Letrozol + yüksək yağlı pəhriz ilə yaradılmış polikistik yumurtalıq sindromu siçovul modeli, letrozolun yaratdığı PCOS-bənzəri reproduktiv pozuntuları yüksək yağlı pəhrizin metabolik stressi ilə eyni eksperimental sistemdə birləşdirən preklinik heyvan modelidir. Tədqiqatda 24 dişi Sprague-Dawley siçovulu üç qrupa ayrılmışdır: nəzarət qrupu (CON), normal pəhriz şəraitində letrozol verilən qrup (LV) və letrozola əlavə olaraq yüksək yağlı pəhriz verilən qrup (HLV). Tədqiqatçılar bədən çəkisini, qlükoza tolerantlığını, acqarına qlükozanı, serum lipidlərini, qaraciyər, visseral piy toxuması, mədəaltı vəzi, yumurtalıq və uşaqlıq histologiyasını; mədəaltı vəzi və yumurtalıq immunoflüoresansını və metabolik toxumalardakı gen ekspressiyasını birlikdə qiymətləndirmişlər.
Tədqiqatın əsas nəticəsi yüksək yağlı pəhrizin letrozol modelindəkibütünpozuntuları eyni dərəcədə ağırlaşdırmaması; bunun əvəzinə müəyyən metabolik və histopatoloji xüsusiyyətləri seçici şəkildə gücləndirməsidir. HLV qrupunda LV qrupu ilə müqayisədə daha aydın qaraciyər yağlanması, daha iri visseral adipositlər, daha yüksək hepatik PEPCK və G6Pase ekspressiyası, daha yüksək piy toxuması SREBP-1c və ACC ekspressiyası və yumurtalıqlarda CYP19A1 ilə AMH dəyişikliklərinin daha aydın olduğu görülmüşdür. Bunun əksinə olaraq bədən çəkisi, acqarına qan qlükozası, serum lipidləri, mədəaltı vəzi insulin immunoflüoresans siqnalı, pankreatik TUNEL pozitivliyi və bir çox əsas insulin-siqnal geni baxımından LV ilə HLV arasında əlavə əhəmiyyətli pisləşmə göstərilməmişdir.
Bu fərq xüsusilə vacibdir. Tədqiqat “yüksək yağlı pəhriz PCOS-da hər metabolik və reproduktiv göstəricini daha da pisləşdirir” nəticəsini dəstəkləmir. Daha düzgün ifadə, yüksək yağlı pəhrizin letrozol ilə yaradılmış PCOS-bənzəri mühitdəbəzi qlükoza istehsalı, lipogenez, piy toxuması hipertrofiyası, qaraciyər histopatologiyası və yumurtalıq göstəricilərini seçici şəkildə ağırlaşdırmasıdır.
Tədqiqat insanlarda müalicə tədqiqatı deyil. Serum insulini, dövr edən androgen konsentrasiyaları və HOMA-IR birbaşa ölçülməyib. Buna görə kompensator hiperinsulinemiyadan hiperandrogenizmə uzanan mexanistik zəncir bu eksperimentlə birbaşa təsdiqlənməyib. Bundan əlavə, siçovulların estrus dövrü, yumurtalıq fiziologiyası və piy paylanması insanlardan fərqlənir. Nəticələr PCOS-un metabolik-reproduktiv oxunu araşdırmaq üçün preklinik model təqdim edir; birbaşa klinik müalicə effektivliyi və ya insanlarda eyni təsirlərin yaranacağı mənasına gəlmir.
Tədqiqatın əsas problemi nədir?
Letrozol aromataza fermentini inhibə edən bir birləşmədir. Aromataza androgenlərin estrogenlərə çevrilməsində iştirak edən fermentativ sistemdir və CYP19A1 tərəfindən kodlanan aromataza zülalı bu çevrilmənin mərkəzindədir. Letrozol istifadə edilən gəmirici modelləri androgen artıqlığı və ovulyasiya pozuntusu kimi PCOS-un mühüm reproduktiv xüsusiyyətlərini yarada bilir. Lakin tədqiqatçıların çıxış nöqtəsi yalnız letrozol verilən modellərin piylənmə ilə əlaqəli PCOS-da görülən metabolik pozuntuların hamısını və ya ağırlığını yetərincə təmsil etməyə bilməsidir.
Buna görə tədqiqat letrozolun yaratdığı endokrin/reproduktiv stressə yüksək yağlı pəhrizin metabolik stressini əlavə etməklə daha geniş PCOS-bənzəri fenotip yaratmağı hədəfləmişdir. Burada əsas eksperimental sual yalnız “PCOS yarandı mı?” deyil. Daha mühüm sual,yüksək yağlı pəhriz letrozol fonuna əlavə edildikdə hansı orqan, molekul və histoloji göstəricilərin əlavə olaraq pozulduğudur.
Letrozol + Yüksək Yağlı Pəhriz Modeli Nəyi Təmsil Edir?
Letrozol + yüksək yağlı pəhriz modeli, letrozolun yaratdığı PCOS-bənzəri reproduktiv/endokrin pozuntuları yüksək yağlı pəhrizin yaratdığı metabolik yüklə eyni siçovulda birləşdirərək qaraciyər, visseral piy toxuması, mədəaltı vəzi və yumurtalıqlar arasındakı metabolik-reproduktiv əlaqələri araşdırmaq üçün istifadə olunan preklinik eksperimental modeldir; bu model insan PCOS-unun tam surəti və ya klinik diaqnostika modeli deyil.
Üç qrup niyə lazımdır?
| Qrup | Tətbiq | Elmi müqayisədə rolu |
|---|---|---|
| CON | Normal pəhriz + gündə bir dəfə oral distillə olunmuş su | PCOS induksiyası aparılmayan əsas nəzarət səviyyəsini göstərir. |
| LV | Normal pəhriz + 1 mg/kg/gün letrozol | Letrozol ilə yaradılmış PCOS-bənzəri fenotipi göstərir. |
| HLV | 1 mg/kg/gün letrozol + yüksək yağlı pəhriz | LV ilə müqayisədə yüksək yağlı pəhrizin letrozol fonuna əlavə etdiyi dəyişiklikləri ayırmağa kömək edir. |
Bu dizaynın ən kritik müqayisəsiLV ilə HLV arasındadır. CON ilə HLV arasındakı böyük fərq təkbaşına “yüksək yağlı pəhriz bu dəyişikliyi yaratdı” demək deyil; çünki HLV qrupunda həm letrozol, həm də yüksək yağlı pəhriz var. Yüksək yağlı pəhrizin letrozol üzərinə əlavə təsirini görmək üçün HLV-nin LV-dən fərqli olub-olmadığına baxmaq lazımdır.
Yüksək yağlı pəhriz tam olaraq nə deməkdir?
HLV qrupuna verilən D12492 pəhrizinin enerji tərkibinin%60-ı yağdan, %20-si karbohidratdan və %20-si zülaldantəmin edilmişdir. Pəhrizin ümumi enerji sıxlığı 5,24 kcal/g olaraq verilmişdir. Buradakı “%60 kcal yağ” ifadəsi yemin çəkisinin %60-nın yağ olduğu demək deyil; ümumi metabolik enerjinin %60-nın yağ mənbəli olduğunu bildirir. Mənbə CON və LV qruplarına verilən normal pəhrizin ətraflı makronutrient tərkibini eyni səviyyədə bildirmir.
İnsulin siqnalı niyə mərkəzdədir?
İnsulin hüceyrəyə çatdıqda metabolik cavab yalnız bir molekuldan asılı deyil. Tədqiqatın izlədiyi əsas oxINSR → IRS → PI3K → AKTsiqnal zənciridir. INSR insulin reseptorudur. IRS-1 və IRS-2 reseptordan gələn siqnalı hüceyrə daxilinə daşıyan adaptor zülalların genləridir. PI3K və AKT isə siqnalın metabolik cavaba ötürülməsində iştirak edən əsas ara mərhələlərdir. GLUT4 xüsusilə insulinə cavab verən toxumalarda qlükozanın hüceyrəyə daşınması ilə əlaqəlidir.
Lakin bu tədqiqatda qPCR ilə ölçülən dəyərlərin əsasənmRNA ekspressiyasıolduğunu unutmaq olmaz. Bir genin mRNA miqdarının azalması müvafiq siqnal yolunda pozuntu ilə uyğun ola bilər; lakin təkbaşına zülalın miqdarını, fosforlaşma vəziyyətini və ya fermentativ aktivliyini birbaşa ölçmür. Tədqiqatçılar da p-AKT və p-INSR kimi fosforlaşmaya spesifik markerlərlə əlavə təsdiqin lazım olduğunu qeyd edirlər.
Qaraciyər baxımından əlavə bir nüans var. Hepatositlərin əsas ikitərəfli qlükoza daşıyıcısı GLUT2-dir. Mənbə qaraciyərdə görülən GLUT4 mRNA azalmasının aşağı səviyyəli hepatosit ekspressiyasını və ya hepatik qeyri-parenximal hüceyrələrin töhfəsini əks etdirə biləcəyini xüsusi qeyd edir. Buna görə qaraciyər GLUT4 nəticəsi “hepatositlərin əsas qlükoza daşıyıcısı GLUT4-dür və birbaşa bağlanıb” kimi şərh edilməməlidir.
Qlükoneogenez, lipogenez və yağ turşusu oksidləşməsi nə deməkdir?
PEPCKvəG6Pase, qaraciyərin yeni qlükoza istehsal etmə prosesi olan qlükoneogenezlə əlaqəli iki mühüm gendir. Bu genlərin ekspressiyasının yüksəlməsi mənbə tədqiqatın şərhində artmış endogen qlükoza istehsalı istiqamətində metabolik sürüşmə ilə uyğundur.
SREBP-1c,FASvəACCyağ sintezi/lipogenezlə əlaqəli tənzimləyicilərdir. SREBP-1c lipogenik gen proqramının tənzimlənməsində iştirak edir; ACC yağ turşusu sintezinin erkən mərhələlərindən birini tənzimləyir; FAS yağ turşusu sintez kompleksini təmsil edir. Mənbənin primer cədvəli və Şəkil 6-sı “FAS” ifadəsini istifadə etdiyi halda müzakirə mətnində bəzən “FASN” yazılışı işlədilib; burada mənbə cədvəl və qrafiklərindəki adlandırma qorunaraq FAS istifadə edilib.
CPT1avəACOX1isə yağ turşularının oksidativ istifadəsi ilə əlaqəli genlərdir. Hər ikisinin LV və HLV qruplarında nəzarətdən aşağı olması yağ turşusu oksidləşməsi tərəfində dəyişikliklə uyğundur; lakin LV ilə HLV arasında əlavə əhəmiyyətli fərq bildirilməyib.
Yumurtalıqlarda hansı strukturlar qiymətləndirildi?
Korpus luteum, ovulyasiyadan sonra follikulun çevrilməsi ilə yaranan və reproduktiv dövrün işlədiyini göstərən mühüm histoloji strukturdur. Korpus luteum sayının azalması normal ovulyator dövrün pozulması ilə uyğundur.
Antral follikul, inkişafın daha irəli mərhələsinə çatmış, maye ilə dolu antrumu olan follikuldur.Kistik follikullargenişlənmiş və normal follikul inkişafından sapmış strukturları ifadə edir.Atretik follikulisə inkişafını davam etdirə bilməyib degenerasiyaya uğrayan follikuldur. Tədqiqatda LV və HLV qruplarında korpus luteum və antral follikul sayları azalarkən kistik follikullar artmışdır; atretik follikul sayında HLV qrupu LV qrupundan da yüksək olmuşdur.
CYP19A1 və AMH nəyi göstərir?
CYP19A1, aromataza fermentinin gen/zülal adlandırılması ilə əlaqəli əsas markerdir.AMH, anti-Müllerian hormon, yumurtalıq follikul mühiti və follikulyar inkişafla əlaqəli göstəricidir. Tədqiqatda hər iki marker immunoflüoresansla qiymətləndirilmiş, HLV qrupunda LV qrupuna nisbətən daha güclü dəyişikliklər görülmüşdür.
Burada mühüm ölçmə sərhədi var: CYP19A1 flüoresans siqnalının artması birbaşa aromataza ferment aktivliyinin və ya estrogen istehsalının artmasının sübutu deyil. Letrozol artıq aromatazanı farmakoloji olaraq inhibə edir və bu tədqiqatda dövr edən androgen/estrogen səviyyələri birbaşa ölçülməyib. Eyni şəkildə AMH flüoresansındakı dəyişiklik təkbaşına bütün yumurtalıq funksiyasını izah edən ölçü deyil.
Mədəaltı vəzidə nə ölçüldü?
Mədəaltı vəzi adacıqlarında insulin immunoflüoresansı və TUNEL boyaması istifadə edilmişdir. İnsulin siqnalındakı azalma adacıq quruluşundakı insulin-pozitiv hüceyrə sahəsi/siqnalının dəyişməsini göstərdiyi halda TUNEL testi DNA parçalanması ilə uyğun apoptotik nüvə siqnalını müəyyən etməyə çalışır.
TUNEL analizi mədəaltı vəzi adacığı üçün müəyyən edilmiş ROI daxilində DAPI-pozitiv nüvələri qiymətləndirmişdir. Buna görə TUNEL nəticəsi “dövriyyədəki insulin miqdarı” və ya “mədəaltı vəzin nə qədər insulin ifraz etdiyi” deyil. Bundan əlavə TUNEL boyaması insulinlə ikili müəyyən edilmiş hər nüvənin mütləq β-hüceyrə olduğunu təkbaşına göstərmədiyindən nəticəni ən təhlükəsiz şəkildəadacıq bölgəsindəki apoptotik siqnalkimi oxumaq lazımdır.
Tədqiqatın birbaşa dəstəklədiyi və dəstəkləmədiyi nəticələr
| Tədqiqatın dəstəklədiyi | Tədqiqatın dəstəkləmədiyi |
|---|---|
| Letrozol verilən siçovullarda PCOS-bənzəri reproduktiv və metabolik dəyişikliklər yarandı. | Bu modelin insan PCOS-unun bütün cəhətlərini tam şəkildə təmsil etdiyi göstərilməyib. |
| HFD bəzi qaraciyər, piy toxuması və yumurtalıq göstəricilərini LV qrupu ilə müqayisədə əlavə olaraq ağırlaşdırdı. | HFD-nin ölçülən hər parametrə LV ilə müqayisədə daha pis təsir etdiyi göstərilməyib. |
| Qaraciyər və piy toxumasında insulin-siqnalı ilə əlaqəli molekulyar dəyişikliklər müşahidə edildi. | Fosforlaşmış AKT/INSR vasitəsilə siqnal aktivliyi birbaşa təsdiqlənmədi. |
| Mədəaltı vəzi adacıqlarında insulin siqnalı azaldı və TUNEL pozitivliyi artdı. | Serum insulin ifrazının zaman üzrə funksional gedişi birbaşa ölçülmədi. |
| Yumurtalıq CYP19A1 və AMH flüoresans siqnalları HLV qrupunda daha yüksək tapıldı. | Dövriyyədəki androgen, estrogen və ya birbaşa aromataza aktivliyi ölçülmədi. |
| Model preklinik mexanizm və müdaxilə tədqiqatları üçün istifadə oluna bilər. | Hər hansı dərmanın insan PCOS-unda effektiv və ya təhlükəsiz olduğu sübut edilməyib. |
Tədqiqatın Metodu və Nəticələri
Heyvan eksperimentinin ətraflı dizaynı
Tədqiqatda yeddi həftəlik dişi Sprague-Dawley siçovulları istifadə edilmişdir. Heyvanlar alındıqdan sonra bir həftə adaptasiya dövrünə götürülmüş; daha sonra hər birində səkkiz heyvan olan üç qrupa randomizə edilmişdir. Beləliklə ümumi nümunə 24 siçovuldur.
Yaşayış şəraiti 23±2 °C temperatur, %50±10 nisbi rütubət və 12 saat işıq/12 saat qaranlıq dövrüdür. Heyvanların yem və suya sərbəst çıxışı olub.
CON qrupuna yeddi həftə ərzində gündə bir dəfə oral distillə olunmuş su verilmişdir. LV və HLV qruplarına letrozol 1 mg/kg dozada, %1 karboksimetilsellüloza daxilində suspenziya edilərək gündə bir dəfə oral yolla yeddi həftə tətbiq edilmişdir. HLV qrupu eyni dövrdə D12492 kodlu yüksək yağlı pəhriz qəbul etmişdir. Mənbə normal pəhrizin ətraflı enerji bölgüsünü bildirmir.
Deney sonunda CO2konsentrasiyası mərhələli şəkildə %30-a qaldırılmış, şüur itdikdən sonra kardial punksiya ilə qan alınmış və servikal dislokasiya ilə evtanaziya tamamlanmışdır. Yumurtalıq, uşaqlıq, qaraciyər, mədəaltı vəzi və visseral piy toxuması toplanmışdır. Serumun ayrılması üçün qan 12.000 × g-də 15 dəqiqə sentrifuqalanmış və serum −80 °C-də saxlanmışdır.
Bədən çəkisi həftəlik qeydə alınmışdır. Məqalənin bədən çəkisi qrafiki 8-ci həftəyə qədər uzanır; metod isə bir həftə adaptasiyadan sonra yeddi həftəlik tətbiqi təsvir edir. Buna görə qrafik ümumi adaptasiya + tətbiq zaman xəttini əhatə edir kimi görünür, lakin mənbə qrafikdə adaptasiya həftəsini ayrıca etiketləmir.
Oral qlükoza tolerantlıq testi necə aparıldı?
Oral qlükoza tolerantlıq testi (OGTT), orqanizmin verilən qlükoza yükünü zaman ərzində nə qədər sürətlə tənzimləyə bildiyini araşdıran dinamik testdir. Siçovullar 12 saat ac saxlandıqdan sonra 2 g/kg D-qlükoza oral verilib; quyruq venasından qan qlükozası 0, 30, 60, 90 və 120. dəqiqələrdə ölçülüb. Nekropsiyadan əvvəl acqarına qlükoza da 12 saatlıq aclıqdan sonra portativ qlükometrlə ölçülüb.
Serum biokimyası
AST, ALT, triqliserid (TG), ümumi xolesterol (TC) və HDL-xolesterol kommersiya Fujifilm kitləri ilə ölçülmüş; LDL-xolesterol istehsalçının təlimatına görə hesablanmışdır. Absorbans DRI-CHEM NX500 cihazı ilə oxunmuşdur. AST və ALT metod bölməsində ölçülən dəyişənlər arasında olsa da mənbə məqalənin əsas nəticə mətnində bunlar üçün ayrıca sayısal nəticələr verilmir; buna görə burada dəyər uydurulmayıb.
Histologiya necə aparıldı?
Qaraciyər, mədəaltı vəzi, visseral piy toxuması, yumurtalıq və uşaqlıq %10 neytral tamponlu formalində fiksasiya edilmiş, parafinə yerləşdirilmiş və HM325 Micro-Tome ilə 4 µm qalınlığında kəsilmişdir. Hər heyvandan hər toxuma üçün üç kəsik araşdırılmışdır. Kəsiklər hematoksilin-eozin (H&E) ilə boyanmış və Nikon Eclipse Ci-L Plus işıq mikroskopu ilə qiymətləndirilmişdir.
Yumurtalıq kəsiklərində korpus luteum, kistik follikul və atretik follikullar qiymətləndirilmiş; müvafiq morfometrik ölçmələr aparılmışdır. Visseral piy toxumasında adiposit diametri ×200 böyütmədə ölçülmüşdür.
Qaraciyər zədələnmə skoru necə yaradıldı?
Mənbə Kleiner əsaslı NAFLD aktivlik yanaşmasını müasir MASLD terminologiyası ilə istifadə etmiş və dörd histoloji komponenti toplamışdır. Bu tədqiqat üçün ümumi skor 0–12 aralığındadır.
| Komponent | Histoloji vəziyyət | Bal |
|---|---|---|
| Steatoz | <%5 | 0 |
| %5–33 | 1 | |
| >%34–66 | 2 | |
| >%66 | 3 | |
| Lobulyar iltihab | Fokus yoxdur | 0 |
| <2 fokus / ×200 sahə | 1 | |
| 2–4 fokus / ×200 sahə | 2 | |
| >4 fokus / ×200 sahə | 3 | |
| Hepatosit balonlaşması | Yoxdur | 0 |
| Az sayda balonlaşmış hüceyrə | 1 | |
| Aydın balonlaşma | 2 | |
| Fibroz mərhələsi | Yoxdur | 0 |
| Perisinusoidal və ya periportal | 1 | |
| Perisinusoidal və portal/periportal | 2 | |
| Körpüləşən fibroz | 3 | |
| Sirroz | 4 |
Mənbədaxili hesabat xəbərdarlığı:Statistik metodda bu ordinal skorun median və kvartillərarası interval (IQR) kimi təqdim edildiyi bildirilir; Şəkil 3 açıqlaması da qutu qrafikini median və IQR kimi təsvir edir. Buna qarşılıq nəticə mətnində CON, LV və HLV skorları 2,60±1,58; 4,60±1,53 və 6,67±0,52 şəklində “±” işarəsi ilə yazılıb. Mənbə bu göstərim fərqini açıqlamadığı üçün burada bu dəyərlər orta±SD kimi yenidən etiketlənməyib.
İmmunoflüoresans metodu
Parafinə yerləşdirilmiş mədəaltı vəzi və yumurtalıq toxumaları insulin, AMH və CYP19A1 anticisimləri ilə 1:500 durulaşdırmada inkubasiya edilmiş; daha sonra Alexa Fluor 488/594 işarəli ikincili anticisimlər 1:1.000 durulaşdırmada tətbiq edilmişdir. Nüvələr DAPI ehtiva edən montaj mühiti ilə görünən edilmişdir. Görüntülər EVOS M5000 Imaging System ilə eyni ekspozisiya şəraitində alınmış və ImageJ ilə fon çıxarıldıqdan sonra flüoresans intensivliyi analiz edilmişdir.
ROI (region of interest), görüntü üzərində kəmiyyət analizi aparılacaq sərhədlənmiş bölgədir. Mədəaltı vəzi adacıqları manual ROI kimi müəyyən edilmiş və fərqli görüntülərdə eyni ekspozisiya şəraiti qorunmuşdur. Bu, fərqli qruplar arasında flüoresans intensivliyini müqayisə edərkən kamera/ekspozisiya dəyişikliyinin ölçməyə süni təsirini azaltmağı hədəfləyir.
TUNEL testi və istifadə olunan formula
TUNEL testi DNA parçalanması ilə əlaqəli nüvə siqnalını işarələyərək apoptotik hüceyrələri müəyyən etmək üçün istifadə olunan metoddur. Mənbədə DeadEnd Fluorometric TUNEL System istifadə edilmişdir. Kəsiklər ksilenlə deparafinləşdirilmiş, 20 µg/ml proteinaza K ilə 37 °C-də 20 dəqiqə işlənmiş və aşkarlama qarışığı ilə 37 °C-də qaranlıqda 60 dəqiqə inkubasiya edilmişdir.
Mənbədə istifadə olunan faiz hesabı:
\[ \text{TUNEL-pozitif hücre (\%)}= \frac{\text{TUNEL-pozitif DAPI çekirdek sayısı}} {\text{adacık ROI içindeki toplam DAPI-pozitif çekirdek sayısı}} \times 100 \]
Surət TUNEL həddini aşan nüvələrin sayıdır. Məxrəc eyni mədəaltı vəzi adacığı ROI-dəki ümumi DAPI-pozitiv nüvələrin sayıdır. Nəticə faizdir. Eyni hədd eyni ekspozisiya şəraitində çəkilən bütün görüntülərə tətbiq edilmişdir. Hər heyvan üzrə üst-üstə düşməyən adacıq sahələri qiymətləndirilmiş və orta faiz dəyəri heyvanın təmsilçi dəyəri kimi istifadə edilmişdir.
qPCR metodu
Qaraciyər və visseral piy toxumasından ümumi RNA çıxarılmışdır. Hər nümunədə 50 mg toxuma buz üzərində 1 ml Easy Blue Reagent içində homogenizə edilmiş və 12.000 × g-də 15 dəqiqə, 4 °C-də sentrifuqalanmışdır. Hər nümunədən 5 µg RNA Prime Script RT Reagent Kit ilə cDNA-ya çevrilmiş, kəmiyyət PCR TB Green PCR Master Mix ilə aparılmışdır. β-aktin daxili nəzarət/referans geni kimi istifadə edilmiş, CON qrupu kalibrator qəbul edilmişdir.
2−ΔΔCqMetodu Nəyi Hesablayır?
2−ΔΔCqmetodu qPCR-də hədəf genin ekspressiyasını əvvəlcə referans genə, sonra nəzarət qrupuna normallaşdıraraq nümunədəki nisbi mRNA səviyyəsini hesablayır; bu tədqiqatda referans gen β-aktin, kalibrator isə CON qrupudur və nəticə mütləq mRNA molekul sayı deyil, nəzarətə nisbətən nisbi ekspressiyadır.
Metodun riyazi axını belədir:
\[ \Delta C_q=C_{q,\text{hedef gen}}-C_{q,\beta\text{-aktin}} \]
İlk addımda hədəf gen ilə β-aktin arasındakı Cq fərqi alınır. Beləliklə başlanğıc material kimi nümunələrarası texniki dəyişənlərin bir hissəsi referans genə görə normallaşdırılır.
\[ \Delta\Delta C_q=\Delta C_{q,\text{örnek}}-\Delta C_{q,\text{CON}} \]
İkinci addımda eksperimental nümunənin normallaşdırılmış dəyəri nəzarət qrupunun normallaşdırılmış dəyəri ilə müqayisə edilir.
\[ \text{Göreli ekspresyon}=2^{-\Delta\Delta C_q} \]
Son addım nisbi qat dəyişimini verir. Buna görə nəzarət qrupunun dəyərinin təxminən 1 olması gözlənilir. Məsələn nisbi dəyərin təxminən 0,5 olması metodun fərziyyələri altında hədəf mRNA-nın nəzarət səviyyəsinin təxminən yarısı qədər olduğunu; təxminən 2 olması isə nəzarətin təxminən iki qatı səviyyəsində olduğunu göstərir. Bu dəyərlər zülal miqdarı və ya zülal aktivliyi ilə eyni deyil.
Mənbə primer ardıcıllıqlarını ətraflı verir. qPCR metod izahındakı hədəf-gen siyahısı TNF, IL-1β və IL-18-i açıq şəkildə saymasa da mənbə primer cədvəlində bu üç gen mövcuddur və Şəkil 6D-də nəticələri təqdim olunur. Buna görə iltihab genlərinin mənbədə həqiqətən ölçüldüyü qəbul edilsə də, metod paraqrafındakı bu adlandırma çatışmazlığı ayrıca qeyd edilməlidir.
| Gen | Forward primer, 5′→3′ | Reverse primer, 5′→3′ |
|---|---|---|
| β-actin | TCGTGCGTGACATTAAAGAG | ATTGCCGATAGTGATGACCT |
| IRS-1 | GTGGAGTTGAGTTGGGCAGA | CCTGTCCGCATGTCAGCATA |
| IRS-2 | TCATACCCAGCCTCATCACTCA | CTCAGGTCGGCCAACGAT |
| PI3K | AATACACCTGGTGCTCGACAC | CCTCTGATCTTGACCCTGAAC |
| INSR | CAGTGTCGTGATCGGAAGTATT | CTGAGGTACTCTGGGTTTGAAG |
| AKT | CAGGCACCCCTTCCTTACAG | GGTACACCACATCCCTCGAG |
| GLUT4 | CCAGTATGTTGCGGATGCTATG | TGGTTTCAGGCACTCTTAGGA |
| CPT1a | TGGGGAAGAGACAGACACCA | ATCGTGGTAGAGCCAGACCT |
| ACOX1 | GGATGGCAGTCCGGAGAATA | TGGCTTCGAGTGAGGAAGTT |
| SREBP-1c | GACGACGGAGCCATGGATT | GGGAAGTCACTGTCTTGGTTGTT |
| FAS | TCCCAGGTCTTGCCGTGC | TCGGATGCCTAGGATGTGTGC |
| ACC | TCCTGCTGCTATTGCTACCCCA | CAGTCCCAGCGCTCACATAA |
| PEPCK | GGATGTGGCCAGGATCGAAA | ATACATGGTGCGGCCTTTCA |
| G6Pase | TTCCGGTGCTTGAATGTCGT | GCAAGGTAGATCCGGGACAG |
| TNF | GTCGTAGCAAACCACCAAGC | TGTGGGTGAGGAGCACATAG |
| IL-1β | GGGATGATGACGACCTGCTA | TGTCGTTGCTTGTCTCTCCT |
| IL-18 | GACAAAAGAAACCCGCCTG | ACATCCTTCCATCCTTCACAG |
Statistik analiz necə aparıldı?
Analizlər GraphPad Prism 9.0 ilə aparılmışdır. Əksər kəmiyyət nəticələri orta ± standart sapma kimi təqdim olunmuşdur. Üç qrupun tək zamanlı müqayisələrində bir istiqamətli ANOVA istifadə edilmiş, ardından bütün ikili müqayisələr üçün Tukey post hoc testi tətbiq edilmişdir.
Bədən çəkisi və OGTT kimi eyni heyvanın zaman ərzində təkrar ölçüldüyü məlumatlar üçün qrup × zaman quruluşlu iki istiqamətli qarışıq dizayn ANOVA istifadə edilmiş; hər zaman nöqtəsində ikili müqayisələr Tukey testi ilə aparılmışdır.
Qaraciyər histopatoloji skoru ordinal qəbul edildiyinə görə Kruskal-Wallis testi və ardından Dunn çoxsaylı müqayisə testi istifadə edilmişdir. Statistik əhəmiyyət həddiP<0,05olaraq müəyyən edilmişdir. P dəyərinin bu həddən kiçik olması qruplar arasında müşahidə olunan fərqin təyin edilmiş sıfır hipotezi altında statistik olaraq gözlənilməz səviyyədə olduğunu göstərir; P dəyəri bioloji təsirin böyüklüyünü və ya klinik əhəmiyyətini təkbaşına göstərmir.
Metabolik nəticələr
| Göstərici | CON | LV | HLV | HLV ilə LV müqayisəsi |
|---|---|---|---|---|
| 8-ci həftə bədən çəkisi | 266,20±19,81 g | 330,70±24,06 g | 346,90±40,19 g | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Acqarına qlükoza | 110,10±11,94 mg/dl | 169,40±44,77 mg/dl | 194,10±42,70 mg/dl | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Triqliserid | 45,80±18,67 mg/dl | 64,71±14,96 mg/dl | 65,88±11,83 mg/dl | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Ümumi xolesterol | 65,67±10,39 mg/dl | 78,50±14,06 mg/dl | 79,38±15,80 mg/dl | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| HDL-c | 28,57±4,11 mg/dl | 22,00±9,25 mg/dl | 22,71±6,71 mg/dl | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| LDL-c | 33,86±4,88 mg/dl | 40,17±15,73 mg/dl | 45,75±12,88 mg/dl | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
Bədən çəkisi üçüncü həftədən etibarən LV və HLV qruplarında nəzarət qrupunun üzərinə çıxmış və fərq dördüncü həftədən sonra daha aydın olmuşdur. Buna baxmayaraq eksperimentin sonunda HLV-nin LV-dən daha ağır olması statistik olaraq əhəmiyyətli deyil. Buna görə “yüksək yağlı pəhriz letrozol qrupunda bədən çəkisini əhəmiyyətli şəkildə daha da artırdı” deyilə bilməz.
OGTT daha ətraflı mənzərə göstərmişdir. Başlanğıcda LV və HLV qlükoza səviyyələri nəzarətdən yüksəkdir. 30-cu dəqiqədə HLV LV-dən əhəmiyyətli dərəcədə yüksək tapılmışdır (P<0,05). 60-cı dəqiqədə də HLV-nin LV-dən daha yüksək olduğu bildirilib (P<0,01). Bunun əksinə 90 və 120-ci dəqiqələrdə LV ilə HLV arasındakı fərq artıq əhəmiyyətli deyil. Buna görə yüksək yağlı pəhrizin təsiri zaman əyrisinin bütün nöqtələrində eyni deyil.
Estrus dövrü vaginal smear ilə qiymətləndirilmişdir. CON qrupunda dövr müntəzəm olduğu halda LV və HLV qruplarının çoxunda dövr pozulmuşdur. Bununla belə mənbə Materials and methods bölməsində vaginal smear nümunələmə, boyama və faza təsnifatının ətraflı prosedurunu ayrıca izah etmir; nəticə buna görə mənbədə bildirildiyi səviyyədə çatdırılmışdır.
Yumurtalıq və uşaqlıq nəticələri
| Göstərici | CON | LV | HLV | Mənbədə LV–HLV şərhi |
|---|---|---|---|---|
| Yumurtalıq çəkisi | 53,53±8,20 mg | 87,23±22,60 mg | 89,59±14,20 mg | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Korpus luteum sayı | 9,97±1,80 | 4,87±1,20 | 4,75±1,00 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Antral follikul sayı | 3,43±0,90 | 1,25±0,50 | 0,875±0,40 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Kistik follikul sayı | 1,86±0,60 | 5,50±1,10 | 7,87±2,10 | Qrafikdə LV–HLV fərqi ns |
| Atretik follikul sayı | 0,86±0,38 | 1,40±1,34 | 2,50±1,22 | HLV daha yüksək, P<0,05 |
| Korpus luteum həcmi | 314,50±118,52 mm³ | 177,34±78,42 mm³ | 339,12±212,65 mm³ | Nəticə mətni “qismən artım” deyir; qrafik LV–HLV üçün † işarəsi göstərir |
| Kistik follikul həcmi | 48,12±38,24 mm³ | 174,73±82,47 mm³ | 158,51±71,36 mm³ | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Uşaqlıq uzunluğu | 2,76±0,40 cm | 2,10±0,80 cm | 2,21±0,50 cm | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| Uşaqlıq diametri | 410,84±55,91 µm | 249,60±52,69 µm | 310,88±46,56 µm | HLV LV-dən daha yüksəkdir; mətn P<0,05, Şəkil 2 işarəsi ††† |
Bu nəticələrin mühüm cəhətlərindən biri HLV qrupunun hər reproduktiv göstəricidə LV-dən daha pis olmamasıdır. Məsələn uşaqlıq diametri HLV-də LV-dən daha böyükdür; yəni letrozol qrupundakı kiçilmə HLV-də daha az aydındır. Bunun əksinə atretik follikul sayı HLV-də əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksəkdir.
Korpus luteum həcmi də diqqət tələb edir. Mənbənin nəticə mətni LV-nin nəzarətdən aşağı olduğunu və HLV-nin 339,12±212,65 mm³-ə “qismən artım” göstərdiyini bildirir. Mənbə Şəkil 2-də LV–HLV müqayisəsi üzərində † işarəsi görünür. Mətn bu ikili müqayisənin P dəyərini ayrıca izah etmədiyindən burada şəkil ilə mətn arasındakı hesabat fərqi qorunmuşdur.
Qaraciyər, mədəaltı vəzi və visseral piy toxuması histologiyası
Nəzarət qaraciyərində lobulyar quruluş qorunmuşdur. LV qrupunda yüngül hepatosit vakuolizasiyası və lokal lipid damcıları görülərkən HLV qrupunda daha geniş yağ toplanması, hepatosit balonlaşması və daha aydın iltihabi hüceyrə infiltrasiyası müşahidə edilmişdir.
Mənbənin nəticə mətnində qaraciyər aktivlik skorları CON üçün 2,60±1,58, LV üçün 4,60±1,53 və HLV üçün 6,67±0,52 kimi yazılmışdır. LV və HLV nəzarətdən yüksəkdir; HLV həmçinin LV-dən daha yüksək bildirilmişdir (P<0,05). Lakin yuxarıda izah edildiyi kimi, skorun təqdimat formasında median/IQR ilə “±” göstərimi arasında mənbədaxili uyğunsuzluq olduğundan bu dəyərlər yenidən statistik təsnifata məruz qoyulmayıb.
Visseral piy toxumasında orta adiposit diametri CON-da 45,71±5,10 µm, LV-də 57,38±7,50 µm və HLV-də 79,09±6,80 µm-dir. HLV LV-dən də əhəmiyyətli dərəcədə böyükdür (P<0,0001). Bu, yüksək yağlı pəhrizin letrozol fonuna əlavə etdiyi ən aydın histomorfometrik təsirlərdən biridir.
Müəlliflər yeddi həftəlik yüksək yağlı pəhriz müddətini daha çox erkən visseral piy toxuması yenidən qurulmasını — xüsusilə adiposit hipertrofiyası və lipogenik gen aktivləşməsini — tutan dövr kimi şərh edirlər. Oturuşmuş iltihabi hüceyrə infiltrasiyasının daha uzun HFD məruz qalmasında inkişaf edə biləcəyi barədə qiymətləndirmə isə tədqiqatın müzakirəsində əvvəlki ədəbiyyata əsaslanır; bu eksperimentin birbaşa zaman-seriyası nəticəsi deyil.
Mədəaltı vəzi immunoflüoresansı və TUNEL nəticələri
| Göstərici | CON | LV | HLV | LV–HLV |
|---|---|---|---|---|
| İnsulin immunoflüoresans ölçümü | 61,79±5,98 | 31,24±3,09 | 30,98±6,95 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| TUNEL-pozitiv hüceyrə | 8,20±3,07% | 17,49±1,44% | 18,83±3,04% | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
Hər iki PCOS qrupu nəzarət qrupu ilə müqayisədə daha aşağı pankreatik insulin flüoresans siqnalı və daha yüksək TUNEL pozitivliyi göstərmişdir. Lakin HLV ilə LV arasında əlavə əhəmiyyətli fərq tapılmamışdır. Buna görə yüksək yağlı pəhrizin bu yeddi həftəlik protokolda mədəaltı vəzi adacıq zədələnmə göstəricilərini letrozolun yaratdığı səviyyədən kənara çıxardığı göstərilməyib.
Mənbə nəticə mətni 61,79/31,24/30,98 dəyərlərini “insulin-pozitiv sahə nisbəti” kimi təsvir etdiyi halda Şəkil 4-ün y oxu “relative insulin fluorescence intensity” ifadəsini istifadə edir. Bu terminoloji fərqə görə dəyərlər burada fiziki faiz vahidi verilmədən “immunoflüoresans ölçümü” kimi saxlanılmışdır.
Yumurtalıq CYP19A1 və AMH immunoflüoresansı
| Marker | CON | LV | HLV | HLV–LV |
|---|---|---|---|---|
| CYP19A1 nisbi flüoresans intensivliyi | 18,17±0,84 | 31,46±2,22 | 41,80±3,27 | HLV daha yüksək, P<0,01 |
| AMH nisbi flüoresans intensivliyi | 16,69±3,60 | 25,53±2,62 | 35,82±2,94 | HLV daha yüksək, P<0,05 |
CYP19A1 siqnalı nəzarət qrupunda daha çox korpus luteum bölgəsində olduğu halda LV və HLV qruplarında follikulyar bölgədə daha geniş yayılmışdır. AMH siqnalı da LV və HLV qruplarında yüksəlmiş, ən güclü dəyişiklik HLV-də görülmüşdür. Bu nəticələr kombinə metabolik və endokrin stress altında follikulyar mikromühitin dəyişdiyi şərhi ilə uyğundur; lakin hormon sintezi və ya dövr edən hormon konsentrasiyası birbaşa ölçülmədiyinə görə daha irəli hormonal nəticələr çıxarıla bilməz.
Qaraciyər və piy toxuması gen ekspressiyası
| Gen / marker | CON | LV | HLV | LV–HLV şərhi |
|---|---|---|---|---|
| INSR | 1,00±0,09 | 0,57±0,21 | 0,30±0,05 | Mətn/xülasə “əhəmiyyətli deyil” deyir; Şəkil 6A † işarəsi göstərir |
| IRS-1 | 1,00±0,14 | 0,64±0,07 | 0,53±0,06 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| IRS-2 | 1,00±0,08 | 0,74±0,09 | 0,56±0,07 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| AKT | 1,00±0,24 | 0,67±0,05 | 0,47±0,24 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| PI3K | 1,00±0,18 | 0,69±0,11 | 0,46±0,09 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| GLUT4 | 1,00±0,12 | 0,45±0,03 | 0,41±0,09 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| CPT1a | 1,00±0,14 | 0,47±0,08 | 0,43±0,06 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| ACOX1 | 1,00±0,07 | 0,47±0,04 | 0,41±0,12 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| PEPCK | 1,00±0,03 | 1,41±0,01 | 3,29±0,02 | HLV daha yüksək, P<0,0001 |
| G6Pase | 1,00±0,18 | 1,56±0,22 | 2,20±0,03 | HLV daha yüksək, P<0,01 |
| TNF-α | 1,00±0,04 | 1,33±0,03 | 2,05±0,44 | HLV daha yüksək, P<0,01 |
| IL-1β | 1,00±0,19 | 2,48±0,18 | 2,95±0,17 | HLV daha yüksək, P<0,01 |
| IL-18 | 1,00±0,20 | 2,25±0,21 | 1,44±0,12 | HLV LV-dən daha aşağı, P<0,0001; hər ikisi CON-dan yüksəkdir |
| SREBP-1c | 1,05±0,14 | 2,68±0,58 | 4,41±0,17 | HLV daha yüksək, P<0,001 |
| FAS | 1,00±0,07 | 11,31±0,71 | 11,79±1,07 | Əhəmiyyətli fərq yoxdur |
| ACC | 1,00±0,15 | 6,36±0,47 | 12,84±2,19 | HLV daha yüksək, P<0,01 |
Bu cədvəl tədqiqatın “seçici ağırlaşma” nəticəsini aydın göstərir. Əsas insulin-siqnal komponentlərinin çoxu LV qrupunda artıq aydın şəkildə azalmışdır və HLV-də sayca daha aşağı görünsələr də mənbə mətninə görə LV–HLV fərqlərinin çoxu əhəmiyyətli deyil. Bunun əksinə PEPCK, G6Pase, SREBP-1c və ACC kimi qlükoza istehsalı/lipogenezlə əlaqəli bəzi göstəricilər HLV-də LV-dən də yuxarı qalxmışdır.
İltihabi genlər də tək istiqamətli davranmayıb. TNF-α və IL-1β HLV-də LV-dən yüksəkdir; IL-18 isə əks istiqamətdə hərəkət edib və HLV-də LV-dən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı tapılıb. Buna baxmayaraq HLV-nin IL-18 səviyyəsi nəzarətdən yüksək qalıb. Buna görə “yüksək yağlı pəhriz bütün iltihab markerlərini daha da artırdı” nəticəsi mənbə tərəfindən dəstəklənmir.
INSR üçün mənbədaxili uyğunsuzluq:nəticə izahı və xülasə LV ilə HLV arasında INSR daxil olmaqla INSR/IRS-1/IRS-2/AKT/PI3K/GLUT4 göstəricilərində əhəmiyyətli fərq olmadığını deyir. Lakin mənbə Şəkil 6A-dakı INSR qrafikində LV–HLV arasında † işarəsi var və şəkil açıqlamasında †, P<0,05 LV–HLV müqayisəsini ifadə edir. Bu iki mənbə elementi bir-birinə uyğun gəlmədiyinə görə Verianla burada INSR üçün LV–HLV fərqini qəti elmi nəticə kimi seçmir.
Bundan əlavə metod bölməsi RNA-nın həm qaraciyərdən, həm də VAT-dan çıxarıldığını deyir və müzakirə qaraciyər ilə VAT insulin-siqnal dəyişikliklərini birlikdə şərh edir. Bununla belə mənbə Şəkil 6-nın sayısal A–D panelləri qaraciyər, E paneli isə adipöz lipogenez markerləri kimi etiketlənmişdir. VAT üçün INSR/IRS/PI3K/AKT/GLUT4-ün ayrı sayısal dəyərləri PDF-də müstəqil panel şəklində verilmir. Buna görə burada VAT insulin-siqnal genləri üçün mənbədə göstərilməyən ayrıca sayısal nəticələr yaradılmayıb.
Yüksək Yağlı Pəhriz Letrozol Qrupundakı Bütün Pozuntuları Daha da Artırdı mı?
Xeyr. Yüksək yağlı pəhrizin təsiri seçicidir: HLV qrupunda LV ilə müqayisədə PEPCK, G6Pase, SREBP-1c, ACC, TNF-α, IL-1β, adiposit diametri, bəzi yumurtalıq göstəriciləri, CYP19A1 və AMH kimi ölçülərdə əlavə dəyişikliklər görülərkən; bədən çəkisi, acqarına qlükoza, serum lipidləri, pankreatik insulin flüoresansı, TUNEL pozitivliyi, FAS, CPT1a, ACOX1 və bir çox əsas insulin-siqnal markerində LV–HLV arasında əlavə əhəmiyyətli fərq göstərilməyib.
Tədqiqatın əsas elmi şərhi
Model letrozolun yaratdığı reproduktiv/endokrin pozuntuları yüksək yağlı pəhrizin yaratdığı metabolik stresslə eyni eksperimentdə birləşdirərək qaraciyər, visseral piy toxuması, mədəaltı vəzi və yumurtalıqlarda eyni vaxtlı dəyişiklikləri görünən etmişdir. Ən güclü əlavə HFD təsirləri xüsusilə qaraciyər steatozu, visseral adiposit hipertrofiyası, hepatik qlükoneogenezlə əlaqəli genlər, piy toxuması lipogenezi və bəzi yumurtalıq göstəricilərində görülür.
Bunun əksinə tədqiqatın məlumatları müəyyən xətti mexanizmi başdan sona sübut etmir. Məsələn “insulin müqaviməti → kompensator hiperinsulinemiya → artmış yumurtalıq androgen istehsalı → follikulyar pozuntu” zənciri bioloji baxımdan müzakirə olunub; lakin bu eksperiment serum insulinini, serum androgenlərini və ya HOMA-IR-ı ölçməyib. Buna görə bu zəncirin bu siçovullarda həqiqətən hansı ardıcıllıqla baş verdiyi eksperimental olaraq müəyyən edilməyib.
Əsas məhdudiyyətlər
Birinci məhdudiyyət bunun gəmirici modeli olmasıdır. Siçovul və insan arasında estrus/menstrual dövr, yumurtalıq fiziologiyası və piy toxuması paylanması baxımından mühüm fərqlər var. Nəticələri insanlara birbaşa köçürmək düzgün deyil.
İkinci məhdudiyyət insulin-siqnal qiymətləndirməsinin mühüm hissəsinin mRNA ekspressiyasına əsaslanmasıdır. Tədqiqatçılar p-AKT və p-INSR kimi fosforlaşmaya spesifik markerlərin və əlavə immunohistokimyəvi təsdiqin lazım olduğunu qeyd ediblər.
Üçüncü məhdudiyyət serum insulin, androgen konsentrasiyaları və HOMA-IR-ın ölçülməməsidir. Bu çatışmazlıq hiperinsulinemiya-hiperandrogenizm əlaqəsinin bu eksperimentdə birbaşa sübut edilməsinə mane olur.
Dördüncü məhdudiyyət zaman ölçüsüdür. Tədqiqat yeddi həftəlik HFD tətbiqinin sonunda toxumaları qiymətləndirib. PCOS-bənzəri fenotipin hansı ardıcıllıqla inkişaf etdiyini, geri dönən olub-olmadığını və daha uzun məruz qalmada necə dəyişəcəyini müəyyən edən longitudinal dizayn deyil.
Müəlliflər gələcəkdə hormonal profillərin, fertilite nəticələrinin, AMH kimi yumurtalıq rezervi markerlərinin və bağırsaq mikrobial icmalarının zaman ərzində izlənməsini təklif edirlər.
Mənbə və Metod Qeydi
Orijinal başlıq:High-fat diet exacerbates hepatic and adipose insulin signaling impairment and ovarian lesions in a rat model of letrozole-induced polycystic ovary syndrome
Müəlliflər:Sunju So, Sujin Kwon, La Yoon Choi, Dae Yong Kim, Mi Hye Kim.
Bərabər töhfə:Mənbə PDF-də bərabər birinci müəllif/bərabər töhfə bəyanatı müəyyən edilməyib.
Məsul müəllif:Mi Hye Kim.
Qurum:College of Korean Medicine, Woosuk University, Jeonju, Jeonbuk State 54986, Republic of Korea.
Jurnal:Molecular Medicine Reports.
Nəşriyyat:Spandidos Publications.
Cild / say / məqalə:34 / 5 / Article 308.
DOI:10.3892/mmr.2026.14019.
Qəbul üçün alınma tarixi:22 İyun 2026.
Qəbul tarixi:28 Avqust 2026.
Onlayn nəşr:15 Sentyabr 2026.
Mənbə növü:Orijinal tədqiqat məqaləsi; nəzarətli in vivo heyvan eksperimenti. İnsan klinik tədqiqatı deyil.
Hakemlik:Molecular Medicine Reports-un rəsmi nəşr siyasəti məqalələrin qəbuldan əvvəl hakem qiymətləndirməsindən keçdiyini və ən azı iki akademik hakem tərəfindən nəzərdən keçirildiyini bildirir.
Lisenziya:Mənbə PDF və PMC qeydi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) lisenziyasını bildirir. Buna görə mənbə histologiya, immunoflüoresans və orijinal sxem görüntüləri eynilə və ya yaxın vizual uyğunlaşdırma ilə yenidən yayımlanmayıb. Verianla daxilindəki sxem yalnız mənbədə açıq şəkildə bildirilmiş elmi əlaqələrin müstəqil vizual izahıdır.
Eksperiment etikası:Woosuk University Institutional Animal Care and Use Committee, təsdiq no. WS-2024-04.
Maliyyələşdirmə:National Research Foundation of Korea (NRF), Koreya hökuməti MSIT; qrant no. RS-2024-00338574.
Məlumat əlçatanlığı:Tədqiqatda yaradılan məlumatların məsul müəllifdən tələb edilə biləcəyi bildirilmişdir.
Maraq toqquşması:Müəlliflər maraq toqquşması olmadığını bəyan etmişlər.
Müəllif töhfələri:MHK tədqiqatın konseptuallaşdırılması və dizaynına töhfə verib. SS, SK və LYC məlumat analizi və tədqiqatda iştirak edib. LYC, DYK və MHK histopatoloji qiymətləndirmə və eksperimental məlumatların şərhinə töhfə verib; LYC, DYK və MHK xam məlumatların orijinallığını təsdiqlədiklərini bildiriblər. SS ilkin məqalə layihəsini hazırlayıb; MHK və DYK reviziya və nəzarət təmin edib. Bütün müəlliflər son mətni oxuyub təsdiqləyib.
Mənbədaxili hesabat xəbərdarlıqları:(1) MASLD skoru metod və şəkil açıqlamasında median/IQR kimi müəyyən edildiyi halda nəticə mətni dəyərləri “±” formasında verir. (2) INSR üçün nəticə mətni LV–HLV fərqini əhəmiyyətsiz qəbul etdiyi halda Şəkil 6A LV–HLV arasında † işarəsi göstərir. (3) Uşaqlıq diametri LV–HLV fərqi nəticə mətnində P<0,05 kimi verildiyi halda Şəkil 2 qrafikində ††† işarəsi var. (4) qPCR metod paraqrafında TNF, IL-1β və IL-18 hədəf-gen siyahısında sayılmasa da primer cədvəli və nəticə qrafiki bu genləri ehtiva edir. (5) Mənbə həm qaraciyər, həm də VAT insulin-siqnal pozuntusunu müzakirə etsə də Şəkil 6-da VAT INSR/IRS/PI3K/AKT/GLUT4 üçün ayrıca sayısal panel təqdim etmir. Bu məqamlar Verianla tərəfindən səssizcə düzəldilməyib, qeyri-müəyyənlik qorunub.
Əsas şərh sərhədi:Tədqiqat HFD+LET siçovul modelinin piylənmə ilə əlaqəli PCOS-un bəzi metabolik və reproduktiv xüsusiyyətlərini birlikdə əks etdirə bildiyini dəstəkləyir. İnsanlarda klinik effektivlik, müalicə uğuru və ya hiperinsulinemiya-hiperandrogenizm zaman ardıcıllığının birbaşa sübutu deyil.
Şərh yazın
E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib