондуктан Table 2 бөлүгүндөгү PNEC-MIC маанилерин Түркиядагы агынды суу агызуу мыйзамдарына түздөн-түз чек катары өткөрүү илимий жактан туура эмес. Ошол эле учурда изилдөө; оорукана агынды суулары, муниципалдык курулмалар, дары колдонуудан келген жүктөр, айыл чарба фунгициддери жана ылайды топуракта колдонуу бирге көзөмөлдөнсө, кайсы antifungal класстары жана кайсы концентрация масштабдары изилдөө артыкчылыгына ээ болушу мүмкүн экенине баштапкы алкак сунуштайт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү эмне?

Изилдөөнүн баштапкы чекити antifungal туруктуулук ооруканада же клиникалык чөйрөдө гана пайда болгон көйгөй эмес экенинде. Antifungal дары-дармектер жана айыл чарбасында колдонулган айрым азол фунгициддер канализация, оорукананын агызмалары, өнөр жай агынды суулары, жер үстүндөгү агым жана башка жолдор менен айлана-чөйрөгө жетиши мүмкүн. Экологиялык козу карындар бул заттарга өлтүрбөгөн же өсүүнү толук токтотпогон концентрацияларда кайра-кайра кабылганда туруктуу организмдер тандалышы үчүн экологиялык басым пайда болушу мүмкүн.

Изилдөө бул байланышты Бирдиктүү Саламаттык (One Health) мамилеси астында карайт. Адам саламаттыгы, жаныбарлардын саламаттыгы жана экологиялык процесстер өзүнчө системалар эмес; айлана-чөйрөдө пайда болгон туруктуу козу карындар клиникалык antifungal дарылоонун натыйжалуулугуна таасир этиши мүмкүн деп эсептелет.

PNEC деген эмне?

Predicted No-Effect Concentration (PNEC), изилдөө контекстинде экологиялык таасир кабыл алынгыс натыйжа жаратышы күтүлбөгөн концентрация үчүн коргоочу эталондук маани. Бул изилдөөдө классикалык экотоксикологиялык таасирге кошумча antifungal туруктуулук тандалышы атайын каралат.

Авторлордун негизги көйгөйү — адабияттагы antifungal заттар үчүн учурдагы PNEC маанилеринин көбү балык, балыр, рак сымалдар же бактериялар сыяктуу организмдерден алынган уулуулук жыйынтыктарына негизделет. Козу карындарда туруктуулук тандалышын түздөн-түз бутага алган экологиялык PNEC маалыматы абдан чектелүү.

MIC деген эмне жана эмне үчүн колдонулду?

Минималдуу Ингибитордук Концентрация (Minimum/Minimal Inhibitory Concentration, MIC), изилдөөнүн аныктамасына ылайык, antifungal зат козу карындын өсүшүн көрүнүктүү түрдө, болжол менен %50 көрсөткүчүнөн жогору басаңдаткан эң төмөн концентрация. Ачыткы түрлөрүндө баалоо адатта 24 саат, көк козу карындарда болсо 48–72 саат өсүүдөн кийин жүргүзүлөт.

MIC негизинен antifungal сезимталдык тесттеринде колдонулган клиникалык микробиологиялык көрсөткүч. Изилдөөчүлөр экологиялык туруктуулук үчүн түз жетиштүү PNEC маалыматы болбогондуктан MIC бөлүштүрүүсүн баштапкы чекит катары колдонушкан.

PNEC-MIC кантип эсептелди?

Изилдөөдө алгач бир antifungal үчүн MIC бөлүштүрүүсүнүн төмөн жагын көрсөткөн MIC_1% мааниси болжолдонгон. Андан кийин туруктуулук тандалышы классикалык MIC көрсөткүчүнөн төмөн да пайда болушу мүмкүн деп кабыл алынып, кошумча 10 коопсуздук фактору колдонулган:

\[ \mathrm{PNEC\!-\!MIC}=\frac{\mathrm{MIC}_{1\%}}{10} \]

Бул жерде MIC_1% моделденген MIC бөлүштүрүүсүнүн төмөнкү болжол менен %1 бөлүгүнө туура келген концентрация. 10 көрсөткүчүнө бөлүү фактору MIC менен туруктуу организмдерге атаандаштык артыкчылык бере турган төмөнүрөөк концентрациялардын ортосундагы айырманы эсепке алуу үчүн колдонулган.

Бул ыкма antifungal заттар үчүн атайын иштелип чыккан жаңы экологиялык талаа экспериментинен алынган эмес. Изилдөө Bengtsson-Palme жана Larsson мурда антибиотиктер үчүн колдонгон мамилени antifungal туруктуулук көйгөйүнө ылайыкташтырат.

Эмне үчүн Candida albicans тандалды?

Изилдөөчүлөр PNEC-MIC эсептөөсүндө Candida albicans түрүн негизги модель катары тандашкан. Буга эки негизги себеп берилген: C. albicans каралган түрлөрдүн ичинде сезимтал модель жана EUCAST маалымат базасында кеңири MIC бөлүштүрүү маалыматына ээ.

Авторлор экологиялык козу карындардын экологиясы жана туруктуулук динамикасы C. albicans түрүнөн айырмаланарын ачык кабыл алышат. Изилдөөдө экологиялык козу карындар жалпысынан тең же жогорку MIC маанилерине ээ деген жеткиликтүү маалыматтар негиз катары колдонулган.

Ошого карабастан C. albicans негизиндеги PNEC-MIC бардык экологиялык козу карын коомчулуктарында туруктуулук тандалышынын эксперименттик тастыкталган чеги эмес. Авторлор бул маанилерди экологиялык PNEC иштеп чыгуу үчүн баштапкы чекит катары сунушташат.

Канча басылма каралды?

Системалуу издөөдө башында 13.527 жазуу аныкталган. Алардын 13.458 жазуусу PubMed, ScienceDirect жана Web of Science маалымат базаларынан, 69 жазуусу Португалиянын улуттук ачык илимий репозиториясы RCAAPтан келген.

2000 жылга чейинки 312 жазуу жана 3378 кайталанган жазуу чыгарылгандан кийин 9837 уникалдуу жазуу скрининг үчүн калган. Кол менен жакшыртуу натыйжасында дагы 197 жазуу чыгарылып, 9640 толук текст талапкери аныкталган.

Бул жазуулардын 8955 жазуусу текшерүү баскычында толук тексттик баалоого жеткен эмес жана 685 изилдөө ылайыктуулук кароосуна алынган. Алардын 70 жазууга жетүү мүмкүн болгон эмес, беш изилдөө тил себептүү чыгарылган жана экологиялык antifungal концентрацияны же ылайыктуу сандык маалыматты камтыбаган 488 изилдөө чыгарылган. Акыркы системалуу синтез 122 изилдөө боюнча жүргүзүлгөн.

PRISMA схемасы эмне үчүн маанилүү?

Изилдөөнүн Сүрөт 1 бөлүгү жазуулар 13.527 жазуудан 122 изилдөөгө чейин кантип кыскартылганын көрүнүктүү көрсөтөт. Ошентип, кайсы этапта канча жазуу жоголгону жана толук текст тандоодогу негизги себептер көзөмөлдөнөт.

Бирок бул схема маанилүү чектөөнү да көрсөтөт: 685 потенциалдуу толук тексттин 70 жазууга жетүү мүмкүн болгон эмес. Авторлор бул жагдай далилдерди синтездөөдө тандоо бурмалоосун жаратышы мүмкүн экенин ачык кабыл алышат.

Издөө кантип жүргүзүлдү?

Маалымат базалары боюнча издөө 7 Февраль 2024 датасында жүргүзүлгөн. PubMed, ScienceDirect, Web of Science жана RCAAP колдонулган.

PubMed жана Web of Science издөөлөрүндө “wastewater” сөзү antifungal agents, fungal drug resistance, fluconazole, itraconazole, posaconazole, voriconazole, clotrimazole, terbinafine, anidulafungin, caspofungin, micafungin жана risk assessment сыяктуу терминдер менен бириктирилген.

ScienceDirect бөлүгүндө кыскараак издөө түзүмү колдонулган; RCAAP бөлүгүндө болсо платформа жана тил чектөөлөрүнө байланыштуу португал тилиндеги “águas residuais E antifúngicos” жана “águas residuais E avaliação de risco” суроолору колдонулган.

Издөө стратегиясына чейин негизги маалымат базаларында бештен пилоттук тест, RCAAP үчүн платформа чектөөлөрүнө байланыштуу 20 пилоттук издөө жүргүзүлгөн.

Кайсы экологиялык чөйрөлөр изилденди?

Сереп тазалоо курулмасынын чыгыш суусуна гана багытталган эмес. Изилдөөлөрдөн:

• агынды сууларды тазалоо курулмасынын кириш жана чыгыштары,
• оорукана агынды суулары,
• жер үстүндөгү суулар,
• дарыялар жана дарыя бассейндери,
• жер астындагы суулар,
• тазалоо ылайы жана биокатуу заттар,
• чөкмөлөр

менен байланышкан antifungal концентрациялар чогултулган.

Айлана-чөйрөдө канча ар башка antifungal табылды?

Акыркы 122 изилдөөнүн синтезинде 54 ар башка antifungal, негизинен азол класстагы заттар, ар түрдүү экологиялык матрицаларда билдирилген. Изилдөөчүлөр жалпы 371 antifungal аныкталуу жазуусу/шилтеме чекити аныкташкан.

Бул сан 371 өзүнчө экологиялык үлгү дегенди билдирбейт; системалуу серептеги изилдөөлөрдө antifungal заттар жөнүндө билдирүүлөрдүн жалпы саны.

Эң көп кайсы заттар билдирилди?

Сүрөт 2 бөлүгүндө fluconazole эң жогорку аныкталуу жыштыгына ээ:

Бул пайыздар айлана-чөйрөдө чыныгы кездешүү ыктымалдыгынын түз өлчөөсү эмес. Авторлор бир бирикменин көбүрөөк бутага алынышы же аналитикалык ыкмаларда көбүрөөк орун алышы аныкталуу жыштыгын жогорулатышы мүмкүн экенин өзгөчө белгилешет.

Сүрөт 2 бөлүгүндөгү классификация эмне үчүн этият окулушу керек?

Сүрөт 2 “antifungal compounds” аныкталуу жыштыгын берет деп көрсөтсө да, графикте metronidazole жана sulfamethoxazole да бар. Макала metronidazole затын кийин ачык түрдө антибиотик катары аныктайт.

Ошондуктан графиктеги бардык мамычалар бир эле фармакологиялык “antifungal” класска тиешелүү деген жыйынтык туура эмес. Verianla көз карашында график сереп караган экологиялык антимикробдук маалымат топтомунун көрсөтүлүшү катары бааланат; antifungal эмес бирикмелер унчукпай кайра классификацияланбайт.

Fluconazole эмне үчүн өзгөчө мисал?

Fluconazole сууда жогорку эригичтик жана төмөн Log(K_ow) мааниси себебинен суу фазасында калууга жакын. Булакта Log(K_ow) мааниси 0,50, сууда эригичтиги болсо 1390 mg/L деп берилген.

Системалуу серепте fluconazole 54 билдирүүдө орун алган жана болжол менен %44 аныкталуу жыштыгы менен эң көп изилденген/билдирилген antifungal болгон.

Эң жогорку маанилердин бири Индиядагы өнөр жай аймагынын канализациясында 236.950 µg/L деп билдирилген. Изилдөөчүлөр муну төмөн агым, жогорку температура жана дары өндүрүш аймагына мүнөздүү шарттар менен байланыштуу болушу мүмкүн деп талкуулашат. Бул экстремалдуу маани жалпы муниципалдык агынды суу концентрациясы катары чечмеленбеши керек.

Башка изилдөөдө Испаниядагы Henares дарыя бассейнинде тазалоо курулмасынын чыгышында максималдуу fluconazole концентрациясы 109.480 ng/L деп билдирилген.

Липофил antifungal заттар кайда кетет?

Изилдөө Log(K_ow) мааниси 4 көрсөткүчүнөн жогору заттар органикалык катуу фазаларга көбүрөөк байланышы мүмкүн, 2 көрсөткүчүнөн төмөн заттар болсо суу фазасында калууга көбүрөөк жакын деген жалпы классификацияны колдонот.

Table 1 бөлүгүндө:

Бул байланыш абсолюттук тазалоо мыйзамы эмес. pH, иондошуу, эриген органикалык зат, ылай касиеттери жана процесс дизайны да реалдуу бөлүштүрүүгө таасир этиши мүмкүн. Булак Log(K_ow) маанисин бирикменин жүрүм-турумун түшүндүргөн негизги көрсөткүчтөрдүн бири катары колдонот.

Суудан алыстаган antifungal чындап жок кылындыбы?

Жок. Изилдөөнүн маанилүү экологиялык билдирүүлөрүнүн бири ушул. Липофил antifungal суу фазасынан ылайга адсорбцияланганда агынды суу чыгышындагы концентрация азайышы мүмкүн; бирок молекула ажырабаса, экологиялык жүк башка фазага өткөн болот.

Тазалоо ылайын же биокатуу затты айыл чарба жер семирткичи/топурак жөнгө салгычы катары колдонуу топтолгон antifungal заттардын топуракка өтүшү үчүн түз таасир жолун түзүшү мүмкүн.

Авторлор изилдөө мезгилинде ылайды топуракка колдонууда antifungal концентрацияларга тиешелүү кабыл алынуучу чектер жок экенине көңүл бурушат. Бул билдирүү изилдөөнүн 2026 жарыя контекстиндеги жөнгө салуучу баалоосу.

Булактагы ылай концентрациясынын шайкешсиздиги

Сереп clotrimazole үчүн ылайда максималдуу 2547 ng/g, ketoconazole үчүн 10.000 ng/g жана miconazole үчүн 2069 ng/g маанилерин өзүнчө изилдөөлөрдөн берет.

Бирок ошол эле талкуунун кийинки бөлүгүндө бул заттар үчүн тиешелүүлүгүнө жараша 2547 ng/L, 1800 ng/L жана 2069 ng/L маанилери колдонулат. Ылай концентрациясында ng/g жана ng/L бирдиктери тең эмес жана ketoconazole үчүн сан да өзгөрөт.

Булак бул айырманы түшүндүрбөгөндүктөн, Verianla бул маанилерди жалпы жана так максималдуу маанилер катары колдонбойт.

Жогорку концентрация көп изилденген заттарда гана кездештиби?

Жок. Авторлор айрыкча баса белгилеген жагдайлардын бири — аз изилденген айрым заттар да жогорку экологиялык концентрацияларга жеткен.

Мисалы, climbazole болгону 11 изилдөөдө билдирилгенине карабастан Германиядагы муниципалдык агынды сууда 1350 ng/L деңгээлинде катталган. Terbinafine аз сандагы жазууда гана болгон, бирок Индиядагы жер үстүндөгү сууда 15.000 ng/L деп өлчөнгөн.

Бул жагдай аныкталуу жыштыгынын өзү эле экологиялык артыкчылыкты аныктоо үчүн жетишсиз экенин көрсөтөт. Концентрация, таасир жыштыгы жана туруктуулук-тандоо жагынан таасирдүү болушу мүмкүн болгон деңгээл бирге бааланышы керек.

Айыл чарба фунгициддери агынды сууга кантип жетет?

Изилдөө айыл чарба азолдору экологиялык жүктүн маанилүү булагы экенин талкуулайт. Tebuconazole башында турган айрым фунгициддер жер үстүндөгү сууда, жамгыр суусу аралашкан агынды сууда жана айыл жерлерине жакын тазалоо курулмаларында билдирилген.

Tebuconazole үчүн изилдөөлөрдөгү эң жогорку агынды суу концентрацияларынын бири 1893 ng/L деп берилген. Авторлор имарат боёкторунда жана каптамаларында колдонулган фунгициддер жаан-чачын менен беттен жуулуп канализация системасына жетиши мүмкүн болгон шаардык булак жолун да талкуулашат.

Тамак-аш өнөр жайы эмне үчүн маанилүү?

Сереп түшүмдөн кийинки жемиш иштетүү жана тамак-аш өнөр жайы айрым фунгициддер үчүн жогорку чекиттик булак түзүшү мүмкүн экенин көрсөтөт.

Imazalil үчүн тамак-аш өнөр жайы агынды суусунун чыгышында 19.802 ng/L, thiabendazole үчүн ошол эле контекстте 926 ng/L билдирилген, муниципалдык чыгыш суудагы imazalil мааниси 496 ng/L деп берилген.

Thiabendazole үчүн Испаниядагы башка тазалоо курулмасынын киришинде 1.900.000 ng/L сыяктуу өтө жогорку маани да билдирилген. Бул маанилер ар башка талаа жана булактардан келгендиктен, стандартташтырылган процесс көрсөткүчү катары өз ара салыштырылбашы керек.

Кадимки агынды суу тазалоо эмне үчүн жетишсиз болушу мүмкүн?

Биринчи жана экинчи баскычтагы агынды суу тазалоо процесстери antifungal дары-дармектерди атайын кетирүү үчүн долбоорлонгон эмес. Биринчи тазалоо негизинен физикалык чөктүрүү жана катуу заттарды бөлүүгө, экинчи тазалоо болсо биологиялык органикалык заттарды өзгөртүүгө негизделет.

Ошондуктан айрым antifungal заттар биологиялык жактан жетиштүү ажырабай чыгыш сууда калышы мүмкүн; айрымдары болсо ылайга адсорбцияланат. Булак fluconazole, bifonazole, naftifine, posaconazole жана ciclopirox сыяктуу заттар кадимки тазалоодон кийин кала алышы тууралуу адабияттарды берет.

Мембраналык биореакторлор эмне бере алат?

Изилдөө мембраналык биореакторлорду (MBR) antifungal кетирүүнү жакшырта турган алдыңкы варианттардын бири катары талкуулайт.

Серепте келтирилген Түштүк Африка изилдөөсүндө metronidazole жана ketoconazole, ошондой эле алардын айрым метаболиттери MBR камтыган тазалоо линиясы боюнча бааланган. Булак:

• metronidazole үчүн болжол менен %60 көрсөткүчүнөн %100 көрсөткүчүнө жакындаган кетирүү,
• metronidazole метаболити үчүн %40–75 кетирүү,
• ketoconazole үчүн болжол менен %60 көрсөткүчүнөн %100 көрсөткүчүнө жакындаган кетирүү,
• ketoconazole N-deacetyl метаболитинин чыгышта аныкталбашы

жыйынтыктарын берет.

Бул жерде маанилүү терминологиялык чек бар: макала өзү metronidazole затын антибиотик катары аныктайт. Ошондуктан бул мисал MBRдин antifungal заттарга гана тиешелүү контролдуу салыштыруусу катары бааланбашы керек.

MBR эмне үчүн өзгөчө гидрофоб заттарда жардам берет?

Булакта каралган MBR мисалында ультрафильтрация мембраналарынын көзөнөк өлчөмү болжол менен 0,2–0,5 µm деп берилген. Antifungal молекуланын өзү бул масштабда механикалык түрдө элекке кармалышы милдеттүү эмес; изилдөөнүн түшүндүрмөсү бөлүкчө фазасына байланышкан бирикмелер мембрана кармап калган биомасса жана бөлүкчөлөр менен бирге системада жакшыраак сакталышы мүмкүн дегенге негизделет.

Ошондуктан “0,2 µm көзөнөк antifungal молекуланы физикалык түрдө токтотот” деген жөнөкөй механизм чыгарылбашы керек.

Дагы кайсы алдыңкы тазалоо ыкмалары талкууланат?

Изилдөөдө antifungal заттар үчүн потенциалдуу алдыңкы процесстер арасында:

• гидрогель сыяктуу жаңы сорбенттер,
• графен менен модификацияланган адсорбент материалдар,
• электрохимиялык алдыңкы кычкылдануу,
• фото-кычкылдануу,
• фотокатализ,
• UV негизиндеги алдыңкы кычкылдануу

бар.

Бул ыкмалар серептеги ар башка изилдөөлөрдөн алынган. Изилдөө бир antifungal аралашмасын бирдей кириш сууда бардык технологиялар менен салыштырган эксперимент жүргүзбөгөндүктөн, кайсынысы универсалдуу эң жакшы вариант деген жыйынтык чыгарбайт.

Verianla Live: 17 antifungal үчүн PNEC-MIC маанилери

Төмөндөгү бардык маанилер изилдөөнүн Table 2 бөлүгүнөн алынган. График бир эле ыкма менен эсептелген PNEC-MIC маанилеринин масштаб айырмасын гана көрсөтөт. Төмөн PNEC-MIC мааниси түздөн-түз жогорку уулуулук, жогорку клиникалык тобокелдик же кооптуураак дары дегенди билдирбейт.

Модель шайкештиги бардык antifungal заттарда бирдейби?

Жок. MIC бөлүштүрүүлөрү нормалдуу бөлүштүрүү модели менен ылайыкташтырылып, Table 2 бөлүгүндө \(R^2\) маанилери берилген.

Көпчүлүк бирикмелер үчүн ылайыкташуу абдан жогору. Мисалы, anidulafungin үчүн \(R^2=0{,}998\), fluconazole үчүн \(R^2=0{,}999\), rezafungin жана isavuconazole үчүн \(R^2=0{,}999\) билдирилген.

Terbinafine үчүн \(R^2=0{,}724\) болушу болсо башка бирикмелердин көбүнө салыштырмалуу кыйла начар модель ылайыктуулугун көрсөтөт. Ошондуктан 100 ng/L terbinafine PNEC-MIC мааниси акыркы санга гана карап башка дары-дармектер менен бирдей модель белгисиздигине ээ катары бааланбашы керек.

Адабияттагы PNEC менен PNEC-MIC бирдей нерсеби?

Жок. Изилдөөнүн Table 3 бөлүгү эки ар башка мамилени салыштырат. Системалуу адабияттан алынган классикалык PNEC маанилери негизинен балыр, балык, рак сымал, бактерия же башка организмдердеги уулуулук таасирлерине негизделсе, PNEC-MIC маанилери C. albicans antifungal сезимталдыгын жана туруктуулук тандалышын борборго коёт.

PNEC-MIC маанилери бул үч мисалда жогору болушу классикалык PNEC маанилери “туура эмес” дегенди билдирбейт. Эки ыкма ар башка биологиялык таасирлерди жана ар башка организмдерди коргоого аракет кылат.

Экологиялык концентрациялар PNEC-MIC маанилеринен ашабы?

Ооба, системалуу серепте айрым изилдөөлөр эсептелген PNEC-MIC маанилеринен жогору өлчөөлөрдү билдирген деп көрсөтүлөт.

Изилдөөнүн өзүнүн салыштыруусуна ылайык:

• fluconazole үчүн 3200 ng/L,
• voriconazole үчүн 200 ng/L,
• itraconazole үчүн 200 ng/L,
• miconazole үчүн 200 ng/L,
• clotrimazole үчүн 200 ng/L,
• ketoconazole үчүн 200 ng/L,
• terbinafine үчүн 100 ng/L

PNEC-MIC маанилеринен ашкан экологиялык жазуулар бар.

Econazole жана fenticonazole үчүн серепте салыштырылган концентрациялар PNEC-MIC маанилеринен төмөн калганы көрсөтүлгөн. Башка эсептелген antifungal заттар үчүн системалуу издөөдө ылайыктуу экологиялык кездешүү жыйынтыгы табылган эмес деп айтылган.

Экологиялык үлгүнүн PNEC-MIC көрсөткүчүнөн жогору болушу ошол жерде туруктуу козу карындар өнүккөнүнүн түз далили эмес. Маани булак авторлору сунуштаган модель боюнча дагы деталдуу туруктуулук-тандоо изилдөөсүн талап кылышы мүмкүн болгон таасир деңгээлин гана көрсөтөт.

Imazalil эмне үчүн өзүнчө каралды?

Imazalil үчүн кадимки C. albicans MIC бөлүштүрүүсү болбогондуктан, изилдөө Table 2 бөлүгүндө стандарттуу PNEC-MIC маанисин берген эмес. Анын ордуна эки болжолдуу мамиле талкууланган.

C. albicans CYP51 ферментин ингибирлөө аркылуу жасалган болжолдо болжол менен 24 µg/L таасир мааниси колдонулуп, болжол менен 0,024 µg/L PNEC сунушу алынган. Альтернатива катары окшош imidazole жана dermatophyte MIC маанилеринен чыгып, PNEC болжол менен 0,03–1 µg/L аралыгында бааланган.

Бул маанилер Table 2 бөлүгүндөгү стандарттуу ыкма менен алынган тастыкталган PNEC-MIC эмес; булак аларды imazalil үчүн маалымат жетишсиздигин жеңүүгө багытталган мисалдуу болжолдор катары сунуштайт.

Antifungal туруктуулук үчүн sub-MIC таасири эмне үчүн маанилүү?

Козу карын antifungal концентрациядан төмөн деңгээлде жашоону улантуусу эч кандай биологиялык таасир жок дегенди билдирбеши мүмкүн. Изилдөө caspofungin, voriconazole жана fluconazole үчүн MIC көрсөткүчүнөн төмөн дозаларда метаболикалык, толеранттуулук же туруктуулук-тандоо менен байланышкан таасирлерди билдирген мурдагы изилдөөлөрдү талкуулайт.

Бул адабият PNEC-MIC эсептөөсүндө MIC_1% түз чек катары колдонулбай, кошумча 10 көрсөткүчүнө бөлүнүшүнүн негизги себеби.

Эхинокандиндер үчүн маалымат эмне үчүн начарыраак?

Изилдөөнүн келечекке багытталган эң маанилүү боштуктарынын бири echinocandin классы. Авторлор echinocandin заттарынын агынды сууда экологиялык тагдыры илимий адабиятта жетиштүү билдирилбегенин белгилешет.

Caspofungin, anidulafungin, micafungin жана rezafungin үчүн PNEC-MIC маанилери эсептелгенине карабастан, алардын агынды суу чөйрөлөрүндөгү реалдуу концентрациялары жана туруктуулук-тандоо байланышы боюнча экологиялык маалымат өтө чектелүү.

Булакта алардын гидрофил/липофил касиеттерине жараша сууда же ылайда калышы мүмкүн экенине байланыштуу күтүүлөр берилет. Бул билдирүүлөр өлчөнгөн экологиялык тагдыр жыйынтыктары эмес, авторлордун физика-химиялык касиеттерден чыгып жасаган келечектеги изилдөө божомолдору.

Жөнгө салуу жагынан изилдөө эмнени сунуштайт?

Авторлор PNEC-MIC маанилерин antifungal заттарды артыкчылыктуу иретке келтирүү, мониторинг программаларында бута заттарды тандоо жана келечектеги экологиялык стандарттарга баштапкы маалымат берүү үчүн колдонууга болот деп эсептешет.

Изилдөө ошондой эле 2025-жылкы Европа Бирлигинин мониторинг тизмесинде clotrimazole, fluconazole жана miconazole сыяктуу antifungal азолдор жана көп сандагы айыл чарба азол фунгициддери мониторингге алынганын талкуулайт.

Бирок “мониторинг тизмесинде болуу” менен “милдеттүү агызуу чегинин болушу” бир эле нерсе эмес. Макаланын негизги пикири — экологиялык antifungal концентрацияларды туруктуулук тандалышы менен байланыштыра турган жөнгө салуучу чектер дагы эле иштелип чыгышы керек.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Antifungal заттар, өзгөчө азолдор, агынды суу, жер үстүндөгү суу, жер астындагы суу жана тазалоо ылайы сыяктуу ар кандай экологиялык матрицаларда билдирилет.
• Кадимки агынды суу тазалоо бардык antifungal заттарды толук кетирбейт.
• Гидрофил antifungal заттар суу фазасында калышы мүмкүн, ал эми көбүрөөк липофил бирикмелердин ылай жана биокатуу фазасына өтүшү маанилүү экологиялык жол болушу мүмкүн.
• Fluconazole каралган адабиятта эң көп билдирилген antifungal заттардын бири.
• Айлана-чөйрөдөгү айрым antifungal концентрациялар изилдөөдө эсептелген PNEC-MIC эталондорунан жогору билдирилген.
• Учурдагы экологиялык PNEC маалымат базасы козу карын туруктуулук тандалышы жагынан жетишсиз.
• Candida albicans MIC бөлүштүрүүлөрүнөн PNEC-MIC чыгаруу эксперименттик экологиялык чек иштеп чыгуу үчүн колдонулушу мүмкүн болгон баштапкы мамиле.
• Агынды суу чыгышы жана тазалоо ылайы бирге бааланышы керек; булгоочунун суу фазасынан алысташы анын толук ажыраганын далилдебейт.
• Antifungal булгануу жана antifungal туруктуулук Бирдиктүү Саламаттык көз карашында бирге изилдениши керек.

Изилдөө колдобогон же далилдебеген жыйынтыктар

• PNEC-MIC маанилери учурдагы мыйзамдуу агынды суу агызуу чектери эмес.
• PNEC-MICтен төмөн ар бир концентрация бардык экологиялык козу карындар үчүн сөзсүз коопсуз экени далилденген эмес.
• Candida albicans бардык экологиялык козу карын түрлөрүнүн туруктуулук динамикасын көрсөтпөйт.
• PNEC-MICтен ашуу өзүнчө эле талаада antifungal туруктуулук өнүккөнүн далилдебейт.
• Бир бирикменин көбүрөөк билдирилиши анын айлана-чөйрөдө сөзсүз көбүрөөк жайылганын билдирбейт.
• Ылайга адсорбция antifungal зат экологиялык жактан жок кылынды дегенди билдирбейт.
• MBR, алдыңкы кычкылдануу же адсорбция ыкмаларынын биринин бардык antifungal заттар үчүн универсалдуу чечим экени көрсөтүлгөн эмес.
• 17 PNEC-MIC мааниси бирдей өлчөмдөгү эксперименттик экологиялык маалыматка негизделбейт.
• Изилдөө Түркия үчүн мыйзамдуу агызуу стандартын же улуттук экологиялык тобокелдик чегин аныктабайт.
• Булакта экологиялык козу карын коомчулуктарында 17 PNEC-MIC маанисинин баарын тастыктаган узак мөөнөттүү талаа эксперименти жок.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө эки негизги илимий компонентти бириктирет:

1. Antifungal заттардын экологиялык кездешүүсүн жана учурдагы PNEC маанилерин аныктоо үчүн системалуу адабият издөө.
2. Экологиялык козу карын туруктуулугу боюнча маалымат боштугун азайтуу максатында Candida albicans MIC бөлүштүрүүлөрүнөн 17 antifungal үчүн PNEC-MIC эсептөө.

Демек, изилдөө жөн гана баяндоочу сереп эмес; системалуу тандалган экологиялык маалыматтардын үстүнө жаңы экинчи эсептөө катмарын кошот. Ошол эле учурда жаңы экологиялык үлгү чогултулган эмес, antifungal концентрация лабораторияда өлчөнгөн эмес жана PNEC-MIC маанилери экологиялык микрокосм же талаа эксперименти менен тастыкталган эмес.

Системалуу сереп стандарты

Авторлор ыкманы Joanna Briggs Institute мамилеси боюнча жүргүзгөнүн жана PRISMA 2020 багыты боюнча отчет бергенин белгилешет.

Кыскача бөлүмдө болсо ыкма “Preferred Reporting Items for Systematic literature reviews and Meta Analyses extension for Scoping Reviews (PRISMA-SLR)” деп аталат. Негизги метод бөлүмүндө колдонулган аталыш PRISMA 2020. Бул терминологиялык айырма булакта түшүндүрүлгөн эмес.

Издөө булактары

Киргизүү жана чыгаруу мамилеси

Жарыялоо мезгили 2000–2024 деп аныкталган. Авторлор 13.527 алгачкы жазуунун 13.215 жазуусу, башкача айтканда %97,7 бөлүгү ушул мезгилде жарыяланганын дата аралыгынын негиздеринин бири катары көрсөтүшөт.

PCC алкагына ылайык antifungal агенттерди же алардын экологиялык бар болушун карабаган изилдөөлөр, antifungal жөнүндө сөз кылып сандык экологиялык концентрация же PNEC бербеген изилдөөлөр жана клиникалык/лабораториялык контекстте гана болуп, экологиялык байланышы жок басылмалар чыгарылган.

Скрининг бурмалоосу кантип азайтылды?

Баштапкы скрининг эки көз карандысыз баалоочу тарабынан жүргүзүлгөн. Эки изилдөөчүнүн ортосунда пикир келишпестик болгондо үчүнчү баалоочу чечим процессине кошулган.

Бул ыкма жеке скринер катасын азайтууга багытталган. Бирок макалада киргизилген 122 изилдөөнүн ар бири үчүн, мисалы, ROBINS-I, QUADAS же ага тең стандартташтырылган изилдөө сапаты баллы берилген эмес.

Жеткиликтүүлүк жана тил бурмалоосу

685 ылайыктуулук талапкеринин 70 жазууга институционалдык paywall жана ачык жеткиликтүү версиянын жоктугу себептүү жетүү мүмкүн болгон эмес. Калган 615 жазуунун англис жана португал тилиндегилери гана бааланып, дагы беш басылма тил себептүү чыгарылган.

Авторлор өзгөчө жеткиликтүүлүк көйгөйү системалуу далил синтезине тандоо бурмалоосун алып келиши мүмкүн экенин кабыл алышат.

Географиялык өкүлчүлүк кантип бөлүштүрүлгөн?

Жыйналган адабият Европа жана Азияда топтолгон. Негизги текстте Кытайдан 22, Испаниядан 16, Швециядан 8, Индиядан 8 жана Германиядан 6 изилдөө бар экени көрсөтүлгөн.

Африка жана Латын Америкасынын азыраак көрсөтүлүшү, изилдөөчүлөргө ылайык, бул аймактарда чыныгы antifungal булгануу төмөн экенин далилдебейт. Мониторинг инфраструктурасы, изилдөө каржылоосу, тил жана эл аралык библиографиялык көрүнүктүүлүк маалымат бөлүштүрүүгө таасир эте алат.

Убакыттык өкүлчүлүк

Акыркы маалымат топтомундагы изилдөөлөрдүн негизги текстте көрсөтүлгөн жарыялоо аралыгы 2005–2023 жана 2012 жылдан кийин жарыялардын саны көбөйгөн. Эң көп жарыя 15 изилдөө менен 2015-жылы билдирилген.

Бул маалымат 7 Февраль 2024 датасындагы системалуу издөөны көрсөтөт. Макала 2026-жылы жарыяланышы экологиялык кездешүү синтези 2025–2026 адабиятын камтыйт дегенди билдирбейт.

PNEC-MIC моделдөөсү

EUCASTтагы C. albicans MIC бөлүштүрүүлөрү нормалдуу бөлүштүрүү моделин колдонуп сызыктуу эмес регрессия менен талданган. Бөлүштүрүүнүн төмөнкү болжол менен %1 бөлүгүн көрсөткөн MIC_1% бааланган соң, маани 10 көрсөткүчүнө бөлүнгөн.

Таблица PNEC-MIC маанилериндеги болжол менен 210 эселик аралыктын дарынын атынан гана эмес, MIC бөлүштүрүүсүнүн жайгашуусунан келип чыкканын көрсөтөт. Бирок PNEC-MIC чыныгы экологиялык коопсуздук чегине канчалык туура келери түз талаа тастыктоосун талап кылат.

Table 2 бөлүгүндө маалымат булагы бардык бирикмелер үчүн бирдей эмес

Caspofungin сапы булак эскертүүсүндө жарыяланбаган маалыматка негизделген. Terbinafine Arendrup жана кесиптештеринин 2020-жылдагы жарыясына; miconazole, econazole, clotrimazole, ketoconazole жана fenticonazole болсо Kroustali жана кесиптештеринин 2025-жылдагы изилдөөсүнө байланышкан.

Ошондуктан таблица бир математикалык формула менен иштелгени менен, баштапкы MIC маалыматтарынын далил булагы бардык саптарда бирдей эмес.

Table 3 бөлүгүндөгү классификация көйгөйү

Table 3 системалуу серептен табылган PNEC маанилерин PNEC-MIC маанилери менен салыштырат. Бирок таблицада azoxystrobin, carbendazim, climbazole, clotrimazole, fluconazole жана ketoconazole сыяктуу тема менен байланышкан заттардан тышкары benzotriazole, ethylparaben, methylparaben, metronidazole, sulfamethoxazole жана triclocarban сыяктуу antifungal эмес химиялык заттар да бар.

Ошондуктан Table 3 толугу менен “antifungal дары PNEC таблицасы” катары колдонулса, илимий классификация керексиз кеңейтилет. Verianla текстинде antifungal PNEC-MIC салыштыруу ачык түрдө темага туура келген заттарда гана колдонулган.

Supplementary Table S1 чеги

Серептеги экологиялык концентрациялардын деталдуу өлкө, матрица жана булак тизмеси Supplementary Table S1 бөлүгүндө бар. Негизги PDF ошол таблицадан алынган синтездерди жана тандалган максимумдарды гана камтыйт.

Жүктөлгөн файлда Supplementary Table S1 жок болгондуктан, Verianla бул кошумча таблицанын бардык саптарын өз алдынча тастыкталган деп эсептебейт. Негизги текстте түз берилген маанилер колдонулушу мүмкүн; кошумча таблицанын көрүнбөгөн саптары боюнча жаңы салыштыруу жасалган эмес.

Изилдөөнүн эң күчтүү жактары

Изилдөөнүн күчтүү жактарынын бири экологиялык antifungal кездешүүнү клиникалык antifungal сезимталдык маалыматы менен бир эле Бирдиктүү Саламаттык көйгөйүнүн ичинде бириктириши. Ошентип, “химиялык зат айлана-чөйрөдө табылдыбы?” деген суроо гана эмес, “табылган концентрация туруктуулук тандалышы жагынан кайсы масштабга туура келиши мүмкүн?” деген суроо да каралган.

PRISMA агымынын ачык берилиши, эки көз карандысыз скринер колдонулушу, жеткиликсиз изилдөөлөрдүн саны билдирилиши жана PNEC-MIC формуласы ачык көрсөтүлүшү ыкманы кайра баалоо мүмкүнчүлүгүн жогорулатат.

Изилдөөнүн негизги чектөөлөрү

Биринчи чектөө — PNEC-MIC экологиялык козу карын коомчулуктарында түз өлчөнгөн тандоо концентрациясы эмес, C. albicans MIC маалыматынын негизинде чыгарылган коргоочу прокси.

Экинчи чектөө — изилдөөлөрдүн географиялык бөлүштүрүлүшүндөгү ачык тең салмаксыздык. Европа жана Азиянын үстөмдүгү дүйнөлүк antifungal булгануунун чыныгы картасы менен бирдей эмес.

Үчүнчү чектөө — 70 толук текстке жетүү мүмкүн болбогону жана англис/португал тилиндеги изилдөөлөр гана колдонулганы тандоо бурмалоосун жаратышы мүмкүн.

Төртүнчү чектөө — системалуу издөө 7 Февраль 2024 датасында жүргүзүлгөн. 2024-жылдын калган бөлүгү жана 2025–2026 мезгилиндеги жаңы экологиялык кездешүү изилдөөлөрү негизги системалуу маалымат топтомуна автоматтык кирбейт.

Бешинчи чектөө — изилдөөнүн айрым таблица жана сүрөттөрүндө antifungal эмес антимикробдор antifungal аталыштары астында көрүнөт жана ылай концентрацияларында бирдик/маани шайкешсиздиги бар.

Алтынчы чектөө — PNEC-MIC эсептөөсү айрым заттарда жарыяланбаган же ар башка булактардан алынган MIC маалыматына негизделет.

Негизги илимий түшүндүрмө

Изилдөөнүн эң ишенимдүү корголуучу жыйынтыгы — antifungal булганууну классикалык экологиялык уулуулук жагынан гана эмес, туруктуулук тандалышы жагынан да суу жана ылай башкарууга киргизүү керек деген ой.

17 PNEC-MIC мааниси бул көйгөйдү чечкен акыркы жөнгө салуучу чектер эмес. Изилдөөнүн негизги салымы — экологиялык antifungal концентрация менен козу карын сезимталдык маалыматынын ортосунда текшерүүгө боло турган сандык көпүрө сунуштоо. Кийинки маанилүү кадам — бул чектерди чыныгы агынды суу матрицаларында, экологиялык козу карын коомчулуктарында жана узак мөөнөттүү таасир астында эксперименттик тастыктоо.

Булак жана Ыкма Эскертүүсү

Оригиналдуу изилдөөнүн толук аталышы: Predicted no effect concentrations of antifungals for wastewater management and agricultural use

Авторлор жана ирети: D. Gil; S. José; A. Ascenso; M. Novak Babič; E. Segal; J. Meletiadis; J. P. Gangneux; C. J. Weiskerger; H. M. Solo-Gabriele; E. Valério; J. Brandão.

Тең биринчи авторлор: D. Gil жана S. José. Булак эки автор тең салым кошконун жана биринчи авторлукту бөлүшкөнүн билдирет.

Жооптуу авторлор: E. Valério жана J. Brandão.

Мекемелер: Department of Environmental Health, National Institute of Health Doutor Ricardo Jorge, Lisboa, Portugal; Department of Biology, Biotechnical Faculty, University of Ljubljana, Ljubljana, Slovenia; Department of Clinical Microbiology and Immunology, School of Medicine, Tel Aviv University, Tel Aviv, Israel; Clinical Microbiology Laboratory, Attikon University Hospital, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens, Athens, Greece; Centre National de Référence des Mycoses et Antifongiques LA-AspC Aspergilloses chroniques, European Excellence Center for Medical Mycology, Centre hospitalier Universitaire de Rennes, Rennes, France; University Rennes, CHU Rennes, Inserm, EHESP, Irset UMR_S 1085, Rennes, France; United States Environmental Protection Agency, Atlanta, GA, United States; Department of Chemical, Environmental, and Materials Engineering, University of Miami, Coral Gables, FL, United States; cE3c – Centre for Ecology, Evolution and Environmental Changes, Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa, Lisboa, Portugal.

DOI: 10.3389/ftox.2026.1767925

Журнал: Frontiers in Toxicology.

Бөлүм: Environmental Toxicology.

Басмакана / платформа: Frontiers.

Том / макала номери: Volume 8, Article 1767925.

Булак түрү жана рецензия статусу: Frontiers тарабынан “Review” макаласы катары жарыяланган жана рецензиядан өткөн изилдөө. Илимий ыкма JBI/PRISMA негизиндеги системалуу адабият издөөнү Candida albicans MIC бөлүштүрүүлөрүнөн жасалган PNEC-MIC эсептөөсү менен бириктирет.

Макала даталары: Received 15 December 2025; Revised 16 January 2026; Accepted 26 January 2026; Published 24 March 2026.

Редактор: Martin Ezechias.

Рецензенттер: Sandra Bakare жана Yago Guida.

Расмий DOI шилтемеси:https://doi.org/10.3389/ftox.2026.1767925

Расмий жарыя шилтемеси:Frontiers — расмий макала барагы

Лицензия: Creative Commons Attribution License (CC BY).

Каржылоо: Изилдөө Fundação para a Ciência e Tecnologia тарабынан CE3C бөлүм каржылоосу UIDB/00329/2025 жана CHANGE LA/P/0121/2020 алкагында колдоого алынган. Monika Novak Babič үчүн Slovenian Research and Innovation Agency тарабынан MRIC UL I0-0022 жана P1-0198 колдоосу менен European Union Horizon Europe Grant No. 101185862 билдирилген. Изилдөө ошондой эле EU4Health программасы Grant Agreement No. 101140460 EU-WISH алкагында биргелешкен каржылоо колдоосун билдирет.

Маалымат жана кошумча материал: Макала Supplementary Table S1 жана толтурулган PRISMA 2020 текшерүү тизмеси кошумча материалда бар экенин билдирет. Жүктөлгөн негизги булак болгону 18 беттик негизги макала; тиешелүү Supplementary Material файлдары бул Verianla баалоосунда өз алдынча каралган эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор коммерциялык же финансылык кызыкчылык кагылышын жаратышы мүмкүн болгон байланыш жок экенин билдиришкен. E. Valério тапшыруу учурунда Frontiers редакциялык кеңешинин мүчөсү болгону өзүнчө көрсөтүлүп, бул рецензия процессине же акыркы чечимге таасир этпегени билдирилген.

Генеративдүү жасалма интеллект билдирүүсү: Авторлор макаланы түзүүдө генеративдүү жасалма интеллект колдонбогонун билдиришкен. Frontiers сүрөттөргө тиешелүү айрым альтернативдүү тексттер өзүнүн жасалма интеллект колдоосу менен түзүлгөн болушу мүмкүн экени тууралуу стандарттуу платформа эскертүүсүн өзүнчө берет.

АКШ EPA баш тартуусу: Макала изилдөө АКШ Өкмөтүнүн же U.S. Environmental Protection Agency продуктусу эмес экенин жана тиешелүү автор ишти мамлекеттик милдеттин алкагында жүргүзбөгөнүн ачык белгилейт.

Автордук салымдар: D. Gil жана S. José formal analysis, investigation, original draft жана review/editing; A. Ascenso formal analysis жана жазуу; M. Novak Babič жана E. Segal жазуу; J. Meletiadis жана J. P. Gangneux investigation жана жазуу; C. J. Weiskerger менен H. M. Solo-Gabriele жазуу; E. Valério data curation, formal analysis, investigation, methodology, project administration, supervision, validation, visualization жана жазуу; J. Brandão conceptualization, formal analysis, funding acquisition, investigation, project administration, resources, supervision, validation, visualization жана жазуу салымдары менен тизмеленген.

Системалуу издөө датасынын чеги: Маалымат базасы боюнча издөө 7 Февраль 2024 датасында жүргүзүлгөн. Макала 2026-жылы жарыяланганы системалуу экологиялык концентрация маалымат топтому 2025–2026 адабиятын камтыйт дегенди билдирбейт.

Жеткиликтүүлүк жана тил чеги: Ылайыктуулук баскычындагы 685 басылманын 70 жазууга жетүү мүмкүн болгон эмес; англис жана португал тилиндеги изилдөөлөр гана бааланган. Авторлор бул тандоо бурмалоосун жаратышы мүмкүн экенин кабыл алышат.

Risk-of-bias чеги: Эки көз карандысыз скринер жана пикир келишпестик болгондо үчүнчү баалоочу колдонулган. Бирок киргизилген изилдөөлөр үчүн стандартташтырылган, изилдөө деңгээлиндеги сандык risk-of-bias баалоосу билдирилген эмес.

PNEC-MIC чеги: PNEC-MIC маанилери экологиялык козу карын коомчулуктарында эксперименттик аныкталган так чектер эмес. Candida albicans MIC бөлүштүрүүсүнүн төмөнкү бөлүгүнөн чыгарылган жана кошумча 10 коопсуздук фактору колдонулган модель маанилери.

Модель организм чеги:Candida albicans клиникалык жактан маанилүү жана кең MIC маалыматына ээ түр; бирок экологиялык козу карындардын бардык экологиясын жана туруктуулук динамикасын көрсөтпөйт.

Маалымат келип чыгышынын чеги: PNEC-MIC эсептөөлөрүнүн баштапкы MIC маалыматы бардык antifungal заттар үчүн бир эле булактан келбейт. Caspofungin үчүн Table 2 бөлүгүндө жарыяланбаган маалымат колдонулганы көрсөтүлгөн; terbinafine жана айрым imidazole башка жарыяланган изилдөөлөргө негизделген.

Модель шайкештиги чеги: Terbinafine үчүн нормалдуу бөлүштүрүү шайкештиги \(R^2=0{,}724\) болуп, таблицадагы башка бирикмелердин көбүнө караганда төмөн. PNEC-MIC маанилери акыркы санга гана карап бирдей модель тактыгына ээ деп бааланбашы керек.

Классификация шайкешсиздиги: Сүрөт 2 жана Table 3 сыяктуу айрым түзүмдөрдө metronidazole, sulfamethoxazole, benzotriazole, parabens жана triclocarban сыяктуу antifungal эмес заттар antifungal аталыштары астында же бир салыштырууда орун алган. Бул заттар Verianla тарабынан унчукпай antifungal катары кайра классификацияланган эмес.

Ылай бирдиги/маани шайкешсиздиги: Булакта clotrimazole, ketoconazole жана miconazole үчүн ылай концентрациялары бир бөлүктө ng/g, башка сүйлөмдө ng/L болуп билдирилет; ketoconazole үчүн сан да өзгөрөт. Бул шайкешсиздик унчукпай оңдолгон эмес.

Жөнгө салуучу түшүндүрмө чеги: Table 2 бөлүгүндөгү PNEC-MIC маанилери авторлор тарабынан келечектеги жөнгө салуу жана мониторинг иштери үчүн баштапкы эталон катары сунушталат. Изилдөө бул маанилер азыркы милдеттүү мыйзамдуу агызуу чектери экенин көрсөтпөйт.

Илимий булак чеги: Бул Verianla макаласындагы экологиялык концентрациялар, аныкталуу жыштыктары, PNEC/PNEC-MIC маанилери, тазалоо механизмдери жана туруктуулук баалоолору каралган изилдөөгө гана негизделген. Тышкы булактар библиографиялык идентификацияны, жарыя жазуусун, рецензия жана лицензия маалыматын текшерүү үчүн гана колдонулуп, негизги илимий баянга сырттан жаңы эксперименттик жыйынтык кошулган эмес.