Köpek refahı algısı, veterinerlik öğrencilerinin farklı fiziksel, davranışsal, çevresel ve etik refah sorunlarına ne ölçüde önem verdiklerini gösteren bir değerlendirme yapısıdır. Bu çalışma, Universidad de Las Palmas de Gran Canaria'da dokuzuncu dönem Veteriner Hekimliği öğrencilerinden oluşan altı ayrı akademik kohortta toplam 157 öğrencinin 12 yaygın köpek refahı sorununu 0–4 arasında puanlamasını incelemiştir. Araştırma, açık ve ağır acı oluşturan sorunların—özellikle aktif istismar/zalimlik, acının önlenmesi için tedavi sağlanmaması ve yetersiz beslenmenin—yüksek öncelik aldığını; buna karşılık ırkla ilişkili sağlık sorunları ve bazı daha az görünür ya da karmaşık refah sorunlarının görece daha düşük değerlendirildiğini göstermiştir.

On iki madde beş geniş analitik boyutta toplanmıştır: fiziksel refah, zihinsel refah, çevresel-yapısal refah, sosyal olarak normalleştirilmiş sorunlar ve mesleki uygulama/ihmal sorunları. Akademik yıllar arasında 12 maddenin yedisinde ve beş boyutun tamamında istatistiksel farklar bulunmuştur. Bununla birlikte bu farklar düzenli ve doğrusal bir zaman eğilimi oluşturmamıştır. Çalışma aynı öğrencileri altı yıl boyunca izlemediği için bu sonuçlar bireysel öğrencilerin eğitim süresince nasıl değiştiğini göstermez; farklı yıllardaki farklı öğrenci kohortlarının yanıtları karşılaştırılmıştır.

Demografik analizlerde yaş ve öğrencinin kentsel/kırsal yaşam ortamı genel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir. Cinsiyet açısından yalnız çevresel-yapısal refah boyutunda kadın öğrenciler daha yüksek puan vermiştir. Öğrencilerin kökeni ise bazı maddeler ve boyutlarla ilişkili bulunmuştur; özellikle kayıtlarda ayrıntılı köken bilgisi bulunmayan ve çoğunlukla değişim öğrencilerini içeren “Other” grubunda bazı ortalamalar daha yüksektir. Ancak bu grubun küçük ve heterojen olması nedeniyle sonuçların kültürel veya coğrafi nedensellik olarak yorumlanması uygun değildir.

Çalışmanın eğitim açısından temel mesajı, geleceğin veteriner hekimlerinin açık ve akut acıyı kolaylıkla tanımasına karşın daha az görünür, kronik veya toplumsal olarak normalleştirilmiş refah sorunlarının eğitimde ayrıca görünür kılınmasının gerekebileceğidir. Bulgular tek kurum, öz-bildirim, değişken yanıt oranları, çoklu karşılaştırma düzeltmesinin bulunmaması ve küçük alt gruplar nedeniyle dikkatli yorumlanmalıdır.

Veteriner hekimlikte refah neden yalnız hastalık bulunup bulunmamasından ibaret değildir?

Çalışmanın kuramsal başlangıç noktası, hayvan refahının yalnız hastalığın veya fiziksel yaralanmanın bulunmamasıyla tanımlanamayacağıdır. Güncel refah yaklaşımı fiziksel sağlıkla birlikte hayvanın zihinsel durumu, davranışı, sosyal ilişkileri ve yaşadığı çevresel koşulları da dikkate alır. Bu nedenle bir köpeğin klinik açıdan belirgin hastalık göstermemesi, bütün refah gereksinimlerinin karşılandığı anlamına gelmez.

Akut ağrı, açlık veya doğrudan fiziksel istismar gibi sorunlar görünür ve anlaşılması görece kolaydır. Buna karşılık kronik stres, yetersiz zihinsel uyarım, sosyal izolasyon, yetersiz egzersiz veya belirli ırk özellikleriyle ilişkili kronik sağlık sorunları daha az dramatik görünmesine rağmen uzun süreli refah kaybı yaratabilir. Araştırmanın temel sorularından biri, veterinerlik eğitiminin son dönemlerindeki öğrencilerin bu farklı refah sorunlarını aynı ağırlıkta görüp görmediğidir.

Köpek Refahı Algısı Bu Çalışmada Nasıl Ölçüldü?

Köpek refahı algısı, öğrencilerin 12 belirli refah sorununa 0 “önemli değil” ile 4 “çok önemli” arasında verdikleri Likert puanlarıyla ölçülmüştür; daha sonra maddeler yorumlamayı kolaylaştırmak amacıyla beş kuramsal refah boyutunda toplulaştırılmıştır. Bu boyutlar psikometrik olarak doğrulanmış yeni ölçekler değil, kavramsal olarak ilişkili maddeleri bir araya getiren analitik özetlerdir.

Anket Yeates ve Main'in 2011 tarihli çalışmasından uyarlanmış ve daha önce Luño ve çalışma arkadaşları tarafından İspanyolca kullanılmış bir yapıya dayanmaktadır. Çalışmanın amacı yeni bir refah ölçeği geliştirmek değil, önceden kullanılmış belirli sorunlar üzerinden farklı öğrenci kohortlarının algısal önceliklerini karşılaştırmaktır.

Beş refah boyutu nasıl oluşturuldu?

Bu beş boyut faktör analiziyle keşfedilmiş gizli psikolojik yapılar değildir. Yazarlar maddeleri kavramsal yakınlıklarına göre teorik olarak gruplandırmıştır. Bu nedenle Cronbach alfa gibi iç tutarlılık katsayıları hesaplanmamış ve boyutların psikometrik ölçek olarak yorumlanmaması gerektiği özellikle belirtilmiştir.

Tekrarlanan Kesitsel Tasarım Ne Gösterir ve Ne Göstermez?

Tekrarlanan kesitsel tasarım, farklı akademik yıllarda eğitim gören farklı öğrenci gruplarının aynı veya benzer ölçüm aracıyla karşılaştırılmasına olanak verir; ancak aynı bireyler tekrar tekrar ölçülmediği için gözlenen yıl farkları bireysel gelişim veya eğitimin zaman içindeki nedensel etkisi olarak yorumlanamaz. Bu çalışmada 2019/2020 ile 2025/2026 arasındaki altı kohort karşılaştırılmış, 2020/2021 pandemi nedeniyle çalışma dışında kalmıştır.

Bu ayrım özellikle önemlidir. Örneğin daha yeni bir kohortun zihinsel refaha daha yüksek puan vermesi, veterinerlik programının aynı öğrenciyi zaman içinde mutlaka daha duyarlı hale getirdiğini kanıtlamaz. Yeni kohortun cinsiyet dağılımı, coğrafi kökeni, önceki deneyimi veya başka özellikleri farklı olabilir. Kaynak çalışma kohortların demografik bileşimindeki değişimleri yıllar arası karşılaştırmalarda istatistiksel olarak kontrol etmemiştir.

Öğrenci grubu kimlerden oluşuyordu?

Çalışmaya dokuzuncu dönemde Deontology and Veterinary Legal dersine kayıtlı toplam 157 öğrenci katılmıştır. Bunların 119'u kadın (%75,8), 38'i erkek (%24,2) ve ortalama yaş 24,6 ± 3,1 yıldır. Katılımcıların çoğu Gran Canaria kökenlidir. Akademik yıllara göre anket yanıt oranlarının %18,5 ile %66,1 arasında değişmesi, kohortlar arası karşılaştırmada dikkate alınması gereken önemli bir seçim yanlılığı kaynağıdır.

İstismar neden en yüksek, ırkla ilişkili sorunlar neden en düşük puanı aldı?

Bütün örneklemde en yüksek değerlendirilen sorun aktif istismar veya zalimliktir; kaynak ortalama puanı yaklaşık ölçek tavanında raporlamaktadır. Buna karşılık ırkla ilişkili koşullar 2,5 ± 0,9 ile 12 madde arasındaki en düşük ortalamaya sahiptir. Çalışmanın yorumu, açık ve doğrudan acı oluşturan durumların geleceğin veteriner hekimleri tarafından daha kolay tanındığı, kronik, karmaşık veya toplum içinde kısmen normalleşmiş sorunların ise görece daha düşük önceliklendirilebildiği yönündedir.

Bu sonuç “öğrenciler ırkla ilişkili sağlık sorunlarını önemsiz buluyor” anlamına gelmez. Ölçek 0–4 arasındadır ve 2,5 ortalama sıfıra yakın değildir. Bulgular göreli öncelik farkını göstermektedir: aynı ankette açık şiddet, yetersiz beslenme veya acının tedavi edilmemesi gibi sorunlara daha yüksek puan verilmiştir.

Akademik yıllar arasında hangi maddeler değişti?

On iki refah maddesinin yedisinde kohortlar arasında anlamlı fark raporlanmıştır. Bunlar kronik ağrı veya hareketlilik sorunu, davranış sorunları, acıyı önleyecek tedavinin sağlanmaması, yeterli egzersiz veya alan eksikliği, zihinsel uyarım eksikliği, rutin koruyucu veteriner bakım eksikliği ve barınak eksikliğidir.

Şekil 1'deki örüntünün önemli özelliği doğrusal olmamasıdır. Örneğin kronik ağrı veya zayıf hareketlilik puanı 2019/2020'de 3,7 iken 2021/2022'de 2,9'a düşmüş, daha sonraki kohortlarda yeniden yükselmiş ve 2024/2025'te 3,9'a ulaşmıştır. Bu dalgalanma, “her akademik yılda düzenli biçimde daha yüksek refah duyarlılığı” anlatısını desteklememektedir.

Beş refah boyutunun tamamında kohort farkı bulundu

Zihinsel refah boyutunun ortalaması 2021/2022'de 8,6/12 ile en düşük düzeydeyken 2023/2024'te 10,1/12 ve 2025/2026'da 10,0/12 olarak raporlanmıştır. Sosyal olarak normalleştirilmiş sorunlar boyutu ise 2025/2026'da 6,5/8 ile en yüksek ortalamaya ulaşmıştır. Buna karşılık malpractice boyutu bütün dönemlerde üst sınıra yakın kalmıştır.

Toplam refah puanı da yıllar arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). 2023/2024, 2024/2025 ve 2025/2026 kohortlarında toplam ortalamalar 48 üzerinden 40'ın üzerinde raporlanmıştır. Bununla birlikte bu farklar bireysel öğrencilerin zaman içinde yükselen puanları değildir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Araştırma tasarımı

Araştırma Universidad de Las Palmas de Gran Canaria'da Veteriner Hekimliği programının dokuzuncu dönemindeki Deontology and Veterinary Legal dersi bağlamında yürütülmüştür. Altı akademik yıl değerlendirilmiştir: 2019/2020, 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025 ve 2025/2026. 2020/2021 döneminde küresel halk sağlığı acil durumu nedeniyle ders sunumunda meydana gelen değişiklikler yüzünden veri toplanmamıştır.

Katılım gönüllü olmakla birlikte etkinlik dersin sürekli değerlendirme bileşenine dahildir. Yanıtlar anonimleştirilmiştir. Yaş, cinsiyet ve köken bilgileri üniversitenin idari kayıtlarından alınmıştır. Değişim öğrencilerinin ayrıntılı köken bilgileri mevcut olmadığı için bu kişiler köken değişkeninde “Other” grubuna dahil edilmiştir.

Kentsel ve kırsal sınıflama

Kanarya Adaları'ndaki başkentlerden birinde yaşayan öğrenciler “urban” olarak sınıflandırılmış, diğer yerleşimler “rural” kabul edilmiştir. Değişim öğrencileri için ilgili bilgi bazı durumlarda mevcut değildir. Bu nedenle “home setting” değişkeni köken değişkeniyle aynı bilgi yapısına sahip değildir.

İstatistiksel analiz

Kaynak, Likert yanıtlarını kategorik değişkenler olarak ele aldığını ve yanıt kategorileri arasında eşit aralık varsayımından kaçınmayı amaçladığını belirtmektedir. Buna rağmen betimleyici sunumda ortalama, standart sapma ve medyan hesaplanmıştır.

Birden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal–Wallis testi, uygun ikili karşılaştırmalarda Mann–Whitney U testi kullanılmıştır. Yaş gibi sürekli değişkenlerle refah puanlarının ilişkisi Spearman sıra korelasyon katsayısıyla değerlendirilmiştir. Anlamlılık eşiği α=0,05 olarak belirlenmiş ve analizler PASW Statistics 19.0 ile gerçekleştirilmiştir.

Madde düzeyindeki genel sonuçlar

Bütün 12 madde orta-yüksek önem puanları almıştır. En yüksek öncelik aktif istismar/zalimliktir. Irkla ilişkili koşullar ise 2,5 ± 0,9 ile en düşük ortalamaya sahiptir; yalnız 24 katılımcının (%15,3) bu maddeyi en yüksek önem kategorisinde değerlendirdiği raporlanmıştır.

Kaynak bütün maddeler arasında pozitif ilişkiler raporlamaktadır. En güçlü ilişki obezite ile ırkla ilişkili koşullar arasında Pearson r=0,448 (p<0,001), en zayıf ilişki kronik ağrı/zayıf hareketlilik ile yetersiz beslenme arasında r=0,164 (p=0,040) olarak verilmiştir. Bununla birlikte yöntem kısmı Likert maddeleri için kategorik/non-parametrik yaklaşımı vurguladığından, Pearson korelasyonlarının seçimine ilişkin ek bir gerekçe kaynakta sunulmamaktadır.

Cinsiyetle ilişkili sonuçlar

Madde düzeyinde cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Beş toplulaştırılmış boyuttan yalnız çevresel-yapısal refahta anlamlı fark saptanmıştır: kadın öğrenciler 7,2 ± 1,1, erkek öğrenciler 6,8 ± 1,1 puan vermiştir (p=0,037).

Yıllara göre ayrıştırılmış analizlerde 2021/2022 ve 2024/2025 kohortlarında bazı ek cinsiyet farkları görülmüştür. 2024/2025'te örneğin zihinsel refah puanı kadınlarda 10,0 ± 1,3, erkeklerde 8,9 ± 0,8 olarak raporlanmıştır (p=0,021); toplam puan da sırasıyla 42,4 ± 3,6 ve 39,4 ± 3,4'tür (p=0,019). Ancak bu alt grup analizlerinde öğrenci sayıları küçüldüğü için genelleme yapılmamalıdır.

Kökenle ilişkili sonuçlar

Köken değişkeninde Gran Canaria, Tenerife ve “Other” kategorileri karşılaştırılmıştır. “Other” kategorisi ayrıntılı ülke veya bölge kökeni bulunmayan değişim öğrencilerini de içerdiğinden homojen bir coğrafi grup değildir.

Boyut düzeyinde “Other” grubunda zihinsel refah 10,6 ± 1,3, Gran Canaria'da 9,3 ± 1,7 ve Tenerife'de 9,1 ± 2,4'tür (p=0,005). Çevresel-yapısal refah sırasıyla 7,7 ± 0,6, 6,9 ± 1,1 ve 7,3 ± 1,5'tir (p=0,002). Toplam puan “Other” grubunda 44,0 ± 2,9, Gran Canaria'da 41,0 ± 4,3 ve Tenerife'de 40,1 ± 8,2 olarak raporlanmıştır (p=0,008).

Bu sonuçlar belirli bir ülke veya kültürün köpek refahına “daha duyarlı” olduğunu kanıtlamaz. “Other” grubu yalnız 24 kişiden oluşmakta ve ayrıntılı köken bilgisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla sonuç, bu veri setinde gruplar arasında puan farklılıkları bulunduğu düzeyinde tutulmalıdır.

Yaş ve yaşam ortamı

Yaş ve kentsel/kırsal yaşam ortamı ile beş refah boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bu sonuç söz konusu değişkenlerin genel olarak köpek refahı algısıyla hiçbir koşulda ilişkili olmadığı anlamına gelmez; yalnız bu örneklem ve bu analizde anlamlı ilişki gösterilmediğini ifade eder.

Akademik yıla göre alt grup sonuçları

Yıl bazındaki ayrıştırılmış analizlerde bazı cinsiyet ve köken farkları ortaya çıkmıştır. 2022/2023'te köken grupları fiziksel refah (p=0,018), zihinsel refah (p=0,009) ve toplam puanda (p=0,035) farklılaşmıştır. 2023/2024'te sosyal olarak normalleştirilmiş sorunlarda köken farkı p=0,005'tir. 2025/2026'da aynı boyut için p=0,031 bulunmuş ve bu kez en yüksek puan Tenerife grubunda görülmüştür.

Bu değişken örüntü, demografik etkilerin akademik yıllar arasında kararlı ve tek yönlü olmadığını göstermektedir. Bazı alt grupların yalnız dört veya beş öğrenciden oluşabilmesi sonuçların sağlamlığını sınırlar.

Kaynak Table 1'deki sayısal dikkat noktası

Table 1'de yetersiz beslenme maddesi için kadınlarda 3,9 ± 0,4 ve erkeklerde 3,2 ± 0,2 değerleri yazılıdır; buna rağmen aynı karşılaştırmanın p değeri 0,652 olarak raporlanmıştır ve metin madde düzeyinde cinsiyet farkı olmadığını belirtmektedir. Kaynak bu görünür sayısal uyumsuzluğu açıklamadığından Verianla metni değeri düzeltmemekte veya alternatif bir sayı üretmemektedir.

Çalışmanın eğitimsel yorumu

Yazarlar açık istismar, acının tedavi edilmemesi ve yetersiz beslenme gibi görünür sorunların veterinerlik öğrencileri tarafından güçlü biçimde önceliklendirilmesini olumlu bir eğitimsel işaret olarak yorumlamaktadır. Buna karşılık ırkla ilişkili bozukluklar ve daha karmaşık davranışsal veya zihinsel refah sorunlarındaki görece düşük puanlar, vaka temelli eğitim, etik tartışma ve klinik deneyimin bu alanlarda yararlı olabileceğini düşündürmektedir.

Çalışma ayrıca “hidden curriculum” kavramını tartışmaktadır. Bu kavram öğrencilerin yalnız resmî ders içeriklerinden değil, klinik ortamda gözlemledikleri davranışlardan, kurumsal kültürden, mesleki normlardan ve kıdemli profesyonellerin karar modellerinden de etik öncelikler öğrenebileceği düşüncesini ifade eder. Ancak hidden curriculum bu araştırmada doğrudan ölçülmüş bir değişken değildir; tartışmada bulguları yorumlamak için sunulan teorik bir çerçevedir.

Çalışmanın güçlü yönleri

• Aynı kurumda altı farklı akademik kohortun aynı temel ölçüm yapısıyla karşılaştırılması.
• Daha önce yayımlanmış ve benzer veterinerlik bağlamlarında kullanılmış bir soru setine dayanılması.
• Cinsiyet, yaş, köken ve yaşam ortamı gibi birden fazla demografik değişkenin değerlendirilmesi.
• Tek tek refah maddelerinin yanında daha geniş analitik boyutların da karşılaştırılması.
• Açık refah sorunları ile daha az görünür veya toplumsal olarak normalleşmiş sorunların aynı çerçevede incelenmesi.

Çalışmanın temel sınırlılıkları

• Öz-bildirim puanları gerçek klinik yetkinliği veya öğrencinin gerçek karar davranışını doğrudan ölçmez.
• Akademik ortam sosyal beğenirlik yanlılığı yaratmış olabilir.
• Katılım gönüllü olmasına rağmen ders değerlendirmesiyle ilişkili etkinlik kapsamında olduğundan öz-seçilim yanlılığı mümkündür.
• Akademik yıl başına örneklem büyüklüğü sınırlıdır.
• Yanıt oranları %18,5 ile %66,1 arasında değişmektedir.
• Kohortların demografik bileşimleri yıllar arası analizde kontrol edilmemiştir.
• Çok sayıda istatistiksel karşılaştırma yapılmış, formal multiple-testing düzeltmesi uygulanmamıştır.
• “Other” köken grubu küçük ve heterojendir.
• Çalışma tek bir üniversiteyle sınırlıdır; başka eğitim veya kültür bağlamlarına doğrudan genellenemez.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

Bu çalışma, incelenen altı veterinerlik öğrenci kohortunda açık ve akut köpek refahı sorunlarının genel olarak yüksek önceliklendirildiğini; ırkla ilişkili sorunlar gibi bazı daha az görünür veya sosyal olarak normalleştirilmiş konuların görece daha düşük değerlendirildiğini desteklemektedir. Ayrıca bazı refah maddeleri ve boyutlarının akademik kohort ve köken değişkenine göre farklılaşabildiğini göstermektedir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

Çalışma veterinerlik eğitiminin aynı öğrencilerde altı yıl boyunca refah duyarlılığını artırdığını kanıtlamaz; çünkü tasarım boylamsal değildir. Cinsiyetin veya kültürel kökenin refah algısına neden olduğunu da göstermez. Anket puanları gerçek klinik karar, hayvanla etkileşim, teşhis yeterliliği veya hayvan refahındaki gerçek sonuçları ölçmemektedir. Bulgular diğer üniversitelere, ülkelere veya bütün veterinerlik öğrencilerine otomatik olarak genellenemez.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün başlık: Perception of Dog Welfare in Veterinary Students: A Six-Year Study of Ethical Priorities, Cohort Variation, and Influencing Factors

Yazarlar: Luis Alberto Henríquez-Hernández; Beatriz Martín-Cruz; Octavio P. Luzardo; Manuel Zumbado.

Sorumlu yazar: Luis Alberto Henríquez-Hernández.

Kurum: Legal Veterinary and Deontology, Clinical Sciences Department, Universidad de Las Palmas de Gran Canaria, Las Palmas de Gran Canaria, Spain.

Dergi: Animals.

Yayınevi: MDPI.

Bibliyografik kayıt: Animals 2026, 16(9), 1385.

DOI: 10.3390/ani16091385.

Alınma tarihi: 27 Mart 2026. Revizyon: 24 Nisan 2026. Kabul: 30 Nisan 2026. Yayın: 1 Mayıs 2026.

Kaynak türü: Hakemli araştırma makalesi; tekrarlanan kesitsel anket çalışması.

Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).

Örneklem: Altı akademik yıldan 157 dokuzuncu dönem Veteriner Hekimliği öğrencisi. 2020/2021 akademik yılında veri toplanmamıştır.

Anket: Daha önce yayımlanmış çalışmalar temel alınarak uyarlanmış 12 maddelik 0–4 Likert değerlendirmesi.

İstatistik: Kruskal–Wallis, Mann–Whitney U ve korelasyon analizleri; α=0,05; PASW Statistics 19.0.

Etik: Kaynak, araştırmanın rutin üniversite dersi kapsamındaki eğitimsel bir etkinlik olması ve deneysel müdahale içermemesi nedeniyle formal etik kurul incelemesi/onayının gerekli görülmediğini belirtmektedir. Veriler analizden önce anonimleştirilmiştir.

Onam: Katılım gönüllüdür. Öğrencilere yanıtların akademik ve araştırma amaçlı kullanılabileceği bildirilmiş; anonimleştirme nedeniyle formal yazılı onam gerekmediği belirtilmiştir.

Veri erişilebilirliği: Veriler makul talep üzerine sorumlu yazardan edinilebilir.

Finansman: Dış finansman alınmamıştır.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.

Yazar katkıları: Kavramsallaştırma L.A.H.-H. ve M.Z.; yöntem B.M.-C. ve M.Z.; formal analiz L.A.H.-H.; araştırma L.A.H.-H., B.M.-C., O.P.L. ve M.Z.; veri kürasyonu M.Z. ve B.M.-C.; ilk taslak L.A.H.-H.; gözden geçirme/düzenleme B.M.-C., O.P.L. ve M.Z.; görselleştirme O.P.L.; denetim M.Z.

Temel yorum sınırı: Çalışma aynı öğrencilerin zaman içindeki değişimini ölçmemektedir. Akademik yıllar arasındaki sonuçlar farklı kohortların kesitsel karşılaştırmalarıdır.

Temel genellenebilirlik sınırı: Örneklem tek bir İspanyol üniversitesinden gelmektedir; bazı alt gruplar küçüktür ve akademik yıllardaki demografik bileşim farkları kontrol edilmemiştir.

Çoklu test uyarısı: Çok sayıda madde, boyut ve demografik karşılaştırma yapılmasına karşın formal multiple-testing düzeltmesi uygulanmamıştır; bu nedenle bazı anlamlı p değerleri tesadüfi olabilir.

Kaynak içi veri uyarısı: Table 1'de yetersiz beslenme için kadın/erkek ortalamaları ile bildirilen p değeri arasında görünür bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Kaynakta düzeltme veya açıklama verilmediği için bu değerler yeniden hesaplanmamıştır.