Ushbu tadqiqot xodimlarning o‘z tashkilotlarida qo‘llanilayotgan sun’iy intellekt amaliyotlarini adolatli, shaffof va izchil deb qabul qilishi ijodkorlik bilan qanday bog‘liqligini hamda sun’iy intellektga munosabatlar ushbu aloqada vositachilik qiladimi-yo‘qmi, shuni o‘rganadi. Tadqiqot turli madaniy kelib chiqishga ega 214 xodimning onlayn so‘rov javoblarini Qisman Eng Kichik Kvadratlar Strukturaviy Tenglamalar Modellashtirish (Partial Least Squares Structural Equation Modeling, PLS-SEM) yordamida tahlil qildi. Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan ijodkorlik o‘rtasida ijobiy bog‘liqlik topildi; sun’iy intellektga nisbatan ijobiyroq munosabatlar ham yuqoriroq ijodkorlik ballari bilan bog‘liq edi. Tadqiqot, shuningdek, sun’iy intellektga munosabatlar adolatlilikni qabul qilish bilan ijodkorlik o‘rtasidagi aloqaga qisman vositachilik qiladi, degan xulosaga keldi. Biroq jinsning qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga munosabatlar o‘rtasidagi aloqani sezilarli darajada o‘zgartirishiga statistik dalil topilmadi. Shunga qaramay, tadqiqot kesimiy va o‘z-o‘zini hisobot qilishga asoslanganligi sababli ushbu aloqalarni sababiylik dalili sifatida talqin qilib bo‘lmaydi.

Tadqiqot markazidagi tushuncha qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligidir (Perceived AI Fairness, PAF). Bu tushuncha xodimning o‘z tashkilotida sun’iy intellekt yordamidagi amaliyotlar umuman olganda adolatli, shaffof va tenglikka asoslangan tarzda olib borilayotganiga doir bahosini anglatadi. Ikkinchi asosiy o‘zgaruvchi sun’iy intellektga munosabatlardir (Attitudes toward AI, AAI); bu xodimlarning sun’iy intellektni qabul qilish, ishonch, ijobiy baholash, shubha yoki xavotir o‘qida qanday baholashini ifodalaydi. Natija o‘zgaruvchisi bo‘lgan ijodkorlik esa tadqiqotda insonning yangi va foydali g‘oyalarni ishlab chiqish qobiliyati sifatida qaraladi.

Tadqiqotning muhim farqlaridan biri sun’iy intellektning o‘zini inson bilan bir xil ma’noda “ijodkor” deb qabul qilmasligidir. Tadqiqotning nazariy doirasida sun’iy intellekt ko‘proq inson ijodkorligini qo‘llab-quvvatlashi mumkin bo‘lgan texnologik-kognitiv resurs sifatida joylashtiriladi. Shuning uchun o‘lchanayotgan natija sun’iy intellekt modelining qanchalik ijodkorligi emas, balki xodimlarning o‘z ijodiy xatti-harakatlaridir.

Tadqiqotning asosiy savoli nima?

Tadqiqotning asosiy savoli ish joyida sun’iy intellektning faqat texnik samaradorligi emas, balki xodimlar tomonidan qanchalik adolatli deb qabul qilinishi ham ijodkorlik bilan bog‘liqmi, degan masaladir. Tadqiqot bu aloqani bevosita o‘rganish bilan cheklanmaydi; xodimlarning sun’iy intellektga ijobiy yoki salbiy munosabatlari adolatlilikni qabul qilishdan ijodkorlikka olib boruvchi bog‘lanishda psixologik oraliq mexanizm yaratadimi, buni ham sinaydi.

Tadqiqotda uchinchi savol ham mavjud: Jins qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga munosabatlar o‘rtasidagi aloqaning kuchini o‘zgartiradimi? Shu tariqa model nafaqat vositachilik aloqasini, balki moderatsiyani o‘z ichiga olgan kengroq tuzilmani ham baholaydi.

Tadqiqot ijodkorlikni qanday ko‘rib chiqadi?

Maqolada ijodkorlik ham yangi, ham foydali g‘oya yoki yechimlar yaratish qobiliyati sifatida qaraladi. Tadqiqotchi sun’iy intellekt yordamidagi ijodkorlikni insonning ijodiy roli yo‘qoladigan jarayon sifatida baholamaydi. Tadqiqotning nazariy yondashuvida xodim sun’iy intellekt tomonidan ishlab chiqarilgan takliflarni sharhlovchi, baholovchi, tanlovchi, o‘zgartiruvchi va kontekstga qo‘llovchi asosiy qaror qabul qiluvchi bo‘lib qoladi.

Shu sababli tadqiqotda tasvirlangan “kuchaytirilgan ijodkorlik” yondashuvi ko‘plab sun’iy intellekt chiqishlarining avtomatik ravishda ijodkorlik deb hisoblanishini anglatmaydi. Ijodiy hissa insonning kontekst haqidagi bilimi, hukmi va sun’iy intellekt chiqishini mazmunli natijaga aylantirish qobiliyatidadir.

Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi nega muhim?

Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi xodimlarning o‘z tashkilotlarida sun’iy intellektga asoslangan amaliyotlar adolatli va shaffof tarzda olib borilayotgan-borilmayotganiga doir umumiy bahosidir. Tadqiqot yondashuviga ko‘ra, sun’iy intellekt tizimlarining xodimlar tomonidan qanday qabul qilinishi texnologiyaning texnik xususiyatlaridan alohida ko‘rib bo‘lmaydigan tashkiliy xulq-atvor unsuridir.

Maqolada adolatlilikni qabul qilish algoritmik tarafkashlik, shaffoflik, izchillik, xodimlarning teng muomala ko‘rayotganiga ishonchi va sun’iy intellektning nazorat yoki tahdid vositasi emas, balki qo‘llab-quvvatlovchi vosita sifatida baholanishi bilan bog‘liq doirada ko‘rib chiqiladi.

Qaysi nazariyalardan foydalanilgan?

Tadqiqotning birinchi nazariy tayanchi Ijtimoiy Almashinuv Nazariyasidir (Social Exchange Theory, SET). Tadqiqotda ushbu nazariya xodimlar tashkiliy amaliyotlarni adolatli va qo‘llab-quvvatlovchi deb qabul qilganda tashkilotga ijobiy xatti-harakatlar bilan javob berishga moyilligi orqali qo‘llanadi. Tadqiqotchi modeli nuqtai nazaridan bunday ijobiy javob ijodiy ishga ko‘proq jalb bo‘lish shaklida namoyon bo‘lishi mumkin.

Ikkinchi nazariy asos Texnologiyani Qabul Qilish Modelidir (Technology Acceptance Model, TAM). Bu yondashuv odamlarning texnologiyani foydali va ishlatishga yaroqli deb baholashi ularning texnologiyaga munosabati va foydalanishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini ilgari suradi. Tadqiqotda TAM sun’iy intellektga munosabat bilan ijodkorlik o‘rtasidagi kutilayotgan aloqani tushuntirishda ishlatiladi.

Tadqiqotda sinovdan o‘tkazilgan gipotezalar

• H1: Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi xodim ijodkorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
• H2: Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi xodimlarning sun’iy intellektga munosabatlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
• H3: Jins qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga munosabatlar o‘rtasidagi aloqani moderatsiya qiladi.
• H4: Xodimlarning sun’iy intellektga munosabatlari ularning ijodkorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
• H5: Sun’iy intellektga munosabatlar qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan ijodkorlik o‘rtasidagi aloqada vositachilik rolini bajaradi.

Namuna tuzilishi

Tadqiqotning yakuniy namunasi 214 xodimdan iborat. Ishtirokchilarning 103 nafari erkak (%48,1), 111 nafari ayol (%51,9). Yosh taqsimotida eng katta guruh 30–44 yosh oralig‘ida bo‘lib, umumiy namunaning %54,7 qismini tashkil etadi. Ishtirokchilarning %59,8 qismi magistr yoki undan yuqori ta’lim darajasiga ega.

Kasbiy taqsimotda ta’lim %37,9 bilan eng katta guruhni tashkil qiladi, muhandislik %24,3, biznes %17,8, sog‘liqni saqlash %5,6, mehmondo‘stlik %5,1 va boshqa sohalar %9,3 ulushda namoyon bo‘ladi. Namunaning %47,1 qismi Shimoliy Afrika, %39,2 qismi Yaqin Sharq, %8 qismi Osiyo, %4,7 qismi Yevropa va %1 qismi Shimoliy Amerika kelib chiqishiga ega ishtirokchilardan iborat. Demak, tadqiqot ko‘p madaniyatli namuna bilan ishlagan bo‘lsa-da, taqsimot aniq ravishda MENA mintaqasida jamlangan.

1-rasm nimani ko‘rsatadi?

Tadqiqotning konseptual modeli qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligidan ikki asosiy yo‘lni belgilaydi. Birinchi yo‘l bevosita ijodkorlikka boradi. Ikkinchi yo‘l esa avval sun’iy intellektga munosabatlarga, keyin ijodkorlikka ulanadi. Jins o‘zgaruvchisi qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga munosabat o‘rtasidagi bog‘lanish moderatori sifatida modelga kiritilgan. Shu tariqa model adolatlilikni qabul qilishning ijodkorlik bilan ham bevosita, ham munosabatlar orqali bilvosita aloqasini va bu dastlabki bog‘lanish jinsga qarab o‘zgaradimi-yo‘qmi, buni bir doirada sinash imkonini beradi.

Tadqiqot nima deydi?

• Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan xodim ijodkorligi o‘rtasida ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli bog‘liqlik topilgan.
• Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga ijobiy munosabat o‘rtasida ijobiy va ahamiyatli bog‘liqlik topilgan.
• Sun’iy intellektga ijobiyroq munosabatlar yuqoriroq ijodkorlik ballari bilan bog‘liq bo‘lgan.
• Tadqiqotchi sun’iy intellektga munosabatlar adolatlilikni qabul qilish bilan ijodkorlik o‘rtasidagi aloqada qisman vositachilik qiladi, degan xulosaga kelgan.
• Jins adolatlilikni qabul qilish bilan sun’iy intellektga munosabat o‘rtasidagi bog‘lanishni sezilarli darajada o‘zgartirishiga dalil topilmagan.

Tadqiqot nimani isbotlamaydi?

• Adolatli sun’iy intellekt amaliyotlari albatta ijodkorlikka sabab bo‘lishini isbotlamaydi; tadqiqot kesimiydir.
• Sun’iy intellektning o‘zi insonnikiga o‘xshash ijodkorlikka ega ekanini ko‘rsatmaydi.
• Erkaklar va ayollar o‘rtasida sun’iy intellektni qabul qilish bo‘yicha umuman farq yo‘qligini isbotlamaydi. Faqat ushbu namunada jinsning PAF→AAI aloqasidagi moderator ta’siri ahamiyatli bo‘lmagan.
• Natijalarni barcha mamlakatlar, madaniyatlar, kasbiy guruhlar yoki texnologik tajribasi past xodimlarga bevosita umumlashtirish mumkinligini ko‘rsatmaydi.
• Muayyan sun’iy intellekt ilovasi, algoritmi yoki generativ sun’iy intellekt modeli boshqalardan ko‘ra adolatliroq yoki ijodkorroq natija berishini sinamaydi.

Turkiya nuqtai nazaridan qanday o‘qilishi kerak?

Tadqiqot Turkiyada o‘tkazilmagan va Turkiyadagi xodimlar haqida bevosita ma’lumotni o‘z ichiga olmaydi. Namuna asosan Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq kelib chiqishiga ega, ta’lim darajasi yuqori va texnologiya bilan tanish ishtirokchilardan iborat bo‘lgani sababli natijalarni Turkiyadagi korxonalarga bevosita ko‘chirish to‘g‘ri emas. Turkiya sharoitida shunga o‘xshash modelni baholash uchun sektor, xodim profili, sun’iy intellektdan foydalanish intensivligi, tashkiliy madaniyat, algoritmik qarorlar qaysi ish jarayonlarida ishlatilishi va mahalliy xodimlarning adolatlilikni qabul qilishi alohida o‘lchanishi kerak.

Tadqiqot Metodi va Natijalari

Ma’lumotlar qanday to‘plandi?

Asosiy ma’lumot yig‘ish bosqichidan oldin so‘rovning ravshanligi va haqiqiyligini yaxshilash maqsadida ikki boshqaruv professori va ikki sun’iy intellekt muhandisi-dasturchisi qatnashgan pilot baholash o‘tkazildi. Fikr-mulohazalar asosida ayrim bandlarning ifodalari va har ikki tildagi so‘rovning kontekstual ravshanligi yaxshilandi.

Asosiy tadqiqotda arab va ingliz tillaridagi ikki tilli onlayn so‘rov ishlatildi. So‘rov Google Forms orqali o‘tkazildi va 2026-yil yanvar–mart davrida asosan Facebook va WhatsApp kabi ijtimoiy media kanallari orqali tarqatildi. Ishtirokchilar doirasini kengaytirish uchun qor uyumi usulida namuna olish usuli qo‘llandi; dastlabki ishtirokchilardan so‘rov havolasini professional tarmoqlaridagi hamkasblariga yuborish so‘raldi.

Bu usul turli mamlakat va kasblardagi odamlarga yetib borishni osonlashtirgan bo‘lsa-da, ehtimollik asosidagi namuna olish emas. Shuning uchun namuna umumiy xodimlar populyatsiyasini statistik jihatdan ifodalaydi, deb taxmin qilib bo‘lmaydi.

O‘zgaruvchilar qanday o‘lchandi?

Barcha o‘zgaruvchilar 1 “mutlaqo qo‘shilmayman”, 5 esa “mutlaqo qo‘shilaman” degan ma’noni anglatuvchi besh ballik Likert shkalalarida o‘lchandi.

• Qabul qilingan Sun’iy Intellekt Adolatliligi (PAF): AI kontekstiga moslashtirilgan olti bandli boshlang‘ich shkala.
• Sun’iy Intellektga Munosabatlar (AAI): sakkiz bandli qisqa shkala. Salbiy ifodalangan bandlar teskari kodlandi.
• Ijodkorlik (CR): yetti bandli shkala.

O‘lchov modelini baholashda tashqi yuklanishi past bo‘lgan bir PAF bandi, bir AAI bandi va bir ijodkorlik bandi chiqarib tashlandi. Natijada tahlilda PAF uchun 5, AAI uchun 7 va ijodkorlik uchun 6 band saqlandi.

Tadqiqotda barcha tuzilmalarning Cronbach α va ρA qiymatlari tavsiya etilgan 0,70 chegarasidan yuqori, o‘rtacha ajratib olingan dispersiya (Average Variance Extracted, AVE) esa 0,50 dan yuqori ekani bildiriladi. Diskriminant haqiqiylikni baholashda HTMT qiymatlari 0,85 dan past va Fornell–Larcker mezoni ham bajarilgani aytiladi.

PLS-SEM modeli qancha tushuntirish kuchiga ega?

Modelda sun’iy intellektga munosabatlar uchun R² = 0,109, ijodkorlik uchun esa R² = 0,143 qayd etilgan. Boshqacha aytganda, model namuna ichidagi sun’iy intellektga munosabat o‘zgaruvchanligining taxminan %10,9 qismini va ijodkorlik o‘zgaruvchanligining taxminan %14,3 qismini tushuntiradi. Bu qiymatlar model barcha o‘zgaruvchanlikni tushuntirmasligini va ijodkorlik hamda sun’iy intellektga munosabatlarga tadqiqotga kiritilmagan boshqa ko‘plab omillar ham ta’sir qilishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Asosiy strukturaviy aloqalar

4-jadvalda qayd etilgan standartlashtirilgan yo‘l koeffitsiyentlari orasida eng katta ijobiy koeffitsiyent sun’iy intellektga munosabatlardan ijodkorlikka boruvchi aloqada ko‘rinadi: β = 0,299. Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi bilan sun’iy intellektga munosabatlar o‘rtasidagi koeffitsiyent β = 0,221, qabul qilingan adolatlilik bilan ijodkorlik o‘rtasidagi koeffitsiyent esa β = 0,172. Jins bilan PAF o‘zaro ta’sirining AAI ga koeffitsiyenti β = −0,113 bo‘lsa-da, statistik jihatdan ahamiyatli topilmagan.

Vositachilik natijasi va manbadagi hisobot nomuvofiqligi

Bootstrap vositachilik tahlili 5000 takrorlash bilan amalga oshirildi. Manbaning 5-jadvali PAF dan ijodkorlikka AAI orqali maxsus bilvosita ta’sir uchun quyidagi qiymatlarni beradi:

Ishonch oralig‘ining 0 ni o‘z ichiga olmasligi bilvosita bog‘lanishning statistik qo‘llab-quvvatlanishiga ishora qiladi va maqola H5 ni qisman qo‘llab-quvvatlangan deb tasniflaydi. Biroq manba ichida muhim hisobot nomuvofiqligi mavjud. 5-jadval 0,066 qiymatini “specific indirect effects” ostida beradi, natijalar matni esa ayni qiymatni AAI modelga kiritilgandan so‘ng PAF ning ijodkorlikka qolgan ta’siri sifatida tasvirlaydi va uni p < 0,1 darajasida chegaraviy ahamiyatli deb ko‘rsatadi. Bunga qarshi 4-jadval PAF→ijodkorlik yo‘li uchun β = 0,172 va p < 0,05 deb qayd etadi. Shu sababli 0,066 qiymati qaysi strukturaviy koeffitsiyentni ifodalashi borasida manbada yagona, aniq hisobot yo‘q. Bu yerda qiymatlar tuzatilmagan; jadval bilan bayon o‘rtasidagi farq aynan ko‘rinadigan holda saqlangan.

2-rasmning asosiy xabari

Tadqiqotning strukturaviy model tasviri PAF dan AAI ga, PAF dan ijodkorlikka va AAI dan ijodkorlikka boruvchi ijobiy yo‘llarni, shuningdek jins bilan PAF o‘zaro ta’sirining AAI ga ahamiyatli bo‘lmagan yo‘lini birgalikda ko‘rsatadi. Tasvirning ilmiy jihatdan eng muhim xabari modeldagi eng kuchli qayd etilgan bevosita koeffitsiyent AAI→ijodkorlik bog‘lanishida ekani va jins moderatsiyasi statistik qo‘llab-quvvatlanmaganidir. Biroq model tasviri yuqorida tushuntirilgan 0,066 vositachilik koeffitsiyenti bo‘yicha matn-jadval nomuvofiqligini bartaraf etmaydi.

Kuchli tomonlar

• Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi, sun’iy intellektga munosabat va ijodkorlikni bitta strukturaviy modelda ko‘rib chiqishi.
• Vositachilik va moderatsiya aloqalarini birgalikda sinashi.
• Erkak va ayol ishtirokchilar sonining bir-biriga yaqinligi.
• Ishtirokchilarning bir nechta kasb va geografik kelib chiqishdan bo‘lishi.
• O‘lchov modeli uchun ishonchlilik, konvergent haqiqiylik va diskriminant haqiqiylik tekshiruvlari berilgani.
• Vositachilik tahlilida 5000 bootstrap takroridan foydalanilgani.

Asosiy cheklovlar

Kesimiy dizayn: Barcha o‘zgaruvchilar muayyan vaqt oralig‘ida o‘lchanganligi sababli o‘zgaruvchilarning vaqt bo‘yicha yo‘nalishi va sababiy ketma-ketligi aniqlanmaydi. “Adolatlilik ijodkorlikni oshiradi” kabi sababiy bayonot ushbu tadqiqot dizayni bilan isbotlanmagan.

O‘z-o‘zini hisobot qilish ma’lumoti: Adolatlilikni qabul qilish, sun’iy intellektga munosabat va ijodkorlik ishtirokchilarning o‘z baholariga asoslanadi. Shuning uchun o‘lchovlar real xatti-harakat yoki mustaqil samaradorlik bahosi bilan bir xil emas.

Qor uyumi usulida namuna olish: Ishtirokchilarning professional tarmoqlar orqali tadqiqotga jalb qilinishi tanlov tarafkashligini keltirib chiqarishi va namunaning vakillik kuchini cheklashi mumkin.

Geografik jamlanish: Namuna madaniy jihatdan bitta mamlakatdan iborat bo‘lmasa-da, ishtirokchilarning katta qismi Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq kelib chiqishiga ega. Natijalarni global xodimlar populyatsiyasiga bevosita umumlashtirib bo‘lmaydi.

Texnologiyaga tayyor namuna: Ishtirokchilarning muhim qismi yuqori ta’lim darajasiga ega va ta’lim, muhandislik hamda biznes kabi texnologiya bilan ko‘p ishlaydigan sohalarda faoliyat yuritadi. Raqamli tajribasi pastroq xodimlarda aloqalar boshqacha bo‘lishi mumkin.

Sun’iy intellektni umumiy ko‘rib chiqish: Tadqiqot muayyan generativ sun’iy intellekt modeli, ishga qabul qilish algoritmi, samaradorlikni baholash tizimi yoki qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimi ustida o‘tkazilmagan. Turli sun’iy intellekt foydalanish ssenariylarida adolatlilikni qabul qilish ma’nosi o‘zgarishi mumkin.

Vositachilik hisoboti: Manba matni bilan 5-jadval o‘rtasida 0,066 koeffitsiyentining talqini bo‘yicha mavjud nomuvofiqlik vositachilik ta’sirini miqdoriy talqin qilishda ehtiyotkorlikni talab qiladi.

Manba va Metod Izohi

To‘liq asl tadqiqot nomi: When AI Fairness Shapes Creativity: The Mediating Role of Attitudes Toward AI Across Gender

Muallif: Amina Amari

Mualliflar tartibi: Bitta muallifli tadqiqot.

Teng hissa/teng birinchi muallif: Bildirilmagan.

Mas’ul muallif: Manbada alohida corresponding-author belgisi yo‘q. Yagona muallif Amina Amari ning institutsional elektron pochta manzili maqolada berilgan.

Muassasa: Business Administration Department, College of Business, Imam Mohammad Ibn Saud Islamic University (IMSIU), Riyadh 11432, Saudi Arabia.

Jurnal: Administrative Sciences.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola: 16 / 5 / 234.

DOI: 10.3390/admsci16050234

Yuborilgan: 4-aprel 2026.

Tahrir: 12-may 2026.

Qabul: 13-may 2026.

Nashr: 18-may 2026.

Manba turi: Taqrizdan o‘tgan miqdoriy tadqiqot maqolasi; kesimiy onlayn so‘rov va PLS-SEM tahlili.

Taqriz holati: Tadqiqot taqrizdan o‘tgan Administrative Sciences jurnalida nashr etilgan Version of Record tadqiqot maqolasidir.

Rasmiy nashr havolasi:https://doi.org/10.3390/admsci16050234

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Moliyalashtirish: Tadqiqot tashqi moliyalashtirish olmagan.

Etika: Manbada so‘rovning anonim va ixtiyoriy tabiati sababli ushbu tadqiqot uchun etika qo‘mitasi ko‘rib chiqishi va tasdig‘i talab qilinmagan/qo‘llanilmagan deb ko‘rsatilgan. Ishtirokchilar so‘rov kirishidagi ma’lumotni ko‘rgach, ixtiyoriy ravishda davom etgan.

Xabardor qilingan rozilik: Tadqiqot ishtirokchilaridan xabardor qilingan rozilik olingani bildirilgan.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Ma’lumotlarni maxfiylik va shaxsiy hayot sabablariga ko‘ra muallifdan so‘rov asosida olish mumkinligi ko‘rsatilgan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Muallif manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.

Muallif hissalari: Tadqiqot bitta muallifli; PDF da ko‘p muallifli ishlardagidek alohida CRediT muallif hissasi jadvali berilmagan.

Ushbu Verianla mazmunidagi ilmiy topilmalar, raqamlar, metod va cheklovlar yuklangan asl tadqiqotga asoslanadi. Tashqi tekshiruv faqat tadqiqot identifikatsiyasi va nashr ma’lumotlarini tekshirish maqsadida ishlatilgan; asosiy ilmiy mazmunga PDF dan tashqari yangi eksperimental natija, mexanizm yoki statistika qo‘shilmagan.

Tadqiqot natijalari ayniqsa kesimiy dizayn, o‘z-o‘zini hisobot o‘lchovlari, qor uyumi usulida namuna olish, MENA ga yo‘naltirilgan va yuqori ta’lim/texnologik ta’sirga ega namuna sababli kontekstga bog‘liq. Qabul qilingan sun’iy intellekt adolatliligi, sun’iy intellektga munosabatlar va ijodkorlik o‘rtasidagi statistik aloqalar sababiylik dalili emas. Jins moderatsiyasining ahamiyatli bo‘lmagani ham ayol va erkaklarning sun’iy intellektga oid barcha munosabatlari yoki tajribalari bir xil degani emas.

Bundan tashqari, manbada vositachilik tahlilini bayon qilishda ichki nomuvofiqlik bor: 5-jadvalda 0,066 qiymati maxsus bilvosita ta’sir sifatida berilgan, natijalar bayonida esa ayni qiymat vositachi o‘zgaruvchi qo‘shilgandan keyingi PAF→ijodkorlik ta’siri sifatida ifodalangan. Verianla matni ushbu ziddiyatni yashirincha tuzatmagan va vositachilikka doir umumiy xulosani muallifning o‘z tasnifi bo‘lgan “qisman vositachilik” chegarasida yetkazgan.